VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Kanga XXXII (Ferri) TË KISHA VARG TË ASHPËR E TË ÇJERRË – Nga DANTE ALIGHIERI – Përktheu PASHKO GJEÇI

By | October 15, 2021

Komentet

KE DALË E MË PRET… – Poezi nga DEMIR GJERGJI

-Serenadë-

– Kthehu! – më bën zë mengjesi nga pushi i butë i faqeve,
Nga pjalmi i zemrave të
manushaqeve,
Nga puhiza e kaltër mbi bluzën e hollë,
Nga avulli mbi lëkurën e qullur me qiell,
Nga mrekullia e ëndrrës së parë erotike…
– Kthehu! – ma bën me dorë ajo paradite.

Kthehem dhe nisem!
Thërrmohem dhe një herë nëpër cicërima,
Në sy mbaj kraficën e hënës, dhuratë për ty.
Shkrihem, – petale dëbore përmbi luleborë.
E marr përdore kometën e humbur në dritë të paradites…
Fishkëllej në kërcej, kapërcej vise, qiej,
Sa vjen, më i lehtë, sa vjen, më fshehtë, sa vjen, më i nxehtë.

Ke dalë e më pret,
Në mesudhë, në mesditë, në mesjetë,
Cicërimë dhe puhizë, polen ëndrre dhe kometë.

– Kthehu, – mëngjesi thërret.
Manastiri i mbrëmjes bën gjumin vet.

Atdheu Më i Shtrenjtë Se Gjaku – Rrëfime për Skënderbeun Nga Naum Prifti

 

Sekretari trokiti në derën e dhomës së vogël, që Skënderbeu e përdorte si studio dhe e lajmëroi se nipi si edhe shoqëruesit kishin arritur te portat e kështjellës së Krujës.

-Le të hyjnë!

Vetëm kaq tha Skënderbeu duke ngritur vetëm shikimin drejt sekretarit dhe iu kthye punës që kishte mbi tryezë. Ai nuk doli t’i priste dhe madje nuk shfaqi asnjë gëzim, kur dëgjoi lajmin. Ftohtësia ndihej në zë dhe dukej në fytyrën e tij.

Kur dera u mbyll pas sekretarit, Skënderbeu sërish me pendën në dorë provoi të mbaronte letrën mirëpo frazat i zuri ngërçi dhe mendimet u turbulluan. Penda dukej sikur bënte vetëm gërvishtje nervoze, disa fjalë të shtrembëra nisën të përsëriteshin nga dy herë dhe shkrimi deri aty i rregullt dilte i shprishur sikur e shkruante një dorë e pamësuar. Ai e bëri shuk letrën dhe e hodhi në shportë. U ngrit në këmbë e shkoi te dritarja. Jo më kot kishte zgjedhur si studio dhomën nga juglindja. Atë e rrihte dielli më gjatë, qe me e ngrohtë dhe me më shumë dritë se të tjerat, dhe nga dritaret e saj dukej një panoramë që përmblidhte valëzimet e buta të kodrave, fushën poshtë, kënetën dhe hapësirat ujore të Adriatikut. Ndryshe nga ana lindore, që e priste dhe e kufizonte faqja shkëmbore dhe e ashpër e malit, këtej syri të çlodhej në hapësirat e largëta e të avullta të detit.

Atë ditë avujt uleshin mbi ujërat e detit dhe një qiell gri e i ftohtë rëndonte mbi malet. Në të vërtetë asnjë lloj peizazhi nuk do të ishte në gjendje t’ia largonte mendimet që i zienin në kokë. Prej disa ditësh kishte marrë një letër të shkurtër nga Gjergj Balsha ku e njoftonte se kështjella që ishte nën komandën e tij qe pushtuar nga turqit fare rastësisht. Ndërsa ai dhe kapedanët e tjerë kishin dalë për gjah larg kështjellës, turqit kishin ardhur papritur dhe e kishin shtënë në dorë. Të zotët kishin ngelur përjashta, të huajt qenë futur brenda.

Pushtimi i kështjellës së Modricës e tronditi Gjergj Kastriotin, sepse veç të tjerave hapte një të çarë në unazën e mbrojtjes nga ku turqit e kishin shumë më të lehtë të sulmonin tokat arbërore. Skënderbeu kërciste dhëmbët nga inati, kur mendonte sesi kishte rënë kështjella në duart e osmanllinjve, pa u shkrehur një top, pa u ndezur një fitil, pa flakëruar një shpatë, pa u hedhur një shigjetë, pa u thyer një shtizë.

Kapedanët e vjetër, të cilët po luftonin kundër turqve për dymbëdhjetë vjet, e kishin quajtur gabim emërimin në rang gjenerali të një djaloshi, që gjer në atë kohë nuk ishte dalluar në beteja apo kuvende. Gjergj Kastrioti kishte thënë se do të shikonte zotësinë e gjithsecilit dhe do t’u caktonte edhe postet e detyrat sipas aftësive dhe shërbimeve. Rënia e kështjellës së Modricës u dha shkak feudalëve dhe princave të kujtonin rastin e thyerjes së ushtrisë arbërore përpara Kështjellës së Beratit nën drejtimin e kunatit të prijësit. Ndonëse Skënderbeut s’i kishin thënë gjë drejtpërsëdrejti, ai e ndiente nga vështrimet e oborrtarëve e kapedanëve se rasti në fjalë ishte më i rëndë. Kunati axhami kishte dhënë jetën ndërsa nipi po vinte në kështjellën e Krujës me një arsenal gjahu, pajisje e kuaj, sikur të shkonte për verim. Në korridore dëgjoheshin përfolje nga oborrtarë dhe vizitorë:

-Të ishte njeri tjetër, Gjergji s’kishte për ta pranuar.

-E ka nip. Nipi duhet më shumë se evlati!

-Edhe sikur të dojë, s’ka çfarë t’i bëjë, se duhet të prishet me të motrën.

-Gjergji i vogël nuk i afrohet as deri në thua daiut të vet.

-Në të ngrënë dhe në luks ia kalon.

Skënderbeu edhe pse nuk i dëgjonte këto komente i merrte me mend. Ai kishte  thirrur një pjesë të mirë të princërve dhe e feudalëve për të biseduar për traktatin që propozonte Senati i Venedikut. Të ftuarit e fundit priteshin të vinin në mëngjes. Gjersa te hapej mbledhja, ai duhej të merrte një vendim për Gjergj Balshën. Ç’të bënte me këtë komandant pa kështjellë? A t’i besonte një detyrë tjetër më pak të rëndësishme a ta linte fare pa përgjegjësi?

Këto pyetje parakalonin në mendje ndërsa dyshimin se kishte të bënte me një akt tradhtie e largonte me ngulm

Kur ia kishte besuar kështjellën e Modricës dhe rrethinat e saj, Skënderbeu kishte peshuar si cilësitë e mira ashtu dhe dobësitë e Gjergjit të ri dhe për çudi, virtytet dhe veset plekseshin si një gërshet. Më së fundi Skënderbeu kishte arsyetuar se për një gjë mund të ishte krejtësisht i qetë dhe i sigurtë se për nipin e tij Gjergjin e Balshajve nuk mund të vihej në pyetje besnikëria. Nëse Hamzai tradhtoi, këtë tradhti e bëri jo vetëm nga etja për pushtet, por edhe nga nxitjet e pareshtura të turkeshës, nënës së tij, ndërsa Gjergji i Jellës pikërisht për shkak të nënës nuk  kishte për të tradhtuar kurrë.

I kaloi edhe një herë me radhë nëpër mend ngjarjet e rënies së kështjellës së Modricës. Komandanti i kështjellës i shoqëruar nga shpura dhe pjesa  më e madhe e garnizonit kishte dalë për gjah. Pse e kishte marrë garnizonin pas? A nuk mund t’i linte më shumë ushtarë brenda në kështjellë? Si erdhën turqit papritur dhe pse ishte e hapur porta? Një palë ikin nga njëra anë e një palë vijnë nga ana tjetër.

Skënderbeu i njihte turqit dhe e dinte se për t’ia arritur qëllimit ishin gati të përdornin çfarëdo mjeti e manovre. Agjentë sekretë, të paraqitur si diplomat ose tregtarë të  huaj kryenin misione të ngarkuara nga turqit dhe merrnin shpërblime. Turqit atë që s’mund ta fitonin me gjak ose me trimëri e blinin me para. A nuk i kishin propozuar Vrana Kontit me anë të një raguziani një shumë prej 300.000 dukatash po qe se bindej të dorëzonte kështjellën e Krujës? Vrana Konti e kishte hedhur poshtë me neveri atë propozim, por një tjetri, në vend të tij, me karakter të dobët mund t’i qe prishur mendja.

Skënderbeu doli nga studio dhe pasi përshkoi korridorin, hyri në dhomën e ngrënies. Ia mori mendja se aty do ta gjente të nipin dhe nuk u gabua . Ai po u tregonte anekdota vajzave dhe grave që ishin aty dhe ato po shkriheshin së qeshuri. Me t’u dukur te dera Skënderbeu, Gjergj Balsha u mundua t’i jepte fytyrës një pamje të pikëlluar dhe sakaq gratë u shpërndanë.

-Ç’qe kjo që na bëre? – e pyeti Skënderbeu , pa i dhënë dorën.

-Një fatkeqësi, asgjë më shumë.

-Si dole për gjah kur turqit ishin aq pranë?

-Nuk kishim asnjë dijeni. Ata erdhën fare papritur.

-A nuk ke dyshim mos i ka lajmëruar njeri për ikjen tuaj?

Gjergj Balsha ngriti supet. Mund të kishte ngjarë dhe ashtu, por ai s’dinte gjë.

-Pse e nxore gjithë garnizonin jashtë kështjellës?

-Shkuam për drerë dhe kjo gjueti…

-Unë di se kur është kohë lufte nuk dilet për gjah, – i tha rreptë Skënderbeu.

-Dajo, po marr guximin t’ju them se po të vazhdoni të më pyesni në këtë mënyrë, nuk do të pranoj të përgjigjem.

Skënderbeu nuk lëshoi pe.

-Unë mendoj se duket të përgjigjesh dhe të përgjigjesh mirë.

Gjergj Kastrioti e nënvizoi fjalën “mirë” e ajo mori një nëntekst të fortë. –Jo vetëm para meje, po kundrejt gjithë atyre që do të pyesin. Mos e kujton gjë të vogël pushtimin e një kështjelle? Përgjegjësia dhe nderi prej fisniku u detyrojnë më shumë nga sa pandehni.

-Unë s’kam asnjë faj! – bërtiti Balsha i ri i fyer, duke përpjekur dorën në tryezë. –Çdo gjë ngjau fare rastësisht.

-Shumë rastësi kanë ngjarë brenda një dite… –tha me ironi Skënderbeu. – Ju ikni për gjah, turqit vijnë papritur. Ardhjen e tyre s’e lajmëron askush, tymtarët flenë, britësit s’ndodhen në vendin e tyre, në kështjellë s’mbetet asnjë ushtar dhe turqit futen drejt nga porta e madhe…

Gjergj Balsha e pa se daja qe shumë i zemëruar dhe biseda kishte marrë ters. Ktheu kokën nga dritarja, sikur donte t’i thoshte: “Mjaft më torturove! Tani unë po e ndiej gabimin vetë!”

Fytyra e mbushur e Gjergj Balshës, nofulla katrore e fortë dhe sytë e vegjël e të shndritshëm tregonin qartë se ai kujdesej veçanërisht për tryezën e bukës. Jaka e bardhë e këmishës vinte edhe më në dukje ngjyrën e kuqe të lëkurës.

-Kush urdhëroi të hapej porta? – e pyeti Skënderbeu.

-Askush! Ajo qe hapur.

-Kur dolët për gjah a nuk i porositët ta mbyllnin?

-Habitem si ju vete mendja të dyshoni, – tha Gjergj Balsha ndërsa sytë i vërtiti sa nga njëra anë te tjetra.

-Hapja dhe mbyllja e portës bëhet vetëm me urdhër të komandantit të kështjellës. Atëherë kush urdhëroi të mos mbyllej porta, kur dolët përjashta?

-Unë! – u përgjegj me inat Gjergj Balsha.

Skënderbeu, me duar prapa, filloi të bënte ecejake nëpër dhomë. Hyri një kështjellar dhe i kumtoi diçka. Skënderbeu i bëri me shenjë të mos largohej.

-Mos edhe kjo është rastësi? – e pyeti Skënderbeu.

-Sigurisht! Pse, mos kisha dëshirë të mbetesha pa kështjellë dhe të vija këtu për të kërkuar strehë dhe bujtje?

Skënderbeu e mbërtheu në vend me një vështrim të rreptë.

-Gjergj Stres Balsha, o njeri i dobët, ti ke rënë në marrëveshje me armiqtë, ti ke lënë hapur portën, ti e ke shitur kështjellën.

Kaq e papritur qe kthesa dhe akuza, sa Gjergj Balsha humbi ngjyrat e u zverdh duke lëshuar duart poshtë.

-E shoh se qëndrimi im këtu qenka i tepërt dhe i padëshirueshëm, prandaj do të iki që këtë çast, – tha duke u ngritur në këmbë.

-Nuk do të ikësh pa u përgjigjur gjer në fund për tradhtinë që ke bërë, – gjëmoi Skënderbeu dhe pastaj, duke u kthyer nga ushtari, i dha urdhër. –Që këtë çast futeni në burgun e kështjellës dhe jepjani gjyqit!

Vendimi i Skënderbeut e mpiu Gjergj Balshën dhe ai nuk bëri asnjë kundërshtim kur e çarmatosën. Vetëm kur po e hiqnin nga salla, ktheu kokën dhe bërtiti:

-Nuk do t’jua harroj këtë poshtërim!

Skënderbeu i ktheu shpinën dhe nuk iu përgjigj.

Lajmi i burgosjes së Gjergj Balshës dhe akuza për tradhti u përhap menjëherë në të gjitha skutat e kështjellës. Në derë u ndje trokitja e butë e gishtërinjve të së shoqes dhe ajo hyri menjëherë në dhomë. Dukej e tronditur dhe përmbahej me zor.

-Më ndjeni, zot, që ju ndërpreva.

Qëndroi një çast si për të gjetur aty fillin e bisedës e si  për të kërkuar fjalët më të përshtatshme. Gjergji pyeti veten: “Ka ardhur vete, apo e ka dërguar ime motër? Ka më shumë të ngjarë ta ketë dërguar ajo, ngaqë s’do të vijë vetë ose ngaqë është zemëruar”.

-Në kështjellë s’flitet gjë tjetër, veçse për atë që ndodhi pak më parë…. – Zëri i dridhej lehtë dhe në sytë e butë shihej një dëshpërim i sinqertë.

-Në kështjellë edhe më përpara flisnin për të. –Ai u ngrit në këmbë dhe po përpiqej të mbërthente përpara pasqyrës tokëzën e togës.

-Ç ’do të thonë të tjerët  për këtë veprim?

Ai nuk u përgjigj menjëherë dhe kjo vonesë nuk iu duk shenjë e mirë së shoqes.

-Unë bëra atë që duhej të bënte çdo njeri në vendin tim.

-Mos harro se është gjaku yt!

-Andronika! – ai nuk e thirri me emrin përkëdhelës Donika, siç e thërriste gjithmonë, dhe asaj iu ndrydh zemra. – A thua të ketë gjak ai njeri? – Dhe pas pak vazhdoi. – Edhe një pikë gjak arbri të kishte në trup nuk do të bënte atë që bëri.

Donika e kuptoi se i shoqi në këtë çështje qe tepër i prerë.

-Pse je kaq i bindur në fajësinë e tij? Gjithçka mund të ketë ndodhur rastësisht ose nga pakujdesia.

Skënderbeu u kthye nga Donika.

-Një dyshim i vogël më vërtitet ende në kokë. Por qoftë tradhti a pakujdesi, faji mbetej faj.

-Ka të ngjarë të jetë pakujdesi!-i tërhoqi vëmendjen ajo te fjalët e tij.

-Po atëherë pse s’bëri atë që do të bënte gjithkush në vendin e tij? Të përpiqej të fitonte me nder atë që humbi me turp! Pse nuk luftoi kur u kthye? Kapedani i mirë e braktis i fundit anijen ose mbytet bashkë me të.

Donika para se të dilte i tha:

-Ende ka gjëra të paverifikuara.

Por Skënderbeu tashmë nuk kishte dyshime. Ai ia njihte dobësitë dhe të metat nipit, por kishte shpresuar se detyra dhe përgjegjësia do ta burrëronin. Ishte kureshtar të mësonte prapaskenën e ngjarjes si edhe arsyet që e kishin nxitur të braktiste kështjellën. Nuk vonoi shumë dhe Gjergj Stres Balsha pohoi para hetuesisë se kishte rënë në marrëveshje të fshehtë me turqit dhe ua kishte dorëzuar kështjellën për 30.000 dukata. Që të dukej se çdo gjë kishte ngjarë rastësisht e nga pakujdesia, qe organizuar gjahu dhe largimi i trupave mbrojtëse! Skënderbeu urdhëroi që të dërgohej në burgjet e Napolit duke thënë se fajtori kushdo qoftë duhet të marrë dënimin e merituar.

-Edhe tokës i vjen rëndë prej tij, sepse ai e shiti atë, –  u tha prijësi i madh kapedanëve shqiptarë të mbledhur për traktatin e Venedikut. Të gjithë në atë sallë dhe në çdo cep të Arbërisë e dinin se motoja e Skënderbeut ishte:

“Atdheu është më i shtrenjtë se gjaku.”

DRURI I VETMUAR – Poezi nga ANTON PAPLEKA

 

Pashë një dru të vetmuar
Në një pllajë të shkretë

I rrethuar nga tufa bari të thatë
Nga kaçubat e mbuluara me brymë
Ai i ngjante një njeriu flokëbardhë
Që shkoqit tespihet e ditëve

Ai frushullinte në erën e acartë
Si një oshënar që flet me vete
Ngaqë nuk ka pranë asnjeri
Për t’ia hapur zemrën

Imazhi i atij druri të vetmuar
Nuk m’u shqit nga mendja shumë kohë
Më dukej sikur unë isha ai dru i vetmuar
Që frushullinte në erën dimërore

Pashë një dru të vetmuar
Në një pllajë të shkretë…

DEMIR GJERGJI: AJRI QË BËHET FRYMË DHE FRYMA QË SHENJTËROHET NË FJALË DASHURIE (Intervistë)

AJRI QË BËHET FRYMË DHE FRYMA QË SHENJTËROHET NË FJALË DASHURIE

Bisedë me poetin dhe gazetarin e mirënjohur të Radio Tiranës, Demir Gjergji

Bisedoi Keze Kozeta Zylo

Krijimtaria e poetit Gjergji është vlerësuar me çmimin e dytë kombëtar për poemën në vitin 1986, me çmim në “Ditët e poezisë Shqipe” në vitin 2001,  çmimin “Skampini” etj.
Poeti Gjergji ka për mburoje të vetëm, dashurinë njerëzore, çka e ka bërë dhe më interesante poezinë e tij qysh në moshën e hershme të rinisë.
Demir Gjergji ka qenë dhe vazhdon të jetë mjaft aktiv në faqet e shtypit të shkruar dhe në medien e folur.  Ka 12 vjet që punon si gazetar në Radio Tirana, duke realizuar një nga emisionet më jetëgjata dhe më interesante “Fjala si Fillim. Fjala si Flijim”, i cili i kushtohet tërësisht letërsisë dhe autorëve të saj.
Me këtë emision mjaft tërheqës ai ka fituar respektin e mijëra dëgjuesve shqiptarë anë e mbanë globit.

Poezitë tuaja janë të legjitimuara në dashurinë me “Biblën e Buzëve”, është kjo vetja juaj, apo diçka e fshehtë që e ndjen vetëm Bibla e buzëve në librin tuaj poetik?

Ndjehem mirë që këtë bisedë po e fillojmë me ndjenjën më të bukur: dashurinë.  Pa të cilën s’do të ishe as ti që të më pyesje e as unë, që të përgjigjesha.  Jam krejt i bindur se zanafilla e artit ka nisur me ndjenjën e dashurisë, madje mendoj se përpjekja e parë për të komunikuar dhe fjala, si mjet i parë i kësaj përpjekjeje ka lindur prej fuqisë së dashurisë.  Pa më pyet pak: pse lulet kanë ngjyra dhe aromë?  Për të tërhequr vëmendjen e bletëve, – na përgjigjet Biologjia.  Dhe ne vazhdojmë përsiatjen.  Të dashuruara me këto ngjyra dhe aroma, bletët rendin lule më lule.  Si pasojë lulet mbarsen, bletët mjaltëzojnë, pra lind jeta dhe ëmbëlsia e saj.  Kështu ndodh edhe me ne, njerëzit.  Vajzat i verbojnë pasqyrat duke qëndruar para tyre për t’u bërë të bukura që t’u pëlqejnë djemve… Dhe djemtë rendin pas tyre.  Vajzat ikin…Djemtë i ndjekin, u bëjnë shenja, këndojnë për to.
Letërsia dhe arti në përgjithësi do të ishin një djerrinë me ca trungje e cungje gungaçë, të djegur nga luftërat dhe urrejtja, nëse nuk do të ishte kjo lojë dashurie.  Kur kam qenë i vogël, para se të shihja ëndrrën e parë erotike, përballë shtëpisë sime të varfër banonte një fqinjë e bukur perri (të paktën kështu më dukej mua).  Ditët me të këqija të fëmijërisë për mua, nuk ishin ato me brymë, re apo shi ose kur isha i uritur, por pikërisht ato ditë, kur nuk arrija ta shihja atë.  Sa herë ajo shfaqej, unë bëja lëvizje të çuditshme, vrapoja, këndoja, bërtisja, që t’i bija në sy asaj.  Madje prisja kallama dhe bëja pipëza e iu bija vetëm që të më dëgjonte ajo. Ndonëse krijimi im i parë lidhjet me tjetër gjë dhe është krejt tjetër motiv, e them me bindje se kjo poezi ishte ngjizur brenda meje pikërisht nga ajo fqinjë.  Rrjedhimisht, e gjithë poezia dhe krijimtaria ime ka një qëllim, të tërheqë vëmendjen e dashurisë dhe ka si kryemotiv vetë dashurinë.  Edhe libri “Bibla e Buzëve” që është shkruar disa dhjetëravjeçarë larg asaj fëmijërie dhe kilometra të tëra larg asaj fqinje, në plazmën e vet ka ato vegime fëmijërie, të cilat ditë pas dite, vit pasi viti, dashuri pas dashurie, kanë plazmuar te kjo “Bibël” e thënë, pra Bibël e buzëve. Emocioni më i madh që kam marrë prej këtij libri ka qenë ai i paradisaditëve, kur një djalosh i ri, më ndali në rrugë dhe këmbënguli të më jepte një kafe.  Ndërsa pinim kafenë ai më tha se ishin dy vargje të këtij libri, me të cilat ai kishte arritur të hynte në “zemrën-kështjellë të së dashurës.

Sa është ndikuar poeti Gjergji nga poezia me motive popullore?

Shumë.  Sidomos në formë.  Është e tepërt të flasim këtu për artin e madh që ndërton folklorin. Poezia, padyshim si krijesa më e hershme e këtij folklori, veç elementeve të paarritshëm përmbajtësorë, ka një strukturë që vetëm vetë virgjëria e botës mund ta ketë.  Të vijmë prapë te lulet dhe te bletët.  Shihni hojzit e tyre.  Një strukturë prej nga kanë mësojnë arkitektët më të mëdhenj për të ndërtuar mrekullitë e botës.  Dhe fill pas kësaj, ktheni vëmendjen e hetoni strofat e poezive popullore. Në arkitekturën e tyre ka farfuri metaforash, gdhendje marramendëse aliteracionesh, përmasa harmonike rimash e ritmesh.  Ti hyn aty dhe harron që ka një tjetër botë jashtë, me dete, pyje, ura, qiej, rrugë, aventura, tempuj… Kështu ka ndodhur edhe me mua. Kam hyrë aty dhe nga brenda kam filluar të belbëzoj poezinë time.  Për shembull, kam thënë kështu, kur më ka bërë të vuaj malli për të dashurën: Ngrijmë në akujt e harrimit,/Ndërsa lemë takim në maj…/ Hapat mbaj pranë fundfillimit…/Hiqem mënjanë e qaj.  Dhe  për të folur kështu, natyrisht që më ka mësuar “poezia me motive popullore”.

Poezitë tuaja herë të çojnë në udhë të panjohura dhe herë ta japin direkt hartën e udhëtimit duke parë nga afër djegien e Yllit të ikur, si ta kuptojmë këtë?

Më ka pëlqyer gjithnjë të udhëtoj në udhë që nuk i kam shkelur më parë.  Ka qenë aq tunduese kjo dëshirë, sa kur më dhanë mundësinë në rininë e hershme të punoj në minierë, m’u duk se do të fluturoja në qiell nga gëzimi. Aty isha i sigurt se do të ecja në rrugë kurrë ta shkelura më parë. Në fundin e tyre, ishte terri i tokës, por edhe fëshfërima e pyjeve prehistorikë.  Nuk më hiqet nga mendja, kur në ato thellësi, llamba e minatorit që mbaja në ballë, ndriçoi befas një formë gjetheje të karbonizuar.  Atë çast në vetëdije më gjëmuan të gjithë pyjet e lashtësisë.  Sot shkeljen nëpër rrugë të reja e shoh krejt ndryshe: autostradat e mëdha, flurudhat e avionëve, miljet detare, avenjutë, aeroportet e botës gjithë më joshin si aventurë dhe si lëndë poetike.  Megjithëse dua të shënoj që poeti më parë ato i ka përvijuar mbase më bukur në fantazi në ndjekje të atij “Ylli të ikur”, që juve ju ka bërë përshtypje.  Poezia është një udhëtim drejt së panjohurës, ashtu si dashuria, të cilën vetëm enigma e mban si frymë gjallë. Dua të shtoj këtu se me dashurinë ndodh si me mumjen.  Sa është thellë në terrin e së panjohurës, ajo e ruan veten, formën. Me të dalë në dritë, zhbëhet.  Pra, atë krim që nuk kanë mundur ta bëjnë dot shekujt, e bën në një grimë kohe drita.  Pra po të mos ishte e panjohura, po të mos ishin rrugët e pashkelura, poezia do të kthehej në një bejte vulgare

Sa kanë zënë vend Zanat e bukura shqiptare në librat tuaja me poezi dhe çfarë do të çmonit më shumë tek gruaja shqiptare në veçanti?

Zanat?  E çuditshme!  Asnjë vajzë e adhuruar prej meje nuk ka mbajtur një emër të tillë. Megjithatë, si personazhe legjendash ato më kanë mahnitur, si gjithë të tjerët dhe mua për këtë i kam pasur frikë dhe tani që më pyetët vë re, se nuk i paskam në poezinë time!!!
Mbase nga frika se mund të më gurëzonin si krushqit e Eposit!

Mendoni se librat e tu janë strehuar në folezën e ngrohtë të zemrave të lexuesve dhe për rrjedhojë ndjeni se s’do të ikin kurrë nga kjo strehëz?

Po.  Gjithë e mendoj këtë.  Vazhdimisht përpiqem që të flas sa më bukur dhe rrjedhshëm përpara të tjerëve, qoftë edhe në një bisedë fare të zakonshme e të rastësishme një mik ose me një të panjohur.  Nuk i kushtoj rëndësi veshjes po aq sa të folurës.  Mbase kjo shtysë ka qenë në gjenin tim dhe kjo si duket më ka çuar te ligjërimi poetik.  Kurse tani synimi për të krijuar te tjetri një ndjenjë të bukur, një emocion, një shkak për të medituar, më është përforcuar më shumë. Kjo është e shpjegueshme. Duke qenë një gazetar mikrofoni, e ligjërimi i rrjedhshëm, ku duket edhe kujdesi  për t’i nxjerrë fjalët me një zë sa më të ngrohtë, më është bërë “sëmundje profesionale”, si i thonë.  Ndërsa kur shkruaj, natyrisht që së pari, jam “vetëm për vetëm” dhe harroj se dikush ka për ta lexuar krijesën time poetike, por pasi e kam përfunduar, ndjehem lexuesi i parë i atij krijimi dhe kështu më vijnë parasysh të gjithë ata që do të ndeshen me të, që do të shpenzojnë jetë nga jeta e tyre e shtrenjtë për ta lexuar.  Dhe për këtë arsye, pastaj kujdesi dhe përgjegjësia arrijnë shkallën kulmore.  Në procesin e shkarkimit ndjenjësor dhe shpirtëror, krijuesi mund të hedhë në shkrim gjithçka që e trondit, por për mendimin tim, lexuesit i duhet dhënë pjesa më e realizuar e kësaj krijimtarie. Mendoj se, jo çdo gjë e çastit mund të ketë të drejtën e botimit. Mediokriteti në letërsi është dëmi më i madh që mund t’i shkaktohet letërsisë dhe librit. Një krijimi i dobët hedh në erë urat e shenjta të komunikimit me lexuesin, krijon te ky i fundit një shije të keqe, që e çon atë deri në armiqësi me librin.  Sot shkrimi përhapet (Lexo edhe “trafikohet”) lehtësisht edhe përmes internetit, prandaj një lexues i kualifikuar mund të bjerë pre e meduzës mediokritet, po aq sa edhe një lexues i pajisur me shqisa e shije të një niveli të denjë mund të ketë luksin për të shkuar lehtësisht te letërsia e vërtetë.  Ky lexues do të doja të ishte imi dhe për këtë besoj vazhdimisht dhe gjithnjë kontrolloj veten.  Miqtë që më ka dhënë poezia, nuk do të m’i jepte askush në botë, prandaj nuk dua t’i humb ata!

Si ka qenë fëmijëria e poetit Gjergji dhe a ëndërronit se një ditë do të merreshit me letërsi?

Fëmijëria ime është nga më të vështirat e një fëmije, nga më të çuditshmet dhe mbase, për këtë arsye, sa herë ndodhem keq në jetë, thërras për të më bërë shoqëri dhe për të më mbështetur, atë fëmijën e Bregut të Sharrës, që vraponte nën ullinjtë dhe përmes baltës e erës, atë fëmijë  të uritur, të trysnuar, i cili kishte vetëm një ëndërr të bëhej: pilot!  Por mjaftoi një ditë një lajmërim në Këndin e Letrarit të Ri të shkollës që ky fëmijë të merrte vërtete fluturimin, veç jo me krahët e avionit, po me ato të letërsisë.  Atëherë ky fëmijë dinte vetëm, se ka ca kodra, ka ca pemë e drurë, ka ca zogj, ka shtëpi të varfra dhe njerëz të mirë, ka errësirë nate dhe dritë qielli, se ka yje dhe ujë që rrjedh në një përrua të vogël, se ka një kaltërim të çuditshëm në horizont, të cilin do ta takonte si në ëndërr, vetëm kur e shkëputën një herë nga prindërit dhe vendlindja për ta adaptuar në prindër të tjerë, dinte edhe se ka ca gurë varresh, mbi të cilët luante pa frikë me top, dinte… por nuk i kishte si ta merrte me mend se ka qytete gjigante, se ka sheshe qytetërimi, se ka skena ku bëhej art, se ka një Hollivud, se ka aeroporte etj, etj.  Megjithatë ai u ngjit në qiell pikërisht kur lexoi atë lajmërim që e ftonte të shkruante një vjershë.  Që nga ajo ditë ky fëmijë vrapoi marramendshëm drejt letërsisë, si drejt arit të botës, si drejt kurorave të perandorëve, pa ditur se do të mbetej gjithnjë një skllav i patjetërsueshëm i krijimit.  Ky fëmijë isha unë.

Si shkrimtar ndjeheni i lirë brenda krijimit tuaj, dhe a keni një farë presioni të brendshëm, në se do të shkruani në publik, çfarë ndjeni brenda shpirtit tuaj poetik?

Në ka një mënyrë për ta shijuar lirinë dhe për t’i zotëruar plotësisht hapësirat e saj, këtë e gjej te krijimi, te poezia.  Aty ndjehesh Zot, ndjehesh i gjithëfuqimshëm.  Gëtja thotë diku, se edhe nëse Zoti nuk ekziston, njeriu bëri mirë që e krijoi atë!  Në shkrim e sipër të një poezie vetja më duket si krijues zotash.  Dhe pastaj kur këtë liri e kam të gjithën timen, pa menduar se i kam hyrë në hise lirisë së tjetrit e sidomos kur mendoj se liria ime (krijimi në këtë rast) bëhet përmasë lirie për të tjerët, më duket se jam pushtuesi më antipushtues i kësaj jete dhe bote.

Ju keni gati 12 vjet që punoni si gazetar në Radion kryesore të kombit shqiptar, Radio Tirana, cila është filozofia juaj në emisionet që transmetoni?

Para se të vija në Radio Tirana, kam kaluar në punë nga më të ndryshmet, ku gjithnjë grindesha me shefat e mi, të cilët merrnin masa ndaj disiplinës time të dobët.  Kur kam hapur së pari mikrofonin për të folur si gazetar në këtë radio, menjëherë e kam çuar veten time përsëri në minierën e Manzës, kur me një shinë 80-kilogramshe në krahë, ngjitesha kodrave për te galeritë ajrore.  Ajo shinë më dukej vetëm 8 kile.  Dhe e dini pse?  Sepse në dorë mbaja një tranzistor të sinkronizuar te Radio Tirana që transmetonte muzikë ose faqe libri. Një ditë brigadieri që këtë gjë e quante thyerje të disiplinës në punë, ma fshehu radion.  Dhe unë atë ditë e lashë shinën në gjysmë të rrugës, nga që më mundi pesha e saj.  Kanë kaluar 12 vjet nga ajo e folur e parë si gazetar në mikrofonin e kësaj radioje dhe sa herë nis e transmetoj më del përpara vetja ime me shinë në krahë.  Ajo, “vetja ime”,
sot mund të jetë një bari, udhëtar, rojë etj.  Asnjëherë nuk kam për t’u lodhur nga kjo punë, sepse pasioni mund çdo lodhje.  Në ka gjë të shenjtë në këtë botë për mua, ai është mikrofoni i radios, i cili në çastin kur unë transmetoj, është veshi i dëgjuesit.

Ju drejtoni një nga emisionet kryesore letrare dhe më jetëgjata: “ Fjala si fillim, Fjala si flijim”, një titull shumë i gjetur për letërsinë dhe autorët, si e realizoni këtë?

Po të bëjmë një llogari të thjeshtë, këtë emision kam 12 vjet që e realizoj dhe e drejtoj çdo javë. I thonë afro 150 muaj, për nga 4 orë në javë. Pas shenjës së barazimit del shifra: mbi 600 orë program për letërsi nga biseda dhe krijimtaria e pothuaj të gjithë autorëve të letërsisë shqipe. Të gjitha këto biseda e them pa modesti, se mund të jenë lënda e mjaftueshme për një student që studion këtë shkencë. 90 për qind e këtyre emisioneve janë të drejtpërdrejta.  Përvojë, emocione jetë shkrimtarësh, sekrete nga studiot e tyre, debate, thënie e kundërthënie, krijimtari. Të gjitha këto të përcjella me përkushtim vetëm për dëgjuesin e radios. Them se krijimtaria ime do të ishte e përgjysmuar, nëse nuk do të përfshija në të edhe këtë pjesë të veprimtarisë radiofonike.

Gjatë punës në Radio Tirana, cilat janë përshtypjet me mbresëlënëse?

Janë të shumta përshtypjet. Përshtypja që nuk do ta harroj kurrë dhe qe do ta rrëfej me siguri edhe në botën tjetër, është çasti kur përshëndetem me dëgjuesit.  Do të doja që në atë çast të kisha mundësinë t’i dëgjoja të gjitha ata se si do të ma kthenin përshëndetjen.  Sa herë ngjit shkallët e këtij institucioni më duket sikur ngjitem lart në dinjitetin dhe personalitetin tim prej krijuesi dhe gazetari, të cilat nuk kisha ku t’i gjeja më të plota se këtu.  Ndërsa, sa herë hap derën e studios, më duket sikur hap derën e çdo shtëpie shqiptare për të bujtur aty.

Si i prisni vërejtjet që ju bën dëgjuesi i rregullt?

Vërejtjet gjithnjë i pres më mirë se sa vlerësimet. Ata që më bëjnë vërejtje më shumë se vlerësime i mbaj gjithnjë më afër.  Rrallë gjen të tillë miq sot.

Cili shkrimtar ka qenë ai që ju ka dhënë më shumë dhimbje në emisionin tuaj?

Janë shumë: Jamarbër Marko, Bedri Myftari, Fatos Arapi. Xhevahir Spahiu, Ali Podrimja, Bardhyl Londo, Kolë Jakova…, por sidomos Pani Taçi.  Një poet i kthjellët dhe i pastër si qiell prilli që sot pikon dhimbje, zhgënjim dhe tragjedi, sepse pjesën më të bukur të jetës e ka kaluar në burg.  Dhe pse?  Sepse në rininë e tij i kishte dhuruar një trëndafil të kuq një vajze që e dashuronte.  Në burg ai kishte dashur të vriste veten duke prerë damarët.  Në emision ai më tregonte se si thika ishte ngulur në mish dhe prej andej kishte shpërthyer gjaku. “Ai gjak më kujtoji atë trëndafilin e kuq që më mori në qafë,-tregonte Panoja … dhe vazhdonte: Në kllapi më doli përpara fytyra e asaj vajze.  Ajo fytyrë më rrëmbeu atëherë nga kthetrat e vdekjes dhe ja tek jam”. Ky rrëfim më ka tronditur thellë. Tri ditë rresht, pas atij emisioni, nuk arrija ta merrja veten.  Gjithkund shihja njollën e gjaktë
të…trëndafilit.

Bëni përzgjedhje të veprave të autorëve dhe si konkretisht?

Natyrisht që bëj një përzgjedhje.  Shkruhet aq shumë sot.  Më e vështirë është të zgjedhësh se sa të lexosh.  Kjo përzgjedhje duhet të jetë gjithkund në botën e botimeve.  T’ju them një rast, megjithëse po më vjen trup tani që ta kujtoj: një ditë më takon një nga ata shkrimtarët që shkruajnë fjalë, duke kujtuar se bëjnë letërsi.
“Dua të më ftosh në emisioni tënd”- më tha duke më zgjatur një tufë kartëmonedhash… Bëra sikur nuk e dëgjova….Edhe sot e kësaj dite, ndërroj rrugë, kur ai më del përpara.  Ndjehem vërtet keq kur e kujtoj këtë rast…

Keni censurë kur realizoni emisionet tuaja?

Në asnjë rast. Radio Tirana më ka dhënë mundësinë të jem vetvetja, sidomos në emisionin për letërsinë.  Këtë ia di për nder këtij institucioni.  Mikrofoni i atij emisioni është hapur për vlera letrare, jo për pasione dhe krahë politikë.  Këtë e them me bindje të thellë.  Në të janë ftuar që nga më të djathtët e deri te më të majtët dhe kanë thënë e shenjtëruar fjalën si fillim e si flijim.

Cilat janë dhimbjet dhe pengjet e poetit Gjergji?

Pengjet e mia?  Diku në një intervistë tjetër kam thënë se pengu më i madh është nëna ime, që nuk është më në këtë botë.  Po kam edhe një peng tjetër: është koha e jetës sime, që më kalon në gjumë.  Është e tmerrshme të mendosh se njeri është i detyruar t’ia dorëzojë “vdekjes” gjysmën e jetës së tij!
Kurse dhimbja më e madhe është ajo që më ka shkaktuar ikja nga kjo jetë e tim biri, Everesit. Është plaga përherë e freskët, dhimbja që nuk mund të përballohet.

Çfarë keni në dorë duke shkruar?

Tani kam në dorë duke shkruar këtë intervistë. Po u përgjigjem pyetjeve tuaja interesante.  Ndërsa po e mbaroj, e ndjej se po më thërret motivi i një poezie…

Së fundi, cili është mesazhi juaj për Diasporën, gazetarët dhe shkrimtarët e saj?

Gjithkush që ndodhet larg atdheut ka një zbrazësi të madhe në shpirt: është mungesa e Atdheut. Kjo mungesë është e ngjizur me ndjenjën e mallit, e cila ushqen vazhdimit ndjenjën e nderimit e të dashurisë për vendlindjen.  Lum Shqipëria që është e rrethuar me një mall dhe dashuri të tillë. Ky mall e kjo dashuri, ky idealizëm e përgjërim për këtë atdhe, është si atmosfera për planetin Tokë, ku jetojmë të gjithë.
Bashkatdhetarëve të mi nëpër botë, sidomos bashkëshkrimtarëve do t’u thosha: mungesa është prania më tronditëse.  Ju që jeni larg. e keni Shqipërinë më pranë se ne që jemi brenda saj.
Për këtë jam i sigurt.

Ju faleminderit z.Gjergji,

Ju faleminderit juve znj.Zylo

New York, Janar 2010

ERRËT&EGËR – Poezi nga DEMIR GJERGJI

 

Reptilët shkelin gjurmët e njerëzve,
Avionët ndalin trafikun e shpezëve.

Ujku i urtë me çip nën lëkurë,
Vesh zhgunin e fundit të territ në guvë,
Për t’i humbur ndjekjes së deles rudë.

Njeriu me gëzof ariu të murrmë,
Kafsh-on kofshë struci në furrë.

Tigrit të festës i bien bateritë,
Xhigolos në mesnatë i shterin fuqitë.

Qyteti mbeti prapa nesh* – Poezi nga JUSUF GËRVALLA

 

Frori kërcënohej atë ditë me borë e acar
Thurte kurora t’bardha mbi drunj e pullaz’
Atëbotë stolisur ballin ta kam me luleborë
Pa miq e prindër shkuam të bënim kurorë

Si dy shtegtarë të lodhur u gjetëm n’fërfllazë
N’krahët e natës u lëshuam, kërkuam konak
Në një kasolle t’vjetër ku s’na gjet njeri
U strehuam

Ngadalë po ngrysej nata
Diku larg diktuam një kasolle
Andej na drejtoi shtrëngata
Po na grishte e tymit larg një fjollë

Me neveri e dro atë botë kemi pritur
Mos farë dore e vrazhdë vjen të na shqetësojë

Frori lazdrohej atë ditë si ndonjë fëmijë
Përmes gishtash përpihej, kërcënohej t’i ngrijë
Atëbotë n’sytë e shqetësuar kam parë një shkëlqim
Që kërkonte në mua një mbështjetje, ngushëllim

Prapa mbeti qyteti dhe tërë ajo rrëmujë
Horizontet e zbehta dhe netët pa gjumë
Lamtumirën e fundit ia thamë përgjithmonë
Fëmijërisë së pabrenga dhe djalërisë sonë.

Mengadalë po ngrysej nata…

*Jusuf Gërvalla, 27 shkurt 1967

Suzana Gërvalla, bashkëshortja e Jusuf Gërvallës, ka publikuar në facebook poezinë të cilën e kishte shkruar  bashkëshorti i saj i ndjerë në ditën e martesës së tyre.

“Para 50 vjetësh, më 27 shkurt 1967, Jusufi dhe unë, në një ditë të ftohtë dimri, lidhëm jetën me njëri-tjetrin përgjithmonë. Vitet që pasuan shpesh ishin të rënda, të hidhura dhe plot sfida, por gjithnjë të mbushura me dashuri, poezi dhe muzikë. Në mbrëmjen e martesës sonë, Jusufi e shkroi këtë poezi,për të ngurosur përgjithmonë atmosferën e asaj dite”, ka shkruar Suzana Gërvalla, duke publikuar edhe poezinë e shkruar para 50 viteve.

MË MORI NJË MJEGULL – Poezi nga DEMIR GJERGJI

 

-Ika zemëruar-ë
Me cigare shuar-ë-
(Folklor)

Bëra të të ik për tutje,
Barabar me barin, ulëtaz mbi ujëra.
Ti gjithkund më prisje në fund të çdo udhe,
Në breg të çdo ujëdhese, ku më nxirrte lundra.

Bëra të të ik për lart,
Zgjata një hap pa shkelur në gur,
Kaptova një lumë në vaun pa urë,
Kërceva një gardh, një kufi, një pirg…
Përplasesha, gjakosesha, bija në kurriz,
Gjysmëfluturoja në ëndërr e dritë.

Zemra më thoshte: Prit, Prit! Prit!
Zemrimi më shtynte: Ik! Ik! Ik!!

Një bletëz më ngjiti një mal lartësi.
Një mjegull më mori, më hodhi mbi re.
Një shkabë balade më çoi atje…

Më çoi atje…

Pra më solli këtu,
Ku as nuk bie dot mbi Hënë, as Toka nuk më njeh,
Ku ti as prani, as mungesë s’je.
Siç ndodh, kur kujtohesh se veten s’e ke…

“KUSH RRON DUKE SHPRESUAR…” – Tregim nga RAMADAN PASMAÇIU

 

 

Atë e prunë në spital natën. Me autoambulancën e urgjencës. Gjetën një krevat të lirë pranë meje dhe e shtruan aty. Ishte me temperaturë dhe rënkonte lehtë. Gjer në mëngjes nuk mbylla sy as unë. U ngrita dhe nisa t’i sillesha rrotull, pa ditur si t’i vija në ndihmë. Dy herë shkova dhe thirra infermieren.

Herën e parë ajo m’u përgjigj me të qeshur:

– Uh, hahahaaa! Mos kij merak, se ia lexova anamnezën! As ndonjë gjë që të dhemb fort s’ka, e as ndonjë gjë me rrezik! Por, duket, qenka tip zevzek! Do e bën gurgulenë! Shko e këputja gjumit ti! Atë bëj!

Herën e dytë infermierja m’u përgjigj e nxehur:

– E di që po më mërzit shumë? Nuk dëgjove ç’të thashë qëparë!? Hajt, shko e fli tani dhe lëmë edhe mua t’i pulit pak qepallat!

Kur zbardhi dita, i sëmuri i ardhur rishtas sikur u qetësua.

Kishte ballë të gjerë anëve dhe flokë të thinjur me onde. Fytyra e tregonte të mbajtur. E lëmuar, thuajse pa asnjë rrudhë. Sytë – të mëdhenj, të kaltër. Ishte i afrueshëm, i sinqertë. Fliste me një zë të butë, të urtë.

– Ju lashë pa gjumë edhe juve, të thuash të vërtetën! – më tha me keqardhje. – Më falni shumë!

– Ç’është ajo! – ia ktheva buzagaz. – Nga qejfi s’rënkon njeriu!

Më tregoi si me turp shqetësimin e tij.

I paskësh dalë qysh dy – tri javë më parë një si puçër e kuqe, e vockël, tepër e vockël, poshtë, te testikula e majtë, po nuk i kishte dhënë rëndësi. Më tej, ditë pas dite, ajo i qenkësh zmadhuar, i digjte e i përvëlonte. I jepte dhimbje, që i ngërthenin tërë pjesën e fundit të barkut. Pati provuar lloj – lloj melhemrash, por më kot! E kish lyer me jodio, alkool, pudër, të verdhë veze të skuqur, rifocinë, gjer edhe i kishte vënë sipër qepë e sapun, me shpresë se mos i shërohej, por përsëri kot!

Tunda kokën. “Ç’bën injoranca! – thashë me vete. – E kërkon ndihmën e mjekësisë, kur e sheh që nuk ka nga t’ia mbajë! Dhe jo si njerëzit me shkollë, që sulen te mjeku me shqetësimin e parë!” Po ç’faj kish i ziu, në ishte njeri i pashkolluar! Nga t’ia dije rrethanat jetësore, që e kishin lënë të atillë!

Në këto e sipër më erdhi keq për të dhe kërkova të merrja me mend se cili ish profesioni i tij. Herë më ngjante si berber, herë si kamerier, si banakier… Por, nga berberi anonte më shumë, gjersa ishte gjithnjë i rruar dhe fliste me mirësjellje. Kush e ka mirësjelljen e berberëve! A nuk të lodhin, kur të rruajnë a të qethin, me njëqind pyetje! Si i keni nga shtëpia? Si shkoni me punë? Si ashtu e si kështu? Dhe s’e reshtin atë buzëqeshjen e shpëlarë fillim e mbarim!

– Si nuk shkove menjëherë te doktori, or burrë i dheut!? – e pyeta serioz.

Ai, përsëri si inferior para meje, se sigurisht e ndiente se kishte të bënte me një djalë të arsimuar e jo me një si veten, m’u përgjigj ëmbël – ëmbël:

– Më vinte edhe një çikë zor, të thuash të vërtetën, se është në vend ters puçra e uruar!

– Gabim! – i dhashë mend unë. – Burra jemi, s’jemi gra! Edhe gratë, tek e fundit, kur kanë sikletet e tyre, pa doktorë s’bëjnë dot!

– Po, po! Ashtu është! Ndaj shkova në ambulancën e lagjes, të thuash të vërtetën, veç para katër – pesë ditësh, ama, si m’u mblodh keq.

– Aaaa! Vonë! Shumë vonë!

– Vërtet, djalë! Eee, ku e pata fjalën? Më dhanë ca gjilpëra atje, po hiç, një vërë në ujë, të thuash të vërtetën! Kësisoj, u katandisa të thërrisja në shtëpi urgjencën. Dhe ja, tek më sollën këtu, në kirurgji! Tani të shohim! Vëntë dorë natyra, se, të thuash të vërtetën, frikë të madhe kam! Ja, kështu, djalë!

– Shtyje frikën tutje, – i thashë, – se s’ka sëmundje pa ilaç! Tani je në duar të doktorëve! Apo s’janë shpuzë këta të kirurgjisë! Artistë fare janë! Atë që ke ti s’e kanë për gjë! Ta dish prej meje! Çrëk – frëk do të të shërojnë! Dëgjon? Dhe kij besim më shumë! Po më bëjnë njeri mua, që erdha në spital me një këmbë në varr! – Desha t’i tregoja diçka për vete, që ta qetësoja mirë, t’i jepja zemër, po s’arrita. Hyri papritur mjeku i dhomës, një kirurg djalosh, i gjatë e trupngjeshur, që ta mbushte syrin.

– Mirëmëngjesi! – na tha të dyve dhe iu drejtua atij: – Hë, profesor, si u gdhitë?

– Ja, mo, Berti djali, të thuash të vërtetën, – iu përgjigj ai, – s’kam fjetur gjithë natën! Ç’qe kjo që më zuri!?

– Oooo, ju lutem! – buzëqeshi kirurgu. – Ju të flisni kështu!? Kaq me pesimizëm!? Ju që na keni mësuar!? E përse? Për ca punë çikërrimash!

Dhe vazhdoi t’i thoshte se së shpejti do të bindej që gjithçka do të kalonte për bukuri. Qysh atë mëngjes do t’i bënin ca analiza, por do t’i fillonin paraprakisht edhe njëfarë mjekimi. Ai pa orën.

– Ja, pas pak, do të jemi këtu për konsultë tërë mjekët e pavionit.

Kur mbetëm vetëm, si mora vesh i befasuar se pranë meje ishte profesori e jo i pashkolluari, berberi, kamerieri a banakieri, që të mos dukesha i pagdhendur, e ndryshova menjëherë formën e komunikimit. I tregova emrin e mbiemrin. Nisa t’i flisja me “ju”. I tregova ç’punë bëja e nga se vuaja. Dhe ai më tha se e quanin Sotiraq, se ishte pedagog në Shkencat e Natyrës, e të tjera, e të tjera.

– E keni titullin profesor, besoj!

– E kam, e çë! Ç’peshë ngre titulli! Puçra, kur do, të del atje tek s’thuhet, qofsh makar president i Amerikës!

Unë nuk qesha. E vështrova i heshtur, i menduar. Profesori shtoi se merrte vesh nga ato soje puçrash, s’ishte profan, ndaj qe i shqetësuar. Ca më tepër, që s’i kishin bërë efekt turli mjekimesh në shtëpi!

– Ja, kjo është! Së paku, gjer tani s’më ka dhënë të kuptoj gjëra të mira. Për më pas nuk di ç’të them! S’dal dot mbi natyrën, të thuash të vërtetën!

Këtë shprehje e përdorte shpesh, veç si rrjedhë logjike të atyre që thoshte. Ndaj ajo nuk m’i vriste veshët dhe ai nuk bëhej i rëndë në bisedë. Përkundrazi! Mbetej tërheqës.

Mjekët i morën dy – tri herë gjak për analizë, i morën urinën në orë të ndryshme të ditës dhe kampion për biopsi. I regjistronin temperaturën rregullisht si çdo të sëmuri, por edhe kurat ia nisën menjëherë. Antibiotikë në formë gjilpërash e hapash dhe barna të tjera. Megjithatë, ditët kalonin dhe gjendja ngelej përsëri e errët. Aty – këtu vërehej ndonjë përmirësim i vogël, po që shuhej shpejt. Dhe më e keqja ish se po fillonte enjtja, një enjtje me ngjyrë të frikshme, mavi në kàfe, që, siç ma shpjegonte profesori, po shtrihej nga e majta në të djathtë, duke përfshirë edhe testikulën tjetër e duke ia shtuar dhimbjet.

Tashmë ai nuk fliste shumë, madjé rrinte orë të tëra me kokën nën batanie. Shtirej sikur flinte. Por, isha i bindur se me atë mbyllje në vetvete, u dorëzohej mendimeve të tij të kobshme. Hidhej e pritej prej tyre si një gogël, duke u përplasur nga një çast në tjetrin nëpër paretet e ftohta metalike të fundit tragjik.

Erdhi me një shiring në dorë infermierja, së cilës i kisha kërkuar ndihmë qysh natën e parë të ardhjes së tij.

– Ç’bën profesori, vetëm fle!? – më pyeti mua si e habitur dhe ia tërhoqi batanien ngadalë. – Kthehuni përmbys, profesor! Do t’ju bëj gjilpërën! – Po, tek vërejti se fytyra e tij ishte tjetërsuar nga tmerri, mbaroi punë duke psherëtirë dhe i tha: – Asgjë s’keni! Asgjë fare! Kot bëheni merak! Sa kam parë unë këtu! Por, është më keq me ju që jeni me kulturë shumë e me shkollë të madhe, se kujtoni që i dini të gjitha dhe vetëm tek e keqja ju vete mendja. Kurse ata që janë me tri – katër klasë, e stakojnë trurin që séfte, s’e vrasin kokën fort, dhe e shtyjnë në qetësi e me shpresë. – Pastaj ajo qeshi, por lehtë dhe ëmbël.

Profesori ia ktheu:

– Të thuash të vërtetën, kanë një proverb italianët: “Chi vive speranto, lui more cacando!” – Dhe çuditërisht, ia dha gazit së pari herë.

Infermierja m’u afrua dhe unë ia përktheva në vesh. U shqye së qeshuri edhe ajo pas profesorit, njësoj si asaj nate, me hahaha-ra të zgjatura. Tek largohej, u ndal te pragu i derës dhe shtoi duke tundur gishtin:

– Ne i kemi proverbat tona shumë më të mira, profesor! “As guri nga thika, as burri nga frika!” – Dhe doli.

Profesori i thirri nga pas:

– Eja prapë, eja prapë, se qenke ilaç! – Dhe nuk e mbuloi më kokën. Ndenji për pak si i menduar e m’u kthye mua:

– E zgjuar, grua e zgjuar, të thuash të vërtetën! Neve, që, demek, kemi ca gramë, ku nuk na shkon mendja dhe bëhemi një dorë. E unë, jo se kam frikë nga vdekja, se njeri jam e njeriu një herë vdes, po doja që më parë t’i kisha mbyllur ca halle. Një vajzë të vetme që kam, për shembull, është ende e pafejuar. S’dua t’ia nxij zemrën, pa e çuar në rehatinë e saj. Po ime shoqe? Në moshën që ka, vetëm të mbetet?… Janë edhe gjëra të tjera, të thuash të vërtetën, plot gjëra të tjera janë, që…

Ai s’vazhdoi dot. Zëri iu pre e iu mbushën sytë. Pra, e paskësh ndarë mendjen se ishte me… S’ma bën goja ta them!

Dhe ja, u duk në mesditë mjeku i dhomës, Berti. Ai vinte shpesh aty. Ulej pranë profesorit dhe bisedonte me të miqësisht. Jo veç për sëmundjen, por për tema të ndryshme. Vinte jo vetëm si mjek, po edhe si mik e vizitor, t’i largonte shqetësimin, ta ushqente me humor. Kurse këtë radhë atij vetë i mungonte humori. Erdhi pak si me druajtje. U kuptua edhe nga hapat që bëri tek hyri. Të ngadalëshme, si në majë të gishtave.

– Hë, profesor, si shkojnë punët? – e pyeti duke iu ulur pranë e duke ia fërkuar dorën.

– Di unë! Ju, mjekët, ç’thoni?

– Po ju, si ndjeheni?

– Ç’të ndjehem! Gur në rrokullimë, të thuash të vërtetën!

– Aaaa, ju lutem, ç’është kjo fjalë! S’keni aspak të drejtë! A nuk ju kam thënë qysh në fillim se gjithçka do të shkojë mirë!?

– Po ku është e mira, ku është!? Unë, Berti djali, çdo ditë bëj tatëpjetë, të thuash të vërtetën! Siç duken bathët e priftit, s’ka pashkë sivjet!

– Ka, ka! Si s’ka! – ia ktheu kirurgu. U përkul mbi të dhe tundi kokën si me qortim. Pastaj u prapësua dhe mblodhi buzët. Sikur pengohej të thoshte diçka. Më në fund, i tregoi profesorit se të gjithë mjekët në konsultë kishin menduar që ekziston një mënyrë e shpejtë për shërimin e tij, një mënyrë fare e shpejtë. Dhe ajo do të ishte rruga më e mirë, më oportune, e jo duke pritur gjatë efektin e mjekimit.

– Po, hë, more, Berti djali! Ta marrim vesh, të thuash të vërtetën!

Mjeku iu përgjigj se ishte fjala për një operacion të thjeshtë.

– Përse, mo, përse the!?

– Duhet t’jua heqim testikulën e majtë, profesor, duhet patjetër t’jua heqim!

Profesorit iu ndal fryma.

– Vetëm të majtën?

– Po, po! Vetëm të majtën!

Profesori piu një gllenjkë ujë dhe pastaj prapë e pyeti kirurgun me gjysmë zëri:

– Je i bindur, biri im?

– Qind për qind!

– Dhe më pas ç’ngjet me mua?

– Kurrgjë e keqe! Dy ditë, tri, le të themi katër, do të rrini këtu në observacion pas operacionit. Pastaj do të jeni i aftë të ktheheni shëndoshë e mirë në shtëpi, si kokrra e mollës, për të vazhduar jetën dhe punën normalisht.

– Të të besoj, Berti djali?

Kirurgu qeshi paksa.

– Si jo!

Profesor Sotiraqit nuk po i vinte fytyra në vend. Ai heshti për disa çaste, u mbush me frymë dhe iu afrua kirurgut disi më shumë.

– A t’ju them diçka në vesh? Se, të thuash të vërtetën, s’dua të më dëgjojë ky i riu!

– Jo, jo! Asgjë s’keni ç’të më thoni! Ju kuptoj fare mirë. Funksioni i organit do të vazhdojë të jetë, si gjithmonë, i rregullt.

– Edhe për këtë të të besoj, Berti djali?

– Patjetër!

– Mos duhet konsultuar edhe me ndonjë mjek të këtij specialiteti?

– Aspak!

– U bëftë, de! Të thuash të vërtetën, për operacionin e kam fjalën!

Kirurgu e përqafoi profesorin, i shtrëngoi dorën dhe e porositi që, ndonëse ai i tij nuk qe operacion plot goja, rregulli e kërkonte të mos hante ushqim në darkë. Pra, të pinte vetëm çaj. Dhe u largua.

Bashkë me mbrëmjen, si ta dërgonte dreqi vetë, erdhi në dhomë infermierja tashmë e njohur. Ajo iu qas edhe më atij dhe i foli si e gëzuar:

– A ju thashë që s’keni gjë? Ja, një bisturi nesër dhe do të shkoni prapë te plaka!

Profesori, edhe pse nënqeshi, ia ktheu i prekur:

– Aaaa, ju lutem! Mos flisni ashtu! E kam të re gruan! Po edhe vetë plak s’jam, të thuash të vërtetën!

Infermieren sikur ta kishe shpuar befas nga pas me ndonjë majë gjilpëre! Ajo u vërvit përpjetë dhe i tha përmes një të qeshure të papërmbajtur:

– Uh, hahahaaa! Do të shohësh tani, që do t’jua heqin! Uh, hahahaaa! – Dhe doli duke rrahur gjunjët me pëllëmbë.

Profesorit sa s’i ra të fikët.

– Moj shoqe, moj motër, moj zonjë, ju lutem, kthehuni pak! – nisi të thërriste me zë të mekur. – Kthehuni pak, se, të thuash të vërtetën, vetëm një pyetje kam, vetëm një pyetje!

Po infermierja tashmë ishte larguar dhe as që e dëgjonte. Atëherë ai m’u drejtua mua dyllë i verdhë:

– Ç’tha ajo ashtu, mor djalë? Se, të thuash të vërtetën, ma bëri gjakun ujë!

– Më vjen keq, profesor, që i besoni asaj! – u përpoqa ta qetësoja. – Nuk e shihni ç’llafazane është!?

Po ai nuk u qetësua.

– Këtu diç los, se, të thuash të vërtetën… – S’po dinte ç’të shtonte. Mezi merrte frymë. Pas pak, m’u lut: – Bertin desha, vetëm Bertin! Ai e shkoqit këtë punë! Ai! A ma gjeni dot? Hë? Si?

Dola, e kërkova nëpër pavion. S’dukej kurrkund. Pyeta mjekun e rojes. Më tha se ishte në shtëpi. Iu luta t’i telefononte e të më lidhte me të, se kisha një problem të ngutshëm. I telefonoi pa ma zgjatur dhe më dorëzoi receptorin. I thashë Bertit se e priste profesori të vinte sa më parë. E tillë ishte puna. Po të mos vinte, zor ta gdhinte natën pa ndonjë pasojë të rëndë!

Ai ia mbërriti qull në djersë, jo më vonë se pas njëzet minutash. E kishte bërë rrugën me biçikletë. Vrapoi drejt profesorit, i preku pulsin dhe e pyeti:

– Ç’është!?

Dhe ky i tregoi duke iu mbajtur goja gjithë ç’kish ndodhur. Berti u nervozua.

– Po pse, ju lutem, me shakatë e infermieres shkoni ju, profesor!? Hajt, pa di unë ç’i bëj! – U nis të delte, por profesori e ndali. Atëherë kirurgu i përsëriti, duke theksuar mirë çdo fjalë, tërë çfarë i pati thënë atë mesditë.

– Pra, Berti djali, vetëm të majtën, hë?

– Po, po, po! Dhe asnjë pasojë s’do të ketë për vitalitetin tuaj! Më lejoni t’jua them më hapur?

– Ashtu, ashtu! Më hapur, më hapur!

– Do të jeni si më parë në marrëdhëniet intime me bashkëshorten!

Profesorit iu mbush fytyra me gjak.

– Të mundova, bir! – i tha dhe e puthi në ballë. – Po, të thuash të vërtetën, ajo e marrosura më luajti mendsh!

– Lëreni atë! Apo të shkoj ta marr e ta sjell t’ju kërkojë të falur?

– Bah! Ç’më duhet pendesa e saj! Mua, të thuash të vërtetën, vetëm këto që më the ti më duheshin. Kthehu në shtëpi tani, kthehu e çlodhu!

Kirurgu e përqafoi profesorin dhe u largua, duke na tundur dorën nga pragu i derës.

… Operacioni i profesor Sotiraqit shkoi mirë. Orëve të para ai nuk ankohej më për dhimbje e as për temperaturë, veçse ndjente ca djegie atje poshtë, po ato qenkëshin të lehta e s’u jepte rëndësi. Ishte i kënaqur dhe gjithë besim. Gruan, vajzën dhe tërë të afërmit i largoi shpejt, se, sipas tij, të thoshje të vërtetën, nuk kishin përse bëheshin merak.

Të pasnesërmen, kur erdhi kryeinfermieri dhe po e mjekonte, ai i shkeli syrin dhe e pyeti si me shaka:

– Rakip, ju lutem, sa shikoni aty, një apo asnjë?

– Është njëra, profesor, është! Ja, t’jua prek!

– Oooo, ç’bëni ashtu, mor i uruar! Më dhembka ca, të thuash të vërtetën! Shumë e shtrënguat!

Qeshi bashkë me kryeinfermierin. Dhe ishte i lumtur. Sa s’fluturonte! I pëlqente të fliste pareshtur, të tregonte gjëra gazmore, të shkrihej gazit vetë, po edhe të tjerët të qeshnin. Atë humor tashmë ia kisha zili.

– Të thuash të vërtetën, shtatë më vanë kësaj radhe!

Më vuri te komodina nja dy pako llokume, biskota, ca mollë Korçe të kuqe flakë, e ku di tjetër çfarë…

– Profesor, mjaft!

– Hajt, hajt, se të thuash të vërtetën, ju kam pasur djalë, shok e vëlla në orë të vështira! Por, më njohët keq këtu! Nuk e dini ju se ç’është Sotiraqka! Ka një zemër floriri, të thuash të vërtetën, dhe do që të gjithë njerëzit e botës të jenë pa halle! Pooosi!

Prej operacionit patën kaluar gjashtë ditë. Profesori ndihej si jo më mirë. Shkonte vetë në banjë, shëtiste nëpër korridor, u afrohej të sëmurëve të tjerë, i pyeste, u jepte forcë. Dhe kur përpiqte me ndonjë, që nuk ishte me familje në Tiranë, shkarkonte në komodinën e tij të gjitha ç’i kishin sjellë. Një çast më tha:

– Mo, po, atë Bertin s’na e zunë sytë fare sot! Ç’është kjo punë!

– Ka qenë gjithë ditën në kirurgji! – ia ktheva. – Do të jetë lodhur shumë dhe do të ketë shkuar në shtëpi të shtrihet.

– Ashtu thoni?

Të nesërmen, sa erdhi, profesori e pyeti:

– Edhe sot nuk do të dal!? Të thuash të vërtetën, jam mirë, bre, fare mirë! Ç’më mbani më këtu!?

– Të shohim nga dreka, profesor! Mund edhe të dilni!

Por Berti djali u kthye më herët te ne, pa vajtur ora dhjetë. Ishte tym. Me një fytyrë – sterrë. Ballin – të rrudhur dhe buzët – të mbërthyera. U ul pranë profesorit si me përtim.

– Ah, mor profesor! – tha befas. – Kam një lajm… kam një lajm… Po, s’e them dot!

– Çfarë lajmi, mo Berti djali!? Thuaje shpejt, se të thuash të vërtetën, po më bie pika!

– Thashë që s’e them dot, se s’është lajm i mirë!

– Është i keq!? – pyeti profesori syshqyer.

– Po! Siurdhëron! I keq! Veç mos u shqetësoni! S’ka asgjë për t’u shqetësuar, po për t’u nervozuar, për të protestuar, për të thirrur e sharë!

– Aaaa, tani më shushate! S’po të marr vesh, të thuash të vërtetën!

Po kirurgu s’e la më gjatë në agoni. Ai i shpjegoi se sapo kishin dalë përfundimet e biopsisë. Dhe ato tregonin që…

– Unë s’mund t’jua fsheh, se jeni shok i tim eti, po edhe se ju kam pasur pedagog! Pra, do t’jua them, sido që ta prisni!

– Po, hë, mo Berti djali, se po më zihet fryma! Mos duhet hequr edhe tjetra? Fol, de, se po më ngrin zemra!

– Jo, jo! Përkundrazi! Në rastin tuaj s’kishim të bënim me kurrfarë elementi kanceroz, as meninj e as beninj! Pra, edhe testikulën e majtë jua hoqëm gabimisht. S’kishte asnjë arsye që t’jua hiqnim. Puçra do të kalonte me mjekim.

Sa dëgjova këto fjalë, u drodha i tëri. U rrënqetha. Mishi m’u bë kokrra – kokrra. Kërceva përpjetë mbi shtrat. Isha gati t’i hidhesha Berti djalit në fyt. Ç’kirurgë qenkëshin ata!  Si i bënin ato punë pa gàle fare! Edhe me kafshët duhej më shumë maturi e jo më me njerëzit! Prita që profesori ta mbërthente Berti djalin për leshrash. Prita që ta pështynte, ta kafshonte, ta gricte me thonj… por… ah!

Ai… Zot, ku je! As u mërzit e as protestoi! Veç ngriti grushtet lart, si ata që triumfojnë në ring! Dhe thirri i qeshur:

– Fitore! Fitore!

Pastaj iu hodh kirurgut në qafë me mirëdashje. E puthi në ballë, siç e kishte puthur aty ca ditë më parë. E puthi edhe te faqet. Doli nga shtrati, u ngrit në këmbë e u sul drejt meje.

– Më lejoni t’ju përqafoj e t’ju puth edhe ju! – më tha. – Se, të thuash të vërtetën, kjo është fitorja më e madhe, që kam korrur në jetë!

Unë ngriva syhapur. Po edhe Berti ngriu syhapur. E pyeti i trembur dhe me një zë si të zvargur:

– Ndjeheni mirë, profesor? Për çfarë fitoreje flisni!? Ç’gëzoni kështu!?

– Si të mos gëzoj, Berti djali! Kam shpëtuar për një qime! Mund të m’i kishit hequr të dyja! Ashtu, gabimisht! Me ç’sy e faqe pastaj, do t’i dilja bashkëshortes përpara, të thuash të vërtetën!

“ERDHE, A TË KEQEN!…” – Poezi nga Albert HABAZAJ

 

 

Sa herë shkoj lart, gdhihem e kthehem

Marr natyrshëm pak Tërbaç me vete,

Dhe pse jam me thinja, përkëdhelem,

Se nëna më pret: “Erdhe, a të keqen!…”

 

Është ajo e ngrohta që më hap derën….

Që kur shkoj, bëhet sa shtatë male,

Në lotin e saj lexoj dimrin dhe verën,

Kur iki, tkurret si thërrime bukëvale…

 

E lashë nënën me një shoqe moshatare,

Vjet qenë tri plaka, dy këtë vit;

Në shtëpi – zjarri ndezur me tym të bardhë,

Dhe loti – liqen mallëngjimi me dritë…

 

Tërbaç, e mërkurë, 05.01.2022

DJE NUK ËSHTË SOT – Poezi nga ATDHE GECI

E dashur, në kulturën time dhe virtytin
tënd, fjala jepet me bukë  e  me kripë
tek unë ka marrë flakë diçka e bukur
dje nuk është sot, por, as nesër s´është
e sotmja është jeta që po jetojmë dhe,
e nesërmja s´do të jetë e kaluar por një
e ardhme me ekuacione të panjohura
Zemër, unë tek ti e kam tërë dashurinë
nëpër secilën poezi i shpërfaqi idetë
nga ai prush merrë flakë fjala ëndrruar
e gjelbra në natyrë është memece, nuk
di të flet, por, një zjarr i shkrirë akulli
në kraharor më bën ta shijoj atë që dua,
dhimbjet dashurore janë t´pandalshme
me çaste i kërkoj një pushim shpirtit
Atdhe, më lë të zhvishem, kjo jam unë
e tërë jeta ime ishte dje, sot dhe nesër!
Roganë, ruaj lotët tu të mos shterrojnë
tani më s´është dje, por, është sot! Roa,
gjithësecila ditë duhet të kaloj udhën,
nëpër një natë terri, jo aq të kalueshme
e dua gjithësinë time të fituar me poezi
në Roganë ka tokë të argjilit për plorin
dhe stinë për lulet, verën dhe vjeshtën
Fëmijë të Roganës, fëmijë të dashurisë
prindërit t´uaj dhanë shumë për ju, aq
sa vetes i  mbetëm  borxh  kënaqësinë!…
Atdhe Geci – Dortmund, Gjermani, 2022

NË REZIDENCËN E JOYCE-IT – Poezi nga ANTON PAPLEKA

 

Zotni Joyce
Unë e di se ti ke qenë një Uliks
Siç e di se çdo njeri
I denjë për atributin shkrimtar
Është kipci i Uliksit

Zotni Joyce
Dua të të bëj një pyetje të thjeshtë:
A ke mbërritur në Itakën tënde ?

A ekziston vërtet një Itakë
Për shkrimtarin e njëmendtë ?

Unë besoj se Itaka e vërtetë
E një shkrimtari
Janë librat që ka shkruar ai

Qysh nga fëmijëria
Një shkrimtar lundron
Duke u rënë kryq e tërthor deteve
Për të mbërritur në portin që quhet
Libri i tij i jetës

I rrethuar nga vëllime të trasha
Të botuara në të katër anët e botës
Unë kam dëshirë të trokas
Në ballinat e tyre
Si në kanatin e një porte
Dhe të thërras:
A je këtu, James Joyce?

Mbi raftet e mbushura me librat e tu
Ndodhen disa shishe:
A mos vallë do të na japësh nga një gotë
Për të festuar me ty ditëlindjen tënde?1

Me thënë të drejtën ti lind
Sa herë që dikush merr në dorë
Ndonjë nga veprat e tua
Dhe përkulet mbi fletë
Siç përkulej Uliksi i lashtë
Mbi detin ngjyrë  vere…

Duke vështruar një derë të mbyllur para meje
Kam përshtypjen se papritmas
Ti do të futesh në këtë kthinë
Për të përshëndetur vizitorët që kanë ardhur
Në rezidencën tënde në Zyrih

E falënderoj këtë qytet
Plot katedrale e pallate të madhërishme
Që rezidencën tënde të mbushur
Me dorëshkrime  me fotografi me botime
E ka shndërruar
Në një tempull të letërsisë

Duke u larguar nga rezidenca jote
Do të marr me vete dy fraza
Që ti i ke pasur për zemër
Dy fraza të afishuara në mure:
« Nulla dies sine linea »
« Joyciens, ju përbuz »…

1.James Joyce ka lindur më 2 shkurt 1882

TASH PO NISEMI – Poezi nga JUSUF GËRVALLA

Tash po nisemi në mundshim të heshtim pak
E të flemë. Po jemi lodhur. Këmbët të ënjtura
Nën tryezë. Koka që rëndon. Aspirinë?
Tash po nisemi? U bë vonë. Edhe ylli i fundit
Ra përmbi tryezë.

Jemi bërë si planeti që kërkon ta pranojnë
Si palaço të punojë
Në cirkun e verdhë.

Unë hënë e zbehtë ai diell i zjarrtë
-që të dy prej letrës së verdhë-
Që me nesër na pret takim’ i ri, bisedat për shëndetin
Dashurinë, poezinë.
E mbaruam bisedën mbi sëmundjen e poetit shëndetlig
-të ngrihemi, u bë vonë në këtë tavernë
Vetëm tym duhani e fjalë që shkëlqejnë
Prej fjalësh të pathëna
Dhe prej mëlçisë së zezë.

Shtrati i madh nën një çati diku do të ftohet
Në pritjen e vet
Rrugicat e përgjumura ritmin e mugën dritareve
Të fikura derdhin kot
Si një pikë në det
Jemi si yje
Në qiell.
Tash po nisemi në mundshim të heshtim pak
Dashuria s’është ilaç as helm.
Me kokën time e krijoj
Me duart e mia dhe eci nëpër planet.
Natën e mirë:
Mua më duhet të shkoj atje prej nga mund t’ju gjej.


Send this to a friend