VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Ish-shefi i Interpol-it pranon se ka marrë ryshfet

By | June 20, 2019

Komentet

Kurorëzohet perandori i ri japonez Naruhito

Tokio

Me një akt solemn së bashku me ceremonitë tradicionale, Naruhito zyrtarisht u bë perandori i 126-të i Japonisë, raporton Anadolu Agency (AA).

Në inaugurimin e Perandorit të ri japonez Naruhito në Pallatin Imperial në Tokio morën pjesë afër 2.000 zyrtarë nga 190 vende dhe organizata ndërkombëtare.

“Premtoj se do të veproj në përputhje me Kushtetutën e Japonisë dhe detyrat e mia do t’i kryejë si simbol i unitetit të Japonisë dhe popullit japonez”, tha Naruhito gjatë betimit.

Perandori i ri japonez Naruhito kishte veshur veshjen me ngjyrë kafe që monarkët kanë veshur në Japoni që nga shekulli i nëntë, ndërsa ai vizitoi disa tempuj pak para kurorëzimit të tij.

Me rastin e hyrjes së Naruhito-s në Takamikur, dhoma e kurorëzimit perandorak, qeveria japoneze si shenjë të vullnetit të mirë fali 550 mijë të burgosur.

Me rastin e kurorëzimit të ish-perandorit japonez Akihito, Qeveria e Japonisë në vitin 1989 fali 2.5 milionë të dënuar.

Perandori i ri japonez Naruhito lindi pas Luftës së Dytë Botërore dhe është princi i parë japonez që studioi jashtë vendit. Ai studioi për transport detar në Universitetin e njohur të Oksfordit ndërsa gruaja e tij princesha Masako Owada studioi ekonomi në Universitetin prestigjioz të Harvardit. Masako është vajza e Hisashi Owada, ish-kryetar i Gjykatës Ndërkombëtare të Drejtësisë.

Rrjeti i shpërbërë rus ka synuar kryerjen e sulmeve kibernetike në Çeki

Udhëheqësi i shërbimit çek të kundërzbulimit, Michal Koudelka ka thënë se rrjeti i spiunimit rus, të cilin e ka shpërbërë agjencia e Çekisë vitin e kaluar, ka pasur synim që të kryejë sulme kibernetike kundër Republikës Çeke dhe aleatëve të saj të huaj.

Koudelka ka thënë në një konferencë në ambientet e parlamentit se Shërbimi Informativ i Sigurisë ka bashkëpunuar me njësitë e policisë kundër krimit të organizuar për të paralizuar plotësisht këtë rrjet.

“Rrjeti është shpërbërë plotësisht”, ka thënë ai, bazuar në raportimet e Agjencisë Çeke të Lajmeve (CTK).

Rrjeti është thënë të jetë formuar për të kryer sulme ndaj disa shënjestrave në Republikën Çeke dhe shtete tjera partnere, ka thënë Koudelka.

Shërbimi Sekret i Rusisë (FSB), i mbështetur nga Ambasada ruse në Pragë, dyshohet se ka qenë të krye të tentimeve.

“Rrjeti është krijuar nga njerëz me lidhje nga shërbimet ruse të inteligjencës dhe është financuar nga Rusia apo Ambasada Ruse”, ka thënë Koudelka.

Ai po ashtu ka thënë se shërbimet ruse dhe ato kineze të spiunimit janë kërcënimet më të mëdha për Çekinë.

Agjencia çeke e inteligjencës, NUKIB, ka thënë muajin e kaluar se Rusia dhe Kina përbëjnë kërcënimin më të madh për sigurinë kibernetike në Republikën Çeke.

Ai po ashtu është thënë se Kina ka qenë mbrapa një sulmi kibernetik në një institucion qeveritar çek vitin e kaluar.

Netanyahu nuk arrin të formojë qeverinë e re në Izrael

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu (majtas) dhe rivali i tij politik, Benny Gantz.

Kryeministri izrealit, Benjamin Netanyahu, ka thënë se nuk do të mund ta formojë qeverinë, duke i lënë mundësi rivalit të tij politik për ta bërë një gjë të tillë.

Netanyahu ka qenë në pushtet në dekadën e fundit, mirëpo ai nuk ka arritur të krijojë koalicion me shumicën, pas zgjedhjeve të mbajtura në muajin shtator.

Rivali i tij, Benny Gantz nga Partia Blu dhe Bardhë do të tentojë që të formojë qeverinë.

“Unë kam bërë të gjitha përpjekjet për ta dërguar Benny Gantzin në tavolinën e negociatave, dhe të formojë një qeveri të unitetit kombëtar, për të parandaluar zgjedhjet tjera. Fatkeqësisht, ai secilën herë ka refuzuar”, ka thënë ai.

Presidenti izraelit, Reuven Rivlin ka thënë se do t’i japë Gantzit 28 ditë për të kryer negociatat.

Ligjvënësit izraelito-arabë kanë thënë se do ta përkrahin atë, mirëpo Gantz, që udhëheq aleancën e qendrës së djathtë sërish nuk siguron 61 votat e nevojshme për të krijuar shumicën në parlamentin me 120 ulëse.

Presidenti Rivlin ka thënë se do të tentojë shmangien e zgjedhjeve të reja, të cilat janë mbajtur dy herë gjatë këtij viti.

Gantz është ish-udhëheqës i ushtrisë izraelite dhe ka shërbyer në atë pozitë, derisa Netanyahu ka qenë kryeministër.

Netanyahu në anën tjetër ka më shumë përvojë politike, mirëpo është duke u përballur me seanca gjyqësore rreth pretendimeve për përfshirje në korrupsion.

Gazetat në Australi dalin me ballina të zeza

Gazetat më të mëdha të Australisë dolën të hënën me ballina të redaktuara, në shenjë proteste kundër kufizimeve në shtyp.

Daily Telegraph, The Australian, Financial Review e të tjera u shfaqen me shkronja të mbuluara me të zezë dhe me një vulë të kuqe ku shkruan “sekret”.

Protesta është kundër ligjeve të sigurisë kombëtare, për të cilat gazetarët thonë se kanë bllokuar raportimin dhe kanë krijuar një “kulturë të fshehtësisë” në Australi.

Qeveria thotë se e mbështet lirinë e shtypit, porse “askush nuk është mbi ligjin”.

Në muajin qershor, bastisjet e policisë në Korporatën Australiane të Transmetimeve dhe në shtëpinë e një gazetari të News Corp Australia kanë shkaktuar reagime të medha.

Organizatat mediatike kanë thënë se bastisjet janë kryer për shkak të artikujve që janë mbështetur në të dhëna nga informatorët.

Njëri artikull ka dhënë detaje për pretendimet për krime lufte, ndërsa një tjetër ka raportuar për përpjekjen e dyshuar të një agjencie qeveritare për të spiunuar qytetarët australianë.

Fushata të hënën u mbështet edhe nga disa televizione, radio dhe ueb-faqe lajmesh.

Michael Miller, shef ekzekutiv i News Corp Australia, postoi në Twitter një imazh të ballinave të zeza, duke pyetur, mes tjerash: “Çfarë po përpiqen të fshehin prej meje”?

Qëkur është miratuar legjislacioni i ri kundër spiunazhit vitin e kaluar, mediat kanë lobuar që për gazetarët dhe informatorët të bëhen përjashtime, në mënyrë që ata të raportojnë informacione të ndjeshme.

Kryeministri i Australisë, Scott Morrison, tha se liria e shtypit është e rëndësishme për demokracinë e Australisë, por shtoi se “sundimi i ligjit” duhet të mbështetet.

“Kjo përfshin edhe mua, ose çdo gazetar, ose të tjerë”, tha ai të dielën. rel

Të paktën 15 minatorë rusë humbin jetën në minierën e arit

Pamje nga vendi i ngjarjes

Të paktën 15 minatorë kanë ndërruar jetë pas shembjes së një pende në një minierë të arit në rajonin e Siberisë të quajtur Krasnoyarsk Krai, deklaruan autoritetet e Situatave Emergjente të Rusisë.

Reshjet e mëdha të shiut kanë shkaktuar rrëshqitjen e pendës duke shkaktuar dëme viktima dhe dëme të mëdha.

Ministria e Shëndetësisë në Rusi, tha se 14 minatorë u dërguan në spital dhe tre të tjerë kanë pësuar lëndime. Komiteti Hetues i Rusisë, tha në një njoftim se ka hapur hetimet për kanosje të rrezikut në minierën e arit.

Sipas agjencisë së lajmeve AFP, penda ika takuar kompanisë Sibzoloto, e cila nuk është deklaruar për rastin deri tash. Më shumë se 270 persona janë përfshirë në operacion të kërkim-shpëtimit.

Më 2009, 75 persona kishin mbetur të vdekur nga një vërshim i madh në termocentralin hidroelektrik në Khakassia të Siberisë. rel

Johnson sfidues pasi parlamenti voton për të detyruar vonesën e Brexitit

Ligjvënësit britanikë kanë votuar për të shtyrë një vendim nëse do të mbështesin një marrëveshje të Brexit me Bashkimin Evropian, duke dëmtuar planet e qeverisë për t’u larguar nga blloku në fund të këtij muaji. Kryeministri i sfiduar Boris Johnson tha se nuk do të kërkojë një shtyrje të afatit nga Bashkimi Evropian.

Në një seancë të veçantë të Parlamentit që synonte të ratifikonte marrëveshjen, ligjvënësit miratuan një amendament që pritet të vonojë një vendim për marrëveshjen e arritur nga kryeministri Boris Johnson.

Votimi është një goditje e madhe për kryeministrin Boris Johnson dhe do të thotë se ai duhet të kërkojë nga BE-ja që të vonojë largimin e Britanisë.

Parlamenti më parë miratoi një ligj që e detyronte kryeministrin të kërkonte shtyrjen e Brexitit nëse një marrëveshje nuk do të miratohej deri të shtunën.

Masa ka për qëllim të sigurojë që Britania të mos dalë nga BE pa një marrëveshje në datën e planifikuar të 31 tetorit.

Qeveria ende shpreson se mund të kalojë legjislacionin e nevojshëm deri në fund të muajit në mënyrë që Britania të mund të largohet me kohë.

Pas disa orësh debati të nxehtë, politikanë të lartë – përfshirë Sekretaren e Biznesit Andrea Drejtues, kryetarin e Dhomës së Komunave Jacob Rees-Mogg dhe zëdhënësja e punëve të jashtme të Labouristëve
Diane Abbott – u shoqëruan nga parlamenti duke kaluar mes zhurmës së demonstruesve.

Komisioni Evropian tha se Britania tani duhet të informojë ekzekutivin e BE-së për hapat e saj të ardhshëm sa më shpejt të jetë e mundur.

Protesta kundër Brexit-it

Beteja mbi Brexit u përhap në rrugët e Londrës të shtunën kur dhjetëra mijëra njerëz u mblodhën për të kërkuar një referendum të ri ndërsa ligjvënësit vendosin fatin e largimit të Britanisë nga Bashkimi Evropian.
Protestuesit që tundin flamujt e BE-së dhe mbanin pankarta që kërkonin që Brexiti të ndalet u mblodhën në Parkun Lane të Londrës para se të marshonin nëpër qendrën e kryeqytetit drejt parlamentit.

“Jam i zemëruar që nuk po dëgjohemi. Pothuajse të gjithë sondazhet tregojnë se tani njerëzit duan të qëndrojnë në BE”, tha Hannah Barton, një 56 vjeçare, nga Anglia qendrore.
“Kjo është një katastrofë kombëtare që pritet të ndodh dhe do të shkatërrojë ekonominë “. zëri i amerikës

Parlamenti britanik në seancë të rrallë për votimin jetik të Brexit-it

Lond

Plan i Brexit-it të kryeministrit të Britanisë Boris Johnson po përballet me atë që pritet të jetë një votim jashtëzakonisht i ngushtë, ndërsa Parlamenti i Britanisë po përgatitet për seancën e tij të parë të mbajtur ditën e shtunë që nga lufta për Ishujt Falkland në vitin 1982, transmeton Anadolu Agency (AA).

Në këtë seancë do të diskutohet rreth planit të ri të largimit të Britanisë nga Bashkimi Evropian (BE), i arritur midis qeverisë britanike dhe 27 vendeve të anëtare të BE-së në samitin e së enjtes.

Johnson shpreson për arritjen e mbështetjes së Parlamentit për marrëveshjen e re, pasi paraardhësja e tij, Theresa May, dështoi tri herë për të marrë votat e ligjvënësve në mbështetje të planit të saj.

Johnson nuk ka shumicë parlamentare, por shpreson të fitojë mbështejen e disa ligjvënësve të opozitës nga Partia Laburiste.

Ai për gazetën The Sun tha se votimi i planit do t’i jepte fund “kapitullit të dhimbshëm të historisë sonë”.

Brexit, fuqi përçarëse në zhvillim

Londër

Në një seancë historike të Dhomës së Përfaqësuesve, që do të mbahet gjatë ditës së nesërme, ligjvënësit britanikë do të votojnë marrëveshjen e fundit të arritur për Brexit-in, rreth tre vite e gjysmë pas referendumit që çoi Mbretërinë e Bashkuar në një drejtim për t’u ndarë nga Bashkimi Evropian (BE), shkruan Anadolu Agency (AA).

Mirëpo, progresi i vërtetë në miratimin e çështjes së diskutueshme të Brexit-it duket i pamundur, pasi matematika parlamentare parashikon një detyrë herkuliane për kryeministrin britanik që të grumbullojë votat e nevojshme.

Partia konservatore e kryeministrit Boris Johnson ka numrin më të madhe të vendeve në dhomën e ulët të parlamentit, por i mungon një shumicë, kështu që ai ka nevojë për mbështetjen e Partisë Demokratike Unioniste (DUP) të Irlandës së Veriut, partnerët e tij de-faktor të qeverisë.

Udhëheqësja e partisë DUP, Arlene Foster, tashmë ka thënë se ata nuk do të mbështesin marrëveshjen e kryeministrit Johnson, duke mbajtur të njëjtën vijë si të gjitha partitë opozitare dhe duke vendosur para kryeministrit një kodër të lartë për të arritur në Westminster.

Nëse thirrjet e kryeministrit Johnson për të gjithë deputetët që të mbështesin marrëveshjen bien në vesh të shurdhër, aktualisht një perspektivë shumë e mundshme, marrëveshja e re do të dështojë.

Cilat hapa mund të prezantojë opozita për të detyruar kryeministrin Johnson të kërkojë një prolongim të afatit të 31 tetorit do të formësohen nga amendamentet gjatë seancës historike dhe të rrallë të ditës së shtunë.

Johnson ka kundërshtuar fuqishëm një prolongim, duke theksuar se më mirë do të ishte “i vdekur në një hendek” sesa të kërkojë një prolongim, por ai po ashtu u detyrua të zbatojë ligjin që kaloi dhe të kërkojë një prolongim siç u përcaktua me Aktin e Benn-it, një akt që kërkon prolongimin e datës së largimit nga BE-ja.

Johnson ka deklaruar se me këtë marrëveshje ose pa marrëveshje, BE-ja nuk do të japë një prolongim tjetër përtej 31 tetorit.

Megjithatë, presidenti i Komisionit Evropian, Jean-Claude Juncker, la derën e hapur për një prolongim tjetër, duke u theksuar gazetarëve se ai do të konsideronte pikëpamjet e vendeve anëtare nëse lind një kërkesë e tillë.

Kundërshtimi i partisë DUP

Duke dhënë hua dhjetë deputetë në një marrëveshje “besimi dhe furnizimi”, DUP ka vepruar si partner në qeverisje pasi konservatorët humbën shumicën e tyre në Dhomën e Përfaqësuesve në zgjedhjet e parakohshme të vitit 2017.

Që nga fillimi, partia sindikaliste e Irlandës së Veriut ka kundërshtuar në mënyrë kategorike idenë e ndonjë marrëveshjeje që do të vendoste kufi doganor midis rajonit të Mbretërisë së Bashkuar dhe pjesës tjetër të mbretërisë.

Megjithatë, marrëveshja e re e parashikon pikërisht këtë kufi, kështu që ajo është e papranueshme për partinë DUP si palë që i jep përparësi bashkimit me Mbretërinë e Bashkuar.

E ardhmja e mbretërisë

Përderisa Marrëveshja e Belfastit e vitit 1998, e njohur ndryshe si Marrëveshja e të Premtes së Mirë, përcakton që votuesit e Irlandës së Veriut mund të organizojnë një referendum për t’u bashkuar me Republikën e Irlandës.

Irlanda e Veriut në vitin 1973 votoi për të qëndruar në BE dhe marrëveshja e re, nëse ratifikohet në Westminster, do t’i mbajë ato në BE në një shkallë të caktuar, duke shtuar shqetësimet e sindikalistëve në rajon. Sipas marrëveshjes, kufiri do të mbetet ashtu siç është, me asamblenë lokale që do të ketë të drejtë të rishqyrtojë tërheqjen nga rregulloret e BE-së çdo katër vite.

Shumë komentues mendojnë se kjo mund të jetë fillimi i bashkimit të dy shteteve irlandeze.

Thirrjet për një referendum të dytë të pavarësisë në Skoci janë bërë që nga referendumi për Brexit në vitin 2016, por aktualisht ata po rriten zëshëm dhe qartë.

Ministrja e Parë e Skocisë, Nicola Sturgeon, tha se një referendum i tillë do të mbahej vitin e ardhshëm, duke e veçuar Skocinë që të mos “tërhiqet nga BE-ja me pjesën tjetër të Mbretërisë së Bashkuar”.

Në referendumin e vitit 2016, skocezët kryesisht votuan për të qëndruar në BE, respektivisht 62 për qind e votuesve vendosën që të mbeten anëtare e BE-së.

Një referendum i dytë mund t’i japë fund Mbretërisë së Britanisë së Madhe, e cila ekziston për më shumë se 300 vite, që nga Aktet e Unionit në vitin 1707.

Kështu që Brexit, një nga faktorët më përçarëse në shoqërinë britanike dhe në mbretëri, në të vërtetë mund të largojë mjegullën në Mbretërinë e Bashkuar dikur të fuqishme me Britaninë e Madhe dhe Irlandën e Veriut, duke e pakësuar atë brenda disa viteve në Mbretërinë e Anglisë dhe Uellsit.

Arrihet marrëveshje e re për Brexit-in

Britania e Madhe dhe Bashkimi Evropian janë pajtuar për një marrëveshje të të re për Brexit-in.

Marrëveshja mes dy delegacioneve është arritur para se të mbahet një takim i nivelit të lartë të Bashkimit Evropian.

Të dyja palët kanë punuar në tekstin ligjor të një marrëveshjeje, por do të ketë ende nevojë për miratimin e parlamenteve të Britanisë së Madhe dhe atij evropian.

Arritjen e marrëveshjes e konfirmoi kryeministri britanik, Boris Johnson, në rrejtin social Twitter.

“Ne kemi marrë një marrëveshje të re”, shkroi Johnson.

Edhe presidenti në largim i Komisionit Evropian, Jean Claude Juncker, njoftoi për arritjen e marrëveshjes, duke thënë se negociatorët e BE-së dhe të Brianisë së madhe kanë arritur një marrëveshje që do të mundësojë daljen e vendit nga Bashkimi Evropian.

“Kur ka një vullnet, ka një marrëveshje dhe ne kemi një! Ashtë një marrëveshje e drejtë dhe e ekuilibruar për BE-në dhe Britaninë e Madhe” shkroi Juncker.

Afati për daljen e Britanisë së Madhe nga Bashkimi Evropian është 31 tetori.

Deritash palët kanë pasur mosmarrëveshje kryesisht për shkak të kontrolleve në kufirin irlandez, pas Brexit-it.

Një marrëveshje e negociuar nga ish-kryeministrja britanike, Theresa May, ishte refuzuar disa herë nga parlamenti britanik.

Kurdët arrijnë marrëveshje me ushtrinë siriane për t’i rezistuar Turqisë

Kurdët sirianë.

Kurdët në Siri kanë bërë të ditur se kanë arritur një marrëveshje me Damaskun rreth pozicionimit të trupave siriane afër kufirit me Turqinë, teksa Ankaraja ka nisur një operacion ushtarak, duke nxitur reagime të faktorit ndërkombëtar.

Ky njoftim ka ardhur pasi Shtetet e Bashkuar kanë urdhëruar tërheqjen e pothuajse të gjithë trupave nga Siria.

Sekretari amerikan i Mbrojtjes, Mark Esper ka thënë se vendimi për tërheqje të 1,000 trupave amerikane ka ardhur pasi Uashingtoni ka kuptuar se Turqia do të kryejë operacion më të madh sesa ishte pritur në Siri.

Sulmet turke nga ajri dhe toka, të kryera kryesisht nga luftëtarë të rrjeteve siriane, kanë vrarë dhjetëra civilë dhe luftëtarë prej kur ato kanë nisur ditën e mërkurë.

Luftëtarët kurdë kanë thënë se ndihen të tradhtuar nga Shtetet e Bashkuara, të cilat kanë bashkëpunuar me pjesëtarë kurdë në mposhtjen e grupit militant, Shteti Islamik, derisa tani po përballen të vetëm me forcat turke.

Kurdët e kanë konsideruar marrëveshjen me qeverinë siriane si të nevojshme për të ndaluar sulmet turke.

“Në mënyrë që të parandalojmë agresionin, është arritur marrëveshje me Qeverinë Siriane, në mënyrë që ushtria siriane të angazhojë trupat e saj në kufirin siriano-turk, për t’iu ndihmuar Forcave Demokratike Siriane”, është thënë në një deklaratë të administratës kurde.

Presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan ka thënë se qëllimi i operacionit luftarak ka qenë krijimi i një “zone të sigurt”.

Vëzhguesi Sirian për të Drejtat e Njeriut, që monitoron situatën në Siri dhe ka bazën në Londër ka thënë se të paktën 26 civilë janë vrarë vetëm ditën e diel.

Kryeministri i Etiopisë – fitues i çmimit Nobel për paqe

Kryeministri i Etiopisë, Abiy Ahmed u shpall fitues i çmimit Nobel për paqe për vitin 2019.

Komiteti norvegjez i Nobelit, tha se ky çmim ju nda kryeministri Abiy Ahmed Ali për shkak të përpjekjeve të tij për paqen dhe bashkëpunimin ndërkombëtar dhe posaçërisht për “nismën e tij vendimtare për zgjidhjen e konfliktit kufitar me Eritrenë fqinje”.

Etiopia dhe Eritrea, armiq të vjetër që ishin përfshirë në një luftë kufitare nga vitit 1998 deri në vitin 2000, rivendosën marrëdhënie në korrik të vitit 2008 pas shumë vjetësh armiqësie.

Abiy Ahmed 43 vjeçar është kryeministri më i ri në Afrikë. Çmimi prej 900 mijë koronash norvegjeze, afërsisht 900 mijë dollarë amerikan, do t’i dorëzohet atij në Oslo më 10 dhjetor.

Zyra e zotit Abiy e citoi atë të ketë thënë se “jemi krenar si komb” për çmimin e së premtes.

Çmimi Nobel është ndarë gjatë javës edhe për kategori të tjera dhe të enjten Akademia Suedeze nxiti reagime të ashpra me vendimin e saj që çmimin Nobel për letërsi për vitin 2019 t’ia ndajë autorit kundërthënës austriak Peter Handke, i cili qe bërë i njohur me qëndrimet e tij kundër fushatës së bombardimeve të NATO-s mbi forcat serbe në vitin 1999, që u dhanë fund mizorive të forcave serbe në Kosovë.

Ai kishte mbajtur fjalim në mars të vitit 2006 në funeralin e ish presidentit serb Sllobodan Millosheviç, i cili vdiq në Hagë derisa po gjykohej për krime lufte dhe gjenocid në hapësirat e ish Jugosllavisë, përfshirë edhe Kosovën.​

Çmimi Nobel mori emrin nga zbuluesi i dinamitit, Alfred Nobel, që ishte edhe themelues i tij dhe është ndarë që nga viti 1901 për arritjet në shkencë, letërsi dhe paqe, sipas amanetit të tij.

Reagime të ashpra pas zgjedhjes së Peter Handkes për Nobelin për letërsi

Keida Kostreci

Shpallja e austriakut Peter Handke si fitues i çmimit Nobel për letërsi për vitin 2019, u prit menjëherë me reagime të ashpra. Kritikët e quajtën atë mohues të gjenocidit, dhe vunë në pah lidhjet e tij me Sllobodan Millosheviçin dhe deklaratat në mbrojtje të nacionalizmit serb dhe kundër ndërhyrjes së NATO-s në Kosovë. Zoti Handke ka marrë pjesë në funeralin e Millosheviçit.

Të enjten Akademia Suedeze njoftoi se Handke fitonte për vitin 2019,ndërsa autorja polake Olga Tokarczuk për vitin 2018.

Ambasadorja e Kosovës në Shtetet e Bashkuara, Vlora Çitaku i tha Zërit të Amerikës se vendimi për t’i dhënë çmimin një mohuesi të gjenocidit dhe justifikuesi të Millosheviçit është një shuplakë për të gjitha viktimat e luftrave në Kosovë dhe Bosnje.

“A jemi imunizuar aq shumë ndaj racizmit, të pandjeshëm emocionalisht ndaj dhunës, aq komodë me mbajtjen me të mirë, saqë mund të anashkalojmë bindjet e dikujt që përputhen me axhendën e mbrapshtë të genocidit?”

Zonja Çitaku tha se shpreson që academia ta tërheqë vendimin.

“Arti, humanizmi dhe etika, janë dhe duhet të jenë të gërshetuara. Nuk ka dyshim që fituesit të këtij viti i mungojnë ato. Nëse jo atëherë Handke do ta varë medaljen e Çmimit Nobel pranë Urdhrit Kalorsiak Serb që i është dhënë personalisht nga Millosheviçi”, i tha ajo Zërit të Amerikës.

Shkrimtari Salman Rushdie, më i njohur për “Vargjet Satanike”, e kishte denoncuar Handken në vitin 1999 për qëndrimet e tij ndaj fushatave të Millosheviçit. Të enjten, ai iu përgjigj një postimi në Twitter të zonjës Çitaku.

“Unë kam shkruar për idiotësirat e Handkes para 20 vjetësh. Jam dakord me ju”.

Akademia e Shkencave dhe Arteve e Kosovës, në një letër drejtuar Akademisë së Çmimit Nobel, shprehu indinjatën e saj, duke e quajtur Handken një eksponent të shquar të ideve fashiste të nënshtrimit dhe robërimit të popujve dhe mbështetës i pasionuar i Milosheviçit dhe luftërave të tij gjenocidale në Ballkan,

“Si Akademi e një shteti të sapo krijuar mbi vlerat perëndimore të lirisë së popujve dhe institucion që edhe vetë ka vuajtur segregacionin dhe aparthejdin e një regjimi të urryer dhe luftën e tij shfarosëse, nuk kemi besuar se kaq shpejt do të përballemi me humbjen e kujtesës dhe amnistinë morale të atyre që mbështeten me aq pasion një vrasës të popujve, siç bëri laureati i juaj, Peter Handke”, thuhet në letër.

Organizata PEN America, që mbron lirinë e shprehjes dhe promovon letërsinë, u shpreh e tronditur me ndarjen e çmimit Nobel për autorin Handke.

“Jemi të shtangur me përzgjedhjen e një shkrimtari, i cili ka shfrytëzuar zërin e tij publik për të minuar të vërtetën historike dhe për t’iu ofruar ndihmë publike autorëve të gjenocidit, si ish-presidenti serb, Sllobodan Milloshevç, dhe ish-udhëheqësin e serbëve të Bosnjës, Radovan Karaxhiç”, thuhet në qëndirmin e organizatës

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, shkroi se ky vendim sjell dhimbje për shumë njerëz.

“Mbaj mend në vitin 1990 Vaclav Havel, Susan Sontag dhe shumë të tjerë e dinin se e keqja në Evropë duhet të ndalet dhe se gjenocidi në Kosovë e në Bosnjë e kishte një përgjegjës. Handke vendosi t’i mbrojë e përkrah përgjegjësit. Ky vendim sjell dhimbje të thellë për shumë viktima”, shkroi presidenti Thaçi.

“Çmimi për Handken është fyerje për viktimat e shovinizmit serb”, thuhet në një reagim të Lëvizjes Vetëvendosje duke shtuar se “për kujtesën e viktimave të dhunës serbe në Kosovë, për mbi 12 mijë të vrarët gjatë luftës, për mbi 20 mijë gra, burra e fëmijë të dhunuar seksualisht, për njerëzit të cilët vuajtën dhe ende vuajnë traumën e pësuar, për familjarët e mbi 1600 personave ende të pagjetur, ky çmim i dhënë nga Akademia Suedeze për Peter Handken është fyerje e rëndë. Plagët ende të pambyllura, dhembin e djegin. Nuk është letërsi e mirë, nuk është letrar i mirë, ai që i bashkohet dhunës së luftës, ai që poshtëron e fyen viktimat”.

Kryeministri i Shqipërisë, Edi Rama shkruante në Twitter se “paturpësia po bëhet pjesë normale e botës ku jetojmë. Pas zgjedhjes të turpshme nga një autoritet moral si Akademia e Nobelit, turpi vuloset si një vlerë e re”.

Një nga gazetarët dhe shkrimtarët më të njohur boshnjakë, Zlatko Dizdarevic i tha shërbimit boshnjak të Zërit të Ameriksë, se nuk habitet.

“Çmimi Nobel për letërsinë ka kohë që nuk është provë në vetvete e një cilësie të lartë apo madhështisë së punës së dikujt. Dhe meqë ra fjala, tetë vetë në historinë e Çmimit Nobel, e kanë fituar atë për çështjen palestinezo-izraelite dhe sot jemi më larg një zgjidhjeje se kurrë”, tha ai.

Analisti Florian Bieber i Universitetit të Gracit në Austri tha shërbimit serb të Zërit të Amerikës, se ajo që e bën zgjedhjet edhe më problematike është se idetë e Handkes pro nacionalizmit serb, janë reflektuar edhe në punën e tij.

“Ai ka këmbëngulur në mbrojtjen që i ka bërë pozicionit të atij që e ka quajtur pozicion serb, por unë do ta quaja pozicion nacionalist serb. Dhe kjo e bën dhënien e çmimit shumë problematike sepse nuk janë vetëm deklaratat e tij politike por i ka përfshirë në shkrimet e tij dhe tre libra, dy nga të cilët shënime udhëtimesh dhe një skenar pjese teatrale që reflektojnë këto pikëpamje”.

Çmimi Nobel për letërsi nuk ishte dhënë vitin e kaluar, pas akuzave për abuzim seksual dhe çështje të tjera brenda radhëve të Akademisë Suedeze, që zgjedh fituesin.

Problemet në Akademinë Suedeze, shpërthyen pas një skandali lidhur me Jean-Claude Arnault, një personalitet kulturor në Suedi, që është edhe bashkëshorti i poetes Katarina Frostenson, anëtare e akademisë.