VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Kosta Grillo komentatori i mirënjohur televiziv i sportit – Zëri i tij njihet menjëherë nga ata që e ndjekin këtë sport

By | December 3, 2020

Komentet

Këngëtarja shqiptare Dua Lipa është nominuar në 6 kategori të çmimeve Grammy

VOAL – Këngëtarja shqiptare Dua Lipa është nominuar në 6 kategori të çmimeve Grammy në edicionin e 63-të të tyre.

Ylli i pop-it amerikan Beyonce e nominuar në 9 kategori në Çmimet e 63-të Grammy, u bë artistja më e nominuar në historinë e Grammy.

Në 6 kategori përveç artistes sonë Dua Lipa janë edhe Taylor Swift dhe Roddy Ricch.

Ceremonia e 63-të e çmimeve Grammy, që njihet edhe si “Oscar”-i i botës së muzikës, është anuluar pas rritjes së shpejtë të rasteve me koronavirusin e ri (COVID-19).

Shumë ceremoni si ajo e MTV Music Awards, Latin Grammy dhe Emmy u zhvilluan online ose me prani të kufizuar për shkak të COVID-19 gjatë vitit 2020.

Sipas lajmit të njoftuar nga faqja e muzikës “Rolling Stone”, ceremonia e çmimeve që pritej të zhvillohet më 31 janar në qytetin Los Angeles, është shtyrë për shkak të rritjes së rasteve me COVID-19, ndërsa deklarata zyrtare në lidhje me çështjen do të bëhet së shpejti.

Ceremonia e çmimeve Grammy do të shtyhet për shkak të COVID-19

New York

Ceremonia e 63-të e çmimeve Grammy, që njihet edhe si “Oscar”-i i botës së muzikës, është anuluar pas rritjes së shpejtë të rasteve me koronavirusin e ri (COVID-19), transmeton Anadolu Agency (AA).

Sipas lajmit të njoftuar nga faqja e muzikës “Rolling Stone”, ceremonia e çmimeve që pritej të zhvillohet më 31 janar në qytetin Los Angeles, është shtyrë për shkak të rritjes së rasteve me COVID-19, ndërsa deklarata zyrtare në lidhje me çështjen do të bëhet së shpejti.

Në një intervistë ku u njoftuan të nominuarit në nëntor, Harvey Mason, president i organizatës “Recording Academy” që organizon ceremoninë e ndarjes së çmimeve, tha se një ngjarje ishte planifikuar për një audiencë të vogël, por për shumë detaje të tjera ende po punohen.

Në lajme të ndryshme në mediat amerikane thuhet se ceremonia e çmimeve pritet të zhvillohet gjatë muajit mars.

Beyonce, artistja më e nominuar në historinë e Grammy

Ylli i pop-it amerikan Beyonce e nominuar në 9 kategori në Çmimet e 63-të Grammy, u bë artistja më e nominuar në historinë e Grammy.

Pas Beyonce, të nominuar në 6 kategori janë artistja kosovare Dua Lipa si dhe Taylor Swift dhe Roddy Ricch.

Shumë ceremoni si ajo e MTV Music Awards, Latin Grammy dhe Emmy u zhvilluan online ose me prani të kufizuar për shkak të COVID-19 gjatë vitit 2020.

‘Exil’ nga Visar Morina kandidat për Golden Globes 2021

Filmi ‘Exil’ nga Visar Morina është kandidat për tu nonimuar edhe për Golden Globes që do të mbahen me 28 shkurt.

Artikulli i Golden Globes thekson se filmi është pjesërisht autobiografik dhe tregon kohën kur Visari ishte 15 vjeç dhe emigroi në Gjermani.

Megjithatë sipas Visarit filmi paraqet diçka edhe më universale se sa përvoja e një emigranti: “Për sa i përket Xhaferit, personazhit të filmit, unë besoj se çdo person, jo vetëm një i huaj, mund të përfundojë në situatën e tij. Nuk është e domosdoshme të largoheni nga fshati ose vendlindja juaj për ta kuptuar këtë. “

Vitin që lamë pas Exil-i pati premierën botërore në Sundance dhe atë evropiane në Berlinale, për të fituar më vonë ‘Zemrën e Sarajevës’, çmimin kryesor të festivalit të Sarajevës. Në tetor filmi i Visar Morinës u zgjodh si propozimi i Kosovës për kategorinë Best International Feature të Oscars.

Filmi flet për Xhaferin me origjinë nga Kosova (luajtur nga Misel Maticevic), një inxhinier që jeton në Gjermani, i cili dyshon që është bërë shënjestër e kolegëve të tij racistë.

VIDEO: “Vaffanculo 2020”, parodistët e Vlorës, pjesë e këngës italiane me artistë nga vende të ndryshme të botës

Parodistët vlonjatë Afrim Agalliu dhe Agron Hamo, të cilët përmes humorit të tyre kanë qenë prezentë gjatë gjithë vitit 2020, që u përshkua nga pandemia Covid 19 janë bërë pjesë e këngës “Vaffanculo 2020”.

Kënga e krijuar nga këngëtarët italianë ka bërë bashkë shumë artistë nga vende të ndryshme të botës si Kina, Rusia, Italia, ku mes tyre dhe parodistët vlonjatë.

Artistët përmes kësaj kënge, rikujtojnë dëmet dhe pasojat e rënda që la pandemia Covid 19 tek njerëzit kudo ata ndodhen.

Ndërsa, shpresojnë që pandemia të mos vazhdojë më gjatë Vitit 2021, duke sjellë ky vit i ri më shumë gëzim dhe shëndet tek njerëzit.

Më 30 dhjetor 1947 u nda nga jeta këngëtarja e shquar lirike Tefta Tashko Koço

Tefta Tashko Koço (lindur si Tefta Tashko; Faiyum, Egjipt 2 nëntor 1910 – † Tiranë 30 dhjetor 1947) këngëtare e shquar lirike në interpretimin e këngës popullore qytetare mbarëshqiptare dhe Artiste e Popullit e Shqipërisë.

Tefta ishte vajza e patriotit të shquar shqiptar nga Frashëri i Përmetit, Thanas Tashkos i cili prej vitit 1910 qe vendosur familjarisht në Egjipt. Me vdekjen e Thanas Tashkos më 1915, familja e tij kthehet në Korçë në vitin 1921. Në Korçë kemi aktivizimet e para të Teftës si këngëtare dhe data 26 qershor 1926 mbahet si koncerti i saj i parë në publik. Në shtator të vitit 1927, Tefta me gjithë familjen vendosen në Montpellier, Francë, ku ajo filloi edhe studimet muzikore, për t’i vazhduar ato me sukses në Konservatorin Superior të Parisit. Në vitin 1930, Tefta bën inçizimet e para muzikore pranë shoqërisë diskografike “Pathe”-Paris, si pjesëmarrëse në grupin e këngëtarit të shquar të polifonisë himariote Neço Mukon. Me përfundimin e studimeve, Tefta kthehet në atdhe ku më 26 nëntor 1935 shënohet edhe koncerti i saj i parë si këngëtare profesioniste në Shqipëri koncerte të cilat ajo i dha në shumicën e qyteteve shqiptare. Pikërisht në këto vite, Tefta futi në programet e saj krahas arieve lirike të autorëve të shquar botërorë si Moxart, Guno, Shubert, Verdi, Donixeti, Pergolezi, Belini, Puçini, Rosini, etj, dhe këngët popullore shqiptare, si pjesë integrale e kulturës muzikore popullore shqiptare. Janë rreth 89 këngë popullore të të gjithë qyteteve të Shqipërisë që Tefta i kishte në repertor dhe rreth 36 prej tyre ajo i regjistroi në pllaka gramafoni në vitet 1930, 1937 dhe 1942 në Paris, Francë dhe Milano, Itali. Ndër to po përmend: “Zare trëndafile”, Të dua, moj goc’ e vogël”, Bilbil çapkëni”, Qante lulja lulen”, “Kenke nur i bukurisë”,”As aman, moj lule” etj. Sipas Hysen Files: Tefta diti të nxirrte nga kënga popullore ndjenjën e thellë që populli kishte shkrirë në të. Njihet tanimë faktet se Tefta Tashko i ka mbledhur një shumicë këngësh direkt nga goja e muziktarëvë të shuar popullore të vendit tonë. Një gjë të tillë e provon edhe pjesmarrja e Teftës së bashku me këngëtaren tjetër të shquar Marie Kraja në festivalin e folklorit të mbajtur në Firence, Itali më 30 Maj 1939 krahas këngëtarëve dhe muziktarëve të shquar popullorë të atyre viteve si Adem Mani, Xhevat Boriçi, Kolë Vjerdha, Taip Kraja, Karlo Pali etj. Në listën e gjatë të këngëve popullore të kënduara nga Tefta do të bashkangjisnim edhe këngët popullore të përpunura nga kompozitori Kristo Kono me poezi të Lasgush Poradecit si p.sh “Kroi i fshatit tonë”, apo “Kur më vjen burri nga stani”. Krahas Teftës, do të përmendim edhe dy këngëtare të tjera të shquara në interpretimin e këngës popullore qytetare: Jorgjia Filçe Truja dhe Maria Paluca (Kraja). Në vitin 1945, Tefta këndon në operën e Beogradit me shumë sukses rolin e Mimisë nga opera “Bohemë” e Puçinit dhe atë të Rozinës nga opera “Berberi i Seviljes” e Rosinit. Në vitin e fundit të jetës ka qënë vazhdimisht e sëmurë. Vdiq në moshën 37-vjeçare.

Tefta Tashko u martua me Kristaq Koçon dhe pati një djalë me të, dirigjenitin Eno Koço, Arstist i Merituar.

Këngët popullore të Tefta Tashkos, regjistruar pranë “Columbias”-Itali, 1942: “Un’o ty moj të kam dashur”; “Kjo dashtnija kjoft mallkue”; “Kenke nur’ i bukurisë”; “Për një ditë, kur del goca në pazar”; “Këndon Kumrija”; “Metelikun ta kam falë”; “Ma ven dorën përmbi dorë”; “Dallandyshe vaj, vaj”; “Qante lulja lulen”; “Moj fëllanxë”; “Sa me shpejt ma vunë, moj, kambën”; “Dy gisht përmni vetull”; “Moj hyrije, bukurie”; “ Shamija e beqarit”; “Iku nata”; “Del një vashë prej hamamit”; “Zare trëndafile”; “Të dua, moj goc, e vogël”; “As aman, moj lule”; “Kroi i fshatit tonë”; “O moj sylarushe”; “Dolla në penxhere”; “Bilbil çapkëni”; “As u gremis moj lejthate”; “Dashtnuer tu bana”; “Ani, moj Hatixhe”; “Seç këndon bilbili malite”; “Shkapërceva dy-tri male”; “Edhe ky bilbili çka qënke një zog”; “Kam shtëpinë e vogël”; “I kam hypë vaporit”; “Fry, moj er’ e malit”; “O na atë fushë t’mejdanit”; “Edhe gurët e sokakut”.

Krantja Mustafa, “Artistja e Popullit Tefta Tashko Koço”, gaz. “Drita”, 1961, 31 dhjetor; Naçe P, “Tefta Tashko Koço”, “Ylli”, 1963, nr. 12; Kono Kristo, “Me dashurinë për atdheun dhe këngët e popullit”, gaz. “Drita”, 1976, 25 korrik; Mio Sokrat, “Bilbili i këngës shqiptare”, gaz. Përpara, 1977, 21 dhejtor; Filja Hysen, “Tefta Tashko Koço”, Tiranë 1980; Frashëri Thoma, “Interpretuese e shquar e këngës popullore”, gaz. Drita, 1982, 26 dhjetor; Koço Eno, “Tefta Tashko Koço dhe koha e saj”, Tiranë 2000; Zaja Sami C, “Heti njeri i urtë i Shkodrës” Shkodër 2000 etj.

Shitet për 22 milionë dollarë rezidenca “Neverland” e Michael Jacksonit

Rezidenca e këngëtarit amerikan të pop muzikës, Michael Jackson, në qytetin Los Olivos të shtetit të Kalifornisë është shitur për 22 milionë dollarë, transmeton Anadolu Agency (AA).

Sipas lajmit të BBC, rezidenca e vendosur në një sipërfaqe prej 1.100 hektarësh është blerë nga ish-shoku i Jackson-it, Ron Burkle.

Këngëtari i cili ndërroi jetë në vitin 2009, tokën e kishte blerë në vitin 1987 ndërsa rezidencën e quajtur “Neverland” e kishte shndërruar në një shtëpi me kopsht zoologjik dhe një park zbavitës.

Nën akuzat e abuzimit seksual kundër Jackson-it, pretendohej se këngëtari përdori rezidencën për të mashtruar fëmijë.

Kosta Grillo komentatori i mirënjohur televiziv i sportit – Zëri i tij njihet menjëherë nga ata që e ndjekin këtë sport

Arena Sport Albania shkruan në rrjetin social për komentatorin e mirënjohur televiziv Kosta Grillo si më poshtë:
“Është një nga komentatorët televizivë të futbollit më të dashur për publikun shqiptar.
Zëri i tij njihet menjëherë nga ata që e ndjekin këtë sport,
bashkë me shpërthimet emocionale kur luan kombëtarja.

Ka vite të tëra në koment, por mbetet “i ri” për publikun.

Kosta Grillo nuk e heq kurrë puron nga goja,
teksa së fundi ka pozuar në një foto, ku tregon se nuk është keq as nga oreksi…
Me siguri, një mesazh krenarie profesionale, edhe pse larg ekranit që e bëri të njohur, ai publik.
Sepse, oreksi vjen duke ngrënë…; kjo vlen edhe për Kostën.
Megjithatë, kampioni mbetet kampion, ndaj vijon të komentojë ndeshjet e Champions-it në Tring.
Një mik i të gjithë gazetarëve sportivë shqiptarë.
Përshkruajeni me një fjalë___✍️
Me këtë rast, na thoni cili prej komentatorëve të futbollit në vendin tonë (ata televizivë), ju pëlqen më shumë”

Më 26 nëntor 1990 lindi këngëtarja me famë botërore Rita Ora

Rita Sahatçiu Ora (e lindur Rita Sahatçiu, 26 nëntor 1990) është një këngëtare dhe aktore britanike me prejardhje shqiptare. Suksesi i saj u rrit në shkurt të vitit 2012, kur ajo u paraqit me teken Hot Right Now, bashkëpunim me DJ Fresh-in, e cila arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi i parë i saj Ora, që doli në shitje në gusht të vitit 2012, arriti numrin një në Mbretërinë e Bashkuar. Albumi përmbante teket Britanike R.I.P dhe How We Do (Party). Ora ishte artistja me numrin më të madh të tekeve në listën britanike në vitin 2012, me tre teke rradhazi që arritën në pozitën më të lartë. [1]

Në janar 2014, Adidas njoftoi një bashkëpunim projektues me Ritën për markën e tyre, Adidas Originals.[2] Gjithashtu në vitin 2014, kënga I Will Never Let You Down arriti numrin katër në Mbretërinë e Bashkuar, dhe ajo u shfaq në teken “Black Widow ” të Iggy Azalea, e cila arriti numrin pesë në Mbretërine e Bashkuar dhe SHBA. Në 2015, Ora u bë trajnere në serinë e katërt të The Voice UK dhe, më vonë atë vit, një gjyqtare në serinë e dymbëdhjetë të The X Factor.

Albumi i dytë i saj në studio, Phoenix, doli në shitje në nëntor 2018. Tekja Your Song arriti numrin dhjetë në Britaninë e Madhe, dhe teket Anywhere dhe Let You Love Me, arritën numrin pesë në Mbretërinë e Bashkuar; kjo e fundit e bëri Orën artisten e parë femër britanike që të ketë gjithësej trembëdhjetë këngë të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[3]

Jeta e hershme

Ora ka lindur në Prishtinë, RSF Jugosllavisë (Kosova e sotme),[4] nga prindër shqiptarë. Nëna e saj, Vera (e lindur Vera Bajraktari), është një psikiatëre dhe babai i saj, Besnik Sahatçiu, është një ekonomist dhe një pronar kafeneje.[5][6][7] Ora ka një vëlla më të vogël, Don, dhe një motër më të madhe, Elena, e cila është gjithashtu pjesë e ekipit të saj të menaxhimit.[8] Ajo ka lindur si Rita Sahatçiu, mbiemri rrjedh nga fjala turke saatçi që do të thotë “orëndreqës”), por prindërit e saj më vonë e shtuan Ora (do të thotë “koha” në gjuhën shqipe) në mënyrë që të mund të shqiptohet lehtë.[9]

Familja e saj u largua nga Kosova për arsye politike, për shkak të persekutimit të shqiptarëve etnikë të filluar me shpërbërjen e Jugosllavisë.[10] Ata u zhvendosën në Londër, Angli në vitin 1991, kur ajo ishte një vjecare.[5] Ajo u rrit pranë Rrugës Portobello në Londrën Veriore, dhe mori pjesë në St Cuthbert me Shkollën Fillore “St Matthias” në Earls Court, pas së cilës u diplomua nga një shkollë e arteve të interpretimit, Sylvia Young School Theatre. Ajo filloi të këndojë në moshë të re.[11][12][8]

Karriera muzikore

Ora filloi të performonte në sesionet e hapura të muzikës në Londër dhe, herë pas here, në lokalin e atit të saj.[13] Në vitin 2007, Ora kishte paraqitjen e saj të parë të muzikës kur ajo u shfaq në rrugën e Craig David titulluar “Awkward”, dhe pastaj përsëri në 2008 në “Where’s Your Love”, duke shfaqur Tinchy Stryder. Në të dyja pjesët ajo nuk u kreditua zyrtarisht.[4] Ajo u paraqit në dy këngë të albumit të James Morrison, “Songs for You, Truths for Me”, si mbështetëse vokaliste. [14]

Në vitin 2008, ajo provoi për Eurovision: Your Country Needs You për BBC pë t’u bërë garuesja britanike për Festivalin Evropian i Këngës 2009 dhe u kualifikua, por më vonë u tërhoq nga konkurrenca pas disa episodeve pasi ajo “nuk u ndje gati” dhe mendoi “ajo sfidë nuk ishte për të”[15]. Menaxheria e saj, Sarah Stennett (e cila gjithashtu punoi me Ellie Goulding, Jessie J dhe Conor Maynard), më vonë i tha HitQuarters se Ora kishte hyrë në konkurs sepse në atë kohë ajo ndjeu se ishte shansi i saj i vetëm për të gjetur sukses.[16] Stennett e siguroi atë se performanca në Eurovizion do të pengonte më shumë se sa të ndihmonte shanset e saj për ta bërë atë si një artiste solo.[16]

Mëpas, Stennett mori në kontakt grupin amerikan (Roc Nation), dhe i foli atyre për Orën. Ajo nënshkroi një marrëveshje regjistrimi dhe një marrëveshje botuese me Roc Nation në dhjetor të vitit 2008 dhe ishte një nga sinjalet e tyre të para.[16][17][18] Ajo u shfaq në videon e Jay-Z për Young Forever (2009) dhe videon e Drake, Over (2010).[19][20] Pasi u nënshkrua, Ora regjistroi një album dhe donte ta publikonte atë, por grupi i saj e kundërshtoj atë dhe ajo filloi të punonte në materiale të tjera për albumin e saj debutues.[13]

Gjatë vitit 2011, Ora publikoi disa kover (interpretim kënge të autorëve të tjerë) dhe video për të punuar në albumin e saj debutues në YouTube.[21] Videot kapën vëmendjen e DJ Fresh, i cili në atë kohë po kërkonte një vokaliste femër për këngën e tij Hot Right Now. [22] Ora u paraqit më 12 shkurt 2012, duke debutuar në numrin një në Listën e tekeve në Mbretërinë e Bashkuar.[23] Gjatë muajit shkurt 2012, Ora ishte akti i hapjes në koncertet e Mbretërisë së Bashkuar nga Drake’s Club Paradise Tour.

Kenga e saj e parë veças nga albumi i saj debutues, “R.I.P.” (duke shfaqur Tinie Tempah), u lëshua më 6 maj 2012. [24] Prodhuar nga Chase & Status, kënga debutoi në krye të Listës së tekeve në Mbretërine e Bashkuar.[25] Më 12 gusht 2012, How We Do (Party) u lirua dhe arriti numrin një në Mbretëri të Bashkuar dhe Irlandë. Ishte numri i dytë në Mbretërinë e Bashkuar si një artist solo dhe i treti në vitin 2012. [26]

Ndërsa mbështeste Coldplay në Mylo Xyloto Tour, ajo më vonë njoftoi se albumi i saj debutues do të titullohej Ora.[27] Albumi u lëshua më 27 gusht 2012 në Evropë dhe Oqeani, dhe debutoi në krye të listës së albumeve në Mbretërinë e Bashkuar.[1] Ora u propozua për Artistin më të Mirë të Ri, Artisti i Artë dhe Akti më i Mirë në Mbretërinë e Bashkuar / Irlandë në MTV Europe Music Awards 2012.[28] Në shtator 2012, u njoftua se Ora do të ishte akti i hapjes në koncertet e Mbretërisë së Bashkuar nga Euphoria Tour e Usherit që do të fillonte në janar 2012. Përfundimisht, turneja u shty për shkak të angazhimeve profesionale dhe personale të Usherit. Nga 23 deri në 30 tetor 2012, Ora filloi turneun e saj të parë, Ora Tour, një turne mini-koncertesh në SHBA.

Shine Ya Light, e lëshuar më 4 nëntor 2012, u bë e katërta nga teket e Orës që radhazi kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[29][30] Më 28 nëntor 2012, Ora u ftua si një mysafir special në koncertin e mbajtur në Tiranë, Shqipëri për 100-Vjetorin e Pavarësisë.[31] Ora filloi turneun e saj të parë në Mbretërinë e Bashkuar, Radioactive Tour, në janar të vitit 2013, për të mbështetur albumin e saj debutues. Ajo u emërua për tri çmime në Brit Awards 2013, duke përfshirë Brit Award for British Breakthrough Act.[32]

Ndarja nga Roc Nation dhe projektet të reja

Në janar 2013, Ora njoftoi se albumi i saj i dytë do të ishte më i qartë dhe do të kishte më shumë drejtim se sa i pari.[33] Më 26 shkurt 2013, ajo njoftoi në Digital Spy se albumi i saj i dytë tregon një kënd të ndryshëm për një “vajzë të partive”.[34][35] Më 24 maj 2013, Ora ishte kryeakti në “New Music We Trust” në BBC Big Weekend i Radio 1.[36] Më 28 qershor 2013, Ora u paraqit në Fazën e Piramidës në Glastonbury.[37]

Më 18 maj 2014, kënga “I Will Never Let You Down” debutoi në numrin një në listën e Mbretërisë së Bashkuar. Në korrik të vitit 2014, Ora u paraqit me titullin “Black Widow”, një bashkëpunim me Iggy Azalea, e cila arriti numrin katër në Britani të Madhe dhe u bë kënga e parë e Orës e cila hyri në listën Billboard Hot 100, duke arritur numrin tre.[38] Më 14 dhjetor 2014, Ora u shfaq në emisionin televiziv Christmas in Washington, filmuar në Muzeun e Ndërtimit Kombëtar.[39] Më 22 shkurt 2015, në 87th Academy Awards, ajo realizoi këngën “Grateful” të nominuar për Akademinë, e cila shfaqet në filmin Beyond the Lights.[40] Më 28 qershor 2015, Ora lëshoi ​​këngën “Poison”, e cila debutoi në numrin tre në listën e Mbretërisë së Bashkuar.[41]

Në dhjetor 2015, Ora ngriti një padi kundër Rock Nation, duke kërkuar lirimin nga kompania dhe duke cituar se kontrata që ajo nënshkroi në 2008 ishte “e pazbatueshme”, për shkak të “rregullit shtatëvjeçar” të Kalifornisë. Ankesa pohonte se ajo “lejohet të lëshojë një album pavarësisht krijimit të dokumenteve të shumta shtesë për lirimin” dhe se marrëdhënia e saj me Roc Nation ishte “e dëmtuar në mënyrë të pakthyeshme”.[42][43] Ankesa e saj gjithashtu vuri në dukje një shkelje të kontratës, duke raportuar se Roc Nation shkeli marrëveshjen e regjistrimit duke marrë në mënyrë të pahijshme një komision prej njëzet përqind të të ardhurave të saj.[44] Në janar të vitit 2016, Roc Nation ngriti një kundërpadi kundër Orës për shkeljen e kontratës së regjistrimit në Nju Jork.[45] Ata arritën një zgjidhje në maj 2016. [46]

Në qershor të vitit 2016, u raportua se ajo nënshkroi një marrëveshje të re rregjistrimi me Atlantic Records.[47] Më 3 shtator 2016, ajo u shfaq në një koncert në Bazilikën e Shën Palit jashtë mureve, në Romë, në vigjilje për kanonizimin e Nënë Terezës, së bashku me artistë të tjerë shqiptarë, të shoqëruar nga Orkestra Filarmonike e Kosovës.[48][49]
Phoenix[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 26 maj 2017, Ora lëshoi ​​këngën e saj të parë teke në pothuajse dy vjet, titulluar “Your Song”, e cila arriti numrin shtatë në Mbretërinë e Bashkuar.[50][51] Kënga shërbeu si krye-teke nga albumi i dytë në studio të Orës, pasi përpjekjet e mëparshme në reregjistrimin e saj të dytë humbën në padinë e saj kundër etiketës Roc Nation.[52] Ora u shfaq në Big Weekend të BBC Radio 1 më 28 maj 2017. [53]

Në tetor të 2017, Ora lëshoi teken e dytë, “Anywhere” e cila arriti numrin dy duke u bërë e njëmbëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar.[3]. Në janar 2018, Liam Payne dhe Ora lëshuan këngën “For You”, nga fonogramja e filmit Fifty Shades Freed, në të cilën ora merr pjesë si aktore.[54] Në maj, Ora lëshoi këngën, “Girls”, duke shfaqur vetëm këngëtare femra, Cardi B, Charli XCX dhe Bebe Rexha.

Më 18 shtator 2018, Ora njoftoj se albumi i saj i dytë në studio do të titullohej Phoenix dhe datën e lëshimit më 23 nëntor. Më 21 shtator, ajo lëshoi teken e katërt të albumit, “Let You Love Me”.[55] Kënga arriti numrin katër në Britani të Madhe, duke u bërë e trembëdhjeta nga këngët e saj të cilat kanë arritur të paktën pozicionin e dhjetë në listat e Mbretërisë së Bashkuar, duke thyer kështu një rekord prej 30 vjetësh për shumicën e 10 këngëve të para nga një artist solo femër britanik (të mbajtur më parë së bashku nga Shirley Bassey dhe Petula Clark).[3] Më 29 tetor, ajo njoftoi datat e turneut për albumin në Evropë, Azi dhe Oqeani nga 1 marsi deri më 29 maj 2019.[56]

Aktrimi

Shfaqja në një episod të serialit dramatik britanik, The Brief, ishte roli i saj i parë televiziv, në moshën 13-vjeçare. Pak kohë më pas, ajo u shfaq në filmin britanik, Spivs (2004), duke luajtur si një emigrante shqiptare dhe duke folur shqip në të gjithë filmin.[57] Në 2013, Ora u shfaq si një yll mysafir në 90210, si dhe u shfaq si një thirrës gare në filmin Fast & Furious 6. [57] Në prill të vitit 2014, Ora u shfaq bashkë me yllin pop të Koresë, Hyuna, në një episod të Funny or Die të quajtur “Girl, You Walk Better”.[58] Në 2015, ajo luajti motrën e Christian Grey, Mia, në adaptimin e filmit – romanin e ndarjes, Pesëdhjetë hije të greyt.[59][60] Ora fillimisht iu afrua prodhimit duke shpresuar të kontribuonte në fonogramin e filmit dhe në vend të kësaj u kërkua të provonte për rolin e Mia Grayt nga drejtori i filmit, Sam Taylor-Johnson.[61][62] Ajo përsëriti rolin e saj si Mia në dy vazhdimet e filmit.

Përkrahjet

Në vitin 2010, Ora u paraqit në një fushatë komerciale për kufjet Skullcandy.[63] Ajo poashtu u shfaq në dy fushata te Calvin Klein, në 2010 dhe 2011.[64][65] Në vitin 2013, ajo ishte fytyra e markës italiane sneaker, Superga, dhe fytyra e re e “Material Girl”, një linjë veshjesh e projektuar nga Madonna.[66] Në shtator 2013, marka kozmetike, Rimmel, njoftoi bashkëpunimin e tyre me Orën për koleksionet e grimcave.[67][68] Ajo ishte fytyra e dy koleksioneve të Donna Karan 2014, mbledhjes së Resortit dhe koleksionit të vjeshtës / dimrit.[69][70][71] Ajo është gjithashtu fytyra e aromës së etiketës, DKNY My NY, e frymëzuar nga New York City.[72] Në mars të vitit 2014, Ora ishte një nga anëtarët e përzgjedhur të fushatës “Zonja Kryesuese” e Marks & Spencer.[73][74] Më vonë në vitin 2014, ajo u shfaq si fytyra e fushatës së Vjeshtës / Dimrit Roberto Cavalli.[75] Në vitin 2015, ajo u shfaq në fushatat reklamuese të Coca-Colas dhe Samsung Galaxy S6.[76][77]
Dizajni[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Në janar 2014, Adidas njoftoi një bashkëpunim projektues me Orën për linjën e tyre të veshjeve sportive të rastësishme, Adidas Originals.[78][79] Ora dizajnoi koleksionet e saj të veshjeve për markën, duke përfshirë këpucë dhe pajisje. Në vitin 2016, ajo bashkëpunoi me markën e modës italiane, Tezenis, në një koleksion të brendshme të kapsulave.[80][81]
Televizioni[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Pas largimit të gjyqtarit Kelly Rowland, Ora u ftua për të qenë një gjyqtare në serinë e nëntë të The X Factor në Britani të Madhe. Ajo ishte gjyqtare gjatë provave që u filmuan në O2 Arena në Londër.[82] Në 2013 dhe 2014, Ora priti çmimin Teen Awards të BBC Radio 1 së bashku me Nick Grimshaw.[83][84]

Në vitin 2015, ajo ishte një trajnere në serinë e katërt të The Voice UK në BBC One.[85] Në të njëjtin vit Ora dhe prezantuesi i BBC Radio 1, Nick Grimshaw, u konfirmuan si gjyqtarë për serinë e dymbëdhjetë të The X Factor në rrjetin televiziv rivale ITV, pas një lufte të ofertave midis The X Factor dhe The Voice UK.[82]

Në korrik 2016, Tyra Banks, krijuesja e America’s Next Top Model, njoftoi se Ora do ta zëvendësonte atë si mbajtëse e shfaqjes së rindërtuar që transmetohej në VH1.[86]
Shpirti Artistik[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ora posedon një varg vokal gjysmë-soprano.[87] Ora merrej me Gwen Stefani dhe Beyoncén si ndikimet e saj të mëdha.[88][89] Ndikimet e tjera muzikore përfshijnë Freddie Mercury, Christina Aguilera, Tina Turner, Aretha Franklin, Ella Fitzgerald, Etta James, Celine Dion, Bruce Springsteen, David Bowie dhe Sade.[13][90][91] Ora gjithashtu deklaroi se ajo ishte frymëzuar nga koleksioni i të dhënave të prindërve të saj, që përfshinte artistë të tillë si Princi dhe Earth, Wind & Fire.[13][92]
Jeta Personale[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Ora flet rrjedhshëm shqip. Nëna e saj është katolike shqiptare dhe babai i saj është mysliman shqiptar.[5] Kur u pyet për fenë e saj, Ora tha se nuk e konsideron veten fetare, por “më shumë një person shpirtëror”.[93] Ajo e konsideron veten feministe.[94][95]

Gjyshi i saj nga ana e ëmës, Osman Bajraktari, ishte diplomat.[96][97] Gjyshi i saj nga na i atit, Besim Sahatçiu, ishte regjisor filmi dhe teatri.[13]

Më 10 korrik 2015, Ora u emërua ambasadore nderit për Republikën e Kosovës nga presidentja e vendit, Atifete Jahjaga, në Ambasadën e Kosovës në Londër.[98] Ora u bashkua në ceremoni nga prindërit e saj, dhe ish-kryeministri britanik dhe bashkëshortja e tij, Tony dhe Cherie Blair, deklaruan se ajo ishte “e mbingarkuar” nga nderi dhe u zotua të ndihmojë rininë e Kosovës.[92]
Filantropia[Redakto | Redakto nëpërmjet kodit]

Më 23 mars 2013, Ora u thir si një mysafire e veçantë në Le Bal de la Rose du Rocher, një ngjarje e organizuar nga Karl Lagerfeld në Monte Karlo, në ndihmë të Fondacionit Princess Grace.[99] Më 1 qershor 2013, Ora u paraqit në koncertin bamirës të “Chime for Change” në stadiumin Twickenham në Londër, i cili solli fonde dhe ndërgjegjësim për çështjet e vajzave dhe grave në mbarë botën.[100] Në dhjetor 2013, së bashku me artistë të tjerë britanikë, ajo filmoi fushatën “Asnjë vend si në shtëpi” me UNICEF UK, në mbështetje të thirrjes së tyre për fëmijët e prekur nga konflikti sirian.[101] Më 7 maj 2014, Ora kryesoi fondacionin e tretë vjetor të “Gabrielle’s Gala” në Old Billingsgate Market, Londër, duke mbledhur para për Cancer Research UK.[102]

Më 15 nëntor 2014, Ora u bashkua me grupin bamirës Band Aid 30 së bashku me bandat e tjera pop britanike dhe irlandeze, duke regjistruar versionin më të fundit të këngës “Do They Know It’s Christmas?” në Sarm West Studios në Notting Hill, Londër, për të mbledhur para për krizën Ebola të vitit 2014 në Afrikën Perëndimore.[103] Më 14 nëntor 2015, Ora u shfaq gjatë gjysmës së kohës në organizatën bamirëse të UNICEF-it David Beckham “Match for Children”, mbajtur në Old Trafford, Manchester.[104] Më 9 mars 2016, ajo mbajti një fjalim mbi imigracionin dhe krizën e refugjatëve sirianë në aktivitetin “We Day UK” në Londër, organizuar nga Free the Children.[105]

Filmi i parë ruso-shqiptar pas gjysmë shekulli: Gruaja sovjetike në burgun e Enver Hoxhës – Nga Veronika Bode

 

Pas më shumë se gjysmë shekulli që nga bashkëpunimi i fundit, filmi i parë i përbashkët nga krijuesit rusë dhe shqiptarë ka përfunduar, megjithëse nuk është e qartë se kur do të paraqitet në publik. Bëhet fjalë për filmin “Gjirokastra”, regjinë e të cilit, si debutor, e ka bërë skenaristi Yuri Arabov. Skenarin e ka krijuar në bashkëpunim me shkrimtarin e famshëm shqiptar, Ismail Kadare. Ngjarja zhvillohet në Shqipërinë e viteve 1960. Në qytetin e Gjirokastrës. Katja, pas përfundimit të Fakultetit Filologjik në Universitetin shtetëror të Moskës, martohet me një shqiptar, një historian i ri, të cilin e ka njohur në Moskë. Menjëherë pasi Katja hyri në një dialog me diktatorin Enver Hoxha në një ekspozitë arti, bashkëshorti i saj u arrestua me akuza të trilluara, u dënua për spiunazh dhe u pushkatua. Katja shkon në burg dhe rezulton që shoqja e saj e ngushtë të jetë roje e burgut.

“Kam xhiruar një film në lidhje me faktin që çdo krim është i dënueshëm: njerëzit që torturojnë njerëzit e tjerë, madje pa qëllime armiqësore ndaj tyre, përfundojnë duke marrë atë që meritojnë, në një mënyrë apo në një tjetër. Skenari i kushtohet terrorit të shtetit kundër individit: kjo temë, për fat të keq, është akoma e rëndësishme”, tha Arabov në një intervistë për Radion Evropa e Lirë.

Si e izoloi Enver Hoxha Shqipërinë?

Youri Arabov: Njerëzit sovjetikë, të cilët ishin viktimat e para gjatë valës së arrestimeve në Shqipëri, nuk silleshin si “imperialistë”, por si bartës të kulturës evropiane në traditën marksiste. Kjo për Perëndimin është një histori e pazakontë, ku neve ende na konsiderojnë si pushtues të kombeve të tjera. Por, në Shqipëri, me sa duket, ne nuk jemi të përfshirë në grushtshtetin socialist. BRSS-ja (Bashkimi i Republikave Socialiste Sovjetike) nuk luftonte atje dhe filloi të japë ndihmë vetëm pasi që Enver Hoxha erdhi në fron, në fund të Luftës së Dytë Botërore.

Partizani antifashist, i shkolluar në Francë, një frankofil dhe një intelektual, e shpalli Shqipërinë si vend komunist, ndërkaq në Stalinin, ai e pa realizimin e ëndrrës së pushtetit absolut. Kur Stalini u zhduk nga skena politike, Hoxha u bë më i kujdesshëm ndaj përvojës sovjetike.

Destalinizimin e Hrushçovit (Nikita Hrushçov, udhëheqës i Bashkimit Sovjetik pas vdekjes së Josif Stalinit) ai e kuptoi si ofendim personal dhe u kthye kah Kina. Por, më vonë, madje edhe Mao (Ce Dun, themelues i shtetit komunist kinez) e zhgënjeu.

U proklamua se Shqipëria është vendi i vetëm komunist në botë. Në të vërtet, ashtu edhe ngjante: religjioni ishte i ndaluar tërësisht, ashtu sikurse edhe prona private dhe udhëtimet në vendet e bashkësisë socialiste. Në përgjithësi, ai ishte socializëm real, pa asnjë “revizinizëm të Hrushqovit” dhe i cili, në njëfarë mënyrë, përpiqej ta mbrojë individin nga arbitrariteti i shtetit. Dhe natyrisht, arrestimet – si mundet pa to?

Të parat ranë “spiunet sovjetike”, të cilat ishin martuar me shqiptarë në kohën e miqësisë shqiptare-sovjetike: gra me diploma të Universitetit shtetëror të Moskës, të cilat ligjëronin gjuhën ruse në shkolla, u dërguan në gurore. Siç u kanë thënë historianët, ato ishin rreth 1 mijë (numër i vigël në krahasim me Kinën dhe BRSS-në). Pas filologëve, në radhë erdhën të gjithë të tjerët.

Ftesa e Ministrisë së Kulturës e Shqipërisë

Radio Evropa e Lirë: Pse iu drejtuat temës shqiptare?

Yuri Arabov: Më ftoi Ministria e Kulturës e Shqipërisë, fillimisht si skenarist, si laureat i Kanës, që të shkruaj një skenar në bashkëpunim me “klasikun e gjallë”, Ismail Kadarenë. Më dorëzoi materialin dhe porosinë, e cila fatkeqësisht m’u duk relevante, për shkak se arbitrariteti i shtetit është një nga gërshetimet kryesore në jetën tonë. Me mbështetjen e Ismailit, e shkruajta skenarin. U kyç edhe Alexander Sokurov si drejtor artistik. Ndihmoi shumë për mbledhjen e të hollave nga Shqipëria dhe më mbrojti kur hyra në polemika të ashpra me producentët.

As Ministria e Kulturës e Rusisë nuk mbeti anash dhe, gjithashtu, ka ndarë mjete. Si rezultat, për më pak se një muaj e kam xhiruar këtë sagë, që është debutim i imi si regjisor. U mësova të bërtas “aksion” dhe “cut” (prerje) dhe u bëra regjisor i vërtetë që shan në gjuhën angleze, për shkak se projekti është ndërkombëtar. Por, seriozisht, jam përpjekur që të bëj gjithçka që të punoja në një mënyrë tjetër.

Radio Evropa e Lirë: A janë të kënaqur blerësit?

Yuri Arabov: Këtë nuk e di askush. Secili blerës është, si të thuash, Buda që rri ulur në pozicionin “Lotus”, me buzëqeshje të çuditshme në fytyrë . Nuk më rrahën, nuk gjuajtën vezë drejt meje dhe ky është një plus. Tejkalim të buxhetit nuk ka pasur, kemi punuar gjatë kohës së tërmetit të fuqishëm dhe kemi xhiruar gjithçka që deshëm, madje edhe më shumë.

Ja, pra, kam dëgjuar edhe biseda: “Ky regjisor është gjeni, edhe pse është i çuditshëm. Mbase për shkak se nuk merr vesh në kinematografi? Çka po bën ai? Pse portreti i Karl Marksit është i kthyer kokëposhtë në kuadër?”. Apo, të themi, kjo: “Pas një filmi të tillë, asnjë ruse nuk do të martohet me shqiptarë!”. Por, të jam i ndershëm, i gjithë grupi shqiptar ka punuar shkëlqyeshëm, sepse u thashë hapur: “Qetësohuni, sepse nuk jam regjisor njëmend. Vetëm po xhiroj, bashkë me ju, një film të mirë. E kjo, në ditët e sotme, është e rrallë”. Ata më besuan dhe gjithçka kaloi më mirë sesa që kam pritur.

A është rrëfim i vërtetë?

Radio Evropa e Lirë: A është filmi i bazuar në material dokumentar?

Yuri Arabov: I studiova arkivat dhe kam takuar një mësuese ruse, e cila mbijetoi në kamp.

Sergey Kuleshef, drejtor i Shoqatës së miqësisë ruso-shqiptare, aranzhonte takimet me liderët nga regjimi i kaluar, ndërkaq të burgosurit politikë shqiptarë më rrëfenin për torturat. U pasurova me përvojën shtesë të vuajtjes, ndonëse i kam të mjaftueshme vështirësitë e mia.

Radio Evropa e Lirë: Skena e fundit nga filmi: Ish-rojtarja e burgut zvarritet në baltë dhe në një pellg ajo bërtet: “Pse?! Unë, thjesht, i kam zbatuar urdhrat!”. Vërtet, mendoni që e keqja gjithmonë dënohet?

Yuri Arabov: Së pari, ai nuk është pellg, por një liqe përplot me fekale, të cilin brenda një nate e kanë gërmuar skenografët e filmit, Vlerij Arhipov dhe Luan Shkodra. Tjetër, do të isha shumë naiv sikur të predikoja dënimin e së keqes me duartrokitjen e publikut. Nuk jam klerik. Të gjithë e marrin atë që u takon, por kjo shpesh ndodh në atmosferë private dhe larg nga sytë e tepërt.

Ajo që është shfaqur – ajo vërtet ka ndodhur në Shqipëri gjatë viteve nëntëdhjetë. I kanë dënuar disa aktorë të dorës së dytë, ndërkaq ata kryesorët… Hoxha ka vdekur i qetë në shtratin e tij nga diabeti dhe sulmi në tru, ndërkaq bashkëshotja e tij, së cilës i atribuojnë një mizori të pabesueshme, ka jetuar normalisht deri në moshën 94-vjeçare. Unë kam shfaqur ndëshkimin e xhelatit në mënyrë të drejtpërdrejtë, siç thuhet, “në ballë”.

Disa nga shikuesit e paktë në numër që tashmë e kanë parë filmin, kanë vërejtjet: “Pse deri në fund i shpreh mendimet e tua? Kjo është në kundërshtim me rregullat. Tash është në trend që të thuash mendimin deri në fund”. Por, unë i paraqes mendimet e mia deri në fund, thjesht sepse i kam, të paktën me rastin e historisë jo të largët dhe të asaj aktuale.

Këtë shpërfaqje të qartë e kanë ndarë në ekipin tonë të gjithë, e shqiptarët në radhë të parë. Dhe, para të gjithëve, aktorja shqiptare Loredana Gjeci, e cila në dhjetor shkoi në liqenin e ndyrë.

Atje, ajo deri në brez qëndroi në fekale me kameramanin xhirues të filmit Arunas Baraznaukas. Desha që ta vendosi në breg, por ai u nis drejt e në ferr. Kështu që të gjithë njerëzit e mi m’u falëndëruan për kushtet e bukura të punës, sidomos për fekalet.

Rrëfimi për represionin

Radio Evropa e Lirë: Historia më e re e Rusisë nuk e mbështeti edhe aq tezën për dënimin e së keqes. Monumenti i Dzerzhinskyt në Lubjanka u shemb, por shpejt filloi trendi i rehabilitimit dhe madhërimit të Stalinit. Si e shpjegoni këtë?

Yuri Arabov: Është më lehtë të sundosh me një çekan sesa me një bistur. Bisturi largon nga organizmi një pjesë të asaj që pengon, ndërkaq çekani e zgjidh problemin menjëherë duhe larguar një segment shumë të madh. Për shembull, klasa e fshatarësisë që qëndronte mirë, u hoq (u shkatërrua) pikërisht me çekan. Ta bësh primitive qeverisjen në një vend të madh është gjithmonë më e lehtë sesa zgjidhja e problemit kompleks të zgjedhjeve konkurruese dhe ndryshimit të administratës. Ndryshe, historia e Shqipërisë ka treguar, gjithashtu, besueshmërinë në “çekanin”. Përveç terrorit, vendi ka fituar arsimimin e përgjithshëm, industrinë e lehë dhe të rëndë, mbrojtjen shëndetësore dhe banimin falas.

Në Shqipërinë e sotme ende nuk janë hetuar të gjitha keqpërdorimet e Hoxhës. Madje, askush nuk i di saktë dimensionet e represionit. Historianët jozyrtarë pohojnë se një e katërta e popullsisë së vendit ishte nën represion (ky është gjenocid), ndërsa historianët zyrtarë deklarojnë shifrën e “vetëm” 13 mijë njerëzve.

Sidoqoftë, duket që askush nuk e konteston llojin e torturës të quajtur “ferma e qenëve”, e cila është shfaqur në filmin tonë: njeriun e lidhnin me zinxhirë në një shtyllë, ia vendosnin një gjerdan rreth qafës, ndërkaq që në distancë ishte një tas me ujë. Këtu është klimë e nxehtë, në burg nuk jepej uji, ndërkaq për ushqim jepnin harengë të kryposur, në mënyrë që të nxisë etjen e të burgosurit. Tortura bëhej asisoji që njeriu përpiqej të arrinte tasin me ujë, por nuk arrinte, sepse zinxhiri nuk ia lejonte këtë.

Megjithëse në Shqipëri ndodhi një revolucion në fillim të viteve ‘90, që nuk mund të quhet “i kadifenjtë”, shumë prej qytetarëve të saj deri më tani, në mënyrë të turpshme e kanë fshehur të kaluarën e tyre nga vetvetja. Gjatë xhirimeve të skenës me Hoxhën, një kalimtare filloi të bërtiste në rrugë: “Nuk dua të di asgjë për të! Unë nuk dua asgjë të di ”. Ishte pak e frikshme për të parë këtë. Te ne, në Rusi, asnjëherë nuk kam dëgjuar që dikush bërtet”. Unë nuk dua të di asgjë për Stalinin!”. Te ne, të gjithë duan të dinë se si ka qenë, por në atë mënyrë që kjo të bëhet në lloj argëtimi: në divan, me vodka ose birrë … Të argëtohemi me fatkeqësinë tonë – ky është tipari ynë kombëtar.

Kur filluam xhirimin e “Gjirokastrës”, gruaja e diktatorit ishte ende gjallë. Unë iu luta që të regjistronim një intervistë me të (dmth të bënim një dokumentar), falas dhe shpejt. Më duhej vetëm kamera.

Dhe, vetë Nexhmia ( Hoxha, gruaja e Enver Hoxhës) dukej sikur ishte e gatshme që të xhirohej. Por, administrata refuzoi këtë, gjithmonë në përputhje me parimin e njëjtë: “Ne nuk e duam dhe nuk duam asgjë të dimë për të”. Shumë shpejt ajo vdiq dhe e ka marrë me vete në varrë historinë gjysmëshekullore të vendit. Në Rusi, një situatë e ngjashme është e pamendueshme sot. Sigurisht, njeriu frikësohet të kthehet pas, por pa këtë, ai vështirë se do të kuptojë diçka në të tashmen.

Kulti i personalitetit si shkrehës

Radio Evropa e Lirë: Çfarë është interpretimi autorial i punës?

Yuri Arabov: Filmi flet për një person të “verbuar”, me emrin Katja, e cila është e dashuruar në diktatorin “simpatik” të vendit ballkanik, i cili në kabinetin e tij në heshtje, vendos se si të forcojë pushtetin e tij. Në “shokun Enver” kanë qenë të dashuruara shumë gra ruse, për shkak se ai në mënyrë radikale dallohej nga Stalini dhe nga Hrushçovi.

Ai ishte i pashëm, sharmant, mendjemprehtë dhe i arsimuar. Dhe ja, pra, Katja, në ekspozitë tërheq vëmendjen e udhëheqësit te vetja, duke i thënë se atë ekspozitë “duhet mbyllur”: Si mund të lejoni kultin e personalitetit tuaj? Dhe, kjo shërbeu si shkrehëse, si diçka që e liron mizorinë e diktatorit (“kulti i personalitetit” është shprehje e Hrushçovit).

Në tërësi, historia e Katjas përshtatet me frazën: “Unë jam e dashuruar me një burrë dhe këtë e pranoj para tij, por kjo i shkakton atij dyshime të skajshme dhe ai më shkatërron”. Rrëfim mjaft i çuditshëm, në esencë kafkajanë. Por, ngjashëm ishte edhe te ne – sa më shumë që betoheshin në dashurinë ndaj Stalinit, ai bëhej edhe më mizor.

Radio Evropa e Lirë: Proceset gjyqësore të paraqitura në film, praktikisht janë të ngjashëm me proceset në BRSS në kohën e Stalinit. Çfarë mendoni, pse ideja socialiste, komuniste, e cila vetvetiu nuk duket aq e keqe, në shumë vende i ka rrëzuar tiranitë, shtypjet dhe vuajtjet e popullit?

Yuri Arabov: Ideja komuniste – është “Shteti dhe revolucioni” i Leninit, libri i tij i fundit fondamental nga viti 1917. Ai libër është më shumë se “i çuditshëm”; Lenini e nisi revolucionin në mënyrë që ta shkatërronte shtetin. Jo shtetin monarkist, jo kapitalist, por cilindo shtet në përgjithësi.

“Diktatura e proletariatit” – kjo është vetëm një fazë e përkohshme për shembjen e institucioneve politike dhe në vend të tyre – vetëqeverisja shoqërore. Kështu u paraqit teza se “kuzhinierja mund të drejtojë shtetin”. Gjegjësisht, “kuzhinieret” udhëheqin përmes Këshillit (Sovjetit), një strukturë me funksione legjislative dhe ekzekutive. Por, shumë shpejt edhe Lenini e kuptoi që kjo është e parealizueshme në Rusi, në shekullin e kaluar, sepse te vetë “kuzhinierja” nuk ka pasur kulturë sociale, të përgjegjësisë, dituri dhe horizont.

Dhe, erdhi në radhë pikërisht ai “çekani” i komunizmit ushtarak: primitivizimi i të drejtuarit dhe rrëshqitja kah dhuna diktatoriale.

Paralelet me Rusinë e sotme

Nën çekan, nisën të kërcasin kokat, sikurse arrat. Ky është ai primitivizmi që zgjidh çështjet e sotme, por që në tërësi e fshin të ardhmen… Kjo metodë e të drejtuarit, të cilën sot e kanë quajtur në mënyrë romantike “mobilizuese”, ka ardhur deri te Hrushçovi dhe i imponoi zgjidhjen e rëndë – se a duhet që sërish dhe sërish të përsëris goditjet me “çekan” ose që të shpikë diçka tjetër. Dhe, natyrisht, që suksesi i tij në kërkim të “diçka e re” (si dhe më pas edhe mossuksesi i Gorbaçovit) dëshmon se është mjaft vështirë që çekanin ta shndërroni në bistur.

Unë edhe sot e kësaj dite konsideroj që gjatë viteve ‘50-‘60 ka ekzistuar rasti që në mënyrë të vendosur të ndryshohet i gjithë sistemi. Gjenerata ime e kishte parë mënyrën hungareze dhe jugosllave të ndërtimit të socializmit.

Ata shikonin filma bashkëkohorë perëndimorë, dëgjonin muzikë perëndimore, tek ata ishte e lejuar prona private, botimi i librave me shpenzime personale pa censurë të ashpër (Rumania) dhe kjo ishte ajo për të cilën fantazonin kot intelektualët sovjetikë. Me zhdukjen e socializmit ( stalinist dhe revizionist), u zhduk edhe alternativa politike e asaj që kemi sot.

Por, katastrofa shndërrohet në batutë. A mendoni që “sovjetët” janë zhdukur? Mashtroheni rëndë! Ata edhe sot mbikëqyrin përmes të gjitha çarjeve dhe pa “lirinë, barazinë dhe vëllazërinë”, pa ashensorë shoqërorë! Mendoj për ideologjinë. Me ideologji nënkuptojmë pikëpamjen që imponohet nga lart me dhunë dhe pa alternativë.

Ndërkaq, sa i përket gjykimit të shfaqur në filmin tonë… Polina Liske, e cila ka luajtur rolin e Katjas, pasi që në këtë skenë aktroi sulmin e papërmbajtshëm të histerisë, është shpërblyer me duartrokitje nga ana e gjithë grupit të shqiptarëve. Polina mbeti pa forcë pas atij dublimi të vetëm, ndërkaq që njerëzit pranë kamerave dhe mjeteve ndriçuese qëndronin me lot në sy. Kjo mbase tingëllon në mënyrë sentimentale, por kjo është e vërteta. Dhe, në atë mënyrë të njëjtë, njerëzit i duartrokitën Loridana Gjecit, kur po zvarritej në baltën e liqenit.

Shpresa që shikuesit rusë ta shohin filmin

Radio Evropa e Lirë: A do ta shohin shikuesit rusë këtë film?

Yuri Arabov: Shpresoj që po. Por, do të ishte më e menqur që filmin së pari ta paraqesim në festivale të njohura. Kjo kryesisht është punë e producentit. Ky edhe është problemi. Producentët vendorë e dinë që shikuesi i zakonshëm nuk i do pamjet me vuajtje dhe të burgut. E kush i do ato? Edhe unë i urrej. Kemi xhiruar në burg “të gjallë”, i cili me krejt kapacitetin punonte në shekullin 20. Kështu që gati sikurse ta kem vuajtur atë.

Radi Evropa e Lirë: Dhe, sërish momenti politik: Tash edhe në Rusi nuk është se duan edhe aq që të gërmojnë të kaluarën…

Yuri Arabov: Po, mund të thonë: Po krijoni aludime për diçka…

Radi Evropa e Lirë: Për disa realitete ruse?

Yuri Arabov: Unë si skenarist kam punuar në temën “Testamenti i Leninit”, për Nikolaj Dostalj. Është i bazuar në biografinë e prozatorit dhe poetit Varlam Shelamov, kështu që mua personalisht, nuk më duhet që të bëj kurrfarë aludimesh. Mund ta them drejtpërdrejt. Të rrëfej, të themi, një rrëfim “argëtues”. Në muajin maj të vitit 1944, grekët etnikë ishin deportuar nga Krimea bashkë me tatarët e Krimesë. Arsyeja nuk dihet: ndoshta sepse ata nuk hynë në radhët e partizanëve. Por, as me fashistët ata nuk bashkëpunuan, kjo është e sigurt, sepse në të kundërtën do t’i pushkatonin.

Liritë e imponuara

U dhanë kohë tre orë që të bëhen gati dhe ata u transportuan në Lindje në vagonat për bagëti. I zvarritën ashtu më shumë se një muaj dhe nuk i ushqyen. Rreth gjysma e tyre vdiqën nga tifoja dhe uria. I varrosnin menjëherë aty afër, pranë hekurudhës. Ata që mbijetuan, i vendosën në një kamp afër Ufës, ku edhe kanë qenë deri në vitin 1956.

Më pas, ndodhi “më interesantja”. U zgjuan një herë njerëzit dhe panë se si dyert e kampit ishin të hapura, roje nuk kishte, ndërkaq nga rrethojat po hiqeshin telat gjembor! Por, askush nuk shkoi askund, sepse nuk kishin ku të shkonin, ishin mësuar me shtëpizat e kampit dhe kampi u ishte bërë shtëpia e dytë. Atëherë filluan që nga aty t’i dëbojnë me dhunë për në liri, me ndihmën e ushtrisë…

Unë nuk po e trilloj këtë. Kjo është historia e shkurtë e familjes sime. Liria e dhunshme e imponuar (ashtu sikurse edhe mungesa e lirisë) është metafora e jetës sonë shoqërore. Gjatë viteve 1987-‘88, u zgjuam dhe nuk kishte tela, ndërkaq udhëheqësit na shtynin kah tregu i lirë. Dikush u nis, sikurse unë, e dikush ende qëndron dhe thotë, “Më dëgoni, unë kam lindur në shtëpizë dhe kjo është shtëpia ime!”. Te ne gjithçka bëhet nën presion: edhe liria na jepet nën presion, po ashtu edhe mungesa e lirisë…

Aktorët e panjohur

Radio Evropa e Lirë: Cilët aktorë janë të angazhuar në film? Me sa kuptoj, në fazën përgatitore nënkuptohej që në film të marrë pjesë të paktën një “yll” evropian.

Yuri Arabov: Nuk ka aty kurrfarë yjesh, të gjithë janë të panjohur dhe shumë pjesëmarrës nuk janë fare aktorë. Polina Lisk, e cila luan rolin e Katjas, ka pasur vetëm një film. Për rolin e Valbonës, shoqes së saj, më propozuan një aktore të popullarizuar vendase, por ajo nuk krijonte çiftin me Polinën. Më duhej një kontrast. E thënë në mënyrë të vrazhdë, Polina duhej të ishte “ajri” dhe ne për të kërkonim “tokën”.

Ajo “tokë” u gjet. Në provat për rolin e radhës së dytë erdhi aktorja më pak e njohur, Loredana Gjeci, një person shumë i talentuar, me arsimim të aktrimit, por pa përvojë në film. Më duket se atëherë punonte në një bar. Unë bisedova me të “për asgjë” (dhe kjo është mënyra më e dashur e bisedimit me aktorë) dhe shkëmbyem shikimet me xhiruesin dhe regjisorin tjetër… Të dy më pohuan me kokë, u kuptuam pa fjalë. Valbona ishte gjetur! Ajo në fakt ishte ajo “toka”, që do ta varroste Katjen tonë. Producentët, në fillim, shprehën në mënyrë aktive mospajtim. Por, unë ia shfaqa provat Sokurovit dhe ai më shkroi nga Petersburgu: “Mos dysho”. Mendimit të “mjeshtrit” askush nuk mund t’i kundërvihej.

Statuja e Enver Hoxhës u rrëzua në shkurt të vitit 1991, Tiranë, Shqipëri.

Statuja e Enver Hoxhës u rrëzua në shkurt të vitit 1991, Tiranë, Shqipëri.

Ka pasur probleme me figurën e Enver Hoxhës, sepse çdo shqiptar e njeh udhëheqësin dhe kjo është keq. Fillimisht, menduam për grim plastik, por është më pak elegant. Kam shikuar gjatë dhe kuptova që për shkak të kësaj maske më duhej të ndryshoja të gjithë konceptin e filmit. Më në fund hoqëm dorë nga grimi. Aktori Neritan Liçaj, i cili e luan këtë rol, vendosi nën faqe tamponë të pambukut, që fytyra t’i dukej më e rrumbullakët. Edhe pala shqiptare e pranoi një Hoxhë të tillë. Me siguri që ngjante fizikisht me të, ashtu sikurse edhe në kuptimin e përmbajtjes së brendshme.

Çdo ditë e xhirimit sikur tërmeti

Radio Evropa e Lirë: Si u zhvillua xhirimi?

Yuri Arabov: Xhirimi, në njëfarë mënyre, është si lufta. Është luftë kundër çrregullimeve dhe rrethanave. E në luftë duhet të jesh pa nerva. Arrita që t’i “shkyçja” nervat dhe kjo ishte mrekulli. Për shkak të tërmetit, as aktorët dhe as kostumet e tyre nuk arritën me kohë në Gjirokastër. Të themi, uniformat e rojeve të burgut i morëm nga Tirana vetëm disa minuta para xhirimit. Për fat, kostumografja Berina Kokona i qepi ato me duart e saj, në mënyrë të përkryer. Vajzat me këto uniforma dukeshin sikur kishin lindur me to. Pra, secila ditë e xhirimit ishte për ne, thënë figurativisht, sikur tërmeti.

Radio Evropa e Lirë: Në fillim, filmi e ka pasur titullin “Bashkëshortet ruse”. Pse, megjithatë u quajt “Gjirokastra”?

Yuri Arabov: Gjirokastra është qyteti, në të cilin është lindur Enver Hoxha dhe aty zhvillohet rrëfimi ynë. Është fjalë greke: Shqipëria gjendet në udhëkryqin e rrugëve evropiane, në kufi me Greqinë. Është vend i pabesueshëm, që i ka të gjitha, që nga mineralet e deri te pushimoret e nivelit ndërkombëtar. Kualiteti i ushqimit është i jashtëzakonshëm. Diçka sikur në mes të Italisë dhe Izraelit. Ndërkaq, njerëzit… në rast se më kanë toleruar, atëherë janë vërtet engjëj.

Radio Evropa e Lirë: “Gjirokastra” tingëllon sikur emërtim i tragjedisë greke!

Yuri Arabov: Kam provuar që ta xhiroj tragjedinë greke, me kulminacion dhe katarzë: kulminacioni është skena në automjetin për të burgosurit; katarza është ekzekutimi i Valbonës.

“Liritë qytetare mbeten vlerat kryesore shoqërore”

Radio Evropa e Lirë: A keni ide tjera për regji?

Yuri Arabov: Në vitet e mia është jomodeste të kesh çfarëdo ideje… Por, megjithatë, kam. Pas “Gjirokastrës”, dua të xhiroj diçka të thjeshtë… Për shembull, “Komedinë hyjnore” të Dantes. Ky do të ishte monument i mirë mbi varrin tim.

Radio Evropa e Lirë: Pyetja e fundit: Çfarë dëshironi më së shumti t’i thoni botës?

Yuri Arabov: Që Zoti nuk është budalla dhe se askush nuk mund t’i heqë “abstraksionet” mbi të cilat qëndron bota jonë – e mira dhe e keqja. Liritë qytetare mbesin vlerat kryesore shoqërore, por ato janë shkatërruese kur nuk e përfshijnë përgjegjësinë personale. Përgjegjësia personale gjithmonë matet me “shprehje abstrakte” të së mirës dhe së keqes. Fjalët e mia tingëllojnë banale në nivelin e bisedimit. Por, arti e ka gjuhën komplekse të “lakimit” dhe mund të niset “nga e kundërta” , në mënyrë që edhe një herë ta theksojë më të rëndësishmen. Dëshiroj që kësaj t’ia përkushtoj vitet e fundit të jetës sime.

Përgatitën: Julia Petrovskaja & Bekim Bislimi

Më 8 nëntor 1935 lindi aktori i shquar Alain Delon

VOAL – Vështrim i errët, fytyrë e fortë dhe e pakapshme, magjepsëse siç pak e kanë njohur para dhe pas tij, aktori francez Alain Delon lindi në Sceaux, afër Parisit, më 8 nëntor 1935.

Tashmë si fëmijë, në një fëmijëri që nuk është shumë e lehtë, ai tregon karakterin e tij rebel në shkollë, gjë që në mënyrë të pashmangshme kushtëzon sjelljen dhe rezultatet e tij.

Në moshën 17 vjeç, Alain Delon u rreshtua si parashutist në forcën ekspeditare franceze në Indokinë.

Në moshën 23 vjeç është debutimi i tij në film: pasi ka bërë një audicion në Romë, ai zgjidhet për filmin “Godot” (1958).

Në vitin 1960 regjisori i madh italian Luchino Visconti e dëshiron atë në filmin “Rocco dhe vëllezërit e tij” (me Claudia Cardinale), skena është një nga ato më të rëndësishmet për karrierën e aktorit francez.

Në vitet në vijim Delon punoi me regjisorë të tjerë të rëndësishëm të kinemasë italiane, mjafton të përmendim Michelangelo Antonioni (“L’eclisse”, 1962, me Monica Vitti). Në 1963 Alain Delon është në “Il Gattopardo”, përsëri nga Luchino Visconti, ku ai luan Princin joshës Tancredi, i paharrueshëm në interpretimin e tij, veçanërisht për audiencën femërore. Gjithashtu në kast është edhe Burt Lancaster.

Pas një lidhje të gjatë dashurie me aktoren Romy Schneider, në 1964 Alain Delon u martua me Nathalie Barthelemy, modele dhe nënë e fëmijës së tij të parë, Anthony.

Më 1966 ai ishte në “As nder as lavdi” (me Anthony Quinn) dhe në 1967 ai luajti në filmin “Frank Costello angel face” (1967, nga Jean-Pierre Melville), një nga shfaqjet e tij më të suksesshme.

Në vitet 1970, seks-simboli francez luajti role të ndryshme në ekranin e madh në disa filma: “Pishina” (1968), “Borsalino” (1970, nga Jacques Deray) në të cilën ai luan së bashku me atë që të gjithë e kanë konsideruar prej kohësh rivali i tij më i madh, Jean-Paul Belmondo; filma të tjerë për të mos u harruar janë “L’evaso” (1971), “La prima notte di quiete” (1972), “L’arrivista” (1974, me Jeanne Moreau), “Mr. Klein” (1976).

Në 1985 Alain Delon ndërpreu karrierën e tij duke thënë se ishte i gatshëm ta rifillonte atë vetëm nëse do të ndodhte të merrte pjesë në një film së bashku me Marlon Brando.

Pas divorcit me modelen Nathalie Barthelemy, fillon një histori e gjatë me aktoren Mireille Darc; pas saj është radha e Anne Parillaud, “Nikita” (1990) e Luc Besson.

Në vitet ’90 Alain Delon bëhet përsëri baba i dy fëmijëve, me modelen Hollandeze Rosalie Van Breemen.

Alain Delon mori një Ari të Artë për Arritjet e Jetës në Festivalin e Filmit në Berlin dhe Legjionin e Nderit (2005) për kontributin e tij në artin botëror të filmit.

Në vitin 2008 ai ishte Julius Caesar në kapitullin e ri kinematografik të sagës Asterix./Elida Buçpapaj

Më 3 nëntor 1931 lindi aktorja e shquar italiane Monica Vitti

VOAL – Maria Luisa Ceciarelli, aka Monica Vitti, lindi në Romë më 3 nëntor 1931. Në vitin 1953 ajo u diplomua në Akademinë e Artit Dramatik në Silvio D’amico dhe nga këtu filloi karrierën e saj në skenë duke interpretuar disa role të rëndësishme që e vendosën menjëherë në dritë: “Gjashtë histori për të qeshur” më 1956 dhe “Capricci di Marianna” më 1959.

Në vitin 1959 debutoi në kinema me filmin “Le dritte” dhe, menjëherë më pas, takoi një regjisor që do të bëhej mjeshtër: Michelangelo Antonioni. Së bashku, Vitti dhe Antonioni bënë katër filma “L’avventura” më 1960, “La notte” më 1961, “L’eclisse” më 1961 dhe “Deserto Rosso” më 1964. Jeta e regjisorit dhe aktores së re u lidh në një marrëdhënie romantike që zgjati rreth katër vjet.

Në gjysmën e dytë të viteve 60 Monica Vitti kalon në zhanrin e komedisë, duke demonstruar talentin e saj të shënuar si një artiste komiek dhe me fuqinë e saj të aktrimit, jo vetëm si një mishërim i shqetësimit dhe dërmimit. Nën drejtimin e Mario Monicelli më 1968 luan “Vajza me armë”, në 1969 “Amore mio aiutami” me Alberto Sordin, më 1970 “Drama e xhelozisë” dhe ” Të gjitha detajet në kronikë “nga Ettore Scola.

Ndërsa karriera e saj  filmike vazhdon dhe njohja artistike nuk i mungon – ajo fiton tre Shirita argjendi dhe pesë David di Donatello – ajo nuk largohet kurrë nga teatri: në vitin 1986 del në skenë në shfaqjen “Çifti i çuditshëm” me regji të Franca Valerit.

Edhe televizioni nuk e lë këtë interpretuese të shkëlqyeshme jashtë  dhe Monica Vitti më 1978 luajti përkrah të madhit Eduardo De Filippo luan në “Cilindrat”.

Kinemaja italiane po përjeton një moment të artë falë interpretimeve të saj dhe, në të njëjtën kohë, disa regjisorë të huaj nuk humbin mundësinë që ta kenë atë në filmat e tyre: Losey e drejtoi atë më 1969 në “Modesty Blaise, la bellissima che uccide”, Miklos Jancso në 1971 në “La pacifista” dhe Louis Buñuel në “Fantazma e lirisë” në 1974.

Paraqitjet e saj në vitet ’80 u bënë gjithnjë e më sporadike, duke interpretuar filmat e drejtuar nga partneri i saj Roberto Russo: “Flirt” i vitit 1983 dhe “Francesca è mia” i vitit 1986.

Në vitin 1990 bëri debutimin si regjisore me filmin “Scandalo Segreto” me të cilin fitoi Globin e Artë si regjisore dhe si interpret. Në 1993 u botua autobiografia e tij “Sette sottane”. 1995 shënon një moment shumë të rëndësishëm në karrierën e saj: ajo vlerësohet me Luanin e Artë në Festivalin e Filmit në Venecia.

Nga ana sentimentale ajo kishte tri histori dashurie të gjata dhe të rëndësishme, e para me regjisorin Michelangelo Antonioni, më pas me drejtorin e fotografisë Carlo Di Palma dhe së fundmi me fotografin e modës Roberto Russo, me të cilin u martua në vitin 2000.

Më 2 nëntor 1910 lindi këngëtarja e shquar lirike Tefta Tashko Koço

Tefta Tashko Koço (lindur si Tefta Tashko; Faiyum, Egjipt 2 nëntor 1910 – † Tiranë 30 dhjetor 1947) këngëtare e shquar lirike në interpretimin e këngës popullore qytetare mbarëshqiptare dhe Artiste e Popullit e Shqipërisë.

Tefta ishte vajza e patriotit të shquar shqiptar nga Frashëri i Përmetit, Thanas Tashkos i cili prej vitit 1910 qe vendosur familjarisht në Egjipt. Me vdekjen e Thanas Tashkos më 1915, familja e tij kthehet në Korçë në vitin 1921. Në Korçë kemi aktivizimet e para të Teftës si këngëtare dhe data 26 qershor 1926 mbahet si koncerti i saj i parë në publik. Në shtator të vitit 1927, Tefta me gjithë familjen vendosen në Montpellier, Francë, ku ajo filloi edhe studimet muzikore, për t’i vazhduar ato me sukses në Konservatorin Superior të Parisit. Në vitin 1930, Tefta bën inçizimet e para muzikore pranë shoqërisë diskografike “Pathe”-Paris, si pjesëmarrëse në grupin e këngëtarit të shquar të polifonisë himariote Neço Mukon. Me përfundimin e studimeve, Tefta kthehet në atdhe ku më 26 nëntor 1935 shënohet edhe koncerti i saj i parë si këngëtare profesioniste në Shqipëri koncerte të cilat ajo i dha në shumicën e qyteteve shqiptare. Pikërisht në këto vite, Tefta futi në programet e saj krahas arieve lirike të autorëve të shquar botërorë si Moxart, Guno, Shubert, Verdi, Donixeti, Pergolezi, Belini, Puçini, Rosini, etj, dhe këngët popullore shqiptare, si pjesë integrale e kulturës muzikore popullore shqiptare. Janë rreth 89 këngë popullore të të gjithë qyteteve të Shqipërisë që Tefta i kishte në repertor dhe rreth 36 prej tyre ajo i regjistroi në pllaka gramafoni në vitet 1930, 1937 dhe 1942 në Paris, Francë dhe Milano, Itali. Ndër to po përmend: “Zare trëndafile”, Të dua, moj goc’ e vogël”, Bilbil çapkëni”, Qante lulja lulen”, “Kenke nur i bukurisë”,”As aman, moj lule” etj. Sipas Hysen Files: Tefta diti të nxirrte nga kënga popullore ndjenjën e thellë që populli kishte shkrirë në të. Njihet tanimë faktet se Tefta Tashko i ka mbledhur një shumicë këngësh direkt nga goja e muziktarëvë të shuar popullore të vendit tonë. Një gjë të tillë e provon edhe pjesmarrja e Teftës së bashku me këngëtaren tjetër të shquar Marie Kraja në festivalin e folklorit të mbajtur në Firence, Itali më 30 Maj 1939 krahas këngëtarëve dhe muziktarëve të shquar popullorë të atyre viteve si Adem Mani, Xhevat Boriçi, Kolë Vjerdha, Taip Kraja, Karlo Pali etj. Në listën e gjatë të këngëve popullore të kënduara nga Tefta do të bashkangjisnim edhe këngët popullore të përpunura nga kompozitori Kristo Kono me poezi të Lasgush Poradecit si p.sh “Kroi i fshatit tonë”, apo “Kur më vjen burri nga stani”. Krahas Teftës, do të përmendim edhe dy këngëtare të tjera të shquara në interpretimin e këngës popullore qytetare: Jorgjia Filçe Truja dhe Maria Paluca (Kraja). Në vitin 1945, Tefta këndon në operën e Beogradit me shumë sukses rolin e Mimisë nga opera “Bohemë” e Puçinit dhe atë të Rozinës nga opera “Berberi i Seviljes” e Rosinit. Në vitin e fundit të jetës ka qënë vazhdimisht e sëmurë. Vdiq në moshën 37-vjeçare.

Tefta Tashko u martua me Kristaq Koçon dhe pati një djalë me të, dirigjenitin Eno Koço, Arstist i Merituar.

Këngët popullore të Tefta Tashkos, regjistruar pranë “Columbias”-Itali, 1942: “Un’o ty moj të kam dashur”; “Kjo dashtnija kjoft mallkue”; “Kenke nur’ i bukurisë”; “Për një ditë, kur del goca në pazar”; “Këndon Kumrija”; “Metelikun ta kam falë”; “Ma ven dorën përmbi dorë”; “Dallandyshe vaj, vaj”; “Qante lulja lulen”; “Moj fëllanxë”; “Sa me shpejt ma vunë, moj, kambën”; “Dy gisht përmni vetull”; “Moj hyrije, bukurie”; “ Shamija e beqarit”; “Iku nata”; “Del një vashë prej hamamit”; “Zare trëndafile”; “Të dua, moj goc, e vogël”; “As aman, moj lule”; “Kroi i fshatit tonë”; “O moj sylarushe”; “Dolla në penxhere”; “Bilbil çapkëni”; “As u gremis moj lejthate”; “Dashtnuer tu bana”; “Ani, moj Hatixhe”; “Seç këndon bilbili malite”; “Shkapërceva dy-tri male”; “Edhe ky bilbili çka qënke një zog”; “Kam shtëpinë e vogël”; “I kam hypë vaporit”; “Fry, moj er’ e malit”; “O na atë fushë t’mejdanit”; “Edhe gurët e sokakut”.

Krantja Mustafa, “Artistja e Popullit Tefta Tashko Koço”, gaz. “Drita”, 1961, 31 dhjetor; Naçe P, “Tefta Tashko Koço”, “Ylli”, 1963, nr. 12; Kono Kristo, “Me dashurinë për atdheun dhe këngët e popullit”, gaz. “Drita”, 1976, 25 korrik; Mio Sokrat, “Bilbili i këngës shqiptare”, gaz. Përpara, 1977, 21 dhejtor; Filja Hysen, “Tefta Tashko Koço”, Tiranë 1980; Frashëri Thoma, “Interpretuese e shquar e këngës popullore”, gaz. Drita, 1982, 26 dhjetor; Koço Eno, “Tefta Tashko Koço dhe koha e saj”, Tiranë 2000; Zaja Sami C, “Heti njeri i urtë i Shkodrës” Shkodër 2000 etj.


Send this to a friend