VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Lamtumirë George Mendonsa, vdes marinari i puthjes së famshme (fotot)

By | February 19, 2019

Komentet

Në ankand letra e Hitlerit, para se të vetëvritej, Fyhreri betohej: Do qëndroj deri në fund në Berlin!

Një letër e vitit 1945, e shkruar nga Adolf Hitleri, udhëheqësi i Partisë Naziste në Gjermani gjatë Luftës së Dytë Botërore, ka dalë në ankand.

Shumë ekspertë, e kanë quajtur letrën “shënimi i  vetëvrasjes”, i shkruar një javë para se Hitleri të kryente vetëvrasje, duke gëlltitur një pilulë cianidi, dhe më pas duke u vetëqëlluar me pistoletë në kokë.

 

Në atë letër, Fyhreri tregon sfidën që ka përpara, dhe këmbëngul se do të qëndronte në vend, për “t’i dhënë një shembull të mirë të gjithë atyre gjermanëve që do të mbeten bashkë me të”. “Do të qëndroj në Berlin, në mënyrë që të marr pjesë në mënyrë të ndershme, në betejën vendimtare për Gjermaninë, dhe të jap një shembull të mirë për të gjithë ata që mbeten me mua”- shkroi Hitleri në letrën e 24 Prillit 1945 drejtuar marshallit Ferdinand Shërner.

“Unë besoj se në këtë mënyrë, do t’i bëj Gjermanisë shërbimin më të mire”- theksoi ai.

Më tej udhëheqësi nazist vazhdoi: ”Për sa ju takon, ju duhet të bëni përpjekje për të fituar betejën për Berlinin. Ju mund të na jepni këtu një ndihmë vendimtare, duke zmbrapsur rusët drejt veriut, sa më shpejt që të jetë e mundur…”

Letra u shkrua një javë para se Hitleri të bënte vetëvrasje. Edhe bashkëshortja e tij, Eva Braun, gjithashtu kreu vetëvrasje duke gëlltitur një pilulë cianidi më 30 prill 1945. Shtëpia e Ankandeve Historike Aleksandër, me seli në Merilend të SHBA-së, e shet këtë letër për një çmim fillestar prej 30.000 dollarësh.

Ekspertët besojnë se ajo do të shitet midis 60.000 dhe 80.000 dollarëve. Presidenti i saj, Bill Panagopulos, e përshkroi atë si një zbulim të rrallë, dhe në thelb një “shënim të vetëvrasjes” së Hitlerit. “Nuk ka dëshmi të tjera të shkruara të Hitlerit, që shpallin synimin e tij për të qëndruar (dhe vdekur) në Berlin”- tha Panagopulos në një intervistë për britaniken “The Sun”.

Në këtë ankand, është gjithashtu e përfshirë është përgjigja e marshallin Shërner ndaj Hitlerit, duke i kërkuar atij të largohej nga Berlini, dhe të merrte komandën e sektorit jugor.

“Vetëm ju jeni garancia për vazhdimësinë e ardhshme të kombit, vetëm prej jush merr urdhër  çdo gjerman, ashtu si të gjithë forcat e armatosura gjermane, pa asnjë kushtëzim” – shkroi Shërner në letrën e tij të 23 prillit 1945. “Vetem ju jeni Gjermania…Nëse bini ju, do të bjerë edhe Gjermania”- thekson ai.

Letra e Hitlerit drejtuar marshallit Shërner, duket sikur i hedh poshtë të gjitha teoritë e konspiracionit, sipas të cilave Hitleri u arraris nga Gjermania në vendet e Amerikës së Jugut. Në vitin 2017, CIA publikoi ​​dokumente të deklasifikuara, ku agjencia e inteligjencës hulumtoi mundësinë që Hitleri mund të ishte ishte gjallë në Amerikën e Jugut deri në vitin 1955 – gati një dekadë pas përfundimit të luftës.

Dokumenti, që ndodhet në faqen e internetit të CIA-s, theksoi një ish-ushtar SS u tha agjentëve të CIA-s se ai ishte takuar rregullisht me Hilterin në Kolumbi. “Citroen” (një burim i CIA-s), pretendonte se e kishte kontaktuar Hitlerin rreth një herë në muaj në Kolumbi, gjatë udhëtimit të tij nga Marakaibo në atë vend, si një punonjës i “Shipping Co KNSM” – thuhet në dokument.

Më tej thuhet se burimi i CIA-s i kishte treguar “CI MELODY-3” (një informator i CIA-s), se kishte bërë një fotografi me Hitlerin, por “nuk donte ta tregonte atë”. Dokumenti 3-faqësh sugjeronte që Hitleri mund të ketë punuar si punonjës i kompanisë së anijeve, përpara se të arratisej në Argjentinë.

Në faqen e dytë, ndodhet një fotografi e informatorit, Filip Citroen, me një person që ai pretendon se është Hitleri në mesin e viteve 1950. Miku i “CI MELODY-3” thotë se në fund të shtatorit 1955, Filip Citroen, ish-ushtarak gjerman i SS, i kishte thënë në konfidencë, se Adolf Hitleri është ende gjallë”- shkruhet më tej në dokumentin e sapo-deklasifikuar.

Në majin e vitit 2018, një ekip hulumtuesish francezë që shqyrtoi eshtrat e Hitlerit, tha se udhëheqësi i partisë naziste ka vdekur në Berlin. Trupi i Hitlerit u zbulua nga ushtarët sovjetikë dhe u varros në një vend të pa shënuar.

Një gjykatë gjermane e shpalli Hitlerin të vdekur, por në vitin 1956, pra më shumë se një dekadë pas përfundimit të luftës./  Bota.al

Më 25 maj 1887 lindi Padre Pio ose Shën Piu nga Pietrelcina, Shenjtori katolik i mrekullive

Padre Pio ose Shën Piu nga Pietrelcina

Piu nga Pietrelcina ose Francesco Forgione (Pietrelcina, 25 maj 1887– San Giovanni Rotondo – 23 shtator 1968) është Shenjtori katolik i mrekullive, i njohur si prift italian i Urdhrit të Kapuçinëve, Taumaturg ose shërues apo doktor kishtar. Ndërroi jetë në San Xhovani Rotondo, Itali dhe Kisha Katolike e vlerëson si shenjtor duke kremtuar përvjetorin e largimit të tij në 23 shtator. Pelegrinët udhëtojnë çdo vit drejt manastirit në jug të Italisë, ku jetoi dikur Padre Pio dhe reputacioni i tij arriti majat, ndaj dhe në vitin 2002 u shenjtërua nga Papa Gjon Pali II, i njohur si Papa më popullor në histori.

Jeta dhe mrekullitë

  • 1931 – Plagët në duart, këmbët dhe krahët e Padre Pios u shfaqën në mënyrë të vazhdueshme deri kur ndërroi jetë 81 vjeç. Shumë pasues e ndoqën në mbarë botën dhe besohet se zotëronte fuqi për të shëruar e për të parashikuar të ardhmen.
  • 1939 – 1946 – Pasuesit e tij mendonin se ai kishte edhe dhuntinë e të qenurit njëkohësisht në dy vende. Tregohet se në një moment ndërsa falej në kishë, u ngrit në qiell dhe ndaloi bombardimet gjatë Luftës së dytë botërore në mbrojte të popullatës.
  • 1990 – Edhe në Shqipëri si në mbarë botën, ka shumë njerëz besimtarë të religjoneve të ndryshme me ardhjen e demokracisë dhe lejimin e besimit fetar dëshmojnë se kanë përjetuar gjatë emigrimit në Itali mrekulli të shërimit nga sëmundjet.
  • Shën Pio da Pietrelcina, i njohur gjithashtu si Padre Pio, i njohur si Francesco Forgione, lindi më 25 maj 1887 në Pietrelcina, një qytet i vogël në Campania afër Beneventos, nga Grazio Forgione dhe Maria Giuseppa Di Nunzio, pronarë të vegjël të tokës. Nëna është një grua shumë fetare, për të cilën Francesco gjithmonë do të mbetet shumë afër. Është pagëzuar në kishën e Santa Maria degli Angeli, famullia e lashtë e qytetit, që ndodhet në Kalanë, në pjesën e sipërme të Pietrelcina.

    Vokacioni i tij manifestohet që nga mosha e hershme: shumë i ri, vetëm tetë vjeç, mbetet për orë të tëra para altarit të kishës së Sant’Anna për t’u lutur. Pasi filloi udhëtimin religjioz me kryeministrat e kapucinës, babai vendosi të emigronte në Amerikë për t’u përballur me shpenzimet e nevojshme për ta bërë atë studim.

    Në vitin 1903, në moshën pesëmbëdhjetë vjeç, ai mbërriti në manastirin e Morkones dhe më 22 janar të po atij viti mbante zakonin e kapucinës duke marrë emrin e Fra ‘Pio da Pietrelcina: ai u caktua në Pianisi, ku qëndroi deri në 1905.

    Pas gjashtë vjet studimesh në konvikte të ndryshme, në mesin e kthimeve të vazhdueshme në vendin e tij për arsye shëndetësore, ai u shugurua si prift në katedralen e Beneventos më 10 gusht 1910.

    Në vitin 1916 u nis për në Foggia, në manastirin e Sant’Anna, dhe më 4 shtator të po atij viti u dërgua në San Giovanni Rotondo, ku qëndroi atje për pjesën tjetër të jetës së tij.

    Vetëm një muaj më vonë, në fshatrat Piana Romana, në Pietrelcina, ai mori stigmatën për herë të parë, menjëherë pas kësaj u zhduk, të paktën në mënyrë të dukshme, për lutjet e tij. Kjo ngjarje mistike sjell një rritje të pelegrinazhit në Gargano, nga e gjithë bota. Në këtë periudhë ai gjithashtu fillon të vuajë nga sëmundje të çuditshme që kurrë nuk kanë pasur një diagnozë të saktë dhe që do ta bëjnë atë të vuajë për gjithë ekzistencën.

    Nga maji 1919 deri në tetor të të njëjtit vit ai mori një vizitë nga disa mjekë për të shqyrtuar stigmatat. Dr. Giorgio Festa thotë: “… plagët që paraqet Padre Pio dhe hemoragjia që dalin prej tyre kanë një origjinë që njohuria jonë nuk arrin për të shpjeguar”.

    Për shkak të pluhurit të madh të ngritur nga rasti i stigmave, si dhe kurioziteti i pashmangshëm dhe i madh, i ngjallur nga fakti në shikim të parë të tërësisë së mrekullueshme, kisha e ndaloi atë, që nga viti 1931 deri në vitin 1933, për të festuar meshat.

    Selia e Shenjtë gjithashtu e parashtron atë në pyetje të shumta për të konstatuar vërtetësinë e fenomenit dhe për të hetuar personalitetin e tij.

    Shëndeti i tij i dobët e detyroi atë të alternonte jetën konventuale me një rimëkëmbje të vazhdueshme në vendin e tij. Eprorët, nga ana tjetër, preferojnë ta lënë atë në qetësinë e vendeve të tij të lindjes, ku sipas disponueshmërisë së forcës së tij, ai ndihmon priftin famullitar.

    Nga udhëzuesi i tij shpirtëror lindin grupet e lutjes, të cilat përhapen shpejt në të gjithë Italinë dhe në vende të ndryshme të huaja. Në të njëjtën kohë, ajo sjell lehtësimin e vuajtjeve duke ndërtuar, me ndihmën e besimtarëve, një spital, të cilit i jep emri “Casa Sollievo della Sofferenza”, dhe që me kalimin e kohës është bërë një qytet autentik spitalor, duke përcaktuar gjithashtu një zhvillim në rritje e të gjithë zonës, dikur të braktisur.

    Sipas dëshmive të ndryshme dhuratat e tjera të jashtëzakonshme shoqëruan Padre Pion gjatë gjithë jetës së tij, në veçanti, introspekti i shpirtrave (ai ishte në gjendje të x-ray shpirtin e një personi në një shikim), parfum që i bëri njerëzit të ndihen edhe larg, përfitimi i lutjes së tij për besimtarët që e përdorën atë.

    Më 22 shtator 1968, në moshën tetëdhjetë e një, Padre Pio festoi meshën e tij të fundit dhe në natën e 23-të ai vdiq duke mbajtur me vete misterin se e gjithë jeta e tij ishte në fund të mbuluar.

    Më 2 maj 1999, Papa Gjon Pali II e shpalli të Bekuar. Padre Pio nga Pietrelcina u kanonizua më 16 qershor 2002.

Më 25 maj 1803 lindi poeti e filozofi i shquar amerikan Ralph Waldo Emerson

VOAL – Ralph Waldo Emerson, eseist dhe poet, si dhe një nga filozofët e shkrimtarët amerikanë më me influencë, lindi në Boston më 25 maj 1803. Babai i tij është Reverend William Emerson, pastor i Kishës Unitariane. Djali i tij do të bëhet gjithashtu ministër pastor: ai gradualisht do të largohet nga doktrinat e kolegëve të tij dhe së pari do të formulojë filozofinë e Transhendentalizmit, me botimin më 1836 të esesë së tij “Natyra” (Natyra).

Babai i tij vdiq më 1810, kur Emerson ishte vetëm tetë vjeç. Katërmbëdhjetë vjeç, Emerson regjistrohet në Universitetin e Harvardit; ai u emërua President i studentëve të vitit të parë, një pozicion që do t’i japë atij mundësinë për të pasur një dhomë pa shpenzime. Mjetet e tij ishin të pakta dhe për të mbajtur shpenzimet, ai shërbente kamarier në restorant. Gjatë pushimeve të dimrit ai punoi gjithashtu si mësues dhe tutor në shkollën e Uncle Ripley në Waltham, Massachusetts.

Emerson u diplomua në vitin 1821; atëherë ai fillon veprimtarinë si asistent i vëllait të tij në një shkollë për vajzat që ndodhej në shtëpinë e nënës së tij. Vëllai shkon në Göttingen për të studiuar teologjinë, dhe Ralf merr përgjegjësinë për shkollën. Pas disa viteve në të cilat Emerson mbajti postin e Dekanit, më 1825 ai u thirr nga Universiteti i Harvardit, në fakultetin e teologjisë (Harvard Divinity Hall). Më 1826 ai u pranua të predikonte.

Ralph Waldo Emerson u shfaq si pastor i Kishës Unitarian në 1829. Dy vjet më vonë gruaja e tij e re Elena Louisa Tucker vdiq. Në vitin 1832 Emerson dha dorëheqjen për shkak të një mosmarrëveshjeje me kishën zyrtare, lidhur me administrimin e shërbimit të Bashkimit (Emerson nuk e konsideron Eukaristinë si sakrament) dhe ngurrimit ndaj lutjeve publike.

Ai pastaj fillon një udhëtim në Evropë nga i cili ai do të nxjerrë frymëzim për esenë e tij “Tiparet Angleze” (1856). Gjatë udhëtimit të tij Emerson takohet me shkrimtarë dhe intelektualë të tjerë duke përfshirë Wordsworth, Samuel Taylor Coleridge, John Stuart Mill dhe Thomas Carlyle. Me këtë të fundit Emerson do të mbajë një marrëdhënie intensive epistolare gjatë gjithë jetës së tij.

Në 1835 Emerson u vendos në Concord, New Hampshire, duke u bërë shpejt një nga qytetarët më me ndikim të qytetit. Këtu ai martohet me Lydia Jackson.

Në shtator 1836, së bashku me intelektualë të tjerë të lidhur, ai themeloi Klubin Transcendental, i cili do të shërbejë si qendër e lëvizjes; në korrik 1840 ai botoi gazetën “The Dial”.

Emerson publikon esenë e tij të parë, “Natyra”, në mënyrë anonime në shtator 1836: vepra do të bëhet manifest themelor i Transcendentalizmit dhe do të përmbajë parimet dhe thelbin e kësaj filozofie. Kjo doktrinë idealiste e kundërshtonte materializmin dhe pikëpamjen kalviniste të jetës dhe në të njëjtën kohë ofroi argumente për lirinë e individit nga çdo përmbajtje artificiale.

Gjatë kësaj kohe Emerson formoi një miqësi të fortë me shkrimtarët Nathaniel Hawthorne dhe Henry David Thoreau, në shoqërinë e të cilëve është e lehtë ta shohin atë duke ecur rreth Concord.

Më 1838 ai u ftua të kthehej në Fakultetin e Teologjisë të Harvardit për të dhënë një fjalim në dhënien e gradave. Vërejtjet e tij janë të drejtuara në fyerjen e themelimit të Kishës dhe duke shkaktuar tronditje në të gjithë bashkësinë protestante të kohës: Emerson thotë se Jezu Krishti kishte qenë një njeri i madh, por ai nuk ishte Perëndi.

Për këtë fjalim, Emerson akuzohet se është ateist dhe akuzohet si helmues i mendjeve të të rinjve. Pavarësisht nga thirrjet e akuzuesve të tij, Emerson nuk do të përgjigjet, duke lënë mbrojtjen e tij të tjerëve.

Ai nuk do të ftohet më për të folur në Harvard për më shumë se 40 vjet; në vitet rreth vitit 1885 pozicioni i tij do të jetë pozicioni zyrtar i doktrinës unitariane.

Në fillim të vitit 1842 Emerson humbi fëmijën e tij të parë, Waldo, i cili vdiq nga ethet e kuqe. Emerson do të shkruajë për këtë dhimbje në dy vepra të mëdha: poema “Threnod” dhe eseja “Përvoja”. Në të njëjtin vit lindi William James.

Ralph Waldo Emerson është i famshëm si shkrimtar abstrakt, por ai rrëmbente një numër të madh njerëzish me fjalimet e tij. Ai konsiderohet si një nga gojëtarët më të mëdhenj të të gjitha kohërave. Emerson gjithmonë këmbënguli se nuk donte pasues, por u përpoq t’i kthente njerëzit në vetvete, si individë.

Kur u pyet për të përmbledhur punën e tij me pak fjalë, ai u përgjigj se në doktrinën e tij pafundësia e individit mbeti qendrore.

Ai vdiq më 27 prill 1882; trupi i tij është varrosur në varrezën Sleepy Hollow, në Concord.

Qyteti i Emersonit, Manitoba, e mori emrin prej tij.

Fiksimi me magjitë dhe origjina hebreje, të pathënat e Hitlerit – Nga James Friend

 

Adolf Hitleri, është figura historike më e shëmtuar, por ndoshta edhe më e fuqishme e saj. Ai ishte, më shumë se cilido tjetër, arkitekti i Luftës së Dytë Botërore , një konflikt që ndryshoi botën përgjithmonë. Udhëheqësi nazist, ka qenë subjekt i më shumë librave, filmave dhe dokumentarëve se çdo individ tjetër, i gjallë apo i vdekur. Megjithatë, pavarësisht nga ky interes intensiv dhe i qëndrueshëm, ka ende shumë gjëra mbi Hitlerin, të cilat ne nuk i dimë me siguri.

Ja cilat janë 10 nga teoritë më të debatuara, mbi jetën dhe vdekjen e Fyhrerit.

Ai ishte Hitleri një ushtar trim?

Historia thotë se ai ishte një ushtar trim, që rrezikonte periodikisht jetën. Ky ishte sigurisht versioni i historisë i paraqitur nga nazistët, por studimet e fundit sugjerojnë se trimëria e tij në Luftën e Parë Botërore, mund të jetë zmadhuar shumë. Dr.Tomas Ueber i Universitetit Aberdin në Skoci, ka studiuar çdo ditar apo letra që gjeti të shkruara nga ushtarët, që kishin shërbyer në regjimentin e Hitlerit. Ai zbuloi se Hitleri angazhohej kryesisht në përçimin e informacioneve nga fronti tek shtabi qëndror, një detyrë që e zhvendoste disa kilometra  pas linjave të para të betejave.

Ai ishte Hitleri pjesërisht hebre?

Detajet e pemës familjare të Adolf Hitlerit nga e ëma dihen mirë. Por s’mund të thuhet e njëjta gjë të atin. Alois Shiklgryber, që më vonë e ndërroi mbiemrin e tij në Hitler, ishte një fëmijë jashtë martese. Askush nuk e dinte se kush ishte i ati i Shiklgryber. Historianët janë përpjekur shumë të zbulojnë identitetin e vërtetë të gjyshit të Adolf Hitlerit. Misteri nuk është zgjidhur kurrë, por një nga kandidatët potencialë, është një hebre me emrin Leopold Frankenberger. Nga rezultati i AND-së së 39 prej të afërmve të Hitlerit që i mbijetuan luftës, rezulton se ai e ka prejardhjen pjesërisht nga berberët e Afrikës Veriore, dhe populli hebre.

A ishte një ushtar britanik që i kurseu jetën e Hitlerit?

Henri Tandej ishte një hero lufte, një nga ushtarët më të dekoruar në ushtrinë britanike, dhe ndoshta njeriu që pa dashje humbi një mundësi të artë, për të parandaluar Luftën e Dytë Botërore. Legjenda thotë se Tandej dhe Hitler u takuan ballë për ballë në një fushë beteje të Luftës së Parë Botërore. Thuhet se britaniku e mëshiroi, dhe e la të largohej Hitlerin e paarmatosur dhe të plagosur. Në shtatorin e vitit 1938, kryeministri britanik, Nevil Çamberlen, shkoi në Gjermani në një përpjekje optimiste, por në fund të dështuar, për të siguruar  paqen në Evropë.

Ai vuri re një fotografi të një ushtari britanik, Henri Tandej, në muret e studios së Hitlerit. Fyheri shpjegoi se ai e kishte parë foton e Tandej në një gazetë, dhe e njohu atë si njeriun që i kurseu jetën e tij gjatë Luftës së Madhe. Ndoshta Hitleri mund të ketë gabuar. Ndoshta ai e shpiku historinë, për të forcuar mitin e tij si një njeri të mbrojtur nga fati. Megjithatë, Tandej e konfirmoi vetë se i kishte kursyer jetën disa ushtarëve gjermanë. Ka gjasa që njëri prej tyre të kete qenë Adolf Hitleri.

A ishte Hitleri një diktator i dobët?

Në kulmin e fuqisë së tij, Adolf Hitleri udhëhiqte një perandori të madhe që shtrihej pothuajse në tërë Evropën kontinentale, dhe një pjesë të madhe të Afrikës së Veriut. Imazhi konvencional i Hitlerit, është ai i një sundimtari në qendër të këtij rrjeti të gjerë, që merrte të gjitha vendimet e rëndësishme dhe tërhiqte nga lart të gjitha fijet. Mbështetësit e teorisë së një diktatori të dobët, e pranojnë se Hitleri ishte njeriu më i fuqishëm në Rajh. Por ata argumentojnë, se ai qe i paaftë të ushtronte llojin e kontrollit të drejtpërdrejtë ndaj vartësve të tij, sikurse Josif Stalini në Bashkimin Sovjetik.

A ishte Hitleri i obsesionuar pas okultizmit?

Disa nga pjesëtarët e rrethit të ngushtë të Hitlerit, besuan fuqishëm në fuqinë e mbinatyrshme dhe magjinë. Hajnrih Himler krijoi një njësi të posaçme brenda SS, për të mbledhur informacione mbi magjinë, ndërsa marina gjermane ngriti madje Institutin Kombëtar të Pendulumit në Berlin. Ndërsa britanikët, përdornin sonarin për të gjurmuar nëndetëset së gjermane, gjermanët u përpoqën t’i gjenin anijet britanike, duke përdorur lavjerrësin mbi hartat e Oqeanit Atlantik. Sesa ishte i bindur Hitleri në ekzistencën e fuqive të mbinatyrshme, kjo është e diskutueshme. Megjithatë, s’ka dyshim që ai fliste shpesh për një forcë, që ai e quajti “providencë”, e cila e mbronte atë, dhe udhëzonte veprimet e tij.

A ishte Hitleri një përdorues droge?

Adolf Hitleri nuk pinte duhan, alkool, dhe nuk hante mish. Ai madje nuk konsumonte as kafe. Propaganda naziste e portretizoi atë si një njeri të përkushtuar gjithë jetën e tij në shërbim të Gjermanisë:ai s’kishte as kohë, dhe as prirje të ndiqte kënaqësitë tokësore. Por realiteti, ishte se Hitleri e kaloi pjesën më të madhe të luftës i droguar me një koktej të tmerrshëm lëndësh narkotike. Në fillim të vitit 1945, fabrikat që prodhonin medikamentet me të cilat ai mbahej në këmbë, u shkatërruan nga bombarduesit aleatë. Hitleri nisi të dridhej gjithnjë e më shpesh, dhe jo sëmundja e Parkinsonit siç është hipotetizuar shpesh, por nga mungesa e barnave, gjë që e  përkeqësoi gjendje e tij mendore dhe fizike, kur lufta në Evropë po i afrohej fundit.

A i mbijetoi Hitleri luftës?

Nga të dhënat, e dimë me shumë siguri se Hitleri ndodhej ende në Berlin në ditëlindjen e tij, më 20 prillit 1945, vetëm 2 javë para se qyteti të kapitullonte. Kur kjo ndodhi, policia sekrete e Stalinit e pengoi Marrshallin Zhukov, komandantin e lartë sovjetik në të gjithë Frontin Lindor, të inspektonte  bunkerin e Hitlerit nën kancelarinë e Rajhut. Kur mbërritën amerikanët dhe britanikët, Hitleri, qoftë i gjallë apo i vdekur, ishte zhdukur prej kohësh. Me mungesën e ndonjë mbetje fizike për të shqyrtuar, FBI dhe CIA fillimisht mbetën të hapura ndaj skenarit që Hitleri mund të kishte shpëtuar gjallë. Dhe kjo nuk qe aspak e paimagjinueshme. Por provat e shumta, tregojnë që ky nuk ka të ngjarë të ketë qenë rasti. Dhjetëra dëshmitarë okularë, konfirmojnë praninë e Hitlerit në Berlin, kur Ushtria e Kuqe gjendej shumë pranë bunkerit të tij. Nëndetësja për të cilën u tha se u arratis, u gjet më vonë e fundosur në Detin e Veriut midis Danimarkës dhe Norvegjisë.

Këtë vit, Arkivi Kombëtar i Rusisë, i lejoi ekspertët të studionin një palë dhëmbë që thuhej se i përkisnin Hitlerit. Një ekip patologësh francezë, i krahasoi ato me një grafi të dhëmbëve të Hitlerit në vitin 1944, dhe gjeti një përputhshmëri të madhe. Gjithsesi thashethemet se ai u arratis në Amerikën e Jugut apo edhe në Antarktidë, nuk vdesin lehtë.

(Video) Arkiv: Reuter dhe Zëri i Amerikës fokusohen tek fjalimi kritik i shkrimtarit Dritero Agolli në Kongresin e 10-të të PPSH

Lexuesit po i sjellim përcjelljen që i kanë bërë agjensitë e huaja të lajmeve Kongresit të PPSH mbajtur më 10 qershor 1991, kur edhe ndryshoi emrin në PS dhe drejtimin e mori Fatos Nano. Vihet re se gazetarët e huaj janë fokusuar edhe tek fjala e Dritero Agollit, e cila sikur shihet, është shume kritike. “Bërtitjet tuaja” iu drejtua Dritero Agolli sallës, kur salla filloi të reagojë kundër tij, “jashtë çdo civilizimi janë pasqyrë e një partie që është shtrirë në shtrat dhe po jep shpirt!”

 

13 qershor 1991

LAJME PËR SHQIPËRINË KOMUNISTËT SHQIPTARË PËRFUNDOJNË KONGRESIN TIRANË, 13 qershor/ROJTER/ –

Jan Kremar shkruan: Partia Komuniste e Shqipërisë e përfundoi kongresin e stuhishëm prej katër ditësh me një emër të ri dhe një udhëheqës të ri, por liberalët theksojnë se ai nuk mundi të eleminojë trashëgiminë e themeluesit stalinist.

Kongresi emëroi ekonomistin liberal 38 vjeçar Fatos Nano si udhëheqësin e ri të mërkurën në darkë dhe zgjodhi një komitet qendror prej 81 anëtarësh me një përzierje liberalësh dhe përkrahësish të vijës së ashpër, pas një debati të gjatë dhe të ashpër.

Liberalët në parti shpresonin se kongresi do të bënte një shkëputje të qartë nga 46 vjetët e sundimit autokratik, por theksuan se ata u zhgënjyen nga rezultati.

“Përmbajtja e debatit tregon shkallën e reformës për të cilën ka nevojë partia… Shumë anëtarë nuk kuptojnë thelbin e këtyre reformave”, theksoi Spiro Dede, liberal i zgjedhur si nje nga sekretarët e partisë. “Nuk është thjesht një problem i ndryshimit të emrit, është një problem i ndryshimeve thelbësore”, shtoi ai.

Në kongres, liberalët u përleshën me anëtarët e vijës së ashpër lidhur me trashëgiminë e ish-diktatorit Enver Hoxha, portreti prej bronxi i të cilit i vështronte delegatët nga pjesa e mbrapme e sallës. Shumë delegatë kritikuan dënimin e Hoxhës nga shkrimtari Dritëro Agolli për vrasjen ose burgimin e kundërshtarëve dhe çuarjen e Shqipërisë në shkatërrim ekonomik, moral dhe social.

Agolli, i cili u zgjodh në Komitetin Qendror të partisë dhe në Byronë Politike prej 13 anëtarësh pas një debati të gjatë, u zotua se do të rinovojë tërësisht partinë.

“Ne shprehim dëshirën për të rigjallëruar dhe për t’i provuar vendit dhe botës se ne do të jemi në gjendje të luajmë një rol të rëndësishëm në një shoqëri pluraliste”, theksoi ai.

 

Radio “Zëri i Amerikës” 11 qershor 1991

REPORTAZH NGA DITA E DYTË E PUNIMEVE TË KONGRESIT TË 10-të TË PPSH-së

Sot shkrimtari i njohur Dritëro Agolli mbajti një fjalim në Kongresin e 10-të të PPS-së.

Siç vihet në dukje në reportazhin që vijon, fjalimi i zotit Agolli ngjalli interesim të madh dhe shkaktoi debate të ashpra në radhët e delegatëve të kongresit.

Rinovimi i partisë, tha D.Agolli, mund të bëhet vetëm duke pranuar dhe korrigjuar gabimet kryesore të PPSH-së.

Gabimi kryesor, tha ai, ishte diktatura e hekurt që vendosi Enver Hoxha për të mos lejuar asnjë mendim të lirë. Kushdo që kishte një mendim tjetër nga i tij zhdukej.

Kushdo që ngrihej kundër izolimit lidhej me zinxhirë, kushdo që ngrihej kundër tufëzimit, i cili rrënoi plotësisht fshatin, përplasej në qeli.

Nën maskën e kolegjialitetit miratoheshin vendime të marrëzishme. Kur nuk gjendej naftë, burgoseshin inxhinierët e talentuar të akuzuar për spiunazh.

Praktikisht u zhdukën të gjithë anëtarët e mëparshëm të Byrosë Politike dhe të KQ-së.

Ata që mbetën u bënë servilë, lakmitarë dhe karrieristë.

Lufta e klasave u kthye në një terror në gjirin e popullit dhe të partisë. U rrit kulti i Enver Hoxhës, kulti i Partisë dhe kulti i Sigurimit të Shtetit. Morën përmasa të papara abuzimi, ryshfeti, u shemb tradita e burrërisë shqiptare. Zyrtarët e lartë bridhnin nëpër botë në një kohë që populli vuante.

Gabimi i dytë, tha zoti Agolli, ishte vija ekonomike, që varfëroi deri në ekstrem Shqipërinë, në këtë kohë, sipas burimeve nga Tirana, në sallën e kongresit bëhet një zhurmë e madhe.

Delegatët provincialë fillojnë të bëjnë thirrjet në kor: “Parti-Enver jemi gati kurdoherë”. Shumë prej tyre kërkojnë që t’i pritet fjala zotit Agolli, të tjerë kërkojnë që ai të nxirret jashtë nga kongresi dhe nga partia.

Shkrimtari i shquar e priti me gjakftohtësi këtë stuhi enveriste dhe duke iu drejtuar kongresit tha: “Me këtë qëndrim që po mbani këtu ju po provoni se PP-ja nuk do të rinovohet. Thirrjet tuaja jashtë çdo civilizimi janë shprehje e një partie që po jep shpirt”.

Mes thirrjeve histerike të mjaft delegatëve, Dritëro Agolli vazhdoi të bëjë analizën e rrugës së PPSH-së që e çoi Shqipërinë në katastrofë.

Ai vuri në dukje humbjen e interesimit për punën, stimulimin e njerëzve të paaftë dhe luftën kundër të aftit, luftën kundër çdo gjëje të bukur.

Gabimi i tretë, vazhdoi D.Agolli, ishin shkelja e të drejtave të njeriut, nxitja deri në ekstrem e luftë së klasave, plotfuqia e agjentëve të Sigurimit të Shtetit, Shefat e kuadrit gërmonin biografitë e njerëzve.

Njerëzit trembeshin nga njëri-tjetri. Kushdo dyshohej se ishte spiun.

Gabimi i katërt ishte politika e jashtme e izolimit të plotë. Dje na ofroheshin kredi dhe nuk i pranonim, ndërsa sot kërkojmë kredi dhe asnjeri nuk na jep. Frika e hijes së E.Hoxhës, theksoi D.Agolli, nuk e le PP-në të rinovohet.

Në kongres e mori fjalën edhe presidenti Ramiz Alia. Ai fajësoi udhëheqjen, duke përfshirë edhe veten, për gjendjen e rëndë që po kalonte vendi. Ai foli në përgjithësi për gabime dhe për shkelje të të drejtave të njeriut, por në përgjithësi fjalimi pati pak elementë konstruktivë.

 

 

 

 

 

Hajdar Maloku, kapiteni i vrarë me tradhti ( 1904? – 1946) – Nga Gani Qarri

Hajdar Maloku-Planeja u lind në fshatin Planejë të Hasit, fshat piktoresk dhe mu buzë kufirit shqiptaro-shqiptar. Ai që në moshën fëmijërore do të kalonte në Shqipëri, ku mbaroi shkollimin fillor dhe atë të mesëm me shumë sukses, arsye e cila bëri që atij, ti ndahej edhe një bursë shtetërore nga qeveria e atëhershme e Shqipërisë, për mbarimin e Akademisë ushtarake në Itali.

Pas përfundimit me sukses të Akademisë, Hajdar Maloku  kthehet në Shqipëri dhe menjëherë vihet në shërbim të atdheut të shqiptarëve si oficer i ushtrisë kombëtare në shumë vende anë e mbanë shtetit amë.Ndërsa pas kapitullimit të ushtrisë jugosllave dhe dëbimit të saj nga trojet shqiptare nën pushtimin sllav, Hajdar Maloku në vitin 1941 do të vendosej në Kosovë.

Ai si ushtarak me gradën e togerit, fillimisht u dërgua për shërbim në Gostivar, dhe nga atje pas një pune të mirë e me përkushtim dhe besnikëri të lart, do të transferohej në Gjakovë, ku dhe mori gradën e kapitenit.  Gjatë shërbimit të tij në Gjakovë si kapiten i Xhandarmërisë kombëtare të shtetit “etnik” shqiptar, Hajdari pa kaluar shumë kohë, ra në kontakt edhe me komunistët vendor.

Madje i joshur nga propaganda e tyre maskuese, se kinse ata bënin luftën e “vërtetë” për çlirimin e trojeve shqiptare, ai do tu ndihmonte atyre pa kursim, në të gjitha vështirësitë, sa herë që kishin nevojë si dhe do të bashkëpunonte me ta gjerë në momentin e deklarimit publik të komunistëve shqipfolës, se lufta e tyre bëhej jo për çlirimin e Kosovës nga Serbia, por për mbetjen e saj dhe trojeve tjera shqiptare nën Serbi dhe Jugosllavi.

Në organizimin e madh politik dhe ushtarak që prof. Ymer Berisha do të ndërmerrte në vjeshtën e vitit 1943,për mbrojtjen e Kosovës dhe trojeve tjera shqiptare, nga Serbia dhe Jugosllavia tani komuniste, në mesin e kuadrove më aktiv, dhe bashkëpunëtorëve të tij më të ngushtë e besnik, kishte Kapiten Hajdar Malokun, nga Planeja e Hasit, të cilit do t`ia besonte detyrën e udhëheqësit kryesor për Prizren dhe rrethinë.

Këtij grupi të bashkëpunëtorëve përveç Kapiten Hajdar Malokut, atëbotë i takonin figurat më të njohura kombëtare dhe kryengritëse të kohës, si Ukë Sadiku, Ndue Përlleshi, Ajet Gërguri, Gjon Serreçi, Marie Shllaku, Luan Gashi, Ejup Binaku, Halim Spahia dhe shumë emra tjerë të njohur e të pa njohur për ne në kohën e sotme.

Ata ishin heronjtë, të cilët krijuan rrjetin e lëvizjes së famshme kryengritëse për liri dhe bashkim kombëtar, si dhe u angazhuan me pushkë në dorë për mbrojtjen e trojeve shqiptare nga ripushtimi sllavo-komunist.

Lidhjet me komunistët shqipfolës, Hajdar Maloku, i ndërpreu tërësisht, menjëherë pas shkeljes së vendimeve të Konferencës së Bujanit, të mbajtur më 31 Dhjetor 1943 dhe 1 e 2 Janar 1944, në Bujan, nga i ashtuquajturi „Këshill Nacional Çlirimtar i Kosovës“ që megjithëse vet e kishte nënshkruar vendimin sipas të cilit, pas çlirimit Kosova do ti bashkohej Shqipërisë, pas tërheqjes së gjermanëve dhe ripushtimit të Kosovës nga sllavo-komunistët, ishin vet ata, që e shkelën të parët, me të dy këmbët vendimin e vet historik, dhe votuan për mbetjen e sërishme të Kosovës nën Serbi.

Komunistët shqipfolës pak kohë pas përfundimit të Konferencës së Bujanit, nën trysnin e sivëllezërve të tyre sllav, tradhtuan rëndë vendimet e Konferencës dhe idealet kombëtare të shqiptarëve, duke iu bashkuar hapur luftës së pushtuesve sllav, për aneksimin e Kosovës nga Serbia.

Oficeri kombëtar Hajdar Maloku-Planeja, përveç përgatitjes ushtarake, ai ishte edhe profesor i historisë dhe gjeografisë, i cili përveç gjimnazit të Prizrenit,bashkë me profesor Ymer Berishën edhe ai oficer me profesion, në mungesë të kuadrit për shkollat shqipe, pothuajse njëkohësisht kishin punuar edhe mësues e profesor gjithandej trojeve shqiptare në Shqipëri dhe Kosovë.

Ndërsa, duke parë rrezikun që po u kanosej sërish trojeve shqiptar nga ripushtimi sllav, me 12 shtator të vitit 1943 u formua organizata e njohur me karakter të pastër kombëtar-ONDSH,(Organizata Nacional Demokratike Shqiptare) e cila luftoi deri në fund për mbrojtjen dhe bashkimin e të gjitha trojeve shqiptare, me shtetin amë Shqipërinë.

Hajdar Maloku jo vetëm se do tu bashkëngjitej që në fillim, forcave të kësaj lëvizje të mirënjohur kombëtare, por ai ishte edhe njëri nga themeluesit e lëvizjes, si dhe kryetar i Organizatës Nacional Demokratike Shqiptare-ONDSH, për Prizren me rrethinë.

Ndaj ONDSH-s, Hajdar Maloku do ti mbetej përgjithmonë besnik në luftë dhe të gjitha përpjekjet për jetësimin e idealeve të saj, si dhe realizimin e aspiratave shekullore të kombit shqiptar për bashkim, deri në vrasjen e tij makabër.

Ai as pas përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, nuk kishte pranuar të ikte nga vendi, ndaj dhe ishte detyruar të hidhej në ilegalitet për rreth 18 muaj me radhë, kur më në fund u tradhtua nga komunistët shqipfolës, dhe në një pritë të zënë nga forcat serbe të OZNA, (Odjeljenje za zaštitu naroda- Departamenti për mbrojtjen popullore) kapiten Hajdar Maloku u vra më 1 nëntor të vitit 1946, në fshatin Gjonaj të Hasit.

Banorët hasjan kapiten Hajdar Malokun e përshkruajnë si Burrë të pashëm, i mbajtur mirë, serioz, i dashur dhe inteligjent, me një fjalë ai ishte atdhetar i vërtetë, njeri i ditur, udhëheqës besnik, i dinjitetshëm dhe me shumë autoritet në Popull, sidomos tek bashkëpunëtorët e vet, për të cilin edhe pas kaq vitesh të kaluara, ende flitet me shumë respekt nga banorët e trevës sonë, sidomos nga ata, që kishin pasur fatin ta njihnin personalisht këtë burrë me nam, për gjallje të tij.

Njëjtë me shumë troje tjera shqiptare edhe treva e Hasit në të dy anët e kufirit shqiptaro-shqiptar, si gjatë luftës ashtu edhe pas saj u shndërrua në arenë vuajtje dhe luftimi për çlirimin e vendit dhe mbrojtjes nga rreziku i përsëritjes së ndarjes dhe ripushtimit të serishëm të tij nga sllavët.

Me këtë rast, duhet theksuar se sidomos Mali i Pashtrikut, në ato kohë të vështira ishte kthyer në një ombrellë mbrojtëse për luftëtarët e lirisë si dhe vendstrehimin kryesor të kryengritësve kombëtar nga shumë pjesë të trojeve tona etnike.

Një kala më vete, nëse mund të quhet ashtu dhe mburojë e sigurt për strehimin dhe takimin e figurave kryesore udhëheqëse, ku merreshin vendime të mëdha dhe planifikoheshin aksione të veçanta luftarake kundër pushtuesve sllav dhe komunistëve shqipfolës në të dy anët e kufirit, të cilët luftonin kundër interesave të bashkimit kombëtar dhe sërish kishin bërë ndarjen e shqiptarëve.

Komunistët ishin ata që kërkonin rivendosjen e ish kufijve të shtetit sllav, mes për mes Hasit dhe trojeve tjera etnike, për ti ndarë e copëtuar edhe një herë tokat shqiptare në shumë pjesë.

Ndaj, se sa e drejt ishte lufta e lëvizjes kombëtare për çlirim të shqiptarëve dhe përpjekjet e tyre për bashkimin e pjesëve të copëtuara të Shqipërisë Etnike ,e vërtetojnë edhe ngjarjet e hidhura të vrasjes së shqiptarëve gjithandej trojeve tona nën pushtimet e huaja, gjatë gjithë tragjikës së okupimit, vrasje të cilat për çudi si askund tjetër në evropë, deri në shekullin 21, ndodhnin vetëm në kufijtë shqiptaro-shqiptar.

Pra është shumë e drejtë dhe plotësisht e  kuptueshme për të gjithë, se sa rëndë ishte përjetuar atëbotë ndarja kombëtare e shqiptarëve dhe ripushtimi i trojeve të tyre etnike me dhunë.

Me dominimin e sllavo-komunizmit si ideologji dhe përdorimin e forcave ushtarake të të dy shteteve, si nga komunistët jugosllav, ashtu edhe ata të shteti amë Shqipërisë, u arrit të bëhej edhe një herë ricopëtimi përfundimtar i trojeve etnike shqiptare.

Ndërsa njëri nga rajonet më të prekurat nga fatkeqësia e këtij ricopëtimi ishte dhe mbeti rajoni i Hasit.

Atij iu bë ndarje e dyfishtë, së pari me vendosjen e vijës ndërshtetërore kufitare, me ç ‘rast erdhi deri te ndarja jo vetëm e tokave dhe pasurive, por pati edhe familje të ndara, duke ngelur njëra pjesë në Shqipëri, kurse pjesa tjetër në Kosovë.

Pjesa e Hasit në Kosovë do të ndahej edhe një herë për gjysmë në mes të Komunës së Gjakovës dhe asaj të Prizrenit për të vuajtur deri në qershorin e  vitit 1999, bashkë me shumë vise të tjera shqiptare edhe nën robërinë e gjatë serbo-sllave.

Pushtimi i tokave tona zgjati shumë, duke filluar që nga sundimi i mbretërisë serbo-kroato-sllovene, regjimi komunist i Titos e deri te gjenocidi serbo- Millosheviqian, i cili u përjetua si periudha më e errët e një robërie me brutalitet të paparë mbi lëkurën e regjur nga pushtimi i gjatë i shqiptarëve në okupimet e huaja.

Periudha millosheviqiane ishte perudha më e rëndë që kulmoi me shpërnguljet më masive dhe gjenocidin më antinjerëzorë, të parë ndonjëherë në këto troje, kundër popullsisë së pa mbrojtur civile, për të përfunduar me një luftë makabre dhe çlirimin fatlum të shqiptarëve të Kosovës, përgjitmonë nga robëria afro një shekullore sllave.

Rezistenca në Has

Përpjekjet kundër ndarjes dhe ripushtimit të tokave shqiptare kishin filluar që para përfundimit të Luftës së Dytë Botërore, kurse gjendja edhe ashtu e acaruar do të arrinte shkallën  alarmante me marshimin e brigadave të ushtrisë komuniste shqiptare në Kosovë, edhe pse gjermanët kishte kohë që ishin larguar nga Kosova.

Për tu bërë fatkeqësia edhe më e madhe, udhëheqja komuniste e Shqipërisë me të vendosur trupat e saj në Kosovë, u deklarua hapur se mbante anën e pushtuesve sllavo-komunist dhe ishte për mbetjen e trojeve shqiptare nën Jugosllavi.

Pakënaqësia e Popullit Shqiptar do të arrinte kulmin pas shuarjes së Brigadës së Shaban Polluzhës dhe përfundimit të Luftës së Dytë Botërore kur Kosova do të mbetej edhe praktikisht nën pushtimin serbo-jugosllavë, dhe së shpejti do të imponohej edhe aneksimi juridik i Kosovës nga Serbia.

Ndaj patriotët më të njohur të kohës nga të gjitha trevat shqiptare si edhe ata që luftonin në Has, do të nguteshin që të bënin atë që ishte e mundur dhe organizoheshin për t’iu kundërvënë me luftë të armatosur ripushtimit serb të tokave shqiptare dhe ndarjes së Kosovës nga shteti amë Shqipëria.

Kështu që, rezistenca tani do të zhvillohej në dy fronte dhe kryengritja e filluar kombëtare kundër forcave pushtuese sllave që nga shkurti i vitit 1944, do të zgjerohej edhe kundër forcave komuniste shqiptare në të dy anët e kufirit, pra edhe në Hasin e ndarë për të vazhduar deri në vitin 1948 me të gjitha mundësit që ata kishin, përfshi organizimin politik dhe qëndresën e armatosur, për  çlirimin dhe bashkimin e trojeve të riokupuara nga sllavët me Shqipërinë.

Organizatori dhe bartësi kryesor i rezistencës në Has, ishte Kapiten Hajdar Maloku, i cili luftonte bashkë me të vëllain Miftarin, Sefë Sadik Durakun nga fshati Demjan, Ahmet Halitin nga fshati Kushnin, Tafë Përvizajn nga fshati Krajk i Hasit në Kosovë e shumë të tjerë.

Luftëtarët e Hasit bashkëpunonin ngushtë edhe me patriotin Halim Spahia , prof. Ymer Berishën, Ukë Sadikun dhe shumë kryengritës nga Shqipëria të cilët nuk pranonin kufijt ndërmjet shqiptarve, si Mehmet Bajraktari nga Hasi, bashkëluftëtar nga Luma e deri te luftëtarët e Çështjes Kombëtare nga Ilirida e Dibra dhe të gjitha trojet shqiptare nën pushtimin jugollav.

Siç tregohet nga banorët e vjetër, të afërmit e luftëtarëve dhe përjetuesit e atyre ngjarjeve historike, rezistenca kundër pushtetit komunist serbo-sllavë, në Has që nga pranvera e vitit 1944,kishte vënë kontakte edhe me udhëheqësin e misionit Anglez, për Kosovë dhe Shqipërinë e veriut sir Hends, i cili u kishte premtuar atyre përkrahjen.

Madje,ai do tu bënte thirrje kryengritësve në Kosovë e Shqipëri dhe të gjitha trojet tona etnike, që ata të dilnin me një program unik të veprimit dhe platformë të përbashkët politike për bashkimin kombëtar të shqiptarëve.

Kështu që në Prill të vitit 1944, udhëheqësit  kryesor të ONDSH-s dhe përfaqësuesit e lëvizjes kombëtare për çlirim, nën organizimin dhe përkujdesjen e oficerit të lart të ushtrisë shqiptare kolonel Qazim Komoni nga Gjakova,do të tuboheshin në fshatin Rogovë të Hasit, ku do të merrnin pjesë  edhe patrioti Halim Spahia, kapiten Hajdar Maloku, Ejup Binaku etj., si dhe vet misionari i forcave angleze për Kosovë dhe Shqipërinë e veriut, sir Hends.

Aty ata ishin dakorduar për nxjerrjen e një  platforme të përbashkët politike dhe formimin e Ushtrisë Kombëtare Shqiptare, e cila do të luftonte për bashkimin e të gjitha trojeve etnike me Shqipërinë.

Historiani i mirënjohur Dr.Hakif Bajrami shkruan se pas lufte oficer i lart kombëtar Qazim Komoni, do të strehohej përkohësisht në Shqipëri, shtetas i të cilës edhe ishte që nga paralufta,por për turpin tonë kombëtar, ai do tu dorëzohej organeve të sigurimit serb OZN-a, nga regjimi komunist i Enver Hoxhës.

Me të rënë në duart e OZNA-s jugosllave, Qazim Komoni do të akuzohej se në prill të vitit 1944, në fshatin Rogove të Hasit,kishte organizuar themelimin e Ushtrisë Shqiptare me dy sektor; atë të “Kreshnikëve“, në të cilin përfshiheshin të rinjtë prej 20 deri ne 35 vjeç, si dhe njësit e “Vullnetarve” ku bënin pjesë personat prej 35 deri në 70 vjeç…. (Dr.Hakif Bajrami,”Qazim Komoni figurë e ndritur e historisë kombëtare”, www,forumishqiptar.com,17.06.2003)

Por për fatin e keq të popullit tonë dhe trojeve të tij, mu atëherë kur ishte nxjerr platforma unike shqiptare dhe kishte filluar lufta  e armatosur për bashkim kombëtar, Misioni Anglezë, nën presion e komunistëve nga Shqipëria dhe atyre  serbosllav  të Titos i cili edhe kishte ftuar brigadat komuniste shqiptare të Enver Hoxhës për intervenim në Kosovë, ishte detyruar të largohej nga Kosova dhe veriu i Shqipërisë, duke lënë të vetmuar, pa mbështetje dhe të rrethuar nga të gjitha anë kryengritësit shqiptar, të cilët luftonin me mish e me shpirt për çlirim e bashkim kombëtar dhe kundër komunistëve Shqiptaro-Jugosllav.

Megjithatë, aktivitetet çlirimtare për bashkimin e Kosovës me Shqipërinë nuk kishin pushuar, edhe pse brigadat shqiptare nën ndikimin e udhëheqësve jugosllav dhe ideologjisë së tyre të përbashkët sllavo-komuniste, kishin filluar ndjekjen dhe likuidimin e luftëtarëve shqiptar për çlirim dhe bashkim kombëtare me arsyetimin se Shqiptarët e Kosovës ishin shumë anti- serb, nuk e pranonin me asnjë çmim pushtimin nga Serbia dhe kërkonin me këmbëngulje të bashkoheshin me Shqipërinë.

Madje të entuziazmuar se me ardhjen e ushtrisë së Enver Hoxhës në Kosovë, po realizohej edhe çlirimi përfundimtar i Kosovës nga Serbia,  duke mos e ditur se mu nga ato brigada do ti vinte Kosovës dhe viseve tjera shqiptare fatkeqësia e ripushtimit të sërishëm nga Serbia, atyre iu bashkuan numër i madh luftëtarësh nga Hasi, Gjakova dhe trojet tjera shqiptare nën pushtim.

Pas ripushtimit të Kosovës Serbia fillimisht vendosi Kosovën nën regjimin e rrept ushtarak dhe rrethim të hekurt policor, si dhe përjashtoi shumicën e delegatëve atdhetar nga përfaqësimi i popullit në Kuvendin e atëhershëm të Kosovës.

Megjithatë rezistenca e patriotëve shqiptare në Kosovë, dhe viset tjera shqiptare, nuk kishte të ndalur dhe vazhdonte e pareshtur duke mos e pranuar asnjëherë, në asnjë mënyrë dhe për asnjë moment ripushtimin nga Serbia.

Ndaj kryengritja në gjithë Kosovën, kishte marrë përmasa të atilla, sa që Serbia, vetëm me ndihmën e brigadave komuniste të Shqipërisë, mundi ta ripushtonte dhe mbante nën okupim edhe një herë Kosovën dhe shqiptarët.

Për vazhdimin sa më me sukses të luftës çlirimtare, në mars të vitit 1945,në qytetin historik të Prizrenit, do të formohej Organizatën Nacional Demokratike Shqiptare, (ONDSH),e cila kishte për detyrë riorganizimin dhe përshtatjen e luftës në rrethana të reja për, çlirimin e të gjitha trojeve të pushtuara shqiptare si dhe bashkimin e tyre me Shqipërinë.

Kapiten Hajdar Maloku, do të zgjidhej kryetar i ONDSH-s për Prizren dhe rrethinë.

Komiteti për Has, kishte formuar menjëherë radhët e para me luftëtarë, dhe vendosur ato në malet e Pashtrikut të cilat udhëhiqeshin nga Kapiten Hajdar Maloku, Sefë Sadik Duraku,Tafë Përvizaj, Miftar Maloku, Ahmet Haliti e të tjerë.

ONDSH-s, përveç në Has,kishte arrit të krijonte Komitetet Nacional Demokratik në shumë pjesë të Kosovës.

Ndërsa ato mbanin lidhje të pandërprera me udhëheqësit e luftës në të gjitha viset  kryengritëse në Rrafsh të Dukagjinit si me Halim Spahiun,Prof. Ymer Berishën Ndue Përlleshin, Demë Ali Pozharin,Ukë Sadikun, e shumë udhëheqës tjerë Komitetesh gjithandej Kosovës duke i koordinuar aksionet edhe me Komitetet e Lumës dhe Dibrës bashkëluftëtarët në Iliridë, Shqipëri dhe të gjitha tokat shqiptare nën pushtim, gjithandej ku luftohej për liri dhe bashkim kombëtar.

Pas ripushtimit të Kosovës Serbia fillimisht vendosi Kosovën nën regjimin ushtarak dhe rrethim të hekurt policor, si dhe përjashtoi shumicën e delegatëve atdhetar nga përfaqësimi i popullit në Kuvendin e atëhershëm të Kosovës.

Ndërsa për ti dhënë edhe formën juridike pushtimit dhe aneksimit të Kosovës, Serbia në kuvendin e  mbajtur në Prizren nga 8 deri më 10 korrik të vitit 1945, improvizoi një votim të detyruar, me frikësim, shantazh dhe kërcënime për tortur e vrasje, duke detyruar deputetët shqipfolës, të caktuar nga vet ajo, që të votonin për aneksimin dhe futjen e Kosovës nën sundimin e Serbisë.

(Prof. Dr. Sabile Keçmezi-Basha,” Reagimet e forcave kombëtare në Kosovë, ndaj vendimeve të Kuvendit të Prizrenit më 1945″ www.nasergashi.com,2 Maj 2010).

Madje forcat pushtuese serbe, në emër të komunizmit, tanimë kishin krijuar një rrjet të gjerë me kolaboracionistë shqiptar ,me ndihmën e të cilëve përpiqeshin për përçarjen e luftëtarëve, futjen e hasmërisë ndërmjet tyre dhe shuarjen e rezistencës në Has.

Por përkundër të gjithave p¨derpjekjeve serbo-komuniste, kryengritësit shqiptar në trevën e Hasit,do të qëndronin të pamposhtur deri në pranverën e vitit 1946, kohë kur me ndihmën e disa kolaboracionistëve shqipfolës, ata në një pritë të zënë natën, buzë malit të Pashtrikut, u gjendën të rrethuar dhe u sulmuan nga të gjitha anët, prej forcave kolaboracioniste dhe atyre pushtuese serbe.

Përpjekjet për daljen nga rrethimi i shumëfishtë që kishte përfshirë një hapësirë të madhe duke nisur nga vendi i quajtur Mulliri i Poshtëm e deri te Gurra e fshatit Demjan dhe fillimi i maleve të Pashtrikut, në të cilin luftëtarët trima edhe e kishin bazën e tyre të rezistencës në Has, në luftën për jetë a vdekje në mes të luftëtarëve për çlirim e bashkim kombëtar dhe ushtrisë e policisë serbo- jugosllave, pati të vdekur dhe të plagosur nga të dy palët.

Megjithatë, luftëtarët e rrethuar shqiptar, të udhëhequr nga Kapiten Hajdar Maloku, Sefë Sadik Duraku, Ahmet Haliti etj, jo vetëm që do tu bënin ballë me sukses të gjitha mësymjeve të pushtuesit, por në mëngjes ata do të arrinin që ta shpërthenin edhe rrethimin duke shpëtuar numri më i madh i tyre.

Në luftimet e zhvilluara përveç armiqve të vrarë e të plagosur, do të binin edhe disa luftëtar shqiptar në mesin e të cilëve edhe luftëtarja trimëreshë e cila nuk i`u kishte ndarë asnjëherë rezistencës kombëtare (“Shota” e anëve tona), Kade Përvizaj-Duraku.

Një pjesë e luftëtarëve të shpëtuar gjatë luftimeve kishin arritur të futeshin në malet e Pashtrikut kurse pjesa tjetër në Lagjen e Sipërme të fshatit Demjan, duke u strehuar nëpër familje ku ata kishin besim, me ç ‘rast duhet përmendur familjen e Arif Sufajt, e cila më vonë nga kolaboracionistët shqiptar të lagjes ishte lajmëruar te organet e pushtuesve serb dhe përveç pasojave tjera, do të lëçitej për vite me radhë edhe nga fqinjët në lagje, si dhe bashkëfshatarët komunist.

Pas kësaj ngjarje, qëndrimi në vend po bëhej gjithnjë e më i vështirë. Askush nuk guxonte më, tu ofronte ndihmë as mbante kontakt me kryengritësit.

Ishin shpeshtuar sulmet dhe ndjekjet e pareshtura të luftëtarëve nga pushtuesi dhe bashkëpunëtorët e tyre në të dy anët e kufirit shqiptaro-shqiptar.

Numri i të strehuarve në malet e Pashtrikut, kohë pas kohe rritej në masë aq të madhe sa që nuk kishte mundësi as të sigurohej ushqimi i mjaftueshëm dhe garantohej strehimi për të gjithë, sidomos pas ardhjes së kryengritësve edhe nga viset tjera shqiptare të cilët kërkonin mburojë në këto male.

Ndaj në mungesë të municioneve, veshmbathjes dhe ushqimeve, të cilat nuk kishin më nga ti siguronin dhe për të mos rënë në duar të pushtuesve serb, dhe forcave komuniste të Enver Hoxhës, pjesa më e madhe e luftëtarve kombëtar, detyrohen të marrin rrugën e mërgimit për në Greqi dhe shtete tjera të huaja në Evropë e deri në Amerikë.

Por, gjatë kalimit nëpër viset shqiptare të Iliridës, megjithëse nuk kishin pranuar ta linin vendin të gjithë dhe vetëm 56 kryengritës kishin marrë atë rrugë të mundimshme nga Pashtriku, numri më i madh, apo 31 prej tyre do të vriteshin në pritat e organizuara nga ushtria dhe policia e pushtusve jugosllavë dhe vetëm 25 nga ata, shumica prej të cilëve me plagë të rënda në trup, do të arrinin të gjallë në Greqi.

Duhet përmendur se megjithë vrasjen e kapiten Hajdar Malokut, rezistenca në Has nuk përfundoi as më 1946. Ata të cilët nuk kishin pranuar të iknin me shpresën e çlirimit të Kosovës dhe bashkimit të trojeve shqiptare, do ta vijonin qëndresën dhe mbanin gjallë lëvizjen për çlirim kombëtar, deri në vitin 1948,kur edhe do të dekonspirohej numri më i madh i këtyre ushtarëve kaq besnik ndaj atdheut.

Vit kur do të fillonte arrestimi dhe dënimi i tyre me akuzat si; „reaksionar“ e „tradhtar“ të Jugosllavisë dhe Serbisë si dhe irredentist,kundërshtar e armiq të përbetuar të ideve sllavo-komuniste, duke i dënuar me shumë vite burg dhe mos arritur kurrë ta shohin e përjetojnë lirinë e ëndërruar të vendit të vet, me përjashtim të Tafë Përvizajt tashmë edhe ai i ndjerë, i cili pas emigracionit të gjatë në SHBA, me të rënë komunizmi, ishte kthyer për ti kaluar vitet e fundit të jetës, në vendlindjen e vet.

Ndaj megjithëse ata bënë krejt atë që mundën për vendin, ndërsa vendi edhe pas çlirimit,për krejt këto vite nuk arriti të bëjë pothuajse asgjë në shenjë nderimi për ta, kujtimet e mira dhe lavdia e veprës së tyre, u përcoll me pietet brez pas brezi, më tepër përmes tregimeve nga populli që ka parë dhe përjetuar bëmat e tyre të mëdha patriotike.

Ata ishin heronjtë dhe dëshmorët e një brezi të ndritur, cilët nuk u dorëzuan asnjëherë para armikut, luftuan deri në fund për vendin e të parëve dhe dhanë çdo gjë, përfshi edhe jetën e tyre të shtrenjtë për lirin e atdheut.

Dhe për fund, siç shprehet edhe shkrimtari i mirënjohur dhe dijetari i moçëm norvegjez B. Bjornson, se: “Aty ku nuk ka luftë, nuk ka as fitore”!- edhe vepra dhe idealet e atdhetarëve në fjalë,të cilat jetuan edhe pas vdekjes së tyre, jo vetëm se u bënë vendimtare,por u shndërruan në shembullin më sublim, se si mund të çlirohet vendi nga Serbia.

Ndaj megjithëse përkundër përpjekjeve të pareshtura,ata vërtetë për gjallje të vet nuk arritën ti realizonin qëllimet më të larta jetësore, përpjekja kolosale, heroizmi dhe lufta që bënë për liri, u kthyen në frymëzim liridashës për gjeneratat e reja,flijimi dhe atdhedashuria e pashuar e të cilëve, na mësoi edhe se si të ecim me vetbesim hapave të patriotëve Hajdar Malokut e Rifat Berishës me shokë, deri në çlirimin përfundimtar të atdheut nga Serbia, duke jetësuar kështu përfundimisht dhe bërë realitet përjetësisht pavarësinë e Kosovës, ëndrrës dhe idealit më të madh e të kamotshëm të të gjithë shqiptarëve.

Burimet:

1.Prof. Dr. Sabile Keçmezi-Basha,” Reagimet e forcave kombëtare në Kosovë,ndaj vendimeve të Kuvendit të Prizrenit më 1945″,www.nasergashi.com,2 Maj 2010.

2. Libri “Vrasje Idealesh” , Shtëpia Botuese Vllamasi Tiranë 2012

3.Hysen Azemi ” Dokumente arkivore të Partisë Nacional Demokratike Shqiptare në Kosovës”, botuar në Vjetar

XXV-XXVL, Prishtinë, 2001.

4. “Rezistenca kundër ripushtimit në Has”, www.albaniapress.com,16.05.2010.

5.Dr. Muhamet Pirraku, “Mulla Idrisi dhe Mbrojtja Kombëtare 1941-1951”, Prishtinë 1995.

6.Dr.Hakif Bajrami,”Qazim Komoni figur e ndritur e historis kombëtare”,www,forumishqiptar.com,17.06.2003.

7.Dr. Muhamet Pirraku Ripushtimi jugosllav i Kosovës 1945, Prishtinë 1992.

8.Dr.Islam Dobra,”Lufta e Drenicës,1941-1945 dhe NDSH-ja deri më 1947,Prishtinë 1997.

9. Prizrenpress „ Ja kush e ekzekutoi Hajdar Malokun – Planeja“ Nëntor 02.2016.

10.Lazër Radi „Njeriu i rrugës së gjatë“ Bogdani 1998

Gani Qarri

Refuzon të bëjë testin e atësisë, gjobë 5000 euro në ditë për ish-Mbretin e Belgjikës

Një gjykatë belge ka urdhëruar ish-Mbretin e vendit që të paguajë 5000 euro në ditë gjobë, deri sa të pranojë t’i nënshtrohet testit të ADN-së, për të zgjidhur një çështje ligjore ku një grua pretendon se është vajza e tij.

Agjencia e lajmeve Reuters raporton se Mbreti Albert II, 84 vjeç, duhet të paguajë shumën e caktuar për çdo ditë që ka refuzuar të zbatojë urdhrin e Gjykatës, dhënë vitin e kaluar, duke bërë që artistja Delphine Boel, 50 vjeç, e cila pretendon se është vajza e tij, të përfitojë kështu një shumë të majme.

Avokati i Mbretit, Guy Hiernaux, i tha CNN se Alberti ishte jashtë vendit deri të dielën, por nuk kishte arsye pse të mos e bënte testin, pasi do të mbetet i fshehtë.

Nëse ai rezulton vërtet të jetë babai, zonja Boel do të marrë emrin Delphine Van België dhe me dekret mbretëror mund të përfitojë edhe titullin e Princeshës.

Alberti, i cili abdikoi nga froni gjashtë vjet më parë duke ia lënë atë djalit të tij Philippe, nuk e pranon pretendimin e Boel dhe prej një dekade palët janë përplasur në Gjykatë. Deri tani është vërtetuar përmes testit të ADN-së vetëm se zonja Boel nuk është e bija e babait të saj ligjor, Jacques Boel, trashëgimtar i një prej dinastive më të pasura industrialiste të Belgjikës.

Identiteti i saj u bë pjesë e debatit publik pas botimit të biografisë së Mbretëreshës Paola, gruas italiane të Mbretit Albert, në vitin 1999, ku ajo pranonte si bashkëshorti kishte një lidhje të gjatë jashtë martesore prej së cilës kishte lindur edhe një vajzë në vitet 1960.

Më 19 maj 1881 lindi udhëheqësi i shquar i Turqisë Mustafa Qemal Ataturk

Mustafa Qemali ose Mustafa Qemal Atatyrk (19 maj 1881 – 10 nëntor 1938), udhëheqës ushtarak, themelues i Republikës Turke dhe kryetari i parë i saj (1923-1938).

Fëmijëria dhe Edukim

Mustafa lindi në vitin 1881 në Selanik, babai i tij ka qenë tregtar me origjinë shqiptare, ndërsa mamaja e tij kishte origjinë nga Maqedonia. Pas vdekjes së babait, fillimisht nënpunës otoman dhe më pas tregtar druri, dhe martesës së të emës me një ushtarak turk, Mustafai ishte një djalosh i pabindur i cili nuk pranonte të shkonte në shkollën fetare ku e regjistruan. Në moshën 12 vjeçare është regjistruar me iniciativën e tij në shkollën ushtarake në Selanik, në qendrën e nacionalizmit grek dhe sllav. Në këtë shkollë nga mësimdhënësit e ka marrë pseudonimin Qemal (“i përkryer”). Nga viti 1896 ka vazhduar akademinë ushtarake në Manastir, ndërsa nga 1899 u pranua në Akademinë Perandorake Ushtarake ne Stamboll, të cilën e mbaroi më 1905 pasi kreu edhe një kurs special pranë Shtabit të Përgjithshëm. Që në moshë të re ai u interesua për letërsinë revolucionare, e cila konsiderohej e ndaluar nga autoritetet perandorake.

Karriera Ushtarake

Për shkak të aktivitetit të tij të jashtligjshëm me Xhonturqit të cilët luftuan kundër regjimit aristokrat të Perandorisë Otomane Ataturkun regjimi e dërgon në Siri në një regjiment kavalerie që luftonte me rebelët, megjithatë nuk e lejojnë te marrë pjese në luftime. Në Damask formon organizatën Vatan ve Hürriyet (Atdheu dhe Liria). Në vitin 1907 është transferuar në Selanik dhe iu bashkua shoqatës Bashkim dhe Progres, të cilën e kishte themeluar Revolucioni i Xhonturqëve në korrik të vitit 1908. Ataturku merr pjesë në revulucionin xhonturk si shef i shtabit të Mahmut Shefqet-pashës, komandantit të armatës turke të Maqedonisë dhe merr pjesë gjithashtu në shuarjen e kondërevolucionit të Abdyl Hamidit në Stamboll në vitin 1909. Mori pjesë në luftë në Libi kundër Italisë (në vitin 1911-1912), ku u dallua për herë të parë si udhëheqës ushtarak i talentuar. Arrin një ndër fitoret e pakta turke në këtë luftë kur me batalionin e tij dhe disa qindra vullnetarë arabë arrin një fitore kundër një force italiane të konsiderueshme, duke marrë disa robër dhe gjithashtu duke kapur disa mitralozë. Në kohën e Luftërave Ballkanike (1912-1913) organizoi mbrojtjen e Dardaneleve, pastaj ka qenë atashe ushtarak në Bullgari. Gjatë Luftës së Parë Botërore, kur Turqia ishte në anën e Gjermanisë, Ataturku arriti një sukses të padiskutueshëm në Fushatën e Galipolit në vitin 1915, ku arrin të mundë forcat Aleate që donin të zbarkonin në Dardanel. Përveç kësaj mori pjesë edhe në Fushatën e Kaukazit, si pjesë e Armatës së Kaukazit, komandant i Armatës së Dytë (1916-1917). Në këtë fushatë arriti gradën e gjeneralit e në fund edhe atë të pashait. Më vonë u transferua në frontin Palestinez si komandant i Armatës së Shtatë dhe pas nënshkruarjes së marrëveshjës për paqe kthehet në Stamboll.

Udhëheqës Popullor

Në vitin 1919, u largua nga ushtria dhe u vu në krye të Lëvizjes Kombëtare Turke kundër pushtimit grek dhe i Lëvizjes për Pavarësinë e Turqisë të cilën pas thyerjes së Perandorisë Otomane në fund të Luftës së Parë Botërore e kanë rrezikuar forcat fituese, në radhë të parë Britania. Kjo shkaktoi luftën me Greqinë, të cilën Britania e Madhe dhe Franca e kishin ndihmuar me armatime. Ushtria greke kishte okupuar Izmirin (Smirnën) dhe bregdetin e  Anadollit më 15 mars 1919. Ataturku menjëherë filloi të punojë për bashkimin Lëvizjes Kombëtare Turke dhe për krijimin e ushtrisë për mbrojtjen e vendit. Por së pari i është dashur të luftojë kundër regjimit të Sulltanit në Stamboll i cili kishte lejuar copëtimin e territorit. Atëherë kur qeveria e komprometuar u kishte lejuar Aleatëve të pushtonin disa pjesë të Turqisë, Ataturku në Ankara në maj të vitit 1920 kishte krijuar qeverinë e përkohshme, Kuvendi i Madh Popullor i së cilës e zgjedh kryetar qeverie më 2 maj të vitit 1920.

Lufta Greko-Turke dhe Presidenca

Pas disa humbjeve fillestare në luftë me grekët, megjithatë arriti të shënojë fitore në betejat vendimtare në lumin Sakarya (korrik të vitit 1921) dhe në Dulminpar (korrik të vitit 1922), duke e marrë Izmirin në muajin shtator. Në luftë me grek e rrëmben fitoren dhe e largon Greqinë nga Azia e Vogël dhe kështu shmang vendosjen e marrëveshjës nga e cila Greqisë i jepeshin disa pjesë të Azisë së Vogël. Pasi që shmangu rrezikun Grek, Ataturku iu kthye rrezikut të brendëshëm – dhe e largoi nga pushteti sulltan Ahmetin e e VI-të. Më 22 tetor të vitit 1923 Kuvendi i Madh Popullor i Turqisë shpallë Republikën, ndërsa Mustafa Kemal shpallet kryetar i parë i saj. Kuvendi ia dha edhe titull Ghazi (fitimtar). Më vonë në vitin 1934 Kuvendi i Madh Popullor i jep emrin Ataturk (babai i Turqisë) në shënjë falenderimi për atë që ka bërë për popullin turk. Në muajin Gusht 1923 Ataturku themelon Partinë Popullore, udhëheqës i së cilës ishte vetë (më vonë ia ndërron emrin në Partia Popullore Republikane) dhe me këtë vendos sistemin njëpartiak i cili ka zgjatur deri në vitin 1945 (përveç dy eksperimenteve të shkurtra në vitin 1924-1925 dhe 1930). Kryetar i partisë mbeti deri në fund të jetës së tij.Sot ataturku njihet si themeluesi i turqis se sotme

Lidhje të jashtme

Referenca

  1. ^ Mango, Andrew, Ataturk: The Biography of the Founder of Modern Turkey, (Overlook TP, 2002), p. 27.
  2. ^ Jackh, Ernest, The Rising Crescent, (Goemaere Press, 2007), p. 31, Kemal Atatürk albanian father and turkish mother
  3. ^ Isaac Frederick Marcosson, Turbulent years, Ayer Publishing, 1969, p. 144.
  4. ^ Richmond, Yale, From Da to Yes: understanding the East Europeans, (Intercultural Press Inc., 1995), 212.

Më 19 maj 1994 u nda nga jeta zonja e parë e paharrueshme amerikane Jacqueline Kennedy

VOAL – Jacqueline Kennedy, emri i vërtetë i Jacqueline Lee Bouvier ka lindur në Southampton më 28 korrik, 1929. Rritet në qarqet arsimuara dhe të klasës së lartë në New York, Rhode Island dhe Virginia. Në atë kohë, dashuria për letërsinë e bëri të shkruajë poezi, novela dhe romane, duke i shoqëruar ato me ilustrime personale.

Ajo gjithashtu i kushton vëmendje studimit të vallëzimit, një tjetër pasion i saj i madh i përhershëm. Nëna, e cila mori një divorc nga burri i saj i mëparshëm, u martua me Hugh D. Auchincloss në vitin 1942, duke sjellë dy vajzat e saj në Merrywood, në shtëpinë e tij në afërsi të Uashingtonit D.C.

Jacqueline, me rastin e tetëmbëdhjetë viteve të saj u votua “Debutuesja e  Vitit” për sezonin 1947-1948.

Si një studente e Vassar College prestigjioz ka mundësi për të udhëtuar shumë dhe të shpenzojë vitet e tij më të mira në Francë (ndër të tjera frekuenton Sorbonën), para diplomimit nga Universiteti George Washington në vitin 1951. Këto përvoja krijojnë te ajo dashurinë ndaj popujve të huaj, veçanërisht ndaj francezëve.

Në vitin 1952 Jacqueline punësohet në gazetën lokale “Washington Times-Herald”, fillimisht si një fotografe, më pas si redaktore dhe kolumniste. Në një rast asaj iu besua për të intervistuar senatorin John F. Kennedy të Massachusettsit, tashmë të akredituar nga shtypi kombëtar si trashëgimtari më i mundshëm i Presidentit të Shteteve të Bashkuara. Mes të dyve është një dashuri e vërtetë në shikim të parë: ata do të martohen vitin e ardhshëm.

Jacqueline josh familjen Kennedy, me një model të jetës intelektuale, evropiane dhe të rafinuar. Nga marrëdhënia e tyre do të vijnë tre fëmijë, Caroline (1957), John (1960) dhe Patrick, i cili për fat të keq vdiq dy ditë pas lindjes.

Si Zonjë e Parë, “Jackie”, kështu tani quhet me dashuri nga të gjithë qytetarët, do të përpiqet të bëjë kryeqytetin vend të një burimi të krenarisë dhe qendër të kulturës amerikane. Interesi i saj në artet, theksuar vazhdimisht nga shtypi dhe televizioni, frymëzon një vëmendje për kulturën si asnjëherë më parë në nivel kombëtar. Një shembull konkret i këtij interesi është projekti i saj për një muze të historisë amerikane, i realizuar më vonë në Uashington.


Ajo gjithashtu mbikëqyr ridekorimin e Shtëpisë së Bardhë dhe inkurajon ruajtjen e ndërtesave përreth. Ajo do të jetë gjithmonë e admiruar në masë të madhe për ecjen e saj, hirin dhe bukurinë që kurrë nuk janë të dukshme ose vulgare. Paraqitjet e saj publike gjithmonë kanë një sukses të madh, edhe pse me urtësi dhe moderim (ose ndoshta për shkak të kësaj).

Në atë tragjik 22 nëntor 1963, Jackie është ulur pranë burrit të saj kur ai vritet në Dallas. Shoqëroni trupin e tij në Uashington dhe ec pranë tij gjatë procesionit funeral.

Pastaj, në kërkim të privatësisë, zonja e parë lëviz me fëmijët e saj në Nju Jork. Më 20 tetor 1968 u martua me Aristotel Onassisin, një biznesmen shumë i pasur grek. Martesa dështon, por çifti kurrë nuk do të divorcohet.

Onassis vdiq në vitin 1975. Duke u bërë një e ve për herë të dytë, Jackie filloi të punojë në botime, punon redaktore në Doubleday, ku është eksperte në letërsinë egjiptian dhe artit.

Jacqueline Kennedy vdes në Nju Jork më 19 maj 1994.

Hoxha që themeloi Stomatologjinë në Shqipëri, i vetmi para të cilit u përkul Fishta

Kur serbët e malazezët mësyen Shkodrën, një intelektual, hafiz, doktor e profesionist ishte me pushkë në dorë duke e mbrojtur Shqipërinë në përgjithësi, e Shkodrën në veçanti.



Ky ishte Hasan Kaduku i lindur në vitin 1865 në Shkodër dhe kishte jetuar deri në vitin 1948.

U diplomua në Stamboll si mjek stomatolog, kreu hifzin e Kur’anit, pra e mësoi Kur’anin të tërin përmendësh, dhe ju kthye Shqipërisë si intelektual e trim i vërtetë. Njihte gjuhën arabe, osmane e frenge. Kultura e tij ishte shumë dimensionale. Ai ishte hoxha, hafizi, haxhiu dhe stomatologu mjekërbardhë me xhybe e çallmë.

Njerëzit e asaj kohe, nuk e njihnin profesionin dentist, por e njihnin si “Kaduk”, pra mjek i dhëmbëve. Ai ishte themeluesi i “kadukësisë, pra stomatologjisë” në Shqipëri.

Kronikistët e kohës e përshkruajnë si njeri madhështor, shtatlartë e shpatullgjerë, me mjekër të bardhë, mjaft i pashëm, bujar, zemërgjerë, fisnik e i ndershëm.

Ndërsa malsorët e Thethit, fshat turistik verior, në të cilin kishte qëndruar hoxha dhe stomatologu e njohin si njeriu bujar i cili kishte ndërtuar depozitën e parë të ujit në fshat, ku njihet si “Kroni i Kadukut”.

Ai ishte i përkushtuar të respektonte besimet dhe intelektualët shqiptar të gjitha besimeve. Gjergj Fishta, e përshkruante këndshëm punën e tij “Asnjëherë nuk jam përkulur, as prej shkaut e as prej ukut, por rri e bëhem pulë te karrigia e Kadukut”.

E keqja e madhe, komunizmi, e preku edhe hoxhën, ku ia konfiskuan gjithë ordinancën stomatologjike./Kultplus

Më 15 maj 1891 lindi Mihail Bulgakov, shkrimtar e dramaturg i shquar rus

Mihail Afanasjeviç Bulgakov (Rusisht: Михаи́л Афана́сьевич Булга́ков, IPA [mʲɪxɐˈil ɐfɐˈnasʲjɪvʲɪtɕ bʊlˈɡakəf];[1] 15 maj [O.S. 3 maj] 1891 – 10 Mars 1940) ishte një shkrimtar, dramaturg dhe mjek rus, aktiv në gjysmën e parë të shekullit të 20-të. Njihet më së shumti për romanin Mjeshtri dhe Margarita, i botuar pas vdekjes, dhe që mbahet si një nga kryeveprat e shekullit të 20-të.[2]

Jeta e hershme

Mikhail Bulgakov lindi me 15 maj [O.S. 3 maj] 1891 në Kiev, të Perandorisë Ruse, në një familje ruse. Ishte njëri nga shtatë fëmijët (më i madhi nga tre vëllezërit) e Afanasiy Ivanovich Bulgakov — një anëtar i Këshillit të Shtetit, profesor asistent në Akademinë Teologjike të Kievit, një eseist dhe mendimtar i shquar ortodoks rus, si dhe përkthyes i teksteve fetare. Nëna e tij ishte Varvara Mikhailovna Bulgakova (lindur Pokrovskaja), një ish-mësuese. Të dy gjyshërit e tij ishin klerikë të Kishës Ortodokse Ruse.[3] Afanasij Bulgakov ka lindur në Oblastin Briansk, Rusi, ku babai i tij shërbente si prift, dhe u shpërngul në Kiev për të studiuar në akademi.[4] Varvara Bulgakova kishte lindur në Karachev, Rusi.[5] Sipas Edythe C. Haber, në “vërejtjet biografike” të Bulgakovit, ky deklaroi se ajo kishte prejardhje tartare, gjë që ndikoi në disa nga veprat e tij.[6] Megjithatë, kjo nuk përmendet askund në veprat e Bulgakovit, pra burimi i i këtij pretendimi mbetet i paqartë.[7] Që nga fëmijëria Bulgakovin e kishte tërhequr teatri. Në shtëpi, ai shkruante komedi, të cilat vëllezërit dhe motrat e tij i luanin.[8]

Në vitin 1901 Bulgakovi u regjistrua në Gjimnazin e Parë të Kievit, ku nisi të interesohej për letërsinë ruse dhe evropiane (shkrimtarët e tij të preferuar në atë kohë ishin Gogoli, Pushkini, Dostojevski, Saltykov-Shçedrin, dhe Dikensi), teatrin dhe operën. Mësuesit e gjimnazit ushtruan një ndikim të madh në formimin e shijes së tij letrare. Pas vdekjes së të atit të tij, më 1907, nëna e Mikhailit, e cila ishte e mirë-arsimuar dhe jashtëzakonisht e zellshme, mori përgjegjësinë për edukimin e tij. Pas kryerjes së Gjimnazit më 1909,[9] Bulgakov hyri në Fakultetin e Mjekësisë të Universitetit të Kievit, të cilin e mbaroi me lavdërim të veçantë. Më pas ai u punësua si mjek në Spitalin Ushtarak të Kievit.[10]

Në vitin 1913, Bulgakovi u martua me Tatiana Lappa. Pas shpërthimi të Luftës së Parë Botërore, ai u lajmërua vullnetar tek Kryqi e Kuq dhe u dërgua drejt e në front, ku u plagos të paktën dy herë. Vuajtjet e Bulgakovin nga këto plagë kishte efekte të dëmshme afatgjata. Për të pushuar dhimbjen kronike, sidomos në bark, ai e injektonte veten me morfinë. Gjatë vitit të ardhshëm varësia e tij u rrit. Në vitin 1918, ai hoqi dorë nga morfina dhe nuk e përdori më kurrë. «Morfinë», libër i botuar më 1926, flet për atë periudhë të vështirë të tij.

Në vitin 1916, Bulgakovi diplomoi në Departamentin e Mjekësisë të Universitetit të Kievit dhe pasi shërbeu një kohë si kirurg në spitalin Çernovtsi u emërua mjek lokal në krahinën e Smolenskut. Jeta e tij në atë periudhë është e përshkruar në veprën Blloku i shënimeve të një mjeku provincial. Në shtator të vitit 1917 Bulgakov u zhvendos në spitalin në Vyazma, afër Smolenskut. Në shkurt 1918, ai u kthye në Kiev, Ukrainë, ku ai hapi një praktikë private në shtëpinë e tij në Andreyevsky Descent, nr.13. Këtu ai jetoi gjatë Luftës Civile Ruse dhe aty përjetoi dhjetë grushtshtete. Qeveritë e njëpasnjëshme e morën mjekun e ri në shërbim të tyre, ndërsa dy vëllezërit e tij ishin shërbenin në Ushtrinë e Bardhë kundër Bolshevikëve.

Në shkurt 1919 ai u mobilizua si mjek ushtarak në Ushtrinë Popullore të Ukrainës dhe u dërgua në Kaukazin Verior. Atje u sëmur rëndë nga tifoja dhe mezi shpëtoi.[11] Në Kaukaz filloi punën si gazetar, por kur ai dhe të tjerët u ftuan të kthehen si mjekë, nga qeveria franceze dhe gjermane, Bulgakovit nuk iu lejua të largohet nga Rusia për shkak të tifos. Kjo ishte hera e fundit që ai e pa familjen e tij, pas luftës civile dhe krijimit të sovjetëve, pjesa më e madhe e të afërmve të tij mërguan në Paris.

Krijimtaria

Pas sëmundjes Bulgakovi hoqi dorë nga karriera e mjekut për atë të shkrimtarit. Në autobiografinë e tij, ai kujton se si filloi të shkruajë: “Në vitin 1919, kur isha duke udhëtuar natën me tren shkrova një tregim. Në qytetin ku treni u ndal, e çova tregimin te një botues i gazetës i cili e botoi”. Libri i tij i parë ishte një almanak me fejtone, i quajtur Perspektiva të ardhshme, i cili u shkrua dhe u botua po atë vit. Në dhjetor 1919 Bulgakov u shpërngul në Vladikavkaz. Ai shkroi dy drama, Vetëmbrojtja dhe Vëllezërit Turbin, të cilat u vunë në skenë në teatrin e qytetit duke shënuar sukses të madh.

Pas udhëtimit nëpër Kaukaz, Bulgakov u nis për Moskë, me qëllim që “të mbetem këtu përgjithnjë”. Gjetja e punës në kryeqytet ishte e vështirë, por ai u emërua sekretar i seksionit letrar të Glavpolitprosvet (Komitetit Qendror i Republikës për Edukim Politik). Në shtator 1921 Bulgakov dhe gruaja e tij u vendosën pranë Pellgjeve të Patrikut, në rrugën Bolshaja Sadovaja, nr.10 (tani pranë metrosë Majakovskaja). Për të siguruar jetesën, ai filloi të punonte si korrespondent dhe shkrues fejtonesh për gazetat Gudok, Krasnaia Panorama dhe Nakanune, me seli në Berlin. Për almanakun Nedra, ai shkroi Diaboliad, «Vezët fatale» (1924), dhe «Zemra e qenit» (1925), vepra që e kombinojnë satirën e hidhur me elemente të fantashkencës dhe të cilat trajtonin fatin e shkencëtarit dhe keqpërdorimin e zbulimit të tij. Tiparet më të rëndësishme të satirës së Bulgakovit, si përzierja e shkathët e elementeve fantastike dhe realiste, situatat groteske, dhe një preokupim me çështje të rëndësishme etike, tashmë e kishin marrë formën, e këto karakteristika u zhvilluan më tej në romanin e tij më të njohur.

Mes viteve 1922 dhe 1926, Bulgakov shkroi disa pjesë teatrale (duke përfshirë Banesa e Zojkës), asnjëra prej të cilave nuk u lejua të vihej në skenë në atë kohë. Vrapimi, që trajtonte tmerret e luftës vëllavrasëse, u ndalua nga vetë Jozef Stalini, pasi Glavrepertkom (Dega e Repertorit) gjykoi që “glorifikon mërgimin dhe gjeneralët e bardhë”. Në vitin 1925, Bulgakov u nda nga gruaja e parë dhe u martua me Ljubov Belozerskaja.

Kur një nga drejtorët e teatrove të Moskës kritikoi rëndë Bulgakovin, vetë Stalini e mbrojti atë, duke thënë se një shkrimtar i kalibrit të Bulgakov ishte mbi “fjalët e Partisë” si “e majtë” dhe “e djathtë”.[12] Stalini i gjeti atij punë në një teatër të vogël moskovit, më pas në Teatrin e Artit në Moskë (MAT). Me 5 tetor 1926, në MAT u dha premiera e shfaqjes « Ditët e Turbinëve», e cila vazhdonte temën e «Rojat e Bardha» (mbi fatin e intelektualëve rusë dhe oficerëve të Ushtrisë Cariste të përfshirë në revolucion dhe në luftën civile). Stalinit i pëlqeu shumë dhe thuhet se e pa atë të paktën 15 herë.[13]

«Ivan Vasilieviç», «Ditët e Fundit (Pushkin)», dhe «Don Kishoti» u ndaluan. Premiera e shfaqjes tjetër, «Molieri (Kabala e Hipokritëvë)», në të cilën Bulgakov zhytet “Parisin përrallor të shekullit të XVII-të”, mori vlerësime të këqija nga Pravda dhe u tërhoq nga repertori i teatrit. Në vitin 1928, «Banesa e Zojkës» dhe «Ishulli i Purpurt » u vunë në skenë në Moskë, të dyja komeditë publiku i priti me entuziazëm të madh, por kritikët përsëri u dhanë vlerësime të këqija. Në mars 1929 karriera e Bulgakovit u shkatërrua kur cenzura zyrtare ndaloi botimin e cilësdo prej veprave të tij.

I dëshpëruar, Bulgakovi fillimisht i shkroi një letër personale Stalinit (korrik 1929), pastaj me 28 mars 1930, i shkroi letër qeverisë sovjetike.[14] Ai kërkoi leje për të mërguar në qoftë se Bashkimit Sovjetik nuk do t’i hynte më në punë si shkrimtar. Në autobiografinë e tij, Bulgakov pretendon t’i ketë shkruar Stalinit i shtyrë nga dëshpërimi dhe ankthi mendor, pa pasur asnjëherë si qëllim ta dërgonte letrën. Ai mori një thirrje telefonike direkt nga udhëheqësi sovjetik, i cili e pyeti shkrimtarin nëse ai me të vërtetë dëshironte të largohej nga Bashkimi Sovjetik. Bulgakov u përgjigj se shkrimtari rus s’mund të rronte jashtë atdheut. Stalini i dha leje për të vazhduar punën në Teatrin e Artit. Me 10 maj 1930, ai iu ri-bashkua teatrit, si asistent i regjisorit. Më vonë ai përshtati për skenë veprën e Gogolit «Frymë të vdekura».

Në vitin 1932, Bulgakov u martua për herë të tretë. Ai mori për grua Jelena Shilovskaja, e cila do të shërbente si frymëzim për personazhin e Margaritës në romanin e tij më të shquar, të cilin nisi ta shkruante në vitin 1928. Gjatë dekadës së fundit të jetës së tij, Buglakov vazhdoi punën në romanin Mjeshtri dhe Margarita, shkroi drama, vepra kritike, tregime dhe bëri disa përkthime dhe dramatizime të romaneve. Shumë prej tyre nuk u botuan, të tjera u bënë “copë e grimë” nga kritikët. Një pjesë e konsiderueshme nga vepra e tij (që tallej me sistemin sovjetik) mbeti në sirtarë për disa dekada. Megjithë punën e tij të re, projektet në të cilat punonte ai në teatër shpesh ndaloheshin, dhe ai ishte i tendosur dhe i palumtur.

Vitet e fundit

Në fund të viteve 1930ta ai iu bashkua Teatrit Bolshoi si libretist dhe konsulent. Ai u largua pasi kuptoi që asnjëra nga veprat e tij nuk do të vihej në skenë aty. Mbrojtja e Stalini e shpëtoi Bulgakovin prej arrestimit dhe ekzekutimit, megjithatë ai s’arrinte dot t’i botonte veprat e tij. Romanet dhe dramat e tij më pas u ndaluan dhe për të dytën herë karriera e Bulgakovit si dramaturg u shkatërrua. Kur shfaqja e tij e fundit Batum (1939), një portretizim miklues i ditëve të hershme revolucionare të Stalinit u ndalua para provave,[15], Bulgakov kërkoi leje për t’u larguar nga vendi, por autoritetet nuk pranuan.

Varri i Mikhail Bulgakov dhe Jelena Bulgakova.

Bulgakovi shëndetlig ia përkushtoi vitet e fundit të jetës atij që e quante romani i “muzgut”. Vitet 1937-1939 ishin për Bulgakovin të vështira pasi bënte kthesa të forta nga periudhat e shkurtra të optimizimit, kur besonte se publikimi i kryeveprës së tij ishte ende i mundur, në kriza të depresionit, kur i dukej se nuk kishte më asnjë shpresë. Më 15 qershor 1938, kur dorëshkrimi ishte afër përfundimit, Bulgakovi shkruante në një letër drejtuar gruas së tij:

“Para meje janë 327 faqe dorëshkrim (rreth 22 kapituj). Më e rëndësishmja mbetet redaktimi, dhe ky do të jetë i vështirë, unë do të duhet t’i kushtoj vëmendje të veçantë imtësirave. Ndoshta edhe të ri-shkruaj ca gjëra… Ti më pyet ‘Cila është e ardhmja e tij’ ? S’e di. Ndoshta, ti do ta ndrysh dorëshkrimin në sirtar, pranë dramave të mia të ‘vrara’, dhe herë pas here ai do të jetë në mendimet e tua. Pastaj prapë, ti s’e di të ardhmen. Unë tashmë e kam bërë gjykimin tim për librin dhe mendoj se ai me të vërtetë e meriton të fshihet në errësirën e një sënduku…”

Më 1939, Mikhail Bulgakov organizoi një lexim privat të romanit Mjeshtri dhe Margarita për rrethin e miqve të ngushtë. Jelena Bulgakova kujton 30 vjet më vonë, “Kur atë natë ai më në fund mbaroi së lexuari, tha:” Mirë, nesër do ia çoj romanin botuesit! “dhe të gjithë heshtën”, “…Të gjithë rrinin të paralizuar. Çdo gjë po i llahtariste. P. (P. A. Markov-, në krye të sektorit të letërsisë në MAT) më vonë, tek dera, u përpoq të ma shpjegojë i frikësuar, se përpjekja për ta botuar romanin do të shkaktonte gjëra të tmerrshme”, shkruante ajo në ditarin e saj (14 maj 1939).

Në muajin e fundit të jetës së tij, miqtë dhe të afërmit ishin vazhdimisht duke i bërë rojë pranë shtratit. Me 10 mars 1940, në ditëlindjen e 49të, Mikhail Afanasjeviç Bulgakov dha shpirt. Me 11 mars, u mbajt një ceremoni varrimi në ndërtesën e Lidhjes së Shkrimtarëve Sovjetikë. Para varrimit, skulptori moskovit S. D. Merkurov ia hoqi nga fytyra maskën e vdekjes. Mikhail Bulgakov ndërroi jetë nga nefroskleroza (një çrregullim i trashëgruar i veshkave). Ai u varros në varrezat Novodeviçi në Moskë.
Veprat e hershme[redakto | përpunoni burim]

Gjatë jetës së tij, Bulgakov njihej më së shumti për shfaqjet e tij për Teatrin e Artit në Moskë. Dihet që Stalinit i pëlqente shfaqja «Ditët e Turbinëve» (Дни Турбиных) ( 1926), që bazohej në romanin e Bulgakovit «Rojat e Bardha». Dramatizimi i jetës së Molierit në «Kabali i hipokritëve» (Кабала святош, 1936) shfaqet edhe në ditët e sotme në Teatrin e Artit në Moskë. Edhe pas ndalimit të disa dramave nga teatrot, Bulgakovi shkroi një komedi për vizitën e Ivanit të Tmerrshëm në Moskën e vitit 1930. Drama e tij «Batum (1939) mbi vitet e rinisë së Stalinit u ndalua nga vetë kryeministri.

Bulgakov filloi të shkruante prozë me «Rojat e Bardha»(Белая гвардия) (1924, botuar pjesërisht më 1925, botimi i plotë në vitet 1927-1929, në Paris) – një roman për jetën e familjes së një oficeri të Ushtrisë së Bardhë në Kiev, gjatë luftës civile. Në mesin e viteve 1920, ai nisi t’i admironte veprat e H. G. Wells dhe shkroi disa vepra me elemente të fantashkencës, mes të cilave veçohet «Vezët Fatale»(Роковые яйца) (1924) dhe «Zemra e qenit»(Собачье сердце) (1925). Ai synonte t’i përmblidhte tregimet e tij të mesit të viteve të 20-ta që bazoheshin në punën e tij si mjek në vitet 1916-1918 në një përmbledhje me titull «Shënime të një mjeku të ri» (Записки юного врача), por vdiq para se t’i botonte.[16]

«Vezët fatale» flet për njëfarë profesor Persikov i cili, duke eksperimentuar me vezë, zbulon një rreze të kuqe e cila përshpejton rritjen e organizmave të gjallë. Në të njëjtën kohë, një sëmundje i përfshin pulat e Moskës, duke mbytur shumicën prej tyre, dhe për të rregulluar situatën, qeveria sovjetike e përdor rrezen e kuqe në një fermë. Për shkak të një ngatërrese në dërgesat e vezëve, Profesorit i vijnë dërgesat me vezët e pulave kurse fermave shtetërore sovjetike dërgesat me vezët e strucëve, gjarpërinjve dhe krokodilëve, të cilat i kishte porositur profesori. Gabimi nuk zbulohet deri sa vezët prodhojnë përbindësha gjigandë të cilët bëjnë kërdi në periferi të Moskës duke vrarë shumicën e punëtorëve në fermë. Makineria propagandistike i kthehet Persikovit, duke e deformuar natyrën e tij në të njëjtën mënyrë si manipulime e tij “të çiltra” krijuan përbindëshat.

Zemra e qenit flet për një profesor që implanton testikujt e njeriut dhe një gjëndër të hipofizës në një qen të quajtur Sharik. Me kalimin e kohs qeni bëhet gjithnjë e më njerëzor, duke rezultuar në kaos. Ky rrëfim mund të lexohet si një satirë kritike e nihilizmit liberal dhe mentalitetit komunist.

Bibliografia
Romanet dhe përmbledhjet me tregime

Rojat e Bardha (vitin 1926)
Tregime të mëdha sovjetike (1962)
Mjeshtri dhe Margarita (1967)
Kujtimet e një të vdekuri: një roman teatral (1967) (aka Borë e zezë)
Zemra e një qeni (1968)
Fletorja e një mjeku fshati (1975)
Diaboliada dhe tregime të tjera (1990)
Lajmet e tmerrshme: Tregime ruse nga vitet pas revolucionit (1990)
Shënime në pranga dhe tregime të tjera (1991)
Vezët fatale dhe satira tjera sovjetike, 1918-1963 (1993)

Teatër

Dramat e hershme të Mikhail Bulgakov, 1990
Drama paqeje: Dy, 1990
Banesa e Zojkës: Një farsë tragjike në tre akte, 1991
Gjashtë drama, 1991

Në shqip

Mjeshtri dhe Margarita,
Rojat e Bardha

Fusnotat

^ “Bulgakov”. Collins English Dictionary.
^ Mukherjee, Neel (9 May 2008). “The Master and Margarita: A graphic novel by Mikhail Bulgakov”. London: The Times. Marrë më 2009-01-19.
^ Lesley Milne. Mikhail Bulgakov: A Critical Biography. Cambridge University Press. 2009. p. 5
^ Ермишин О. Т., Православная энциклопедия, Том 6, 2003 http://www.pravenc.ru/text/153625.html (Rusisht)
^ Булгакова, Варвара Михайловна :: Булгакова, Варвара Михайловна (në rusisht). Bulgakov.ru. Marrë më 2013-09-21.
^ Edythe C. Haber, Mikhail Bulgakov: The Early Years, Harvard University Press (1998), p. 70
^ Mikhail Bulgakov (2011). Mikhail Bulgakov. The Complete Collection of Works in 8 Tomes. — Moscow: Azbuka, 5760 pages ISBN 978-5-389-02185-3
^ “Mikhail Bulgakov Biography”. www.homeenglish.ru. Marrë më 2011-10-10.
^ “Bulgakov timeline /Краткая хроника жизни и творчества М.А.Булгакова”. www.m-a-bulgakov.ru. Marrë më 2011-10-10.
^ Katherine Konchakovska and Bohdan Yasinsky (1998). “Mikhail Bulgakov in the Western World: A Bibliography”. Library of Congress. Marrë më 2011-10-10.
^ Vilensky, Yu, G., Bulgakov’s doctor (1991) T. I. Borisova (ed.) Kiev. Zdorovie. pp. 99–103. ISBN 5-311-00639-0
^ Simon Sebag Montefiore, p. 110. swedish edition of Stalin: The Red Tsar and His Court.
^ Shaternikova, Marianna. Why Did Stalin Loved The Days of the Turbuns. Почему Сталин любил спектакль «Дни Турбиных». Опубликовано: 15 октября 2006 г.
^ Михаил Афанасьевич Булгаков. Письмо правительству СССР (në rusisht). lib.ru/Новый мир, 1987, N8. Marrë më 2011-10-10.
^ “Батум. Комментарии”. lib.ru. Marrë më 2011-10-10.
^ Coulehan, Jack (1999-11-09). “Literature Annotations: Bulgakov, Mikhail – A Country Doctor’s Notebook”. Literature Arts and Medicine Database. New York University. Marrë më 2009-02-11.

Amerikani me flamurin shqiptar në krah thyen rekord duke u zhytur në Oqeanin Paqësor

53-vjeçari Viktor Vescovo është amerikani që theu rekordin botëror duke u zhytur thellë në Oqeanin Paqësor.

Ai është njeriu i parë që shkoi aq thellë, duke u zhytur në 11 milje (17 km e 700 km) në oqean, shkruajnë mediat e huaja.

Amerikani kaloi 4 orë në det, duke eksploruar terrenin e largët e të errët, thuhet në raportimin e BBC-së.

Ajo që është për tu habitur e që ka marrë vëmendje është diçka në kraharorin e zhytësit.

Ai në veshjen e tij të zhytjes vërehet që ka të vendosur në krahun e djathë flamurin amerikan, atë të Teksasit, flamurin e Kombeve të Bashkuara, atë të Klubit të eksploruesve dhe flamurin shqiptar kuq e zi.

Ai ka thënë se me flamurin shqiptar ka dashur të shpreh këmbëngulësinë dhe historinë e jashtëzakonshme të popullit shqiptar, që njihet si këmbëngulës.

Sipas tij, është edhe një grua shqiptare e fortë që e ka mbështetur fortë dhe e ka sponsorizuar zhytjen e tij në oqeanin e thellë.

Viktori është njeriu i tretë në botë që ka marrë këtë rrugëtim. I pari që kaloi në kanalin Marina të Paqësorit ishte inxhinieri zviceran Jasques Piccard në vitin 1960. Gjysmë shekulli më vonë, në vitin 2012, regjisori James Cameron mësyu këtë pjesë të thellë, por u rrëzua me nëndetëse.