VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Kujdes, moj opozitë! Po të përgatitet gracka – Nga Prof. dr. ESHREF YMERI

By | May 15, 2019

Komentet

Ne duhet të qëndrojmë së bashku, edhe kur armiku është në mesin tonë – Nga Aurel Dasareti*

 

Virusi Corona është një vrasës i qetë dhe i padukshëm. Një murtajë. Në luftërat në të cilat kam qenë, unë mund të merrja një rrezik të llogaritur, mund ta dija se ku ishte snajper-isti dhe kisha mundësi të mbrojë veten. Në tërmetet dhe terrorin, gjithçka është më fizike dhe konkrete, edhe pse është mizore. Por në këtë katastrofë korona nuk mund ta shohim armikun.

***

Kjo është sikur infeksioni me koronë të luajë një lojë psikologjike poshtëruese me ne. Infeksioni mund të jetë në trupin tuaj për dy javë para se të godit. Edhe të shëndetshëm ndiejnë simptoma, sepse gjithmonë flasim për infeksionin dhe mendojmë për të, është sikur të jetë duke zvarritur në kokën tonë.

***

Kriza më e madhe në historinë e KB.

Politika duhet të lihet anash për të fituar këtë luftë.

Virusi paraqet një kërcënim për të gjithë në botë, për të mos përmendur një goditje financiare që do të sjellë një rënie ekonomike që bota nuk ka parë kurrë,

Kombinimi i dy faktorëve dhe rreziqeve të tilla si paqëndrueshmëria, trazirat dhe konfliktet në rritje, do të thotë që ne tani besojmë se kjo është kriza më e madhe që njerëzimi është përballur që nga Lufta e Dytë Botërore.

 

Tani për tani të gjithë jemi të prekshëm, të hutuar dhe të shqetësuar. Por krizat gjithashtu kanë një dimension klasor. Të pasurit janë duke kaluar më mirë se te varfrit. Gjithashtu në krizë. Kjo është pikërisht arsyeja pse një politikë kombëtare-ligjore-humane-solidare që përqafon të gjithë është tani kaq e rëndësishme. Rrjeti i sigurisë në shoqëri duhet të përfshijë të gjithë ata që bien poshtë.

Në kohë të mira, ne duhet t’i ngremë të gjithë. Në të këqija, ne duhet t`i sigurojmë dhe të kujdesemi për të gjithë. Ka qenë në zemër të kulturës sonë për mijëra vjet.

Shoqëria duhet të kujdeset për të gjithë. Askush nga ju që goditet (preket) fort nga kjo krizë nuk duhet të qëndrojë vetëm.

***

Ligji për mbrojtjen nga sëmundjet infektive

Ndëshkimi dhe dëmi. Me përjashtim të detyrave të caktuara që i janë imponuar një personi të infektuar dhe detyrat që mbulohen nga legjislacioni i personelit shëndetësor, shkelja e qëllimshme ose nga pakujdesia e Ligjit për mbrojtjen e infeksionit, ose vendimet bazuar në Ligjin për mbrojtjen e infeksionit, me gjobë ose burgim, është i arsyeshëm dhe domosdoshëm.

***

Ne përballemi me një armik të panjohur dhe të padukshëm. Dhe më e keqja nga të gjitha, janë miqtë dhe fqinjët tanë që e mbajnë atë.

Ne e dimë kush na e kërcënon tërësinë tokësore (integritetin e vendit) dhe shpërbërjen e kombit. Ishte dhe është një armik i jashtëm (i ndihmuar nga ca këlysh të brendshëm), ndaj të cilit  ne qëndronim dhe mund të qëndrojmë kundër, së bashku.

Ndërsa fatkeqësitë e tjera i lidhin njerëzit së bashku, përvoja historike tregon se epidemitë po i ndajnë.

Këtë herë është ndryshe. Këtë herë është gjithçka për të mbajtur distancën tuaj. Jemi në një situatë ku për muaj të ardhshëm do të refuzojmë të tjerët dhe do të refuzohemi nga të tjerët. Kjo është gjëja racionale dhe e arsyeshme për të bërë tani. Por është vërtet në kundërshtim me natyrën njerëzore. Ne jemi qenie shoqërore, të cilët kanë nevojë për njëri-tjetrin.

Tani ne jemi në mes të një beteje midis instinktit dhe arsyes. Ne duhet të bashkëpunojmë, thotë arsyeja. Ti je i rrezikshëm, thotë instinkti. Frika dhe dyshimi janë pasoja natyrore të epidemive.

Imazhi që dikush përdor, që kjo është një luftë klasike, nuk është adekuate. Nuk janë ushtarët e armikut ata që marshojnë kundër nesh. Janë njerëzit me të cilët rrethohemi, fqinjët, miqtë dhe familja, të cilët vijnë për të na takuar, të ngarkuar me sëmundje dhe ndoshta vdekje.

Prandaj, ne duhet të flasim për këtë tani dhe të praktikojmë të jemi bujar me gabimet e njëri-tjetrit. Sepse ato vijnë, pak nga pak. Ne dhe liderët tanë (mendoj për lider të vërtetë botëror, jo për shumicën e kalbësirave tona) do të bëjmë gabime. Është e pamundur të imagjinohet se gjithçka do të jetë perfekt, në situatën ku jemi tani.

Bujaria e ndërsjellë (reciproke) kërkon që të vazhdojmë një bisedë të çiltër, të qartë dhe të ndershme. Shqiptaria ka një popullsi të ditur dhe të arsimuar. Ne jemi njerëz të ndjeshëm që dëgjojmë, vlerësojmë dhe diskutojmë. Faktet numërohen. Kjo është arsyeja pse është kaq e rëndësishme që të fitojmë njohuri se si mendojnë profesionistët. Kështu që kjo na tregon hapur për rreziqet, përfitimet dhe të metat e masave të ndryshme, dhe për pasigurinë që rrethon skenarë të ndryshëm.

Sepse është e qartë për të gjithë se nuk ka përgjigje të qarta dhe fikse se si ne si shoqëri duhet të përballemi me virusin e koronës. Ne duhet të jemi në gjendje të marrim pjesë në dyshimet e profesionistëve dhe në të njëjtën kohë të ndjekim me besnikëri të gjitha vendimet e autoriteteve shëndetësore. Mosmarrëveshjet nuk janë të rrezikshme. Nëse arrijmë të shohim që të gjithë duan më të mirën, dhe të veprojmë sipas asaj, atëherë kemi marrë një rrugë të gjatë në uljen e dëmtimit mendor. Shumë njerëz, sidomos punonjës të mjekësisë,  tani janë duke bërë gjithçka munden për të na mbrojtur nga rezultatet më të këqija të koronës. Dhe të tillët janë heronjtë e vërtetë të njerëzimit, që duheshe edhe të paguhen shumë më tepër se deri tani, e jo ata miliarder që i mëshojnë më mirë topit në futboll apo ata që këndojnë më bukur tallava.

Dhe, ne duhet të ndihmojmë njëri-tjetrin dhe ta lexojmë njëri-tjetrin në kuptimin më të mirë. Për shembull, duke kuptuar se ai/ajo që ju qorton kur mblidheni kot nëpër rrugë, mbi të gjitha është i/e frikësuar. Dhe se ai që dërgon një pamje të keqe në dyqan sepse mendon se je shumë afër, nga frika se mund ta sjellë infeksionin në shtëpi tek gruaja dhe fëmijët e tij. Ngase frika sjell zemërim. Sidomos nëse nuk flasim për këtë. Rreth asaj se si ndihemi, për çfarë kemi frikë dhe për çfarë kemi nevojë.

 

***

Shqiptarë, bëhuni Njeridashës!

Shumë prej nesh janë mësuar me kurimin më të madh, ekzistencën e ilaçeve dhe vaksinave. Se ka ushqim në tryezë, dhe paqe në rrugë. Por mos harroni se historikisht kjo është e pazakonta. Prindërit, apo gjyshërit tanë kanë përjetuar gjithçka, që ne të llastuarit duhet të mësojmë prej tyre. Dhe ne duhet të kultivojmë njerëzimin përballë njëri-tjetrit – veçanërisht ndaj atyre që tashmë paguajnë një çmim të lartë. Ekonomikisht, por edhe njerëzor. Kostot e izolimit. Vetmia, gjyshërit që nuk mund të shohin nipërit dhe mbesat e tyre, banorë të vetmuar që nuk mund të jenë fizikisht afër një njeriu tjetër për muaj të tërë. Jo një përqafim, as një shtrëngim duarsh.

Nuk ka asnjë arsye (asnjë dobi) për të qenë në gjendje të përcaktojmë koston e kaq shumë njerëzve që duhet të jenë kaq shumë vetëm për kaq gjatë. Por që njerëzit do të vuajnë, gjatë gjithë rrugës dhe në prapa-vështrim (retrospektivë)  është e sigurt. Kjo është arsyeja pse ne duhet të qëndrojmë së bashku, edhe kur armiku është në mesin tonë.

Ne do të jetojmë së bashku pas kësaj. Ne do të takojmë sytë e njëri-tjetrit. Dhe ne do të guxojmë ta shohim veten në pasqyrë.

*Aurel Dasareti, USA, ekspert i shkencave ushtarake-psikologjike (dasaretiaurel@yahoo.com.au)

Parimi i universalizmit në të drejtën ndërkombëtare – Nga Prof.Dr.Mehdi HYSENI

Nëse ende është valid përkufizimi  i bashkësisë ndërkombëtare sipas normave, rregullave dhe parimeve të së drjetës ndërkombëtare dhe, sipas Kartës së Kombeve të Bashkuara,  atëherë, pa dyshim se duhet të jetë i vlefshëm dhe i aplikueshëm edhe parimi i universalizmit në të drejtën ndërkombëtare nga të gjitha shtetet (e mëdha, të vegjël dhe të mesme) anëtare  me të drejta dhe me detyrime të plota të Organizatës së Kombeve të Bashkuara.

Ia vlen të nënvizojmë se, pa respektimin dhe  pa aplikimin e parimit të universalismit të së drejtës ndërkombëtare, nuk mund të bëhet transformimi, novelimi dhe modernizimi i saj i plotë në përputhje me kërkesat dhe me nevojat e bashkësisë së sotme  ndërkombëtare . Për më tepër, moszbatimi i parimit të universalismit  të së drejtës ndërkombëtare, në praktikën e deritashme të sistemit të marrëdhënieve ndërkombëtare ka shkaktuar edhe fërkime, pabarazi, padrejtësi dhe konflikte ndërmjet shteteve të zhvilluara të fuqishme dhe atyre   të dobëta në zhvillim dhe të pazhvilluara si gjatë luftës së ftohtë, ashtu edhe pas përfundimit të saj (1990).

Edhe pas mbylljes së kaptinës së luftës së ftohtë, me krijimin dhe me shtimin e numrit të organizatave dhe të subjekteve të ndryshme rajonale, parimi i universalismit i të së drejtës ndërkombëtare u shndërrua në një “hallkë ndërlidhëse” të thjeshtë mekanike të sistemeve juridike ndërkombëtare.

Novelimi dhe modernizimi i së drejtës ndërkombëtare, duhet të ketë për  qëllim zhvillimin e  synimit të universalizimit  sipas materies së saj. Në këtë kuptim, sa më shumë të jetë e mundur, duhet të shfrytëzohen të arrirat e derisotme në fushën e shkencës juridike ndërkombëtare, si  dhe frytet e derisotme ekonomike, politike, tekniko-shkencore, kulturore etj. të mendjes njerëzore, me qëllim të zbatimit  dhe të respektimit të parimit  të universalismit nga të të gjitha shtetet anëtare të Kombeve të Bashkuara, duke u mbështetur në parimin universal  të repektimit të sovranitetit, të barazisë dhe të reciprocitetit të të gjitha shteteve (qofshin të mëdha, të zhvilluara, apo të mesme, të vegjël  në zhvillim, apo të pazhvilluara).

Modernizimi i së drejtës ndërkombëtare ( në kushtet dhe në rrethanat e sotme të varësisë dhe të ndërvarësisë gjithnjë më të madhe, si dhe të konekurrnecës gjithnjë më të ashpër ekonomike e tregtare etj. të pushtimit të tregjeve të ndryshme sipas  ineteresave të “dialektikës” së globalizmit të të gjitha shteteve dhe të sistemeve ekonomiko-shoqërore në shkallë botërore),  duhet të bëhet, duke marrë për bazë parimin e universalismit të zhvillimit, të zgjerimit dhe të bashkëpunimit ndërkombëtar  në kuadrin e Kombeve të Bashkuara, si dhe të organizatave të tjera universale ndërkombëtare kundrejt forcimit koheziv të rendit juridik pozitiv ndërkombëtar, të bazuar në Kartën e Kombeve të Bashkuara.

Për  respektimin dhe zbatimin e parimit të universalismit të së drejtës ndërkombëtare, është i domosdoshëm edhe respektimi i  këtyre parimeve : 1) Parimi i sovranitetit, 2) Parimi i mosndërhyrjes në punë të brendshme të shteteve të tjera,  3) Parimi i vetëvendosjes së popujve dhe të kombeve, 4) Ndalimi i përdorimit të forces dhe i kërcënimit me force, 5) Parimi I koekzistencës aktive paqësore, 6) Zgjidhja e konflitkeve dhe e mosmarrëveshjeve në mënyrë paqësore etj. Të gjitha  këto parime përbëjnë alternativën e politikës nga pozita e forcës dhe e kërcënimit me force etj.

Mohimi i së drejtës së popujve të vegjël ( siç është populli shqiptar, i kolonizuar në Ballkan, që nga vitti 1878  e deri më sot 2020), që në mënyrë të pavarur të vendosë, si dhe të veprojë në skenën e marrëdhënieve ndërkombëtare, është  barriera kryesore dhe serioze që pengon zbatimin e mëtejmë kosntruktiv të parimit të universalismit  të së drejtës ndërkombëtare në përputhje me kërkesat e të gjitha shteteve-anëtare të OKB-së.

PLOJA E TIVARIT DHE DREJTËSIA E MUNGUAR E SHQIPËRISË – Nga EUGJEN MERLIKA

 

 

“Çdo krim i pandëshkuar pjell një familje”

Herbert Spenser (1827 – 1903), filozof e sociolog anglez

 

“- Për iza të Zotit na jepni nji copë bukë! Prej të gjithëve filloi të ndigjohej vetëm kjo fjalë qi kalonte… Kalonte në humnerë… Ato ushtojshin veshët tonë njisoj si ato krismat e nji çekani qi rreh gozhdat e  arkivolit në bregun e vorrit.

  • Prej kah vini ju?
  • Prej Kosove.
  • Tash nji javë dit ecim pa pushim, pa bukë! Kemi kalue gjithato male… male.

Këtu ishte vetëm nji vargan i gjatë, i gjatë, pa mbarim i atyne skeletësh të djelmoçave të rinj kosovarë, qi të rrethuem nga dhuna ecshin drejt kujt…? Ishim në mitologji apo  në realitet?

Mbas disa ditësh në Shkodër u hap fjala vesh më vesh se dikund afër Ulqinit partizanët kishin vramë të gjithë rininë kosovare. O Zot po t’lutem më trego: ç’farë mëkati ka ba ky popull që meriton nji dënim kaqë të randë?”

Ky episod i marrë nga vepra monumentale e Atë Zef Pllumit “Rrno për me tregue” na fut në mjedisin tragjik të një ngjarjeje historike të llahtarshme, të zhvilluar plot 75 vite më parë në Tivarin shqiptar të ish Jugosllavisë. Është fjala për plojën e Tivarit, një nga bëmat më kriminale të ushtrisë jugosllave me miratimin, në dukje të heshtur, por me bashkëpunimin e hapur të qeverisë komuniste shqiptare. Studjuesi e historiani Uran Butka në veprën e tij “Masakra e Tivarit dhe përgjegjësia e Shtetit shqiptar” ka nxjerrë në dritë dokumentë që vërtetojnë plotësisht bashkëpunimin mes brigadave të V e të VI të komanduara nga Gjin Marku dhe Rrahman Parllaku me komisar të përgjithshëm Ramiz Alinë me shtabin e UNJ. Të gjithë të rekrutuarit e të dorëzuarit kosovarë në besën e këtyre reparteve shqiptare, u dorëzuan me një urdhër të prerë e me pak fjalë të Enver Hoxhës: “Të arratisurit e dorëzuar në Divizionin tuaj, dërgojani Divizionit 52 të Sërbisë”. Madje ai sjell për vërtetim të tezës së tij mbi përgjegjësinë në krimin e kryer nga repartet malazeze e serbe të udhëheqësve shqiptarë edhe një dokument të ministrisë së Brëndëshme shqiptare, në të cilin shkruhet: “Me mijëra kosovarë të pafajshëm janë pushkatuar në masë, ilegalisht dhe pa gjyq, nga organet e UDB-së. Në këto masakra të pashëmbullta ndaj popullsisë së Kosovës ka marrë pjesë Koçi Xoxe, në fillim të vitit 1945, kur në cilësinë si ministër i Brendshëm i Shqipërisë ai autorizoi oficerët e UDB-së që të pushkatonin ilegalisht dhe pa gjyq, në tokën shqiptare, më tepër se 1000 kosovarë të pafajshëm”

Në fakt dokumenti i shkruajtur më vonë, kur u dënua Koçi Xoxe, harron se n’atë kohë ploje të kosovarëve ministër ishte Haxhi Lleshi, një i njohur i vjetër i serbëve e që më vonë u bë kryetar i shtetit shqiptar, por pranon fatin e vrasjes në tokën shqiptare të 1000 djemve kosovarë.

Pyetja pa përgjigje e Atë Zef Pllumit vazhdon të godasë  si çekiç mbi ndërgjegjet e vrara të shqiptarëve për shtatëdhjetëepesë  vite me rradhë, në të cilat institucionet e krimit, mbasi kishin bërë theror çështjen kombëtare në altarin e internacionalizmit stalinist, do t’i mbanin të fshehura atyre të vërtetat mbi ndodhitë rrënqethëse n’atë trevë të lashtë të truallit shqiptar që ishte Kosova. Kosova, Dardania e lashtë, një nga krahinat më të zhvilluara e më liridashëse të Ilirisë, që kishte shkruar historinë e saj shumë qindvjetorë më parë, kur sllavët ishin ende fise endacake që vërtiteshin stepave pa fund të Eurazisë, u nda prej trungut të Arbërit nga shpata e të Mëdhenjve të Evropës më 1913.

Kosova e Haxhi Zekës dhe Ymer Prizrendit, e Nexhip Dragës dhe Isa Buletinit, e Hasan Prishtinës dhe Bajram Currit, e Hoxhë Kadriut dhe Sulejman Vokshit e sa e sa burrave të tjerë të mënçur, trima e të besës që flijuan në altarin e Kombit shqiptar gjithshka, dijet dhe aftësitë, mundin dhe pasurinë, ëndërrat, idealet e jetët, u gjend përsëri e tradhëtuar në aktin e fundit të tragjedisë së madhe evropjane, kësaj rradhe prej vetë shqiptarëve, a më mirë të themi, nga një pjesë e tyre.

Nëse më 1913 u flijuam si Komb me ndarjen dyshë nga vendime që ishin përmbi fuqitë tona, më 1945 u vetëflijuam n’emër të një ideologjie që provoi katërcipërisht se ishte antikombëtare, antipopullore, regresive, duke pranuar me vullnet të plotë diktatin serb. Kështu Kosova, e bashkuar me Shqipërinë, në pak vite të luftës, nga njerëz që çuditërisht ende sot etiketohen si “tradhëtarë”, ra përsëri nën thundrën serbe. Mijëra kosovarë vriteshin si bagëtitë nën etiketën e “kundërevolucionarëve”, në një kohë kur në Shqipëri deklarohej me pompozitet nga diktatori: ”Pa Jugosllavinë e marshallit Tito Shqipëria nuk mund të jetojë asnjë ditë.” Qindra mijra kosovarë shpërnguleshin me dhunë nga trojet e tyre, por “Dheu Amë” i mbyllur hermetikisht në një sprovë frymëmarrëse, ishte refraktar ndaj gjysmës tjetër të tij. Pa dyshim mund të themi se diktatura e Enver Hoxhës ishte bashkëpuntore në këtë rrënim të gjysmës tjetër të Kombit. Këtë e vërtetojnë, veç të tjerash, dënimet që gjyqet shqiptare jepnin për të gjithë ata që nuk pajtoheshin me ndarjen e Kosovës, duke marrë nofkat “shovinist” e “shqiptaromadh”, së bashku me dënime të gjata privim lirije e pune të detyruar. Sikur të shkruhej një histori e veçantë e krimeve kontinentale të shekullit të shkuar, mjaft i pasur në të tillë, një kapitull të posaçëm do t’a meritonte krimi komunist në Shqipëri e Kosovë.

Ne sot përkulemi me nderim para kujtimit të  viktimave të pafajshme të këtyre krimeve, në këtë 75 vjetor të masakrës së Tivarit. Ne sot përkujtojmë katër mijë djelmoça të Kosovës martire, të vrarë pabesisht në lule të moshës nga serbo-malazezët me miratimin e “udhëheqësve” të Shqipërisë së re, katër mijë shami të zeza mbi kryet e nënave kosovare e po aq plagë të hapura mbi trupin e Shqipërisë. Historia na kishte mësuar se plumbat duhej t’i prisnim vetëm nga “bajlozët “ e huaj, por kjo gjysëm qindvjete na tregoi se mund të na i jepnin edhe tonët, e ato ishin më të hidhur mbasi shtiheshin në emër të popullit e të lirisë së tij. Ç’kob për një popull që ishte edukuar të respektonte dhe armikun në shtëpinë e vet, që pabesinë nuk e përdorte as karshi tij. Ç’gjëmë e llahtarëshme për mijra nëna, motra, gra e të fejuara, për mijëra Ajkuna që nuk mundën as të vajtojnë mbi qivurët e bijve, vëllezërve, burrave që toka i mori në gjirin e saj të gjithë bashkë, të zhveshur e të uritur. Nga dolën këta shqiptarë që, pa ju dridhur qerpiku, urdhëruan kasaphana të tilla njerëzore?

Sot, në sajë të atyre studjuesve të ndershëm që gërmojnë në arkivat ata kanë emrat e mbiemrat e tyre, e për një absurditet logjik e një ironi të hidhur të historisë sonë janë emra e mbiemra “herojsh” të kombit, “udhëheqësish” të tij për gati gjysmë shekulli, figurash që vazhdojnë ende të nderohen në Shqipërinë e shekullit 21. Ata nuk njohën dhënie llogarie për krimet e tyre, madje nuk patën kurrë brejtje ndërgjegjeje, nuk patën një gjyq ndërkombëtar si kriminelët e nazifashizmit, por jetuan edhe një shekull duke mbrojtur pa pushim bëmat e tyre kriminale, madje duke lënë edhe mbas vdekjes “veprat” e tyre të shkruara në historinë mjerane të këtij populli.

Toka Arbërore kishte ruajtur për qindvjetin e njëzetë, mbas Krishtit, të villte gjithë vrerin e grumbulluar në mijëvjeçarë e t’a trupëzonte në krijesa të pagëzuara prej Luciferrit, t’afta vetëm për të mbjellë zi, vdekje, shkatërrim. E kuqja e gjakut qe ngjyra e tyre e preferuar, sikurse drapëri simbol i emblemës së tyre. Një dyshe tjetër më e përsosur, për t’i përfaqësuar, nuk mund të gjindej. Drapëri, i huajtur nga Moska e largët, korrte si kallinjtë e grurit ëndrrat për jetën të shumicës së shqiptarëve e mijëra syresh ju shkurtonte dhe vetë jetën, duke lënë në pikëllim e helm një numur të pafund prindësh, grashë e fëmijësh, që do të rriteshin duke mbajtur në ballë etiketën e “armikut të klasës”.

Sot shpirtërat e atyre viktimave, ashtu si jetët e gjymtuara të familjarëve të tyre, në një kor të përbashkët na dërgojnë një mesazh të fuqishëm e të qartë: “Asnjë shoqëri njerëzore nuk mund të jetë normale nëse bart me vehte krimin e pandëshkuar, asnjëherë dhe askund nuk mund të vihen në të njëjtin rrafsh xhelati dhe viktima.”

“ Duke heshtur mbi vesin, duke e fshehur në trup që të mos duket, ne e mbjellim dhe në t’ardhmen ai do të mbijë i shumzuar për mijë. Duke mos ndëshkuar, duke mos qortuar as dhe të poshtrit, nuk mjaftohemi të mbrojmë pleqërinë e tyre shterpë por brezave të rinj ju heqim nga poshtë çdo themel drejtësie…Të rinjtë mësojnë se një veprim i poshtër nuk ndëshkohet kurrë mbi tokë, përkundrazi sjell gjithmonë mirëqënie.

“Nuk do të jetë mikpritës një vend i tillë, të tremb të jetosh në të.”

Me këto konsiderata të Aleksandër Sollzhenicinit, autorit të ndritur të veprave mbi kasaphanën sovjetike, e cila shërbeu si model imitimi për xhihadistët shqiptarë, që tingëllojnë aktuale edhe në Shqipërinë e sotme, për më tepër kur kujtohen ngjarjet e përbindëshme të tre çerek shekulli më parë besoj se është rasti të ndalemi në një minutë heshtjeje pikëllimi për jetët rinore të djemve kosovarë, të këputura në lulen e moshës, por edhe në dukurinë e kobshme të mungesës së drejtësisë, të pandëshkueshmërisë së çfardo krimi të vërtetë, një gjëndje e pazakontë që po na shoqëron prej  tre çerek shekulli. E ndoshta është rasti përsëri t’i bëjmë  vetes sot po të njëjtën pyetje që i drejtonte Perëndisë Atë Zef Pllumi kur mori lajmin e llahtarshëm të vrasjeve barbare të Tivarit: “O Zot po t’lutem më trego: çfarë mëkati ka ba ky popull që meriton nji dënim kaqë të randë?”

 

                  2 Prill 2020                                                   Eugjen Merlika

Lini kopallat politike, luftojeni COVID-19!!! – Nga Prof.Dr.Mehdi HYSENI

 Barometri diplomatik

    

 

           *** Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së Antonio Guterres apelon se “Ajo që tani i duhet botës, është solidariteti. Me solidaritet ne mund ta mposhtim virusin dhe të ndërtojmë një botë më të mirë”.

*** Gjithshtu, edhe Papa Françesku thërret mbarë njerëzimin ( pa dallim  gjuhe, religjoni, besimi, race, kulture, civilizimi, të pasur dhe të varfër etj.)  dhe i lutet Zotit për  shpëtimin e gjithë njerëzimit në mbarë botën nga koronavirusi misterioz kinez-COVID-19, me këto fjalë të sinqerta të humanistit dhe të besimtarit të madh: “O ZOT MOS NA BRAKTIS NË MËSHIRËN E STUHISË” !

Këtë lutje të mshirësisë drejtuar Zotit për ta shpëtuar mbarë njerëzimin nga pandemia që po herr pamësirshëm gjithë popujt e rruzullit tokësor, Papa Françesku e bëri më 27 mars (ditë e premtë) të motmotit 2020 nga “Tremja  e Bazilikës së Shën Pjetrit, para sheshit bosh, në një ditë që do të mbetet në histori, Papa Françesku i kërkoi Zotit ta dëgjojë lutjen e gjithë burrave e grave, në këto kohë pandemie nga koronavirusi.”  (https://www.voal.ch/lutja-e-papes-per-fundin-e-pandemise-o-zot-mos-na-braktis-ne-meshiren-e-stuhise/0 ).     

Ia vlen për të nënvizuar se,  “pas   bekimit Urbi et Orbi”,  Papa Françesku, gjithashtu, vuri në dukje  gabimet dhe të metat  e bashkësisë së sotme njerëzore,  e cila në këto memonte të rënda fataliste, ende nuk ka përgjigjen adekuate reaguese dhe preventive  për zhdukjen e koronavirusit kinez-COVID-19, i cili, tanimë , në kuptimin global  ka arritur t’i infektojë  “962.977 njerëz; ka vrarë 49.180 sish. Ndërkaq, shifra e të shëruarve është 202,935”. (https://coronavirus.jhu.edu/map.html ).

Këto shifra statistikore janë të datës së sotme 2 prill 2020, deri në orën 11 paradite sipas  kohës amerikane.

-Papa Françesku apelon gjithë botën, si të pasurit, ashtu edhe të varfërit ( pa dallim feje e besimi), që të jenë të bashkuar, mirëbërës, solidarë, të ndershëm, humanë, bujarë, të ndjeshëm dhe zemërgjerë, duke ia shtrirë dorën njëri-tjetrit, duke e ndihmuar njëri-tjetrin pa kursyer asgjë për të shpëtuar nga kjo kataklizmë tragjike-pandemi që për çdo minutë po merr jetët e njerëzëve në mbarë botën, duke mos pyetur se kush janë viktimat, të pasur apo të varfër… etj.

Faleminderit Papa Françesko, për këtë  përkujdes dhe shqetësim të madh të Juaj njerëzor dhe human, plotësisht të justifikueshëm për shpëtimin e gjithë njerëzimit nga kjo kolerë misterioze shfarosëse!

Faleminderit Papa Françesko Ju jeni humanist, altruist i madh dhe besimtar i devotshëm i Zotit dhe i paqes së gjithë njerëzimit të këtij planeti.

 Të lumtë, Papa Françesko, ashtu është, topi se luan  vlerësimin e juaj se :“Nuk mund të jemi të shëndoshë në një botë të sëmurë”!

Edhe kjo kritikë vlerësuese e Papa Françeskut, drejtuar bashkësisë së sotme globale, është plotësisht e justifikueshme, objektive dhe  e parrëzueshme, se vërtet, në kohën e duhur: Nuk jemi zgjuar përballë luftërave dhe padrejtësive planetare, nuk e kemi dëgjuar thirrjen e të varfërve e të planetit tonë të sëmurë rëndë. Kemi vazhduar të patrembur, duke menduar se do të mbeteshim gjithmonë të shëndoshë në një botë të sëmurë. Tani, ndërsa jemi në një det të trazuar të lutemi: “Zgjohu o Zot!” (https://gazetadielli.com/predku-i-plote-i-papes-ne-kohen-e-epidemise/) . 

1.

 Në favorin e kësaj kritike të qëndrueshme të Papa Françeskos, flasin edhe këto shifra marramendëse, që kanë pllakosur bashkësinë e sotme njerëzore të përbotshme : “Në vitin 2019, numri emigrantëve  në gjithë botën ishte 272 milionë (për dallim nga viti 2017, ku numri i emigrantëve ishte  më i vogël 258 milionë.), prej tyre: 48 % femra; rreth 38 milionë fëmijë ; të moshës për punë prej 20 deri në 64 vjet 164 milionë  sish.  Sipas shifrave statistikore, shprehur në përqindje:  31% e emigrantëve janë të vendosur në Azi; 30% në Evropë; 26% në Amerikë; 10%  në Afrikë dhe 3% në Oqeani.” (https://www.un.org/en/sections/issues-depth/migration/index.html )

2.                   

Sipas statistikës së Komisionerit të Lartë për Refugjatë të Kombeve të Bashkuara (UNHCR): “Në vitin 2018,  numri i  refugjatëve, të kthyerit (të refuzuarit), i personave pa shtetësi () dhe i personave të zhvendosur,  u rrit 3.5%, gjatë një viti më parë, deri në 70.8 milionë njerëz. Më shumë se gjysma e refugjatëve në botë vinin nga tre vende: Siria (5.5 milionë), Afganistani (2.5 milionë), dhe Sudani i Jugut (2.3 milionë. “(https://www.actionagainsthunger.org/global-refugee-crisis-facts-definition-how ).

3.          

Gjithashtu,  sipas të të dhënave statistikore  të   Organizatës së Kombeve të Bashskuara për Ushqimin dhe për Bujqësinë (FAO), sot  “ më shumë se 820 milionë njerëz në botë vuajnë dhe nuk kanë ushqim të mjaftueshëm për të ngrënë.” (http://www.fao.org/state-of-food-security-nutrition/en/).

Detyrë mbi detyra e gjithë njerëzimit është lufta e përbashkët e zhdukjes së koronavirusit misterioz kinez !
 

Kjo, do të duhej të ishte kryetema për gjithë botën e kërcënuar nga koronavirusi kinez-COVID-19. Për këtë, do të duhej shkruar, debatuar, luftuar dhe vepruar të të gjithë  shkencëtarët dhe të gjitha elitat intelektuale politike e shtetërore botërore për të shpëtuar njerëzimin nga koronavirusi kinez vdekjeprurës, jo të spekulohet me  “shkarravinat” e  disa fukarenjve dhe injorantëve, të cilët me paditurinë , me johumanizmin , me shitjen dhe me servilizimin e tyre po mundohen t’i mashtrojnë dhe t’i “bindin” njerëzit  e varfër se, në vend të bukës dhe të ujit, duhet të ushqehen  dhe, të shuajnë etjen me ideologji propagandistike të ndryshme antihumane dhe antinjerëzore, që ta shkurtojnë jetën, ta  thajnë trurin, barkun, të shndërrojnë në lypësar dhe ta shuajnë jetën si koronavirusi kinez misterioz, që për çdo ditë po vret me qindra e mijëra njerëz anembanë globit tokësor.

Pra, në këto çaste dramatike të kataklizmës së zhdukjes së njerëzimit nga koronavirusi kinez-19,  assesi nuk është prioritet e as mençuri, sepse nuk është momenti, të shkarrvitet, se  si dhe, sa shqiptarët, duhet të jenë “neoliberalë” me Serbinë… , e xhepura të tjera, kur  me miliona njerëz po vdesin për bukë, për ujë të pijshëm, bër ilaçe, për strehë dhe për ekzistencë të zhveshur.

-Nëse nuk ke bukë ( je barkthatë), nuk ke ujë, nuk  ke punë, nuk ke liri ekonomike, politike e kombëtare, nuk ke shtëpi (ku ta futësh kokën), nuk ke sigurim dhe mbrojtje shëndetësore, nuk ke asnjë dollar në xhep, as në shtëpi, domethënë je fukara sui generis, sado i mënçur të jesh, nuk mund të kapesh në lozën e kungullit  mashtrues globalist, sepse nuk njeh  ligje e as ligjshmëri e formula të ndryshme të solidarësisë, të barazisë dhe të mirëqenies së përgjithshme. Pra, të mos humbasim kohë kot në këto çështje, por të punojmë sa më shumë, ditë e natë, sa të mund të qëndrojmë dhe ta përballojmë luftën e përditshme për ekzistencë.

Prandaj, fukarenjtë shqiptarë nuk duhet të lodhen aq shumë, duke ia bajtur gajle globalizimit mashtrues…,etj., sepse ka kush të interesohet për vënien e tij në jetë.  –SË PARI, PRIORITET MBI PRIORITET  ËSHTË SHPËTIMI I NJERËZIMIT NGA KORONAVIRUSI-covid-019-VDEKJEPRURËS ! – Jo “kopallat” dhe  “rrumpallat”   politike dhe propagandistike të politikanëve dhe të vasalëve të tyre të falimentuar.

Pra, nuk është momenti i përfoljes dhe i shtrembërimit të teorive dhe të doktrinave politike etj., se në përmbajtjen e tyre nuk mund të gjendet përgjigjja për shërimin nga koronavirusi kinez dhe nga viruset e tjera endemike, që kanë pllakosur njerëzimin, sidomos në 3 dekadat e fundit (papunësia, sëmundjet e ndryshme, uria, fatkeqësitë elementare të natyrës, varfëria, ekzodi sistematik i refugjatëve dhe i migrantëve, zhvendosja me dhunë e miliona njerëzëve për shkak të konflikteve dhe të luftërave kokale dhe rajonale…etj.) .

Sa më sipër, për njerëzit normalë që kanë tru, zemër, shpirt e dhembje njerëzore, tani, në këto çaste, e   vështirë qenka  të përjetojnë vdekjen e qindra e mijëra njerëzëve për çdo minutë anembanë rruzullit tokësor.

–Ajo që të helmatisë trurin, zemrën dhe shpirtin, është groposja e  të vdekurve  pa varre, pa shenjë dhe pa përcjellje të fundit  lamtumirëse.

 –Qameti nuk ka brirë. Ky është qameti, t’i groposësh njerëzit si kafshët me eskavator etj., si rrjedhim i shkallës së rrezikshmërisë infektuese vdekjeprurëse nga koronavirusi kinez-19.

Së fundi, edhe unë  me shpirt, me zemër  dhe me  besim të padundur, po i lutem të Madhit Zot të gjithëpushtetshëm dhe mëshirues, – O ZOT shpëtoje çdo qenie njerëzore në planetin tonë nga kjo kolerë vdekjeprurëse, që pa hile dhe, pa asnjë hak po herr njerëzimin    e pafajshëm.

Carl Bildt: Kjo pandemi ishte e shmangshme – Të gjitha qeveritë duhet urgjentisht të…

‘Nuk mund të ketë asnjë justifikim’, Carl Bildt flet hapur dhe bën apel të fortë: Të gjitha qeveritë duhet urgjentisht të…

Duke pasur parasysh frekuencën dhe ashpërsinë në rritje të epidemive virale, thjesht nuk ka asnjë justifikim për thellësinë e krizës së COVID-19. Të gjitha qeveritë duhet urgjentisht të bashkohen për të krijuar mekanizma dhe protokolle të reja, për të parandaluar përsëritjen e fatkeqësive të tilla. Sipas një studimi të kohëve të fundit, nëse autoritetet kineze do të kishin pranuar hapur kërcënimin dhe do të ishin përgjigjur siç duhet qoftë edhe tre javë më herët, përhapja e COVID-19 mund të ishte zvogëluar deri në 95%. Për shkak të pakujdesisë, injorancës dhe censurës lokale në momentin më kritik, e gjithë bota tani po paguan një çmim të madh.

STOCKHOLM – Një kërcënim i paprecedentë, kërkon një përgjigje të pashembullt. Rrallëherë qeverive u është dashur të hyjnë në një situatë menaxhimi krizash, aq shpejt sa kanë hyrë në javët e fundit. Deri më tani, fokusi ka qenë në çështjet më të menjëhershme mjekësore, politike dhe ekonomike të ngritura nga pandemia COVID-19 – ashtu siç duhej të ndodhte. Por gradualisht, vëmendja e qeverive do të duhet të kthehet tek pasojat afatgjata të krizës, dhe nevojën për të parandaluar fatkeqësi të tilla në të ardhmen.

Ka pasur disa kërcënime të rënda globale për shëndetin në dy dekadat e fundit. Epidemitë e SARS në 2003, MERS në 2012, dhe Ebola në 2014-16 janë vetëm tre shembuj të shpërthimeve epidemike, që kërkuan një përgjigje të vazhdueshme shumëpalëshe. Çdo episod kishte karakteristikat e veta unike: SARS u shfaq në Kinë, MERS në Arabinë Saudite dhe Ebola në Afrikën Perëndimore. Por mësimet nga të tre janë të ngjashme. Epidemitë dhe shfaqja e sëmundjeve të reja bëhen më të mundshme, si rezultat i rritjes së popullsisë, urbanizimit, shpyllëzimit dhe proceseve të prodhimit dhe shpërndarjes, që bëjnë bashkë shumë specie të ndryshme. Dhe zgjerimi i zinxhirëve të furnizimit global dhe tregtisë ndërkombëtare, për të mos përmendur rritjen e udhëtimeve ajrore ndërkombëtare, bëjnë që sëmundjet ngjitëse të përhapen në të gjithë botën, më shpejt se kurrë.

Vetëm në dekadën e fundit, Organizatës Botërore të Shëndetësisë i është dashur të shpallë një emergjencë shëndetësore, jo më pak se gjashtë herë. Eshtë e qartë, ne nuk kemi ndërmarrë hapat e nevojshëm për të përballuar shpërthimet e reja, me atë lloj aksioni të shpejtë dhe vendimtar, që ndoshta nuk do të kish lejuar që epidemia e koronavirusit, të dilte jashtë kontrollit.

Vlen të kujtohet se kur SARS (i cili u shkaktua gjithashtu nga një koronavirus) u shfaq në Kinën jugore në fund të vitit 2002, shpërthimi u mbulua për më shumë se një muaj, para se autoritetet kineze të pranonin seriozitetin e rrezikut. Po kështu, në ditët e para të shpërthimit të COVID-19, policia në Vuhan i bëri të heshtin me dhunë profesionistët e shëndetit, që u përpoqën t’u binin këmbanave të alarmit, dhe tubime masive publike u lejuan, edhe shumë kohë pasi rreziku i shpërthimit ishte bërë i qartë.

Sipas një studimi të kohëve të fundit, nëse autoritetet kineze do të kishin pranuar hapur kërcënimin dhe do të ishin përgjigjur siç duhet qoftë edhe tre javë më herët, përhapja e COVID-19 mund të ishte zvogëluar deri në 95%. Për shkak të pakujdesisë, injorancës dhe censurës lokale në momentin më kritik, e gjithë bota tani po paguan një çmim të madh.

Ndërsa OBSH pa dyshim ka luajtur një rol të rëndësishëm në luftën kundër kërcënimeve globale për shëndetin ndër vite, ajo gjithashtu është përballur me kritika, se ka qenë tepër burokratike dhe e ngadaltë për t’iu përgjigjur këtyre krizave. Në të vërtetë, gjatë krizës së Ebolës, ishin Shtetet e Bashkuara, dhe jo OBSH, që bënë një hap përpara duke parandaluar një katastrofë më të gjerë.

Në çdo rast, edhe nëse performanca e OBSH-së kësaj here rezulton të ketë qenë e patëmetë, tashmë është e qartë se kemi nevojë për një mekanizëm shumë më të fortë global për t’u përballur me kërcënimin e pandemive. Të pengohesh nga një krizë në tjetrën thjesht nuk është opsion. COVID-19 është pandemia më e keqe që nga shpërthimi i të ashtuquajturit grip spanjoll në vitin 1918, dhe nuk ka asnjë arsye për të besuar se tjetra nuk do të jetë edhe më keq.

Ndër të tjera, një institucion i ri global do të duhet të ketë autoritetin dhe mjetet për të ndërhyrë sa më fort, për të ndalur një shpërthim infeksioni që në gjurmët e para. Arritja e një marrëveshjeje për një mekanizëm të tillë nuk do të jetë politikisht e lehtë; por është qartësisht e nevojshme për të parandaluar mosmarrëveshjet e vogla diplomatike, që pengojnë përpjekjet globale në përgjigjen ndaj pandemisë.

Në krizën aktuale, edhe pasi ishte e qartë se COVID-19 do të arrinte nivelin e një pandemie, Kina sërish e ka parë të arsyeshme ta pengojë Tajvanin që të jetë pjesë në diskutimet globale mbi mënyrën e reagimit. Po kështu, SHBA ka vazhduar ta dendë Iranin me sanksione, duke e bërë më të vështirë për atë qeveri që të administrojë epideminë brenda kufijve të vet.

Kjo sjellje është thjesht e papranueshme qoftë nga një perspektivë humanitare, qoftë dhe nga një pikëpamje makroekonomike. Çfarë do të ndodhte nëse virusi i radhës, nëse do të jetë shumë ngjitës, do të shfaqej në Tajvan ose Iran? Nëse ka pengesa të panevojshme që bllokojnë një përgjigje të menjëhershme, ne do të shkojmë përsëri atje ku jemi tani.

Sipas kuadrit aktuale, detyra për të raportuar kërcënime të reja ngjitëse tek autoritetet ndërkombëtare si OBSH, u takon qeverive të shteteve. Një reformë kritike, atëherë, do të ishte shtrirja e asaj detyre tek personeli mjekësor dhe i shëndetit publik në të gjitha nivelet – domethënë nga shtetet te individët. Përveç zvogëlimit të kohës që kërkon një përgjigje shumëpalëshe për të hyrë menjëherë në veprim, marrja e një “përgjegjësie universale për të raportuar” do ta bënte më të vështirë për autoritetet lokale ose kombëtare, që të fshihnin informacionin që do e konsideronin të papërshtatshëm.

Me mbylljen e kufijve të shteteve në përgjigje të krizës së COVID-19, disa po argumentojnë se tashmë epoka e globalizmit ka përfunduar. Por tendencat e rritjes së popullsisë dhe urbanizimit do të vazhdojnë, dhe viruset nuk do të fillojnë krejt papritur që të mbajnë pasaporta ose të respektojnë kufijtë kombëtarë. Vetëm në dekadën e kaluar, kërcënimet virale ndaj stabilitetit dhe prosperitetit global janë shfaqur që nga Kina, deri në Afrikë dhe Gadishullin Arabik, gjë që sugjeron se epidemia e ardhshme mund të fillojë pothuajse kudo.

Tani është koha që bota të mblidhet dhe të bjerë dakord për një sistem të ri, më efektiv të paralajmërimit dhe reagimit të hershëm. Kjo pandemi ishte e shmangshme. Nuk mund të ketë asnjë justifikim nëse ne nuk bëjmë gjithçka që kemi në dorë, tonë për të parandaluar atë të ardhshmen. / Project Syndicate – Bota.al

FENOMENI ALBIN KURTI – Nga IDRIZ ZEQIRAJ

     Albin Kurti është rishtar në qeveri, por jo edhe i ri në moshë. Guidë ideologjike e tij kanë qenë dhe mbetën dy heronj në sakrificë, por profanë në politikë: Demaçi dhe Hoti. I pari kundërshtoi Marrëveshjen e Rambujesë, bashkë me Hashimin. Dhe të pranishmit në atë Kështjellë thonë se po të dëgjoheshin ata, lamtumirë Kosovë qysh në vitin 1999! I dyti, edhe pse Shqipëria  ishte përkallur, përfshi edhe shkollat dhe bibliotekat, nga bandat e kuqe dhe hiri ishte shtresuar “deri në gju”. Ndërkohë, kjo nuk e pengonte Hotin, për t`i uruar për marrjen e pushtetit, me dhunë e gjak, social-komunistët e Shqipërisë londineze.
     Megjithatë, në një intervistë të bërë më 1991 me bacë Adem Demaçin, më tha: “Vetëm të vdekurit dhe budallenjtë nuk ndryshojnë”. Të paktën, këtë porosi të artë, duhet ta lëndëzojë Albin kryeministri. E besueshme që ju u dakorduat me LDK-në ta zëvendësoni taksën me reciprocitetin. Ndërkohë, tani, SHBA ngulmon heqjen pa kushtëzim. Ndoshta janë interesa gjeopolitike dhe gjeostrategjike, për këtë nguti të çliruesit, pavarësuesit dhe krijuesit të shtetit  të Kosovës. Atëherë, pse të fajësohet LDK-ja për “mos mbajtje të fjalës?!”
     Përgjatë bisedimeve për ndarjen e posteve dhe emërimin e ministrave, apelova tek koalicioni VV-LDK, që përzgjedhja e ministrave të bëhet në koordinim dhe pajtueshmëri të plotë të subjekteve në koalicion. Sepse nga përformanca e ministrave, varet suksesi ose mossuksesi i qeverisë. Përndryshe do të kemi një dështim total, si qeveria PAN-iste, e kryesuare nga Haradinaj.
     VV huazoi dy ministra profesional, edhe pse deri atëherë nuk ishin pjesë e partisë. Dhe, mirë bëri. Ndërsa LDK-ja disa emërime i bëri, thjeshtë, partiake, duke mos qenë adekuat për resorin ministror përkatës! Këtë praktikë e ka përsëritur nga koalicioni me PDK-në. Realisht, një polic i përkushtuar në profesionin e tij, që ka mbaruar, qoftë vetëm Shkollën e mesme klasike të Policisë, në Vushtëri, me një traditë tej 70-vjeçare, është shumë më kompetent, më i aftë se cilido fakultetli i një degëzimi tjetër profeskional. Dhe, LDK-ja ka shumë qindra sish, madje me akademi Policore, plus Fakultetin e Jurispudencës.
     Emërimi i një ministri konfliktuoz, i cili kundërshtoi hapur koalicioni me VV, duke preferuar PDK-në, edhe pse ajo akuzohet për përgjakjen e LDK-së dhe më shumë, penalizon kryetarin Isa Mustafa dhe klanin e tij. Dy nënkryetarët e LDK-së, munguan qëllimshëm dhe e dështuan një mbledhje të LDK-së, ku do të zgjidhej Kryesia e ngushtë dhe kandidati/ja për kryeminstër/e. Ishte një shantazh i vrazhdët, që spostoi LDK-në në vend të dytë, sepse elektorati e lexoi këtë si vijim i sundimit klanor në parti dhe thirrja për ndryshim, ishte mashtrim. LDK-ja humbi shansin e madh, për t`u bërë kryezonjë, përshkak të etjes karrieriste!
        Kushtet e LDK-së dhe reflektimi pa alternativë i Albin Kurtit
      LDK-ja duhet t`i reduktojë kushtet nga 3 në 1 për VV. Mjafton heqja e taksës pa kushtëzim, që është edhe kusht i Amerikës dhe BE-së. Albini duhet të reflektojë, duke mos përsëritur, jo gabime, por, faje, siç ishte emërimi i Kryetarit të Kuvendit dhe, tani, i Ministrit të Brendshëm, pa përfillur marrëveshjet me partnerin në koalicion. Albini duhet ta harrojë sjelljen mujëshore në politikë. Tutorin e tij, Demaçin, asnjë negociator nuk e ka qasur përsëdyti. Refuzimet neveritëse, janë fikësuar në botimet memoriale të personaliteteve ndërkombëtare të kohës.
     LDK-ja, përkatësisht, kryetari i saj me rrethin e tij vicioz, nuk ka të drejtë morale të kërkojë kërkim-falje nga dikush tjetër, kur ai me shokë nuk e kanë bërë këtë, të paktën, në tri raste:
        1) Kur e kanë tërhequr zvarrë Donikë Gërvallën, veprimtarën më të madhe në të gjithë Mërgatën shqiptare, para dhe gjatë luftës së Kosovës, njëherësh, vajza e zgjuar dhe krenare e Heroit Jusuf Gërvalla, nënë e tre fëmijëve studentë;
      2) Kur ua mbylli derën e Kuvendit të 8-të “Zgjedhor”, delegatëve të ligjshëm të Degës të LDK-së në Gjermani, 6 prej të cilëve ishin familjarë të ngushtë, të veprimtarëve të LDK-së, të vrarë gjatë dhe pas luftës, të cilësuara si vrasje politike. Qëllimi ishte sa i qartë, aq edhe i ulët, ngaqë ata nuk pranonin Kuvendin farsë e maskaradë, me “zgjedhje” aklamative;
     3) Kur iu mohua fjala, në Kuvendin e 9-të “Zgjedhor të LDK-së”, delegatës Melihate Trmëkollit, vajza që, para 31 vitësh, përkrah heroit Ukë Bytyçit, kundërshtoi, trimërisht, suprimimin e Autonomisë të Kosovës nga Serbia pushtuese!
           Përmenda vetëm tri rastet e jetuara, si delegat i Kuvendeve në fjalë.
     Për fund, çdo zgjidhje tjetër, është më e pranueshme se Mocioni. Eksponenti i LPK-së, SHIK-ut dhe PDK-së, Xhavit Haliti, e tha një të vërtetë, e cila, si duket i kushtoi: “SHIK-u është i pranishëm në të gjitha partitë politike të Kosovës”. LDK-ja duhet ta marrë seriozisht këtë fakt. Dhe, këtë prani mos e kërkoni ke brezi i ri. LDK-ja duhet ta konsiderojë si bjerra-kohë sundimin klanor. Fryma rugoviane, lëndëzimi i vizionit të Presidentit Rugova, bëhet duke braktisur dhe harruar, si një ëndërr të keqe, metodën bolshevike të veprimtarisë partiake, duke u njëtësuar me partitë-banda të PAN-it.
     Kufizimi i mandatit partiak, në bazë dhe qendër, kompetencat e reduktuara të kryetarit dhe drejtimi kolegjial, begatojnë në ide dhe numër LDK-në. Debati i shpenguar e demokratik, si në epokën rugoviane; konkurrenca e ndërshme, me bazë meritokracinë, vota e fshehtë dhe demokratike. Vetëm kjo formë e veprimit, pamundëson klanin vicioz, i cili përbën rrezik të përhershëm të përçarjes, deri në ndarje të partisë. Përndryshe, ajo bluarja, që përmendi i pari, Luta jonë i nderuar, edhe mund të ndodhë. LDK-ja, pa ndryshuar vetën, nuk mund të ndryshojë askënd dhe asgjë.

FJALËT E ËMBLA TË MIQVE SHQIPTARË – Nga GIAN ANTONIO STELLA* – E përktheu Eugjen Merlika

 

 

“Jo e jo. Nuk përgatis struktura, nuk dua të pres asnjeri. Shqiptarët e rinj do të vinin të trashnin rradhët e atyre që tashmë janë këtu, në Milano. A është e nevojshme t’a themi? Bëjnë gjthshka me përjashtim të dhënies ndihmesë bashkëjetesës qytetare”. A nuk është fort e ashpër? A nuk je duke e tepruar? “Aspak, me përjashtime shumë të rralla, shqiptarët vijnë këtu për të kryer krime. Janë të dhunshëm, nuk punojnë, futin në krizë sigurinë publike, hyjnë në tregun e drogës dhe të prostitucionit…”.

Ishte 18 marsi 1997 dhe kryetari I bashkisë së Milanos, Marco Formentini i Legës së Veriut, i përgjigjej kështu Venanzio Postigliones i cili e pyeste se si do të përgjigjej, nëse qeveria e Romano Prodit do t’i kërkonte të bashkëpunonte në sistemimin e një pjese të të ikurve nga Shqipëria në prag të një lufte civile. Duhet të jetë e qartë: në burgjet italiane në të vërtetë kishte shumë shqiptarë që, të rrokullisur në një lloj anarkie të çmendur mbas viteve të diktaturës komuniste, ishin paraqitur shpesh shumë keq. Edhe një kryebashkiak i së majtës si Francesco Rutelli në Romë, n’ato ditë , tha prerë: “Jemi të gatshëm t’u ofrojmë solidaritet  atyre që me të vërtetë vuajnë: fëmijë e familje në vështirësi, por vetëm në bazë të një vërtetimi të një nevoje njerëzore të sigurtë. Nuk kam asnjë  synim të sjell në Romë kriminalitetin e ikur nga burgjet shqiptare”. Mosbesim i ligjëruar. Por pa atë dozë të racizmit që rridhte nga thirrjet legiste (“Një votë më shumë Legës, një shqiptar më pak në Milano”), në shfrimet e dufit të Mario Borghezios (që i veshi “bandave të kriminelëve sllavë ose shqiptarë” madje dhe nënëvrasjen e Novi Ligures), në afishen e varur në Pieve di Soligo: “Fillon hapja e gjuetisë kundrejt gjahut të presë shtegtuese: rumunë, shqiptarë, kosovarë…” Për të mos folur për të shtënat e Salvinit kundër hyrjes së Shqipërisë në BE: “T’u a lemë këtë Evropë e këtë euro shqiptarëve e të ikim ne”.

Megjithatë, duke dërguar pardje n’Itali  tridhjetë mjekë e infermierë shqiptarë për të luftuar në spitalet tona në ballin e koronavirusit, kryeministri shqiptar Edi Rama, që e din se si bashkatdhetarët e tij me kohë janë përfshirë më mirë se të mërguarit e tjerë, ka kujtuar në një italishte të përsosur vetëm gjërat pozitive e ka përdorur vetëm fjalë t’ëmbla: “Shqiptarët dhe Shqipëria nuk e braktisin kurrë mikun në vështirësi” Dhe përsëri: “Sot jemi të gjithë italianë”. Faleminderit.

 

“Corriere della Sera”, 31 mars 2020        E përktheu Eugjen Merlika

 

 

*Shënim i Përkthyesit

 

Autori i këtij shkrimi është një nga pendat më të njohura të publiçistikës italiane, ndër komentatorët më të shquar të së përditëshmes “Corriere della Sera”. Gian Antonio Stella ka lindur më 1953 në Asolo, provinca e Trevisos. Është autor i 32 vëllimeve publiçistike, të botuara nga viti 1977 deri në 2019. Është laureat i 15 çmimeve letrare e publiçistike italiane e të huaja. Në vitin 2002, kur në Itali vazhdonte të quhej problematike çështja e të mërguarve, me nota kritike edhe karshi shqiptarëve, Stella botoi veprën “Hordhia. Kur shqiptarët ishim ne”. N’atë libër ai u kujtonte bashkatdhetarëve të tij që, në sektorë jo të paktë të shoqërisë, ishin refraktarë kundrejt shqiptarëvet, se cila kishte qënë historia e mërgimit italian n’Evropë e në botë, në shekujt 19 e 20. Ishte një histori e ngjajshme me atë të shqiptarëve, kundrejt të cilëve ai nuk e fshihte mirëkuptimin e simpatinë, gjëra për të cilat besoj se të gjithë duhet t’i jemi mirënjohës.

Dërgimi i tridhjetë mjekëve e infermjerëve shqiptarë në ballin e luftës kundër koronavirusit është vlerësuar shumë n’Itali, si nga klasa politike (madje vetë Salvini, i përmendur në këtë shkrim për një shprehje përçmuese ndaj Shqipërisë, i ka shprehur edhe publikisht falënderimin kryeministrit), ashtu edhe nga opinioni publik. Duhet të vemë re me kënaqësi se edhe ky i fundit ka ndryshuar shumë në drejtim të gjykimit për ne, që është bërë mjaft pozitiv. Kjo i kushtohet punës së shumicës dërmuese të shqiptarëve, veprimtari e bazuar në korrektësinë dhe mbajtjen e fjalës së dhënë, gjë në të cilën vendasit nuk shkëlqejnë shumë. Duhet të theksojmë këtu edhe ndihmesën e vlerësuar të qindra e mijra djemve e vajzave shqiptare që, me aftësinë e tyre në studime e në punë, me korrektësinë e vullnetin e mirë për të hapur rrugën e jetës, kanë arritur të bëjnë edhe karierë në fusha të ndryshme, duke u bërë qytetarë të nderuar të shoqërisë italiane.

Falënderimi, me të cilin mbyll shkrimin gazetari i shkëlqyer italian, nuk i drejtohet vetëm kryeministrit i cili ka pjesën e vet në këtë veprim të lëvdueshëm, por të gjithë popullit shqiptar, të gjithë Shqipërisë që shpalosi në këtë mënyrë vlerat e saj tradicionale, me të cilat jemi krenuar e jemi lavdëruar në shekujt e gjatë të historisë sonë. Ato vlera pësuan një goditje të fuqishme në gjysmë shekullin komunist, me përpjekjen mizore të Sigurimit të shtetit për të kthyer në spiunë të njëri tjetrit pothuajse të gjithë popullsinë.

Por duket se ato vlera u ringjallën përsëri, ndoshta se bëjnë pjesë në ADN-në tonë si popull, herë herë duke u shpalosur e ngritur krye në jetën tonë shoqërore. Ndoshta ato vlera përfaqësojnë të vetmen shpresë në t’ardhmen tonë, një shpresë të venitur, pothuajse të vrarë nga politika në këta tridhjetë vite. Mendoj se duke e parë atë dukuri n’atë këndvështrim, si vepër kombëtare e jo si trill i çastit politik, si shpalosje të vlerave të shqiptarëve e të Shqipërisë, si vënie në jetë e një parimi të lashtë të filozofisë morale të popullit tonë, simbas së cilës shqiptari për mikun ka gati “bukë e kripë e zemër”, pa vënë theksin mbi personin që i takoi t’a shpallë zyrtarisht, në sajë të postit që mban, e mbi motivet e hamendësuara apo të vërteta të tij, pa njëjtësuar veprimin me figurën e kryeministrit si njeri por si institucion, ne të gjithë do të jemi të vetëdijshëm për dobinë e atij veprimi. Ai është shprehje e mirënjohjes së Shqipërisë për fqinjën e përtej detit, e cila po kalon një nga periudhat më të vështira që prej tre çerek shekulli e me të cilën historikisht na kanë lidhur më shumë gjëra të mira se të këqia.

Duke treguar mirënjohje ne lartësojmë vetveten dhe emrin e Vëndit tonë në botë. Madje këtë nuk duhet t’a bëjmë nga pozita e llogaritësit të çastit aktual evropian në funksion kritikues për të tjerë, por thjesht sepse respektojmë vlerat tona. Nëse vlerat tona çmohen e merren si shembull ne jemi të paguar me ndërgjegjen tonë. Ndonjë shprehje skeptiçizmi e qesëndie që është shfaqur aty këtu në opinionin publik nuk i shërben përfytyresës sonë e ndonjë vrejtje e hapur për lënie mbas dore të problemeve tona për të zgjidhur ata të Italisë, më duken tepër mjerane dhe as të denja për shqyrtim.

Do të bënim mirë të lehtësoheshim sado pak nga ngarkesa mendore ideologjizuese e politikës, që na errëson pa da pamjen e të lëvronim  në vetvete arsyen e ftohtë t’aftë të vlerësojë në çdo kah veprimet e dukuritë në vetvete, pavarësisht kush i kryen apo kush i përcakton. Mendoj se në këtë mënyrë do të jemi më objektivë në gjykim e më të dobishëm për veten e për kombin të cilit i përkasim.

Në këtë mënyrë, të gjithë së bashku duhet t’i urojmë punën e mbarë e sukses atyre vajzave e djemve tanë, që na përfaqësojnë në një ndërmarrje të vështirë e të rrezikshme. E kemi për detyrë t’u sigurojmë atyre mbështetjen e ngrohtë të gjithë Atdheut, për të cilin ata po shkruajnë sot një faqe të bukur që, siç del edhe nga shkrimi i mësipërm, bota e vlerëson dhe e merr si shembull.

Faleminderit Gian Antonio Stella për shkrimin tuaj dhe vlerësimin e Vëndit tonë, shqiptarët do t’u jenë mirënjohës me të gjithë fuqinë që dijnë t’i japin ata asaj fjale.

Virusi dhe Zgjedhjet- Ku janë shtetet me të cilat kemi Traktate Miqësie? – Nga SHABAN MURATI

Pandemia e coronavirusit, që e ka mbyllur botën si asnjëherë më parë në histori, kërkon përveç terapisë mjekësore edhe terapinë e saj politike, që shoqëritë nacionale të jenë në gjendje të kapërxejnë këtë fatkeqësi kombëtare dhe botërore.

Aplikimi i terapisë politike është po aq i vështirë sa ajo mjekësore, sidomos në rajone si Ballkani, më i varfri në nivel ekonomik dhe më i vonuari në nivel demokratik në Europë. Por është një efekt pozitiv në kohën e kësaj pandemie që shtetet e Ballkanit arritën të kuptojnë domosdoshmërinë e një terapie politike, e cila fillon me ngrirjen e zgjedhjeve parlamentare apo lokale qofshin.

Virusi e detyroi Ballkanin të zbulojë dhe të pranojë se pandemia nuk përputhet as me zgjedhjet dhe as me dëshirat apo endrrat për zgjedhje dhe pushtet të partive politike apo politikanëve në vende të ndryshme. Dhe jo rastësisht në kohën e pandemisë së koronavirusit disa shtete ballkanike u ndjenë nën dallgën e zgjedhjeve.

Me të drejtë kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, në 29 mars përcaktoi rendin e prioriteteve dhe theksoi se “porsa të mbarojë pandemia Covid- 19 ne duhet të zbresim te populli për zgjedhje të reja”. Kosova, e përfshirë në oqeanin rajonal dhe ndërkombëtar të epidemisë së përgjithshme dhe e mbytur në kriza artificale bizantine politike, nuk mund të mos lerë mënjanë çdo lojë apo aventurë elektorale në një kohë të tillë. Kosova e kupton prioritetin e momentit.

Në Serbi Komisioni Shtetëror i Zgjedhjeve në datën 16 mars vendosi shtyrjen e zgjedhjeve parlamentare të caktuara për në 26 prill 2020, për shkak të koronavirusit, deri në heqjen e gjendjes së emergjencës, që shpalli parlamenti serb. Në komunikatën e këtij komisioni theksohet se të gjitha afatet lidhur me procesin zgjedhor do të caktohen pas mbarimit të gjendjes së emergjencave.

Në Maqedoninë e Veriut në takimin e jashtëzakonshëm midis presidentit dhe kryetarëve të partive politike parlamentare u ra dakord dhe qeveria vendosi në 22 mars që të shtyhen zgjedhjet e parakohëshme parlamentare, që do të mbaheshin në datën 12 prill 2020.

Në Malin e Zi presidenti Milo Gjukanovic në 17 mars anuloi zgjedhjet për asamblenë lokale të Tivarit, që do të mbaheshin në datën 5 prill 2020. Ato do të zhvillohen 90 ditë pas heqjes së gjendjes së jashtëzakonëshme të vendosur për shkak të epidemisë së koronavirusit.

E përbashkëta pozitive e këtyre vendimeve të drejta politike është se jo vetëm shtyhen e ngrijnë zgjedhjet, por ato do të zhvillohen pasi të kapërxehen masat e jashtëzakonëshme dhe gjendja e jashtëzakonëshme e pandemisë së koronavirusit. Ngrirja e zgjedhjeve parlamentare apo lokale është një terapi e drejtë në situatat serioze, që po kalojnë shtetet e Ballkanit dhe të Europës për shkak të epidemisë.

Udhëheqësit seriozë të shteteve i drejtojnë shtetet në bazë të prioriteteve strategjike të aktualitetit dhe të perspektivës. Aktualiteti dramatik epidemisë i jep prioritetin numur një luftës dhe kapërcimit të epidemisë si fatkeqësi kombëtare. Beteja e madhe, (singulare do të thonte Noli) e shtetit me epideminë e koronavirusit kërkon kohezionin dhe konsensusin e të gjitha forcave politike dhe të gjithë grupeve të popullsisë.

Virusi po u mëson edhe shteteve ballkanike ligjin e hekurt të prioriteteve. Është një zhvillim pozitiv që shtetet e Ballkanit kuptuan seriozitetin e gjendjes dhe po shmangin kurthin e prioritetit zgjedhor. Kushdo e kupton se organizimi i çdo lloj zgjedhje parlamentare apo lokale në një shtet ballkanik në situatën e jashtëzakonëshme të krijuar nga koronavirusi do të ishte vetëvrasje shëndetësore, shtetërore dhe kombëtare. Do të demostronte cinizmin dhe etjen kriminale për pushtet të forcave të caktuara, të cilat janë gati të sakrifikojnë edhe shëndetin, edhe jetën e popullit, për ambicjet vampireske për pushtet.

Në çdo shtet ballkanik ka politikanë të instikteve kriminale, të cilët janë gati të përdorin fatkeqësitë kombëtare natyrale për të krijuar trazira dhe për të marrë pushtetin. Në çdo shtet ballkanik ka politikanë, të cilët edhe pandeminë e koronavirusit e shohin si rast i artë për të marrë pushtetin me çdo kusht.

Përveç aspektit të brendshëm, etja dhe ambicja për të marrë pushtetin në kohë pandemie vdekjeprurëse, me aventurën e zgjedhjeve në shtetet e dobta të Ballkanit, duhet parë edhe si një rrymë politike e sponsorizuar nga forca ballkanike dhe jashtëballkanike, të cilat pandeminë e konsiderojnë edhe si mundësi e rritjes së influencës në shtetet dhe popujt e gjunjëzuar nga epidemia.

Nuk janë të rastit as tronditjet, që po konstatohen tani në Ballkan lidhur me rrugën e orientimit strategjik të këtyre vendeve. Është e vërtetë që BE në kohën e koronavirusit nuk u tregua në lartësinë e duhur të solidaritetit si ndaj vendeve anëtare, ashtu dhe ndaj shteteve kandidate, por kjo nuk don të thotë se vendet e Ballkanit duhet të heqin dorë nga orientimi strategjik euroatlantik.

Nuk mund të konsiderohet i drejtë konkluzioni i presidentit të Serbisë, Aleksandër Vuçiç, i cili në datën 30 mars, duke sulmuar Europën, deklaroi: “Serbia kishte shpresa të mëdha te Europa, por tani serbët mbështeten më shumë te vetja e vet”. Pas kërkesës që qeveria serbe, duke u mbështetur tek Traktati strategjik nënshkruar midis Serbisë dhe Rusisë, i kërkoi Rusisë në 27 mars ndihma për epideminë e koronavirusit, Dmitri Peskov, sekretari i shtypit i presidentit rus, deklaroi: “ Një kërkesë nga një shtet i rëndësishëm, aleat dhe vëlla si Serbia, nuk do të qendrojë pa përgjigje”.

Në rastin e marrëdhënieve Serbi-Rusi nuk është çeshtje thjesht tek solidariteti, por situata e epidemisë po përdoret nga Serbia për të forcuar më shumë aleancën dhe orientimin e saj strategjik te Rusia. Në këtë tematikë janë për t’u parë edhe raportet midis shteteve të Ballkanit.

Është e drejtë pakënaqësia e shprehur nga disa shtete të Ballkanit ndaj disa shteteve të BE, të cilat ndaluan eksportin e produkteve dhe pajisjeve mjekësore në periudhën e epidemisë së koronavirusit. U kritikua me të drejtë në vendet e Ballkanit qendrimi BE ndaj Italisë, të cilës iu mohua ndihma europiane në pikun e epidemisë, kur po i vdisnin qidra vetë në ditë nga koronavirusi.

Por kritika ndaj mungesës së solidaritetit europian nxorri në dritë një tipar tjetër të marrëdhënieve ndërballkanike: atë të mungesës së solidaritetit ballkanik. Dhe kampioni i kësaj mungese solidariteti është Serbia, presidenti i së cilës nuk ka lënë ditë pa sulmuar Europën për ndalim eksporti.

Në datën 28 mars portali “startribune.com” njoftonte se Serbia ka ndaluar eksportin e produkteve ushqimore. Në datën 16 mars kryeministrja serbe, Ana Bernabiç, deklaroi se qeveria serbe do të ndalojë eksportin e gjithë llojeve të ilaçeve për 30 ditë. Pra Serbia bën vetë pikërisht atë gjë për të cilën kritikon shtetet e BE, që ndalojnë eksportin e ilaçeve dhe pajisjeve mjekësore.

Serbia ka shkuar edhe më tej, duke ndaluar edhe eksportin e mallrave ushqimore. Ky është një tregues domethënës, që duhet të mbahet i shënuar fort në kalendarin e kryeministrave dhe presidentëve të shteteve ballkanike dhe sidomos atyre të të ashtuquajturit Ballkan Perëndimor, që janë dalldisur pas dashurisë ballkanike të Serbisë me projektin e quajtur “minishengen”. Serbia nuk bëri asnjë përjashtim për shtetet e Ballkanit të “minishengenit” në ndalimin e saj të eksporteve të ilaçeve dhe të ushqimeve në kohën e epidemisë, duke demostruar një mungesë të plotë të solidaritetit ballkanik dhe fqinjësor.

Retorika dhe projektet fosforeshente për “unione ballkaniko-perëndimore” shkrihen si krypa në ujë në provat e rralla tragjike si kjo e epidemisë se koronavirusit.

Një dilemë e re strategjike, që i del përpara Shqipërsë, qeverisë dhe diplomacisë së saj, është pyetja serioze se ku janë shtetet, me të cilat Shqipëria ka nënshkruar Traktate Miqësie e Bashkëpunimi strategjik për të ndihmuar Shqipërinë në luftën kundër koronavirusit. Përveç Turqisë, SHBA dhe Italisë, asnjë shtet tjetër me të cilët kemi nënshkruar Traktate strategjike miqësie e bashkëpunimi nuk është bërë i gjallë.

Mos harroni se janë katër shtete ballkanike, me të cilat Shqipëria ka nënshkruar Traktate Miqësie e Bashkëpunimi dhe asnjeri nuk ka lëvizur gishtin deri tani për të dërguar maska, tampone, respiratorë apo ambulanca. Pandemitë janë teste për të provuar marrëveshjet dhe traktatet strategjike, të nënshkruara midis shteteve në periudha të ndryshme kohore. Pandemitë janë luftra dhe kjo e koronavirusit është përkufizuar si luftë nga shumë kryetarë shtetesh të rëndësishme të Europës dhe të botës.

Nëse një Traktat strategjik nuk funksionon në periudha lufte apo nevoja lufte, nuk mund të mos lindë dyshimi se çfarë vlere mund të ketë.
Jo gjithmonë Shqipëria ka mbajtur parasysh kriteret rigoroze, që ndiqen për të zgjedhur shtetet me të cilët nënshkruan Traktate Miqësie, për të mos thënë që Shqipëria ka nënshkruar Traktate strategjike dhe ka shpallur aleatë strategjikë shtete, që i dilnin rrugës ndonjë ministri të jashtëm megalloman shqiptar.

Terapia politike në kohën e koronavirusit synon sigurimin e atyre rrethanave politike e sociale brenda vendit, që krijojnë klimën e nevojshme për suksesin e prioritetit numur një në kohë epidemie dhe pandemie, që është sigurimi i shëndetit dhe i jetës së qytetarëve.

Në këtë situatë të jashtëzakonëshme, që po kalojnë shtetet e Ballkanit, do të ishte e mirëpritur arritja e një moratoriumi kombëtar nga partitë dhe forcat politike të çdo shteti për të sanksionuar uljen poshtë të armëve dhe të ambicjeve për të marrë pushtetin, deri sa të mbarojë lufta me koronavirusin.

E para mbi të gjitha për çdo popull dhe çdo shtet është ekzistenca, dhe pastaj vijnë të tjerat, që janë forma të ekzistencës, siç është pushteti politik.

KOVID-19 DO T’I SHPËTOJMË, POR KORONËS KOLONIALISTE SHEKULLORE HËPËRHË JO ! – Nga Prof.Dr. Mehdi HYSENI

Një letër mikut tim në  Atdhe

I dashur miku im    Ahmet,

Gjithashtu të falënderoj për fjalët kurajuese dhe për lutjen e dëshirën e madhe e shpresëdhënëse, se, së bashku, do ta tejkalojmë edhe këtë katrahurë të përbotshme vdekjeprurëse dhe shemtuese… Dhe, do ta tejkalojmë, dashtë Zoti i madh.

2.

Pajtohem plotësisht,  se fatkeqësisht  koha dhe shekujt po e dëshmojnë që shqiptarët nuk ka koronavirus, as superfuqi në botë që i bashkon, prandaj, gjendja e përgjithshme në të cilën ndodhen edhe sot, është tërësisht e merituar. Dhe, kjo epidemi përçarëse dhe copëtuese, do të vazhdojë edhe në këtë shekull të sëmurë të njerëzimit.

3.

Edhe ky konstatim juaj është i qëndrueshëm, se “ky virus  është me përbërje “biologjike-ekonomike, dhe se pas kësaj bota do të ndryshojë shumë”. –Po, kështu po shkruajnë edhe masmediat më të njohura botërore, si dhe shkencëtarët më eminentë amerikanë dhe evropianë.

4.

Gjithashtu, me kohë, edhe vëllezërëve ua paske treguar leksionin më të qëlluar dhe  të vërtetë, se në këtë shekull të sëmurë, qentë dhe zagarët, shitësit, tradhtarët, plaçkitësit, dhunuesit dhe vrastarët po stimulohen, po dashurohen, po favorizohen   dhe po përqafohen si “vlera progresive” të njerëzimit. Ndërkaq, vlerat e njëmendta universale i kanë shpërfytyruar në varfnjakë, në lypës, në refugjatë, në krah pune  me mëditje, si shërbëtorë të pasanikëve hajna, injorantë, dhunues, korrupcionstë, kriminelë ordinerë, shfrytëzues dhe vrasës të vegjëlisë dhe të vlerave të njëmendta universale të dritës dhe të përparimit mbarënjerëzor.

Pra, shumë mirë, e me kohë e paske parashikuar, se do të vijë dita e madhe e qenëve endacakë, që do të bashkohen, do të shoqërohen, dhe do të bëjnë gara, duke kërkuar ngordhësira të kohës. –Kjo nuk është për t’u tallur, por, për të vajtuar, se qe tri dekada kudo në vendet e popujve të vegjël qenët e kanë vlerën më të madhe sesa vetë njeriu i rëndomtë,  sesa liria, barazia dhe mirëqenia e tij e përgjitshme. Kjo është esenca e  përmbajtjes së këtij shekulli më të sëmurë në historinë e shekujve të derisotëm të njerëzimit në dimensione botërore.

Me këtë desha ta mbështes konstatimin tuaj objektiv dhe realist, se,  as ti, as unë, e as njerëzit  normalë, humanistë , racionalë, solidarë e largpamës, që ende nuk u ka ikur truri nga vlerat njerëzore në instiktin shtazor, nga altruizmi, nga solidarësia dhe nga humanizmi …etj., nuk kanë se si të jenë “optimistë” “për perspektivën e popujve të vegjël, e posaçërisht për kombin tonë të vogël”, kur qeni çmohet më shumë, e ka standarin jetësor shumë  më të mirë dhe shumë më të lartë se njeriu, si dhe e ka vlerën më të madhe se njeriu, që është krijues dhe bartës i të gjitha vlerave universale dhe civilizuese të bashkësisë së derisotme njerëzore.

Pra, nuk ka arsye, që të jemi optimistë, kur  30 vjet janë të humbura për popujt dhe vendet e vegjël, të varfër dhe të pazhvilluar ekonomikisht, industrialisht…,etj., por kanë ngelur në varfëri e mjerim dhe të kolonizuar sikurse pas mbarimit të Luftës së Dytë Botërore.

-Robëria qoftë politike, qoftë ekonomike a qoftë koloniale, nuk heqet me lutje dhe me propagandë neofashiste dhe me cullakhane e me shfrytëzim skllavopronar, por vetëm me punë, me djersë e me sakrifica të shumëta. Këtë e ka provuar historia e derisotme  e njerëzimit.

Fundja, edhe ne të mos bëjmë gjynah me kafshët shtëpiake, por historia e derisotme botëroe flet se, deri më sot, asnjë qen dhe asnjë zagar nuk ka sjellë lirinë dhe pavarësinë e asnjë populli në botë, por vetë njerëzit janë ata, që me idealin, me diturinë, me vendosmërinë, me dinjitetin njerëzor, me mendje të mbledhur, me punë të madhe,  me kontributin dhe me luftën e tyre të drejtë dhe të pareshtur kanë ndryshuar gjendjen e vet në mbarë botën.

-Të jetojmë dhe të veprojmë  me besimin në të drejtën dhe në të vërtetën,  të mos  mashtrohemi pas eshtërave  të qenëve dhe të zagarëve të krehur dhe të bashkuar, sepse ata jetojnë me instiktin,  e ne jetojmë me arsyen dhe me gjykimin, jo për t’i zhdukur, sunduar dhe robëruar të tjerët, por për ta njohur vetëveten, për ta lumnuar vetëvetën në liri, në paqe, në harmoni, në barazi, në solidarësi, në përbashkësi e në mirëqenie të plotë me të gjithë popujt e tjerë liridashës dhe paqedashës  të  mbarë botës. Ne nuk jemi specifikë, por si të gjithë popujt dhe kombet e tjerë, që duan liri, pavarësi, vetëvendosje, zhvillim, përparim, qytetërim, paqe dhe mirëqenie të plotë. -Duam të jemi zot në shtëpinë tonë stërgjyshore pellazgo-ilire-shqiptare, jo  shërbëtorë dhe skllevër të  shtypur dhe të zhveshur nga  të drejtat dhe liritë tona kolektive kombëtare, shtetërore dhe territoriale.

Ahmet i dashur,

Më fal se, u zgjata ca, por t’i më  “preke  atje ku më së shumëti po më dhemb dhëmbi”…, sepse kolonializmi  shekullor mbi shqiptarët dhe copëtimi i bashkimit  të tyre dhe i territoreve të SHQIPËRISË ETNIKE, tanimë, është bërë  sëmundje kronike e pashërueshme (1878-2020).

Të uroj jetë të gjatë e të lumtur së bashku me djemët e mrekullueshëm. Paçi vetëm gëzime , suksese e fat në jetë !

Sinqerisht dhe vëllazërisht,

Mehdiu

PS.

Mos harro, Ahmet, se unë i dua ata, që më donë mua, e jo qenin ose zagarin tim… Të  kuptohemi, të dobishëm janë edhe qentë dhe zagarët e butë dhe të mirë, por, VLERA SIPRANE DHE MË E ÇMUESHME  në këtë botë, ËSHTË  VETËM NJERIU !

Prandaj, çdo shpërfillje, çdo shpërfytyrim dhe çdo bastardim i kësaj VLERE SIPRANE, shpie në instinkt  shtazërie dhe në skllavëri të përjetshme.

Paradoksi juridik ndërkombëtar me Kosovën – Nga Prof.Dr. Mehdi HYSENI

Barometri diplomatik

Duhet pranuar faktin se, deri më sot, në praktikën e  marrëdhënieve ndërkombëtare dhe të së drejtës ndërkombëtare, nuk ka ndodhur që të njëjtit shtet dy (2) herë t’i njihet pavarësia.

Gjithashtu, nuk ka ndodhur që ndonjë fuqi kolonialiste t’ia ketë njohur me paqe dhe me dialog  të drejtën e vetëvendosjes dhe pavarësinë ndonjë populli a kombi të kolonizuar në Afrikë, në Azi apo në Amerikën Latine etj.

Prandaj, dialogimi në Bruksel (2011-2018) ndërmjet palës serbe të Beogradit dhe palës shqiptare të Kosovës, është në kundërshtim flagrant me të drejtën ndërkombëtare, sepse me  atë dialog po synohet  zhbërja e statusit të pavarësisë së Kosovës, e cila, tanimë, është njohur de fakto dhe de jure nga më shumë se 100 shtete  të OKB-së.

Me shpikjen e Dialogut të Brukselit (2011-2018), në kuptimin juridik të së drejtës ndërkombëtare dhe të Kartës së Kombeve të Bashkuara,  në mënyrë flagrante u shkelën parimet fundamentale, siç janë : 1) Parimi i sovranitetit, 2) Parimi i mosndërhyrjes, 3) Parimi i vetëvendosjes, që të gjitha  këto  përbëjnë   esencën e validitetit dhe të kuptimit të njohjes dhe të mbrojtjes së statusit të pavarur të Kosovës.

Pikërisht mbi këto parime AMERIKA dhe aleatët e saj  të Evropës Perëndimore, si dhe mbi 100 shtete të tjera të OKB-së,  e njohën pavarësinë e Republikës së Kosovës, më 17 shkurt 2008.

Pas kësaj njohjeje ndërkombëtare, si dhe pas miratimit të Opinionit Këshillëdhënës të Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë së OKB-së në Hagë, më 22 korrik 2010,  de fakto dhe de jure u vlerësua  se shpallja e pavarësisë së Kosovës, është bërë plotësisht në përputhje me parimet e së drejtës ndërkombëtare.

Prandaj, de fakto dhe de jure është mbyllur statusi juridiko-politik i Republikës së Kosovës sipas  normave, rregullave dhe parimeve të së drejtës ndërkombëtare, Kosova është e pavarur dhe sovrane.

Në këtë konteskt, ligjërisht nuk mund të ketë më kurrfarë debati, dialogu  a multidialogu nga kushdo qoftë   për statusin e pavarësisë së Kosovës, pavarësisht nga interesat e ndryshme të politikës hegjemoniste dhe kolonialiste të Serbisë dhe të mbështetësve të saj.- Statusi i pavarësisë së Kosovës, është i panegociueshëm sipas së drejtës ndërkombëtare.

 

 Dialog me Serbinë po, por për statusin e pavarësisë së Kosovës, Jo, kurrë JO!

 

Duke qenë se Beogradi zyrtar ka refuzuar Marrëveshjen e Konferencës së Rambujesë ( shkurt – mars 1999)  dhe Planin e Mari Ahtisarit (2007), nuk ekziston më asnjë arsye qoftë etike, ligjore, qoftë politike, që  udhëheqja e Kosovës, si dhe institucionet saj, qeveria dhe parlamenti, të negociojnë me  përfaqësuesit e qeverisë së Serbisë   për statusin e pavarësisë së Kosovës, sepse ky status de fakto dhe de jure është mbyllur më 17 shkurt 2008, kur Amerika (si superfuqi botërore) dhe fuqitë e mëdha evropiane, aleate të saj e njohën  Republikën e pavarur dhe sovrane të Kosovës.

Nëse Kosova është shtet i pavarur dhe sovran, ligjërisht askush nuk të drejtë, që   qeverinë e as parlamentin e Kosovës, ta detyrojë për ta vazhduar Dialogun e Brukselit, i cili, pa asnjë dyshim çon drejt “bombardimit” të pavarësisë së Kosovës. Këtë duhet ta dinë si Hashim Thaçi (president), ashtu edhe mbështetësit e tij të brendshëm dhe të jashtëm.

Nëse në kuadrin e Dialogut të Brukselit debatohet me Serbinë për statusin e Kosovës, atëherë me vetëdije të plotë, dhe në kundërshtim me parimet e së drejtës ndërkombëtare dhe të Kartës së Bashkuar,  do të vihen në pikëpyetje të gjitha njohjet e deritashme ndërkombëtare, që Kosovës ia janë bërë nga më se 100 shtete të OKB-së.

Nuk ka normalizim të marrëdhënieve me Beogradin derisa Serbia nuk e njeh Republikën e Kosovës !

 

-Vetëm nmdonjë budalla, naiv ose i shitur beson se, dialogimi i palës shqiptare të Kosovës dhe i asaj të Serbisë në Bruksel, do të sjellë “njohjen” e Republikës së Kosovës nga ana e Beogradit, që do të nënkuptonte normalizimin e njëmendtë mes Kosovës dhe Serbisë.

Nëse duam që Kosova të vazhdojë jetën e saj si shtet i pavarur dhe sovran (ashtu si e ka njohur Amerika dhe Evropa demokratike perëndimore etj.), atëherë domosdo kërkohet që udhèheqja e saj me Hashim Thaçin në krye si president të heqë dorë nga Dialogu i Brukselit, sepse ky paraqet kërcënim të drejtpërdrejtë për statusin e pavarur të Kosovës.

Ndryshe nga dialogu i derisotëm i Hashim Thaçit me grupet e tij negociuese në Bruksel, si qeveria, ashtu edhe parlamenti i Kosovës, duhet të marrin vendim të prerë, që të pezullohet procesi i Brukselit. Dhe, në vend të tij, të përqëndrohen në respektimin e Kushtetutës (15 qershor 2008) dhe, rigorozisht të respektojnë normat, rregullat dhe parimet e së drejtës ndërkombëtare për të ruajtur dhe mbrojtur Kosovën si shtet të ri të pavarur dhe sovran.

-Mosnjohja e Kosovës nga ana e Serbisë kolonialiste, është problem  i Serbisë, jo i qeverisë e as i parlamentit të Repubikës së Kosovës, sepse kjo qe 12 vjet është shtet i pavarur fqinjë e Serbisë, asgjë më shumë. Pra, me një fjalë, e njeh apo nuk e njeh Serbia Republikën e Kosovës, është vetëm çështje e saj, e askujt tjetër. Ligjërisht, sipas së drejtës ndërkombëtare, Kosova nuk mund ta detyrojë Serbinë që ta njehë pavarësinë e saj. Prandaj, për  çfarë dhe, pse pala shqiptare me Hashim Thaçin në krye, duhet të sorollatën në Bruksel, gjoja për ta “bindur”  palën serbe për  normalizimin e marrëdhënieve mes dy shteteve të tyre.

Pra, në vend të “ekskursioneve” të deritashme 8-vjeçare sterile   Prishtinë – Bruksel, qeveria dhe parlamenti i Kosovës, duhet marrin vendim të qartë ligjor dhe kushtetues, duke kërkuar nga BE-ja dhe nga Amerika, që të respektohet e drejta ndërkombëtare dhe Karta e Kombeve të Bashkuara, që garantojnë respektimin e parimit të sovranitetit dhe të vetëvendosjes  së popullit të Kosovës, sepse, pikërisht nga zbatimi dhe respektimi i këtij parimi direkt dhe indirekt  varet ekzistenca  dhe fuksionimi i  shtetit të ri të pavarur të Kosovës.

Gjtihashtu, qeveria dhe parlamenti i Kosovës, me një dokuemnt të veçantë ligjor, të miratuar nga parlamenti, duhet pezulluar çdo kërkesë të presidentit për të dialoguar me palën serbe në emër të Kosovës.

Pra, në vend humbjes kohë me formimin e grupeve të kota kinse për të “negociuar” me palën serbe në Bruksel, qeveria dhe parlamenti, duhet të angazhohen në kërkesën e tyre drejtuar faktorëve respektibilë të BE-së, e në veçanti SHBA-së,  që të marrin në konsideratë respektimin e parimit të mosndërhyrjes, që është parakusht për realizimin e  së drejtës së vetëvenosjes së popujve, si dhe për jetësimin e barazisë së shteteve sovrane dhe të pavarur, siç është edhe Republika e Kosovës (2008-2020).

Respektimi  dhe zbatimi i këtyre parimeve të  sipërtheksuara (sovraniteti, vetëvendosja dhe mosndërhyrja), është sanksionuar edhe në dispozitat dhe në nenet e paragrafët e Kartës së Kombeve të Bashkuara. – Deklarata e Njohjes së Pavarësisë Vendeve dhe Popujve nën Sundimin Kolonial, të miratuar me Rezolutën Nr.1514 të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së (14.12.1960) , dhe  Deklarata  e Ndalimit të Ndërhyrjes në Çështje të Brendshme të Sheteteve, të miratuar me Rezolutën nr.2131 (XX) të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së (21.12.1965) , të cilat sheshit vënë në dukje, se zhvillimi  dhe novelimi i mëtejmë i së drejtës ndërkombëtare, si dhe i  bashkëpunimit dhe i marrëdhënieve miqësore dhe paqësore midis popujve dhe shteteve  varet nga respektimi konsekuent i këtyre  i parimeve (sovraniteti, vetëvendosja dhe mosndërhyrja).

Shprehur  me fjalorin juridik ndërkombëtar, Dialogu i Bruskelit është vetëm një fiksion politik, që synon “bosnjizimin” e Kosovës me një  autonomi të “Republika srpska”. Ky do të jetë epilogu i Dialogut fatkeq të Brukselit, që gradualisht, do të zgjerohet në tërë territorin e Kosovës, të populluar me shumicë serbe.  Me një fjalë, me këtë dialog fiton vetëm Serbia, Jo Kosova , në asnjë mënyrë, asgjë !

Me rastin e 23 vjetorit të tragjedisë së Otrantos – Nga Jahja LLUKA

Për t’iu ikur varfërisë, pa perspektivës, duke menduar drejt një jete më të mirë, shprese për një jetë më të dinjitetshme, me shpresën se do të bëheshin pjesë e botës ku punohet e jetohet normalisht, më 28 mars 1997 u nisën nga brigjet e Jonit të Vlorës drejt brigjeve të Italisë 115 persona, shumica prej tyre me familje.

Të mashtruar e joshur prej trafikantëve që kishin rrëmbyer një anije, ata nisën udhëtimin drejt Italisë, vendit ku shqiptarët kanë pasur “stacionin” më të afërt e të dëshiruar të emigrimit, pa e ditur se ai udhëtim, ajo shpresë do të ishin të fundit e jetës së tyre. Anija me të cilën udhëtonin 115 kërkues të jetës së qetë, u fundos pas një goditjeje katastrofike prej një anijeje italiane në ujërat e Otrantos!

Kjo tragjedi e rëndë me 81 viktima të gjetura dhe 24 të zhdukur, ka ndodhur në vitin 1997, si sot më 28 mars të 23 viteve më parë!

Për 14 vite radhazi (1997-2011), familjarët zhvilluan një betejë të ashpër e këmbëngulëse me drejtësinë italiane, për të zbuluar motivin e sulmit të anijes italiane, urdhëruesit dhe autorët dhe për t’i ndëshkuar ata për këtë tragjedi të rëndë ndaj 115 njerëzve të pafajshëm e të pambrojtur.

Ajo që ka mbetur nga tragjedia, është anija shqiptare kthyer si relike në bregun e Vlorës, pllaka përkujtimore me emrat e atyre që humbën jetën, kujtesa dhe lotët e familjarëve, që bëjnë homazhe çdo 28 mars, duke hedhur lule në det, në kujtim të tyre! Ishte një tragjedi që nuk duhej të bëhej nga ata që e bënë.

Ishte anija luftarake italiane “Sibilla”, ajo që e goditi tragjikisht, duke shkaktuar 81 viktima, mes të cilëve 46 gra e fëmijë. Prej tyre, 57 trupa u kthyen, ndërkohë që 24 rezultojnë të zhdukur dhe 34 të mbijetuar. U deshën 6 muaj pas ngjarjes, që anija të nxirrej nga fundi i detit bashkë me një pjesë të trupave të viktimave.

Plot 23 vite më parë, Shqipëria e përfshirë në kaosin popullor prej piramidave, në ditët kur shteti kishte rënë, përjetoi ngjarjen më të rëndë të emigracionit klandestin, ndërkohë që tragjedia e 81 viktimave të 28 marsit 1997 është kthyer në homazhe, kujtime, lule e dhimbje të familjarëve të tyre. Prandaj këto histori tragjike të kombit tonë, duhet kujtuar për të vetmën arsye, mos harresën e historisë së kaluar të dhimbshme të popullit tonë.

Kombinati i Vdekjes… Nga Adriatik Riza Dosti

 

I shpreh mirënjohjen Adriatik Riza Dostit që kujton brezin e rinisë tonë, me biografi të keqe, të konsideruar “brezi i humbur”, pasi na ishte mohuar e drejta e edukimit, e punësimit, e ëndërrave. Ishim një brez i bukur sikur shokët e shoqet tona me biografi të mirë apo fatlumë që mbetën të paprekur nga lufta e klasave, që u shkolluan nëpër Universitete nëpër degët që dëshëruan, që partia e punës i konsideroi bijtë e bijat vet, që edhe sot e kësaj dite krenohen me periudhën e rinisë së tyre të shkëlqyer, ndërkohë nuk shprehin asnjë vrarje ndërgjegje për shokët e shoqet e tyre të dënuar pashpirtshëm për fajin e vetëm se ishin bijtë e bijat e armiqve të partisë apo se kishin biografi të keqe. Elida Buçpapaj

…Pasi lije pas e ne krah lagjen periferike te Tiranes Lapraken … e ne kryqezim me Pularine … tutje …nja 2-300 metra prej rruges kryesore nacionale …shtrihej gjigand Kombinati i Materialeve te Ndertimit Josif Pashko…

Kish marre emrin e nje hetuesi, prokurori e gjykatesi komunist e kriminel ndaj dhe dukej se i tille do te ishte edhe vete ai kombinat… Kriminal.…..i vetmi i ketj lloji ne Shqiperi ku me se shumti kish te punesuar njerez te prekur e me cene ne biografi sic i thoshim ne atehere…

Pikerisht ketu me caktuan mua te punoja atehere pasi mbarova shkollen e mesme ne vitin 1978 ku edhe pse me rrezultate te larta …te drejten e studimit per ne universitet nuk pranuan te ma jepnin kurre aso kohe….

Kujtoj se perpara se te behej shperndarja jone neper repartet e kombinatit …e nje kontigjenti te ri djemsh e vajzash te se njejtes natyre si e imja…na priti Drejtori i pergjithshem i Kombinatit Nexho Konomi…nje ish partizan e nje fanatik militant e besnik i rregjimit ne fuqi…nje njeri i serte e fytyre prishur te cilit nuk i qeshte buza kurre…

Mua me caktuan te punoja tek Kaldaja e Uzines se 2000 Apartamenteve qe sapo ishte inauguruar e qe ishte pjese e ketij kombinati…

Per shef kisha Lazen nje injorant klasik e nje pijanec i llojit te vecante qe nuk kish me shume se 4 klase shkolle e megjitheate ishte Sekretar Partie…ndersa brigadier e pergjegjesa turni kisha Arifin e Brrakes qe i binte Qypit neper dasma dhe Liun pa asnje klase shkolle e qe s’dinte te shkruante as emrin e vet !

Nderkohe qe reth vetes kisha edhe djem te mire si Ed Dashi, Gramozi, Rrema, Turi, Nikua, Tomi por edhe ca goca laborante si Lida, Moza, Irma, Ida etj me te cilet te pakten hiqja disi merzine e lodhjen e dites dhe lija pas kraheve injorancen e Lazes e te Arifit e Liut me shoke….

Imagjinoni tani …nje djalosh 18- 19 vjecar qe ka mbaruar pothuajse gati shkelqyeshem nje shkolle te mesme Arti e kulture dhe qe pret te arsimohet edhe me tej …e qe ka nje mal me enderra e deshira…tash e mbrapa do te punoje ne nje kaldaje kineze me qymyr e madje edhe me tre turne … e qe ata qe do ta komandojne te tre se bashku nuk i kishin 8 klase shkolle !

Nejse…fati e sidomos nderhyrja e sime motre [ e cila punonte aso kohe po ne kete Kombinat ]…tek Mehdi Lame nje kusheriri yne qe ishte edhe Drejtor i parkut si dhe tek Ladi …nje shoqja e ngushte e saj qe ishte edhe sekretare e drejtorit te pergjithshem N.Konomit .. si dhe dashamiresia e Llaq Goges qe me pas do te ishte Brigadieri im Mekanik …bene qe pas nja 6 muajsh une te sistemohesha perfundimisht e te punoja tek Reparti Mekanik deri ne fund te vitit 1980…kur do te thirresha nen arme per te kryer sherbimin e detyrueshem ushtarak…

Eshte nje liste e gjate emrash me te cilet punova tek Mekaniket …shume prej te cileve [ dikush edhe eshte larguar nga kjo bote ] edhe sot e kesaj dite vazhdoj ti kem miq te mrekullueshem sepse ishin e kane mbetur po te tille e ashtu sic i njoha une atehere ne ato kohe te veshtira vertet…Llaq Goga, Fat Qesja… Cen Ahmeti, Bexheti, Gjergj Prenga, Besniku, Qemoli, Dyli, Manja , Mond Merkoci, Drita,Merita, Ivan Kumbuli, Cen Balena, Tuti, Luan Reci, Zana, Poku, Ben Vogli, Mond Lapi, Genc Thaka, Luan Ballabani, Fatlinda ,Bardhi, Xhemoli, Xhevdet Mazreku, Li Myftari, etj etj…e vecmas dua te kujtoj edhe Suren kryetifozin e anetarin e kryesise se SK Tirones qe ishte aq i respektuar nga te gjithe ne…

Po kaq neper gjithe Kombinatin kishte nderkohe edhe plot spiune qe na ruanin e na pergjonin ne e mezi prisnin te na reshkiste kemba diku e te raportonin menjehere …kishte edhe plot dembele e qylaxhinj qe i merrnin rrogat ne kurriz tone…te pa afte, te pa fytyre, servile e bythelepires te pushtetit e te rregjimit te asaj kohe … injorante, e dallaverexhinj te neveritshem qe jo pa qellim ….. nuk dua as t’ju a permend emrin se ndjej perbuzje e neveri njesoj si kur atehere tek i shihja qe si Minjte e peshtire vinin verdalle skute me skute ….e vrime me vrime…

Sapo hyje ne kombinat ne te majte ndodhej i ndare ne dy pjese Reparti mekanik ku ne njeren ”komandonte” Shaqua e Nandi e ne tjetren Simon Dani e Besniku….perjashto kete te fundit te tre te tjeret nuk i pashe kurre njehere ti thonin punes miremengjes e merhaba…sekretar partie njeri, shef e pergjegjes tjetri etj etj …kot sa vinin verdalle neper repart e ju rrinin njerezve mbi koke si xhaga !

Pas mekanikeve ishte Ambulanca …ku per doctoreshe Tixhen e infermiere Nailen [ motra e Bimit shokut te ngushte te tim vellai ] edhe sot e kesaj dite ruaj kujtimet me te mira …sidomos e vecante ka qene ndihma e tyre mjekesore kur ne dy raste u aksidentova vertet rrezikshem ne pune …aq sa pas remontit ne Fabriken e Cimentos per pak sa nuk humba te dyja duart…

Pas Ambulances vinte Drejtoria e kombinatit ku perfshiheshin edhe zyrat e administrates, byroja teknike , financa etj …

E ne vijim ishte nje nga repartet me te tmerreshme te punes qe mua me kane pare syte deri me sot ne jeten time …Reparti i Pllakave…

Kushtet teknike te punes ketu ishin mizerrabel , primitive ne ekstrem…c’frynte e binte jashte hynte e ndihej brenda …pa dyer e dritare…makineri te kohes se Nues …teknollogji e 100 vjeteve me pare….pune teper e rende fizikisht …me ujera, cimento e perzjerje te tjera shendet shkaterruese qe te shkurtonin jeten …dhe kulmi ishte se ketu punonin vetem Gra !

E pikerisht ketu punonte edhe Elida Skenderi [Bucpapaj] e bija e poetit dhe shkrimtarit te denuar te asaj kohe Vehbi Skenderit…tashme prej vitesh nje gazetare, poete e publiciste e respektuar ne aktivitetin e saj te gjate anti – komunist .

Nuk do ta harroj dot kurre tronditjen e dhimbjen qe pesova kur e kam pare kete vajze fisnike , te bukur e te mencur se ciles biografia ja kish keputur dhunshem enderrat e jeten normale me dysh me egersine me te madhe …te punonte e detyruar aq kafsherisht ne nje repart te tille pune qe te kujtonte skllaverine e dikurshme te shekullit te shkuar….

Perballe repartit te Pllakave ishte Reparti i Hekur-kthyesve ku drejtonte nje burre i mire, i mencur e teper fisnik …Petraq Jorgaqi babai i kengetarit te mirenjohur e mikut tim te mire Gjergj Jorgaqit…

Petraqin e respektoja dhe e doja fort pasi se bashku me 1979 kishim qene per disa muaj vullnetare ne likidimin e pasojave te Termetit te 1979 ne Bahcallik te Shkodres… e kishim folur kushedi sa here hapur me njeri tjetrin …

Pas Pllakave vinte Gadri i Mermerit …gjithashtu me kushte pune e teknike mizerrabel e teper te frikeshme …i piset e i rrezikshem ne cdo moment pasi blloqet e stermedha te mermerit e sharrat prerese mund te te merrnin jeten nga casti ne castin teksa mjaftonte qofte edhe nje pakujdesi e vogel…

Ketu punonte Fiorja …nje italian i mbetur ne Shqiperi qe prej luftes se dyte boterore i cili e kishte humbur njeren dore pikerisht ketu ne kete Kombinat te vdekjes … e me te cilin ne cunat e rinj benim goxha shaka me menyren se si Fiorja e fliste shqipen…por ketu punonte edhe nje mekanik e njeri i mrekullueshem si Zebo Bushi… me te cilin kishe qejf te bisedoje…

Pak me tutje ishte Poligoni…ku ne nje fushe te hapur e te stermadhe prodhoheshin, montoheshin e ngarkoheshin per ne destinacionet perkatese te famshmit Bunkere te ” mbrojtjes” se Atdheut…por edhe soletat e arkitraret qe duheshin aq shume ne ndertim…

Me ore te tere dimer e vere ata qe punonin ketu e ne nje pune te rende e torturuese rrinin jashte …pra ne poligon sic quhej vendi ku punonin …jashte…ne shi e te ftohte Janar e Shkurt…sikurse edhe mes atij zhegu e vape torturuese ne Korrik e Gusht …

Ne krah te djathte te Poligonit ishte Reparti i Pupuliteve ku prodhoheshin veshjet e brendeshme per ndertime te cfaredollojeshme …ketu vinte nje ere tmerresisht e rende aq sa ne mekaniket qe shkonim atje per ndonje riparim a per remontin e radhes nje zot e di se si duronim te punonim per ore te tera ne asi lloj ambienti …vaj halli tani …ata te gjoret te cileve fati ju kish rene ta ngrysnin jeten ketu dite – nate per vite me radhe…

Pas Pupuliteve e pothuajse ngjitur me ne Mekaniket ishte Reparti i Centrifugave …ketu prodhoheshin Shtyllat prej betoni qe perdoreshin per elektrifikimin .. edhe ketu te mbyste nje zhurme shurdhuese qe te merrte mende e kokes …e sidomos duhej te ishe teper i kujdesshem nga shtypja pa dashje e ndonje butoni tek aparaturat e pa fundme kineze qe kishe rrotull se edhe mund te perfundoje e te fluturoje maje catise apo edhe fishek perjashta nga dera e dritaret e pergjysmuara pasi te tilla qene proceset e punes…delikate e teper te rrezikeshme…

Ne krah te Centrifuges …vinte Nyja e Betonit kur s’kishte dite te mos shihje vargun e makinave qe priste ne radhe per te marre beton per destinacine ndertimore te ndryshme…e ku shoferet shpesh ziheshin e grindeshin me Dispecerat e shperndarjes…

Me tej…e gati balle per balle me hyrjen kryesore te kombinatit vinte Tmerri i vertete …Fabrika e Cimentos…!

Edhe sot qe jam 61 vjec e c’nuk me kane pare syte…une as kam pare e as kam per te pare sa te jam gjalle nje Gulag -pune te tille si Fabrika e Cimentos e Kombinatit Josif Pashko…

Nje vend pune qe mbillte vdekjen !

As qe flitej per kushte pune, as per dyer, dritare, dhoma pune a ndenje , ndricim , ajer normal per te thithur…uje per te lare duar e fytyre…etj etj…

Atje nuk arrije dot te njihje e te identifikoje dot askend …pasi te gjithe ishin te mbuluar koke e kembe prej pluhurit vrases e vdekjeprures se cimentos…

Borja me duket se quhej Shefi i ketij reparti …te cilit fytyren origjinale njerezore ja shihja nje here ne dy jave…vetem kur vinte e merrte rrogen e zakonshme dyjavore…

Gjate nje remonti ketu …per pak sa nuk lashe peng te dyja duart e mija kur nje elektro – motor i rende na rreshqiti e na iku prej litareve e desh na la cyryk mua e shokun tim te ngushte Ben Voglin…

Nuk ma do kurre mendja qe ata qe kane punuar tek kjo fabrike ti kene kaluar 65 vjet jete.,..pasi ajo s’ishte as fabrike e as vend pune por thjesht nje karakatine mbytese, helmuese e vrasese !

Ne krah te djathte te Fabrikes se Cimentos vinte Parku i Kombinatit ..i cili gumezhinte nga makinat ruso-kineze qe iknin e vinin pa pushim gjate gjithe dites …e ku me se shumti po aq shihje edhe mekanike e shofere me duart me vaj, graso e vajvoline deri ne berryla.,..qe shanin e mallkonin se s’gjenin dot pjeset e kembimit me te domosdoshme per ti vene serisht ne pune makinat e tyre shkatarraqe e rrangalla …

Balle per balle me Parkun ishte Reparti i Marangozeve ose sic e quanim ne Zdrukthtaria… ku punonin miqte e mij te mire Alqi, Beni, Kujtimi, Zydi etj ….. i vetmi repart i atij kombinati qe te pakten ishte sagllam e kishte kushte normale pune [ edhe pse minimale] …kjo ndoshta edhe per faktin se ky repart kishte nen -reparte te vecanta qe punonin me porosi speciale e shpesh benin punime te shume llojeshme edhe per Bllokun e Udheheqjes…

Ne hyrje te Kombinatit …majtas ndodhej edhe Dentisti…ku dua ta vecoj ate zonjen dentiste te asaj kohe …nje korcare ne mos gaboj me emrin Xhevi e cila i kishte duar vertet flori e bente nje pune te mrekullueshme ndaj te gjitheve…

E ngjitur me te ndodhej edhe Menxa e Kombinatit ku Drita me shoqet e saj ne kuzhine gatuanin vertet aq mire saqe kur vinte ora e pushimit radha per tek menxa e Drites sic e quanim ne ishte vertet e gjate…

Ne krah te menxes ndodhej edhe Kafeneja e Bules ku pasi u zhduk kafeja e zakoneshme si kudo… per nje kohe te gjate s’ na u nda kafja e Cikores qe ta shpifte me ate shijen e qelbur te saj….e ku co ku rastiste qe te hanim ndonjehere edhe ndonje panine me kremcice apo edhe me sallam e pak kackavall… a te pinim ndonje arancate te ftohte…

E siper tyre ndodhej edhe Kino – klubi i Kombinatit ku disa here kemi bere mbledhjet e imponuara nga lart apo edhe jemi njohur me komunikime te ndryshme e thirrje te kohes qe bente Partia…

Ky ishte pak a shume nje fare Portreti i atij te cilin per nga kushtet e punes, teknollogjia, pagat qesharake , numrin e madh te te prekurve nga biografia te cilet punonin ne te, rrezikshmerine per tu aksidentuar e deri edhe per te humbur jeten …etj etj ….jo me kot une e kam quajtur dhe etiketuar si Kombinati i Vdekjes .,..sepse pa e egzagjeruar fare …i tille ishte vertet !

Nderkohe qe e shoh me vend te shpreh respektin, mirenjohjen e konsideraten time te vecante edhe per te gjitha ata njerez te mire e te mrekullueshem per shume te tille specialiste te zot e duar arte me te cilet punova per gati 2 vjet e gjysem ne ate Kombinat …te cilet kurre nuk e perlyen Biografine e tyre”te keqe” me askend…….sikurse bene shume te tjere ”biografi mire” kundra tyre,…. sepse ata qe kishin lindur nga Dere e mire ishin te destinuar te mbeteshin te tille e ata qe s’njihnin as Dyer e as Penxhere …dukeshin qe prej se largu qe s’kishin pasur kurre mbi koke as Cati !

 

A.R.DOSTI