VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Ish-agjenti i UDB: Eliminonim njerëz që faji t’u mbetej shqiptarëve (video)

By | July 5, 2019

Komentet

Rasti i humbur i Vjosa Osmanit! – Nga Florim Zeqa

 

Vota e elektoratit të LDK-së për Vjosa Osmanin në zgjedhjet e 6 qershorit 2019, më shumë se shprehje e vullnetit të elektoratit për ndryshim, erdhi si produkt i ngulfatjes së vullnetit të elektoratit në procesin e brendshëm zgjedhor, gjegjësisht për shkak të procesit të deformuar zgjedhor të partisë.
Prandaj, vota për Vjosa Osmanin në zgjedhjet e 6 Tetorit 2019 nuk ishte rastësi, por shpërthim vullkanik i LDK-së post-rugoviane për çkapjen e partisë nga klanet dhe grupet e interesit për rikthim të identitetit rugovian të partisë.

Barrikadimi i gabuar

Pas prishjes së koalicionit qeverisës LVV-LDK, Vjosa Osmani në vend që të respektoj vendimet e partisë u barrikadua kundër saj dhe në mbështetje të partisë rivale.
Ky ishte gabimi më fatal për Vjosa Osmanin, për arsye se parimet politike dhe rugovizmi nuk mbrohen nga bastioni i një partie rivale e filozofisë politike rugoviane siq është LVV-ja dhe lideri i saj majtist.
Kundërshtarët politik të filozofisë politike rugoviane janë të shumtë dhe shumllojshëm, por Albin Kurti është ndër të parët dhe më i devotshmi nga gjithë të tjerët.
Këtë jo që po e themë unë, por janë faktet historike, mediat e shkruara dhe elektronike që e dëshmojnë një konstatim të tillë, të pakontestueshëm dhe të pamohueshëm nga askush në Kosovë.

Mungesa e guximit

Vjosa Osmani e humbi rastin historik për bërjen e ktheses së madhe në LDK. Disa herë dhe në vazhdimësi kam kërkuar Vjoses që ta dëshmojë veten që është produkt i elektoratit për ndryshime dhe jo i grupeve të interesit në parti…
Mbase ky ishte momenti më i përshtatshën, do të thoja i papërseritshën dhe historik i Vjosa Osmanit. Pra, ishte momenti më i përshtatshëm që zonja Vjosa Osmani ta dëshmoj veten se është forcë e ndryshimit, e jo ta zhvilloj “luftën” nga pozicioni më i gabuar politik.
Sikurse më parë në proceset zgjedhore të LDK-së, që nuk mundi ta hedhë hapin e guximshëm për kandidim për ta paren e partisë, as tani Vjosa Osamni nuk e pat guximin e marrjes së iniciativës për zgjedhje të jashtëzakonshme në LDK, për ta kthyer veten në forcë vepruese për ndryshim dhe reforma të thella në LDK, kërkesë kjo e imja e vahzdueshme drejtuar asaj dhe gjitha forcave progresive në LDK.

Reformat, proces i pakthyeshëm në LDK

Reformat aq të nevojshme dhe të domosdoshme në LDK duhet të bëhen nga brenda e jo nga jasht, jo nga urrejtja por nga dashuria, jo nga hakmarrja primitive por nga toleranca dhe bashkëpunimi dhe nga shtrirja e dorës së pajtimit në LDK.
Vullnet i elektoratit për ndryshime në LDK, duhet materializuar sa më parë me thirrjen e zgjedhjeve të jashtëzakonshme në parti, nga të cilat duhet te dali një udhëheqje e re, e aftë dhe e guximshme që të përballet me sfidat e mëdha që ka vendi 21 vjet pas përfundimit të luftes, si: për zhvillimin ekonomik, përmirësimin e sistemit shëndetësorë dhe arsimor, ashtu edhe për reformimin e sistemit të drejtësisë, ku pushtetarët t’i kenë frikën drejtësisë e jo drejtësia pushtetarëve, ku qytetarët ndjehen të mbrojtur nga ligjet shtetit të cilit i paguajnë tatime, e jo nga nga haraçi që u paguajne grupeve e klaneve mafioze për të siguruar bizneset e tyre.

“Salto mortale” e kryeparlamentares

Nuk ka vend për rrahagjokse dhe shitje të rugovizmit, se cili është më rugovist se tjetri.
Sikurse LDK-ja që ndahet në dy periudha historike, edhe rugovizmi ndahet në dy etapa. Sikurse dallimi mes LDK-së rgoviane dhe asaj post-rugoviane që është i madhë dhe substancial, dallojnë edhe rugovistët e epokes rugoviane me ata të asaj post-rugoviane.
Secili duhet të sillet konformë kontributit të dhënë në etapen e caktuar për LDK-në dhe shtetin e Kosovës në veçanti.
Kur është themeluar LDK-ja, Vjosa Osmani ka qenë vetëm 7 vjeçare, dhe si duket rugovizmin e ka ndjerë në shpirtë vetëm pas emërimit si këshilltare në zyrën e presidentit Fatmir Sejdiu.
Shihet qartë se zonjes Vjosa Osmani i duhet kohë për t’u kalitur si politikane, e aq më tepër për t’u brumosur mirë me filozofi politike rugoviane.

Një çasje pak më pragmatike e Vjosa Osmanit, do të bënte që ajo të fuqizohej akoma më shumë në elektorat për marrjen e besimit në drejtimin e LDK-së.
Ashtu sikurse Albin Kurti që bëri “hopa” pa e kapërcyer ylberin, edhe Vjosa Osmani bëri “salto mortale” me pozicionimin e gabuar politik përkrah kundërshtarëve më të mëdhenjë të filozofisë politike rugoviane.

Si u pasurua mafia italiane gjatë pandemisë?

Lobi kombëtar i biznesit italian, Confcommercio, së fundi vlerësoi se 60 për qind e restoranteve dhe bizneseve të ngjashme në vend kishin probleme të mbijetesës, dhe 30 për qind kishin kosto shtesë për të filluar shërbimin ndaj klientëve, pas masave të izolimit të vendosura për të frenuar pandeminë COVID-19.

Dhjetë për qind e pronarëve të bizneseve deklaruan se kanë problem me huat. Ata u ankuan edhe për kriminelët të cilët po përpiqeshin të përvetësonin biznesin e tyre.

Një milion njerëz në Itali janë zhytur në varfëri që nga shpërthimi i pandemisë, ndërsa tetë milionë të tjerë janë përkohësisht të papunë. Mafia e shfrytëzoi këtë si një mundësi për të ofruar “ndihmë” për personat në nevojë që nuk mund të merrnin mbështetjen e shtetit.

Pastrim parash

Sipas disa vlerësimeve, vetëm nga kontrabanda e drogës, grupet mafioze italiane fitojnë më shumë se 30 miliardë euro çdo vit. Prandaj, mafia mundohet të gjejë kanale financiare për të fshehur paratë e saj, dhe mënyra më e lehtë është përmes bizneseve. Këto grupe u japin hua atyre që kanë probleme financiare. Këto kredi të paautorizuara jepen edhe në rastet kur e dinë se ato nuk mund t’u kthehen.

“Kur paratë nuk mund të kthehen, Camorra merr përsipër menaxhimin e biznesit. Që nga ai moment, Camorra do të përdorë kompaninë si një kanal për të pastruar paratë e saj të paligjshme”, tha inspektori i Napolit, Alfredo Fabbrocini për Euronews.

Për shembull, policia në Romë tha se ka shpërbërë një rrjet të fajdexhinjëve të cilët po u vendosnin haraç tregtarëve. Policia arrestoi 20 personat e dyshuar si pjesë e mafias dhe pjesëmarrësit nga klani Casamonica. Paratë dhe pasuritë e paluajtshme të konfiskuara kapnin vlerën e 20 milionë euro”, raportoi Associated Press (AP).

Bazuar në bisedat e përgjuara, policia tha se klani Casamonica synonte të parandalonte dy grupe mafioze nga jugu – Camorra nga Napoli dhe Ndrangheta të Kalabrisë – të marrin nën kontroll aktivitetet e zhvatjes dhe të tjera të paligjshme, të cilat janë përhapur në të gjithë Romën.

Tash e disa vite hetuesit e policisë kanë njoftuar se si Camorra, ashtu dhe Ndrangheta, kanë përvetësuar bizneset e dështuara në Romë, përfshirë restorantet, hotelet, kafenetë dhe bizneset e shitjeve të makinave, si një mënyrë për të pastruar paratë e fituara nga tregtia e kokainës dhe të ardhurat e tjera.

Se për çfarë situate bëhet fjalë, tregon edhe deklarimi i kardinalit të Napolit, Crencenzio Sepe, i cili gjatë një meshe e quajti grupin mafioz të Camorras si “një tjetër epidemi e mundshme”.

“Kemi edhe nga ata që fitojnë para të majme gjatë epidemisë. Le të lëvizim, le të ndërhyjmë menjëherë, sepse nëntoka është më e shpejtë se burokracia jonë. Camorra nuk pret. Na takon neve që të heqim qafe të gjitha organizatat kriminale. Ne duhet të fitojmë dhe të vërtetojmë të drejtën tonë për të shpresuar”, tha kardinal Sepe, sipas Agjencisë Katolike të Lajmeve.

Sergio Nazzaro, gazetar, shkrimtar dhe këshilltar në Komisionin parlamentar për luftën kundër mafisë në Itali, si dhe një zëdhënës i përkohshëm i zëvëndësministrit të Shëndetësisë të Italisë gjatë krizës së COVID-19, thotë se mafia me kënaqësi investon në kompani të dështuara.

“Ata kanë aq shumë para ‘të ndyra’ sa nuk u intereson nëse humbasin një pjesë, vetëm të mund të ‘shpërlajnë’ pjesën tjetër. Tani, kur mijëra kompani po kalojnë një krizë dhe po kërkojnë një blerës, gjendja do të bëhet edhe më e keqe “, tha Nazzaro gjatë një tryeze të rrumbullakët, ku morën pjesë shefat e policisë dhe anëtarët e komisionit, raportoi OCCRP (Projekti për Raportimin e Krimit të Organizuar dhe Korrupcionit).

Nazzaro theksoi se njerëzit që janë pa punë nuk brengosen për mafinë, korrupsionin apo ndonjë gjë tjetër, pasi nga shteti dëgjojnë vetëm fjalë, ndërsa te mafia shohin paratë.

Prokurori i shtetit për luftën kundër mafias, Federico Cafiero De Raho, tha se varfëria është zona e parë e ndërhyrjes nga grupe të ndryshme mafioze italiane, si për rekrutim ashtu edhe për të fituar fuqi sociale.

Përfshirja në sistemin shëndetësor

Më parë, gazeta Financial Times publikoi një hulumtim në lidhje me investitorët ndërkombëtarë që blinin letrat me vlerë nga të ardhurat kriminale të mafias më të fuqishme të Italisë, Ndrangheta.

Gazeta ka shkruar se këto letra me vlerë të cilat pjesërisht kanë buruar nga aktivitetet e paligjshme të bandave kriminale, pastaj u janë shitur investitorëve të ligjshëm, siç janë bankat, fondet e pensioneve e të tjera.

Mashtrimi këtu qëndronte në kombinimin e këtyre pasurive me të tjerët, përfshirë faturat e papaguara autoriteteve shëndetësore publike italiane në atë që Financial Times e quan një “instrument ekzotik të borxhit”.

“Në një rast, obligacionet – prapa të cilave janë pjesërisht kompanitë akuzuara për bashkëpunim me grupin mafioz Ndrangheta – u blenë nga një prej bankave më të mëdha private të Evropës, Banca Generali, në një transaksion për të cilin shërbime këshilluese kishte ofruar grupi EY. Rreth një miliard euro nga ato bono private u shitën investitorëve ndërkombëtarë midis 2015 dhe 2019, sipas pjesëmarrësve të tregut. Disa nga obligacionet ishin të lidhura me asete që u zbuluan më vonë se ishin krijuar nga Ndrangheta”, raportoi The Financial Times.

Ndrangheta aktualisht është grupi më i organizuar kriminal në Itali; kontrollon pjesën më të madhe të importeve të kokainës në Evropë, si dhe kontrabandën e armëve, zhvatjet dhe pastrimin e parave. Edhe qindra klane autonome të mafias janë shndërruar në një nga bizneset më të suksesshme të Italisë, dhe disa studime vlerësojnë se qarkullimi vjetor i tyre i kombinuar është deri në 44 miliardë euro.

Agjencitë për zbatimin e ligjit besojnë se ato kanë një qarkullim më të lartë se të gjitha kartelet e drogës meksikane të kombinuara.

Se në çfarë mënyre Ndrangheta është bërë një nga ndërmarrjet më të suksesshme kriminale në botë, mund të dihet vetëm duke kuptuar se sa e shpejtë dhe ndërmarrëse është struktura e saj organizative, bazuar në lidhjet e gjakut.

Kalabria është një nga rajonet më të varfra italiane në të cilën rreth 20 për qind e dy milionë banorëve janë të papunë.

Për dekada të tëra, askush nuk i kushtoi vëmendje këtij grupi, i cili përfitoi mundësinë në mesin e viteve 1990 kur grupi mafioz sicilian Cosa Nostra u shpërbë. Për dallim nga Cosa Nostra ose Camorra,Ndrangheta nuk ka një strukturë të qëndrueshme, të centralizuar organizative.

Grupi përbëhet nga qindra klane, secila prej të cilave kontrollon një territor të caktuar, ndërsa pjesëtarët e tyre kanë lidhje gjaku, gjë që i bën ata rezistentë ndaj infiltrimit.

“Brezat e rinj, me të cilët jam rritur, kanë një diplomë nga Shkolla e Ekonomisë në Londër apo edhe nga Harvardi. Disa janë magjistër. Ata jetojnë jashtë Kalabrisë dhe janë sipërmarrës me reputacion të cilët nuk janë të përfshirë direkt në aktivitete të paligjshme të nivelit të rrugës”, tha për The Irish Times, Anna Sergi, një kriminologe në Universitetin e Essex e cila ka lindur në Kalabri.

Përgatiti: Kestrin Kumnova

New York Times njofton transperim të operacioneve dixhitale nga Hong Kongu

Gazeta New York Times thotë se do të zhvendosë operacionet e saj dixhitale në Azi nga Hong Kongu në Seul, duke përmendur si arsye shqetësimet e sigurisë pas ligjit që vendosi Kina për sigurinë kombëtare mbi këtë territor.

Në një njoftim për personelin të qarkulluar të martën, drejtuesit dhe stafi redaksional për operacionet ndërkombëtare thotë se ligji i ri “ka krijuar shumë paqartësi për mënyrën si do të ndikohen operacionet tona dhe mbulimi gazetaresk”.

Gazeta thotë se brenda vitit të ardhshëm do të zhvendosë në Seul operacionet dixhitale, të cilat përfaqësojnë afro 1/3 e stafit të gazetës në Hong Kong. New York Times njofton se do të vazhdojë të ketë korrespondentë në Hong Kong për të mbuluar zhvillimet në qytet dhe rajon. Ekipi që punon për lajmet ndërkombëtare të variantit të shtypur të gazetës, si për botimin evropian, ashtu edhe atë aziatik, do të vazhdojë të qëndrojë në Hong Kong.

Statusi autonom i Hong Kongut dhe politikat e hapura ndaj shtypit e kishin bërë atë një pikë tërheqëse për organizata të huaja mediatike. Por gazeta thotë se kohët e fundit gazetarët e saj në Hong Kong po ndeshen me sfida si pengesa në sigurimin e lejeve për mbulim dhe probleme të tjera që janë të përditshme në Kinë.

Gazeta thotë se zgodhi Korenë e Jugut si vendndodhje e ardhshme e operacioneve pasi ky vend “ka politika miqësore ndaj bizneseve të huaja, shtypit të pavarur dhe është gjithashtu një ndër pikat qendrore të zhvillimeve në Azi”.

Kohët e fundit Kina miratoi një ligj të ri për sigurinë kombëtare, sipas të cilit kushdo në Hong Kong që besohet se është i angazhuar në terrorizëm, separatizëm, veprime për cënimin e shtetit ose bashkëpunim të fshehtë me forca të huaja mund të ndeshet me padi dhe mund të dënohet me burgim të përjetshëm. Ligji i ri ishte reagim ndaj protestave masive dhe shpesh të dhunshme pro-demokracisë, që përfshinë Hong Kongun në 2019.

Qeveritë perëndimore dhe grupe të të drejtave të njeriut thonë se masat kineze praktikisht eliminojnë statusin autonom që Hong Kongu ka pasur që kur Britania ia ktheu këtë territor Kinës në 1997. zëri i amerikës

Autoktonia e shqiptarëve të Çamërisë në dritën e të dhënave gjuhësore e historike – Nga BAHRI BECI

Çamëria ndodhet në pjesën më jugore të Shqipërisë dhe në pjesën veriperëndimore të Greqisë së sotme duke filluar nga lumi i Shalësit në veri deri në Gjirin e Prevezës në Greqinë e sotme.

Ajoshtrihet gjatë Bregdetit Jon dhe zgjerohet në lindje deri në vargun e maleve që e ndajnë prej pellgut të Ja­ninës. Nga veriu ka kufi lumin Pavël, kurse në jug Gjirin e Prevezës. Pjesa e saj veriore me qendër Ko­nispolin bën pjesë në Shqipëri, pjesa tjetër, me vendim të Konferencës së Ambasadorëve të vitit 1913iu dha shtetit grek.

Qendrat e ba­nuara kryesore të Çamërisë janë: Filati, Gumenica, Pa­ramithia, Margëlliçi dhe Parga që gjenden jashtë kufijve shtetërorë; 7 fshatra gjenden brenda ku­fijve të Shqipërisë, me qendër qytetin e Konispolit.

E folmja e Çamërisë ka disa tipare që e veçojnë a dallojnë nga të folmet e tjera të shqipes. Me interesë më të veçantë janë këto:

  1. 1. Prania e bashkëtingëlloresl në ndërmjet dy zanoreve: golë gojë, bilë bijë, malë majë, milë mijë, val vaj, po edhe te: sosëlë sosje, dhënëlë dhënie, pjetëlë (pyetje); fëmilë, bilë, malë.
  2. 2. Prania e grupeve kl, gl: kloft, duke klar, klumësht, klisha, zglidh, glunas gjunjëzoj;
  3. 3. Prania e prapashtesës me të cilën formohen emra foljorë: vdekëlë vdekje, dhënëlë dhënje, marrëlë marrje dhe emra femërorë nga mashkullorët: mbretëlë mbretëreshë, priftëlë priftëreshë.
  4. 4. Prania e trajtave të përbëra të kohës së shkuar të foljeve pësore të formuara nga përemri vetvetor u, nga folja ndihmësekam dhe nga pjesorja e foljes që mbartë kuptimin: u ka bërë është bërë, u ka larë është larë, u kish frirë ishte fryrë, u kish bërë ishte bërë, u kish ngritur ishte ngritur etj.

Vjetërsia e këtyre tipareve dalluese të të folmes së Çamërisë

  1. 1. Prania e qiellzores së vjetër l në pozicion ndërzanor në fjalë si : golë gojë, bilë bijë, malë majë, milë mijë, val vaj, sosëlë sosje, dhënëlë dhënie, pjetëlë pyetje; fëmilë fëmijë, bilë bijë, malë majë.

/l/ indoevropiane në shqipen paraqitet me dy reflekse,/l/ dhe /ll/./l/ nëshumicën e të folmeve të shqipes ka evoluar në /-j-/, si p.sh. bil’ë> bijë, gol’ë > gojë, mal’ë > majë”. L-ja ruhet si e tillë vetëm në të folmet e arbëreshëve të Greqisë, në disa të folme të arbëreshëve të Italisë dhe në çamërishte.

l-ja tek fjalët e tipit golënga goli̭ā, malë nga mali̭a, fëmilë nga lat. familia, ftujë nga lat. *vitulea,ilë ijënga lat. īlia, val nga lat. olium etj., në çamërishte, në dallim nga të gjitha të folmet e tjera të shqipes, ruan një gjendjen më të vjetër të saj.

Grupi tingullor /lj/ ka evoluar në /j/, por në disa të folme, si çamërishtja dhe arbëreshët e Greqisë e të Italisë, ka evoluar në /l/; p.sh.: gojë (çam. golë) nga goli̭ā, majë (çam. malë) nga mali̭a, fëmijë (çam. fëmilë) nga lat. familia, ftujë (çam. ftulë) nga lat. *vitulea, ijë (çam. ilë) nga lat. īlia, vaj (çam. val) nga lat. olium etj.”

Meqenëse këto shndërrime kanë përfshirë huazimet latine, në vija të përgjithshme, si kohë e zhvillimit të tyre mund të përcaktohet periudha e marrëdhënieve të shqipes me latinishten.

  1. 2. Prania e grupeve të bashkëtingëlloreve kl, glnë fjalë si: kloft, duke klar, klumësht, klisha, zglidh, glunas gjunjëzoj, gluhë; klumësht; klan, të klarët, gluhë, gledh, glunas (e krijuar prej glu).

Të folmet e Çamërisë, disa katunde të Korçës (Dardha, Sinica, Qyteza), si edhe të folmet e ngulimeve shqiptare në Greqi, Ukrainë e pjesërisht edhe në Itali i kanë ruajtur këto grupe të pandryshuara.

          Fakti se arbëreshët e Greqisë i kanë ruajtur këto grupe dëshmon se ata i morën nga atdheu që para se të fillonte evolucioni i tyre.

  1. Prania në këtë të folme e prapashtesës me të cilën formohen emra foljorë: vdekëlë vdekje, dënëlë, marrëlë dhe emra femërorë nga mashkullorët: mbretëlë, priftëlë.

Duke u nisur nga këto veçori albanologja e njohur ruse A. V. Desnickaja-s ka shkruar se “veçori më e dukshme që e dallon të folmen e Çamërisë prej të folmeve të tjera të zonës dialektore toske të jugut, mund të numërohet vetëm cilësia konservative – të ruajturit e palatalit të vjetër l, e gjithashtu të grupeve kl,gl, lk, lg. Kjo veçori konservative, si duket, është e lidhur me pozitën periferike të rajonit dialektor të Çamërisë”

Pra, sipas A. V. Desnickaja-s, e folmja e Çamërisë është konservative.

E vërteta është që e folmja e Çamërisë ka marrë pjesë në evoluimin e të folmeve të jugut në përgjithësi, po, në dallim prej tyre, ajo ka ruajtur disa tipare të vjetra si l-në intervokalike në fjalë si bilë bijë, malë majë, golë gojë, milë mijë, val vaj dhe grupet e bashkëtingëlloreve kl, gl në fjalë si klumësht qumësht, glisht gisht.

Është një e folme, pra, që, si asnjë e folme tjetër dialektore e  shqipes, ka ruajtur disa tipare të vjetra. Në të njëjtën kohë edhe ka evoluar në pajtim me të folmet e tjera të jugut, çka tregon se ka qenë pandërprerë pjesë përbërëse e strukturës dialektore të shqipes, po edhe e  historisë shqiptare në përgjithësi. Kjo flet, jo vetëm për vjetërinë e të folmeve të këtij rajoni dialektor,po edhe për një prani të hershme të bartësve të tij në këto territore.

Kemi të bëjmë, pra, me një argument nga fusha e dialektologjisë historike në të mirë të autoktonisë së shqiptarëve të Çamërisë. Kjo përligjet edhe nga të dhënat historike për këtë territor.

Në kohët antike, Çamëria quhej Thesproti dhe banorët e saj thesprotë. Thesprotia e lashtë ose Çamëria e sotme përfaqësonte krahinën më të begatë të Epirit, por jo tërësinë e tij.

Thesprotët ishin një nga 14 fiset epirote të përmendura në shek. IV p. e. r. nga Theopompi. Bashkë me kaonët e molosët, ata përfaqësonin fiset më të mëdha e më të fuqishme të Epirit. Historianë të antikitetit, si Tuqididi, Straboni, Polibi e të tjerë, i dallojnë thesprotët bashkë me fiset e tjera epirote si fise “barbare”, d.m.th. jo-greke.

Gërmimet arkeologjike kanë provuar se “kultura materiale, e zbuluar në Epir në periudhën parahistorike dhe historike, lidhet qartësisht me një popullsi jo‑greke” (N. G. L. Hammond). Gjetjet arkeologjike të kryera në rrethet e Sarandës e të Gjirokastrës, në tumat (kodërvarret) e Dropullit të Sipërm, në Vodhinë, Bodrishtë, Kakavi, në Mashkullorë, në kalanë e Ripësit e sidomos në qytetin e vjetër të Jermës flasin për një unitet kulturor të kësaj treve me trevat në veri të saj. Enët e baltës dhe në përgjithësi inventari arkeologjik i atyshëm, ka ngjashmëri të madhe dhe i përket të njëjtës kulturë ilire si ajo e gjetur në Vajzë të Vlorës e në Mat. Nga ana e tyre, të dhënat gjuhësore, edhe pse të kufizuara, provojnë se fiset e Epirit, të quajtura nga autorët antikë si “barbare”, i përkisnin etnosit ilir (J. E. Thunmann, F. Bopp, P. Kretschmer, E. Çabej). Kjo vlen me siguri për thesprotët, që banonin territoret e Çamërisë moderne (G. W. Leibniz, Th. Mommsen, G. von Hahn)”.

Por  ç’gjuhë flisnin banorët e Epirit historik  në lashtësi?

Disa albanologë të huaj dhe shqiptarë si Hahn-i, Kretschmer-i, Nilson-i, Çabej, Metais-i etj. kanë arritur në përfundimin që fiset “epirote” flisnin një gjuhë të ndryshme nga greqishtja, pra ishin një popullsi jo greke. Madje, disa prej tyre kanë mbrojtur tezën që ata kanë folur një gjuhë të njëjtë ose të afërt me gjuhën që flisnin në lashtësi stërgjyshërit e shqiptarëve që, sipas tyre, kanë qenë ilirët.

Kurse për disa studiues të tjerë, kryesisht grekë, epirotët ishin një fis grek ose i helenizuar, pra flisnin një dialekt grek.

Por a ishin të helenizuar apo jo banorët e lashtë të Epirit?

Duke pasur parasysh që huazimet nga greqishtja e vjetër në gjuhën shqipe,  duke përfshirë këtu edhe viset më jugore të banuara nga shqiptarët, janë relativisht të pakta, mund të pohohet se Epiri, sidomos në viset e brendshme të tij, në periudhën e lashtësisë nuk ishte helenizuar.

Natyrisht, një mendim i tillë qëndron, në rast se banorët shqipfolës të periudhës së njohur historike të Epirit janë me të vërtetë pasardhës të drejtpërdrejtë të banorëve të lashtë jo grekë të asaj treve. Përndryshe, do të duhej pranuar që ata janë vendosur atje në një periudhë të mëvonshme, por, për këtë nuk ka asnjë dëshmi historike.

Por edhe sikur të pranohej pa asnjë rezervë një shtegtim i dikurshëm i stërgjyshërve të shqiptarëve nga vise më lindore të Ballkanit në trevat e tyre të sotme gjatë bregdetit të Adriatikut dhe të Jonit, një shtegtim i tillë duhet të jetë kryer shumë herët, shumë kohë para dyndjeve të legjioneve romake në Ballkan, dhe jo në kohë relativisht më të vona, siç mendojnë disa studiues si Barić, sipas të cilit një shpërngulje e tillë ka ndodhur gjatë shekujve II – III të erës sonë dhe Schramm, sipas të cilit një shpërngulje e tillë ka ndodhur aty nga fillimi i shekullit IX të erës sonë. Përkundrazi, prania e disa huazimeve nga greqishtja e vjetër dhe sidomos e një numri të madh huazimesh të vjetra latine në të gjitha të folmet e shqipes, duke përfshirë edhe ato të skajit më jugor të trevave shqipfolëse, dëshmon qartë që stërgjyshërit e shqiptarëve kanë pas banuar në pjesën perëndimore të Ballkanit, të paktën, qysh mjaft shekuj para erës sonë.

Disa studiues, duke vendosur lidhje etimologjike të disa emrave vendesh, fisesh dhe personash të viseve “epirote” me fjalë greke, kanë mbrojtur tezën që në trevën në shqyrtim flitej një gjuhë e afërt me greqishten. Mirëpo kjo tezë në përgjithësi nuk i ka qëndruar kritikës. Studiuesit anglez Hammond, në veprën e tij Epirus të vitit1967pohonte: “Dëshmitë arkeologjike tregojnë se kultura greke, siç shfaqet në poçeri dhe objekte të tjera, nuk depërtoi në Epirin e brendshëm, me përjashtim të Dodonës dhe atje vetëm në një masë të kufizuar, deri në shekullin VI. Dëshmitë historike në përgjithësi dhe përshkrimi i tribuve të Epirit të brendshëm si barbarë nga Tukididi, Straboni dhe Stefan Bizantini janë në harmoni me dëshmitë arkeologjike. Prandaj nuk mund të merret seriozisht ideja që gjuha greke u përhap prej qyteteve greke në bregdet dhe zëvendësoi një gjuhë jogreke, gjatë shekullit të pestë ose të gjashtë. Iliria qendrore ishte gjeografikisht shumë më e hapur për depërtim nëpërmjet Epidamnit, Apolonisë dhe Bylisit, por gjuha greke nuk e zëvendësoi gjuhën ilire atje në shekullin IV ose më vonë”.

Por, edhe sikur të pranohej pa rezerva një “ide” e tillë, është shumë e vështirë, për të mos thënë e pamundur, të argumentohet që popullsia e dikurshme e trevave të të ashtuquajturit Epir, të banuara nga shqiptarët në periudhën historike, të ketë qenë greke apo e helenizuar në kohët e lashta. Një gjë e tillë do të parakuptonte që një popullsi e helenizuar apo e ndikuar fuqishëm nga kultura greke është çhelenizuar në rrymë të shekujve. Mirëpo në këtë rast lind vetiu pyetja: Ne ç’rrethana duhet të ketë ndodhur një proces i tillë, që do të parakuptonte dyndjen e një popullsie jo greke në viset e të ashtuquajturit Epir?

Raste të tilla janë të dokumentuara historikisht, kurse për një dyndje fisesh arbëreshe a shqiptare në trevat e Epirit në lashtësi dhe në mesjetën e hershme nuk ka asnjë dëshmi.

“Pra, a janë banorët e të ashtuquajturit Epir, sidomos ata që dëshmohen prej kohësh si shqipfolës, pasardhës të shpërngulurish arbëreshë gjatë shekullit XIV apo më herët a më vonë? Po të pranohej një hipotezë e tillë, kjo do të parakuptonte asimilimin e një popullsie greke a të helenizuar nga arbëreshët e shtegtuar atje. Mirëpo, po të mbahen parasysh rrethanat historike-shoqërore, atëherë del e qartë se nuk ka pasur dhe as nuk mund të kishte kushte për ndonjë asimilim të pretenduar të popullsisë “greke a të helenizuar” të të ashtuquajturit Epir nga arbëreshët a shqiptarët. Përkundrazi, faktet historike dëshmojnë një proces të kundërt. Mjafton të kemi parasysh helenizimin e shkallëshkallshëm të banorëve shqipfolës të Epirit, sidomos pas shpalljes së pavarësisë së Greqisë e në mënyrë të veçantë helenizimin e Çamërisë pas vitit 1912 me shpërnguljen e detyruar të çamëve myslimanë për në Turqi sidomos gjatë vjetëve 1923 -1925, si edhe më vonë nënpretekstin se ata ishin turq, ose me shpërnguljen e tyre të dhunshëm në Shqipëri pas vitit 1945.

Gjithsesi, banorët shqiptarë në viset e të ashtuquajturit Epir në jug apo në veri të kufirit të sotëm shtetëror të Shqipërisë nuk mund të kenë qenë aty ardhacakë dhe të kenë asimiluar një popullsi të mëparshme greke a të helenizuar, që pa dyshim do të ishte e një niveli të ngritur kulturor dhe që për më tepër kishte edhe mbështetjen e autoriteteve qeveritare bizantine dhe më pas të qeverisë greke, si edhe të kishës ortodokse greke. Në një përfundim të tillë arrihet edhe po të kihet parasysh gjendja demografike e Epirit në periudhën e hershme të pushtimit osman, që del se kishte një përbërje etnike kryesisht shqiptare, që nuk mund të ishte rezultat i ndonjë shpërnguljeje pak a shumë të hershme.

Përbërja etnike e popullsisë së të ashtuquajturit Epir në defterët osmanë të shekullit XVI paraqitet me disa emra tipikë mbarëshqiptarë, që dëshmojnë qartë përkatësinë e tyre etnike jo greke. E kjo përbërje etnike nuk mund të jetë rezultat i shtegtimeve arbëreshe të shekullit XIV (apo më parë a më pas), që nuk mund të sillnin ndryshime të tilla rrënjësore në një trevë, ku ndikimi sidomos i kishës greke ishte shumë i madh.

Trajtat shqiptare të emrave të banorëve të Çamërisë të shënuara në defterët e Turqisë na japin mundësinë të ndriçojmë karakterin etnik të banorëve të saj. “Sipas Defterit të hollësishëm të vitit 1551 qyteti Ajdonat kishte 470 shtëpi, kurse në vitin 1583 kishte 600 shtëpi, të gjithë të krishterë.

“Duke u mbështetur në o     nomastikën, kushdo, shkruante K. Frashëri,  mund të dallojë përkatësinë e tyre etnike shqiptare.

Për t’i rënë shkurt, do të përmendim vetëm emrat e kryefamiljarëve,  që banonin në qytetin Ajdonatit gjatë periudhës 30-vjeçare 1551- 1583. Kjo për arsye se ato dëshmojnë përkatësinë etnike shqiptare jo vetëm të banorëve të Ajdonatit, por edhe të fshatrave të tjera të Çamërisë, banorët e të cilëve e rritën popullsinë e Ajdonatit. Në defterin e vitit 1583 shënohen këta banorë të rinj të Ajdonatit: Stano Mazraku nga fshati Mazarek, Thanas Kokobraha nga Katuni, Llaq Rovima nga Prodani, Nika Pali nga Dragani, Dhimo Gjoni nga Skandali, Donaj Dhimo nga Skandali, Thanas Paleohori ng Paleohori, Todër Dako nga Zeleso, Thanas Çelengir-i nga Veliani, Jan Kalimati nga Zagoria e Janinës, Stamad Memistra nga Dragani, Mosko Lesac-i Llaq Cali nga Kerasova, Deda Cali nga Kerasova, Spani Cali nga Kerasova, Nikolo Ortiko nga Uzniqi, Nikolo Derolivari nga Pradela, Gjin Kemerxhi-u dhe Kond Morin-i nga Kajca, Bedri Meksi nga Merdan, Pervane Berber-i nga Kondani, Spani Hariko nga Visoka, Jani Ortiko nga Usniqi, Gjin Steri nga Gjuri, Karavesh-i nga Mazraku, Thanas Babushçi nga Prodani, Gjin Margërit-i nga Margëlliçi, Mano Pal-i dhe Dhimo Leka nga Dragani, Ali Abdullah-u nga Prodani, Uruç Abdullah-u nga Nuteshi, Pal Leka nga Dragani”.

Pothuajse të njëjtën panoramë paraqet edhe pasqyra e lëvizjeve të popullsisë në territoret e tjera të Çamërisë.

Në këto kushte besoj duhet pranuar që të dhënat gjuhësore, po edhe historike vërtetojnë autoktoninë dhe vjetërsinë e popullsisë shqiptare në territorin e Çamërisë së sotme, po edhe të Epirit të lashtë.

BIRN: Ndyshimet Kushtetuese të Ramës synojnë ndalimin e koalicioneve parazgjedhore, Jo hapjen e Listave

Kryeministri Edi Rama dhe politikanë të tjerë të partisë socialiste kanë prezantuar nismën për ndryshimin e nenet 64 dhe 68 të Kushtetutës së Republikës, në të cilat synohet të ndalohen koalicionet parazgjedhore mes partive si dhe të vendoset një prag në masën 5% për ndarjen e mandateve. Një ndryshim i tretë, por një i tillë që është i padetajuar aq sa ngjan si premtim elektoral dhe jo si reformë, thotë se qytetarët do të kenë të dretë “të shprehin parapëlqimin e tyre” për kandidatët për deputetë. Se si mund të funksionojë kjo pikë e tretë, propozimi për ndryshime kushtetuese nuk jep shpjegime dhe vetë Rama refuzon të flasë për të duke e quajtur “problem teknik”. Por dy propozimet e tjera janë konkrete dhe ato kanë potencialin të përcaktojnë shumë gjëra në zgjedhjet e vitit të ardhshëm.



Ndërsa Rama përballet me kritikat e hapura dhe të nënkuptuara të ndërkombëtarëve që po këmbëngulin që ai të merret vetëm me transformimit në ligj të marrëveshjes së 5 qershorit mes PD, LSI dhe PS., heqja e koalicioneve parazgjedhore dhe vendosja e një pragu në masën 5% janë dy masa që, nëse bëhen realitet, do t’i japin një numër të lartë deputetësh partisë që arrin të marrë qoftë edhe një votë më shumë se sa kundërshtari.

Propozimi për heqjen e koalicioneve parazgjedhore pritet që të shtyjë ato pak parti apo politikanë që formalisht janë jashtë PD-së apo PS-së të garojnë si pjesë e këtyre partive ose të mos garojnë fare, një situatë që është parë në zgjedhjet e vitit 2017 me partitë politike të opozitës, krerët e të cilëve hynë në listat e PD-së. Por paralelisht me këtë, rritja e pragut në masën 5% pritet të eliminojë praktikisht të gjitha partitë e vogla me përjashtim të LSI.

Në zgjedhjet e vitit 2017, nga 18 parti që garuan vetëm tre, PD, PS dhe LSI, morën më shumë se 5% të votave ndërsa PDIU arriti të marrë 4.8%.

Në zgjedhjet e vitit 2013, nga 66 parti që garuan në zgjedhje, sërish vetëm këto tre parti arritën të marrin më shumë se sa 5% të votave. Pavarësisht kësaj, partitë e vogla më 2017 morën sëbashku 8.5% të votave ndërsa më 2013 morën sëbashku mbi 17%. Vendosja e pragut në masën 5% praktikisht ia kalon të gjitha këto vota tre partive të mëdha që arrijnë ta kapërcejnë pragun. Por situata nuk është kaq e thjeshtë.

Rama nuk e ka sqaruar nëse zonat aktuale zgjedhore të 12 qarqeve do të ruhen në zgjedhjet e vitit 2021 apo do të ndryshohet. Nëse zonat zgjedhore aktuale mbeten, diskutimi për pragun nuk ka ndonjë rëndësi të madhe. Sistemi aktual i ndarjes së mandateve parlamentare sipas formulës D’Hondt bëjnë që në kushtet e Shqipërisë, një masë e tillë si pragu të ketë efekt të kufizuar. Në zgjedhjet e shkuara, pragu ka qenë në masën 3% sipas përcaktimit të nenit 162 të Kodit Zgjedhor, por në shumicën e zonave zgjedhore, përveç këtij pragu ligjor ka edhe një prag arithmetik. Fjala vjen, në qarkun e Kukësit zgjidhen tre deputetë. Nëse një parti e tretë arrin të marrë në këtë qark 30% të votave, ajo parti merr zero deputetë. Kjo njihet si favorizimi që formula D’Hondt i jep partisë që fiton numrin më të lartë të votave në zgjedhje. Nëse ajo merr, qoftë edhe një votë më shumë se sa konkurrenti i vet, ajo merr një mandat deputetësh më shumë.

Nga të 12 qarqet e vendit, aktualisht vetëm në Tiranë ku zgjidhen 34 deputetë, pragu në masën 3% luan një rol. P.sh., në vitin 2017, Partia Drejtësi, Integrim dhe Unitet mori në Tiranë 2.94% të votave, të cilat mjaftonin sipas formulës së D’Hondt të fitonte një mandat deputeti. Por për shkak se PDIU nuk mori dot 3% të votave, pra nuk e kaloi dot pragun, deputeti që duhej të dilte nga votat e saj efektivisht iu transferua partisë që kishte zënë vendin e parë, pra PS-së. Në qarqet e tjera të mëdha si Elbasani apo Durrësi, pragu arithmetik për marrjen e një mandati është 7.2% të votave dhe shanset që pragu 5% të ketë ndonjë ndikim në llogaritë zgjedhore është shumë i paktë.

Në përfundim, në rast se Rama arrin të kapërcejë kundërshtitë e ndërkombëtarëve për të imponuar këtë lloj pragu, ka gjasa që synimi të jetë një mandat partie të vogël në Tiranë. Por nëse e sheh panoramën aktuale politike të vendit, vendosja e një pragu edhe më të ulët se sa kaq, fjala vjen, 3% sa është aktualisht, nuk pritet të sjellë ndonjë ndryshim në ndarjen e mandateve.

Ndalimi i koalicioneve parazgjedhore, nga ana tjetër, duket se është një masë që mund të ketë më shumë efekt.

Marrëveshja mes Edi Ramës dhe Sali Berishës në vitin 2008 penalizoi çdo nismë politike jashtë dy partive të mëdha PS dhe PD duke krijuar një incentivë në llogaritjen e mandateve parlamentare për partitë që hynin në marrëveshje paraelektorale me një nga këto dy parti. Kjo bëri që partitë e vogla të përdoreshin për mobilizim votash brenda dy koalicioneve të mëdha. Në rast se kjo gjë pushon së ekzistuari, PS, PD dhe LSI pritet të bëhen parti akoma më të fuqishme nga sa janë dhe të bërit politikë në Shqipëri do të kufizohet më tej te këto parti.

Një strategji që përsëritet

Synimi i marrëveshjes Rama-Berisha në vitin 2008 ishte i qartë: ai synonte të eliminonte “të vegjëlit” apo politikanët që mundeshin, në ndonjë farë mënyre, të sfidonin dy udhëheqësit e mëdhenj. Shënjestra kryesore e marrëveshjes së vitit 2008 me sistemin e proporcionalit rajonal ishte LSI, një parti që garoi për herë të parë në vitin 2005 si një grup i shkëputur nga Partia Socialiste. LSI në atë kohë protestoi ashpër ndaj marrëveshjes me kryetarin e saj, sot presidenti Ilir Meta, në grevë urie të zhvilluar në mjediset e Kuvendit të Shqipërisë. Një vit më vonë, në zgjedhjet e vitit 2009, LSI pothuajse doli nga loja, por arriti të mbijetojë pasi disa figura të saj arritën të kapin gjithsej katër mandate deputetësh.

Në prag të zgjedhjeve të vitit 2017, Lulzim Basha, kryetar i demokratëve dhe Edi Rama, kryeministër, arritën një marrëveshje tjetër në të cilën, sërish shënjestra ishte te eliminimi i partive të vogla.

PS dhe PD arritën një marrëveshje tjetër më 5 qershor të këtij viti por marrëveshja u kufizua te çështje të administrimit zgjedhor ndërsa palët nuk patën mirëkuptimin për të përsëritur marrëveshje të tilla si ajo e 2008 apo e 2017 që shënjestronin haptazi pushtetin e partive të vogla.

Nëse bëhet realitet, ky sistem elektoral ka gjasa që do t’i mundësojë një partie politike të marrë më shumë se gjysmën e mandateve të deputetëve duke pasur më pak se gjysmën e votës popullore. Diferenca të tilla mes votës popullore dhe votës parlamentare kanë qenë të pranishme përgjatë të gjithë kohës në sistemin politik shqiptar. P.sh., në zgjedhjet e vitit 2017 PS mori 48% të votave dhe 53% të parlamentit, por me heqjen e koalicioneve parazgjedhore dhe rritjen e pragut, gjasat janë që ky avantazh arithmetik që partitë e mëdha i kanë dhënë vetes do të përshkallëzohet edhe më tutje./BIRN

Intervistimi i Thaçit vazhdon edhe të martën

Amra Zejneli-Loxha

Pas më shumë se gjashtë orësh brenda selisë së Prokrurorisë së Specializuar, presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi tha se intervistimi i tij, do të vazhdojë edhe të martën.

“Unë sot kam dëgjuar shkëmbimet e teknikaliteteve të ndryshme në mes të avokatit, zotit Prosper dhe prokurorëve. Do të thotë çështje sqaruese, teknike. E në të njëjtën kohë edhe ato fillestaret të interesimit të prokurorëve për Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës. Kështu që, (intervistimi) do të vazhdojë nesër”, tha Thaçi.

Presidenti Thaçi sot u paraqit në Hagë, me ftesë të Prokurorit të Specializuar.

Para se të hynte në ndërtesën e Prokurorisë së Specializuar për intervistim, Thaçi deklaroi për mediat se beson që nga kjo sfidë do të dalë i suksesshëm.

“Sot jam këtu për të respektuar për atë që kam ëndërruar dhe kam luftuar – Kosovën e pavarur, të bazuar në të drejta të barabarta, shoqëri multietnike dhe sundim të ligjit. Jam i gatshëm të ballafaqohem me këtë sfidë të re dhe të dal i suksesshëm për djalin tim, familjen time, popullin tim dhe shtetin tim”, tha Thaçi.

Sipas Thaçit, askush nuk mund ta rishkruajë historinë, duke shtuar se ky është “çmimi për lirinë”.

“Unë besoj në paqe, të vërtetën, pajtimin dhe drejtësinë. Unë besoj në dialog dhe marrëdhënie të mira me të gjithë fqinjët. Kosova është storie suksesi, gjë për të cilën jam shumë krenar. E ardhmja e Kosovës është anëtarësimi në BE, NATO dhe miqësi të përjetshme me Shtetet e Bashkuara të Amerikës”, tha Thaçi.

Kjo është hera e parë që publiku e di se një person është ftuar për intervistë, pasi që kundër këtij personi tashmë është paraqitur aktakuza për shqyrtim. Sidoqoftë, nuk dihet se në çfarë kapaciteti Thaçi është ftuar në këtë intervistë.

Avokati mbrojtës i presidentit Thaçi është avokati amerikan Pierre-Richard Prosper.

Prosper ka qenë prokuror në Tribunalin Ndërkombëtar të OKB-së për krime në Ruandë. Ai po ashtu për një kohë të gjatë ka shërbyer si prokuror në Departamentin amerikan të Drejtësisë, në pozita të ndryshme, si Këshilltar special dhe këshilltar politik për çështje të krimeve të luftës.

Më 24 qershor, Zyra e Prokurorit të Specializuar, ka njoftuar se më 24 prill u ka dërguar Dhomave të Specializuara të Kosovës, me seli në Hagë, një aktakuzë me dhjetë pika për shqyrtim, në të cilën presidenti Thaçi, kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Kadri Veseli dhe të tjerë, akuzohen për një sërë krimesh kundër njerëzimit dhe krimesh lufte ndër të cilat, vrasje e paligjshme, zhdukje e detyruar e personave, përndjekje dhe tortura.

Pranë Gjykatës Speciale në Hagë janë mbledhur një numër i diasporës nga Kosova për të kundërshtuar pretendimet ndaj Thaçit.

Pranë Gjykatës Speciale në Hagë janë mbledhur një numër i diasporës nga Kosova për të kundërshtuar pretendimet ndaj Thaçit.

Përmbajtja e aktakuzave është konfidenciale derisa gjyqtari t’i konfirmojë ato. Gjykatësi i procedurës paraprake ka maksimum gjashtë muaj, nga muaji prill, për të konfirmuar ose hedhur poshtë aktakuzat.

Më 29 qershor, Thaçi deklaroi se nëse konfirmohet aktakuza e Prokurorit të Specializuar kundër tij, atëherë ai do të japë menjëherë dorëheqje nga pozita që ka.

“Do ta mbaj këtë barrë dhe ta mbroj veten time, luftën tonë për liri, me çdo forcë që kam. Nuk do të lejoj që këto akuza false të zhvendosin vëmendjen e Kosovës nga marrja e vendit që meriton në bashkësinë ndërkombëtare, si anëtare e Kombeve të Bashkuara, NATO-s dhe Bashkimit Evropian”, ka deklaruar ai.

Pse Thaçi mori një ftesë për intervistë pasi u dërgua aktakuza kundër tij?

Nëse gjyqtari i procedurës paraprake, francezi Nikola Giju, vërteton se dyshimet e ngritura nga prokurori kanë bazë, atëherë ai e konfirmon aktakuzën. Nëse ai nuk është i bindur, aktakuza refuzohet.

Në bazë të Rregullores së Procedurës dhe Provave para Dhomave të Specializuara, gjyqtari i procedurës paraprake dhe prokurori i specializuar mund të takohen gjatë hetimit dhe para se të konfirmohet aktakuza.

Gjykatësi mund të kërkojë ose të lejojë prokurorin e specializuar të dorëzojë material shtesë në mbështetje të cilësdo ose të gjitha akuzave; të kërkojë prej prokurorit të specializuar që të rishikojë aktakuzën me synimin që të japë më shumë hollësi për cilëndo prej akuzave, dhe veprimet konkrete të të dyshuarit, ose të mundësojë saktësi ligjore, ose më shumë qartësi në paraqitjen e akuzave; ose t’i kërkojë prokurorit të specializuar që të pakësojë numrin e akuzave ose të zvogëlojë kuadrin e akuzave.

Si rezultat i këtij shqyrtimi, gjykatësi i procedurës paraprake konfirmon ose hedh poshtë tërësisht, ose pjesërisht akuzat, në një vendim të arsyetuar. Me konfirmimin e cilësdo prej akuzave të aktakuzës i dyshuari bëhet i akuzuar dhe gjykatësi i procedurës paraprake mund të lëshojë një fletarrestim apo një urdhërparaqitje.

Paraqitja e parë e të akuzuarit në gjykatë bëhet brenda shtatë ditësh pas dorëzimit të aktakuzës. Aktakuza është në dispozicion të publikut vetëm kur ajo konfirmohet nga gjykatësi i procedurës paraprake.

Moskonfirmimi i një aktakuze nuk e pengon prokurorin që të paraqesë një aktakuzë të ndryshuar.

Personi, kundër të cilit është konfirmuar aktakuza, në bazë të urdhrit gjyqësor, dërgohet në arrest, nëse nuk është i ndaluar. Ai menjëherë njoftohet për akuzat ndaj tij dhe sillet para Dhomave të Specializuara.

Aktakuza bëhet publike pas konfirmimit të saj, dhe në rrethana të jashtëzakonshme, nëse prokurori ka një arsye të vlefshme përpara konfirmimit, gjyqtari mund, për shkaqe sigurie, për të parandaluar arratisjen e të akuzuarit, të nxjerrë në publik një urdhër për mos zbulimin e përkohshëm të aktakuzës. Aktakuza do të publikohet jo më vonë se paraqitja e parë e të akuzuarit para gjykatës.

Çfarë ka tjetër në aktakuzë?

Në një komunikatë për media, Zyra e Prokurorit të Specializuar pretendon se “Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe të dyshuar të tjerë janë penalisht përgjegjës për afërsisht 100 vrasje të paligjshme. Krimet e paraqitura në aktakuzë përshijnë qindra viktima të identifikuara shqiptarë, serbë dhe romë të Kosovës dhe kundërshtarë politikë”.

Aty është thënë se aktakuza është rezultat i një hetimi të gjatë dhe se një gjykatës i procedurës paraprake i Gjykatës Speciale është duke analizuar aktakuzën për të vendosur nëse do t’i konfirmojë akuzat.

“Prokurori i Specializuar e gjykon të domosdoshëm nxjerrjen e këtij njoftimi publik për akuzat, për shkak të përpjekjeve të përsëritura të Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit për pengimin dhe sabotimin e punës së Dhomave të Specializuara të Kosovës”.

Përveç kësaj, në komunikatë është thënë se Thaçi dhe Veseli “kanë ndërmarrë në fshehtësi një fushatë për shfuqizimin e ligjit që krijoi Gjykatën dhe ndryshe kanë penguar punën e Gjykatës në orvatje për t’i bishtnuar drejtësisë”.

“Nëpërmjet këtyre veprimeve, Thaçi dhe Veseli kanë vënë interesat e tyre vetjake mbi viktimat e krimeve të tyre, sundimin e ligjit dhe popullin e Kosovës”, është thënë në njoftim.

Si funksionon Gjykata Speciale?

Gjykata e Kosovës, e përbërë nga Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Specializuar e Prokurorisë në Hagë, është formuar me insistimin e bashkësisë ndërkombëtare, me ndryshimet kushtetuese nga Kuvendi i Kosovës.

Gjykata Speciale për krime të luftës është gjykatë e përkohshme me mandat të kufizuar dhe me seli në Hagë. Kjo gjykatë vepron e pavarur dhe financohet kryesisht nga Bashkimi Evropian.

Gjykata është themeluar me vendimin e Kuvendit të Kosovës pas raportit të Këshillit të Evropës, të vitit 2011, në të cilin senatori zviceran Dick Marty flet për krimet e pretenduara “të pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ndaj pakicave etnike dhe rivalëve politikë“, që nga janari i vitit 1998 e deri në dhjetor të vitit 2000.

Gjatë vitit 2019, ish-ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kanë udhëtuar drejt Hagës, për t’u intervistuar nga prokurorët ndërkombëtarë të Dhomave të Specializuara, qoftë si dëshmitarë apo si të dyshuar janë intervistuar ish- kryeministri Ramush Haradinaj, Kadri Veseli, Azem Syla, Sami Lushtaku, Rustem Mustafa, Shukri Buja e të tjerë. Një numër prej tyre u mbrojtën me heshtje.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, në fund të vitit të kaluar i ka dërguar një letër Sekretarit të Shtetit Amerikan Mike Pompeo ku ka shprehur bindjen e tij se Gjykata e Hagës po e bën të kundërtën e asaj që ishte parashikuar në fillim.

Thaçi ka theksuar që qëllimi për formimin e Gjykatës Speciale ka qenë që të mundësohet ekzistimi i kornizës ligjore dhe institucionale kombëtare të besueshme, i cili do të hetonte dhe do të procedonte krimet e pretenduara se janë kryer gjatë viteve 1998-2000 në Kosovë.

“Në këtë drejtim, është paraparë që krimet që pretendohet se janë kryer nga të dy palët e konfliktit do të hetohen plotësisht dhe në mënyrë të drejtë”, ka theksuar Thaçi.

Sekretari amerikan i Shtetit, Mike Pompeo, në përgjigjen e tij, kishte siguruar Thaçin që puna e Gjykatës Speciale nuk është e drejtuar në mënyrë specifike kundër asnjë grupi etnik, lëvizje, force apo njësie dhe ka shtuar që SHBA-ja pret nga të gjithë liderët e Kosovës që t’ju përmbahen obligimeve të dhëna qytetarëve dhe bashkësisë ndërkombëtare, si dhe që të bashkëpunojnë plotësisht me gjykatën.

Nga Zyra e presidentit kanë theksuar për Radion Evropa e Lirë që presidenti Thaçi “edhe më tej qëndron prapa letrës së tij, derisa të zgjidhen shqetësimet e theksuara në mënyrë të përshtatshme”.

A ka ardhur koha për një kryeministër shqiptar në Maqedoninë e Veriut? – Nga BESNIK MUSTAFAJ

Këtë javë, më 15 korrik, në Maqedoninë e Veriut zhvillohen zgjedhjet e përgjithshme parlamentare. Midis shumë të veçantave të paharrueshme, që pati kjo fushatë, për nga domethënia do të veçoja njërën.

E kam fjalën për sloganin e Partisë “Bashkimi Demokratik për Integrim”: Koha për një Kryeministër shqiptar. Nisur nga fakti bazik i përbërjes etnike të kësaj Republike, një objektiv i tillë duket praktikisht i pamundur. Edhe sikur të gjitha votat e shqiptarëve të mblidheshin pa asnjë firo në një dorë, ata nuk do të nxirrnin dot një shumicë në parlamentin e ardhshëm. A e ka patur parasysh këtë realitet udhëheqësia e BDI-së kur e shpalli këtë qëllim politik? Apo është thjesht një manipulim elektoral me emocionet e shqiptarëve, të cilët aspirojnë sinqerisht një afirmim të mëtejshëm të rolit të tyre shtetformueses në RMV? Duhet të kenë qenë të shumtë ata, të cilët, ashtu si unë, kanë çuar nëpër mend pyetje të tilla.

Drejtuesit e BDI, përfshirë këtu edhe vetë Kryetarin Ali Ahmeti, e kanë përdorur fushatën zgjedhore për të sqaruar konceptin e tyre të mishëruar në këtë slogan. Pavarësisht rezultatit, që do të dalë nga kutitë e votimit, këto shpjegime ishin të nevojshme për të fshirë disa dyshime të lidhura pikërisht me këtë slogan rreth përmbajtjes së programit si edhe të retorikës politike të vetë BDI-së si forcë politike. Këtu e kam fjalën posaçërisht për dyshimet e ndershme dhe jo ato me prapavijë dashakeqe ndaj partisë më të madhe të shqiptarëve të Maqedonisë së Veriut. Po ndalem shkurtimisht te dy a tri nga dyshimet e mia.

Së pari është dyshimi se BDI e paska humbur sensin e realitetit. Ku do t’i gjente ajo votat për të dalë parti e parë, duke fituar kështu të drejtën kushtetuese të formimit të qeverisë sipas skemës klasike në demokraci? Asnjë aritmetikë nuk më vinte në ndihmë. Do të ishte një dëm shumë i madh e me pasoja afatgjata për shqiptarët e Maqedonisë së Veriut sikur forca e tyre politike ende më përfaqësuese në institucione të humbte lidhjen me realitetin. Dëmi do të prekte motorin lëvizës të bashkësisë shqiptare në këtë shtet në rrugëtimin e tyre përpara. Gjatë kësaj fushate zgjedhore ne patëm mundësi të mësonim se udhëheqësia e BDI-së nuk mbështetej në ndonjë aritmetikë, por vetëm në logjikën politike, një logjikë kjo që buron nga përvoja e tyre në aksionin e gjatë politik. Më konkretisht, BDI ka gëzuar gjatë dekadës së fundit disa mandate si pjesë e koalicioneve qeverisëse, edhe me VMRO edhe me LSDM. Pa hyrë në histori, do thënë se çdo herë ajo ka zënë në pushtet hapësira më të mëdha nga ç‘do t’i takonin nëse ndarja bëhej artimetikisht.

Kjo është meritë e mënyrës si është negociuar ndarja e përgjegjësive. Herën e fundit, me LSDM, shqiptarët (BDI me vetëm 10 deputetë) kishin Kryetarin e Parlamentit, i cili, me kushtetutën e Republikës, mishëron instancën e dytë më të lartë shtetërore. Por, në marrëveshjen qeverisëse ka qenë edhe mbështetja e kandidatit për President i Republikës (LSDM), siç edhe ndodhi. Pa mbështetjen e BDI, sot RMV do të kishte një president VMRO. I përmendur fare shkurtimisht, ky fakt tregon se BDI ka një përvojë të çmuar si asnjë forcë tjetër politike shqiptare në negocimin e koalicioneve qeverisëse. Përvoja, e kuptuar dhe e përdorur drejt, është gjithmonë fuqi e madhe në aksionin politik të ditës. Pikërisht këtë përvojë ka patur parasysh udhëheqësia e BDI-së kur shpalli se është koha për një kryeministër shqiptar. Në këtë kuptim, unë vlerësoj se me një slogan të tillë, BDI shënon një hap të rëndësishëm përpara në pjekurinë e saj si forcë politike. Kjo nuk do të thotë paraprakisht se Kryeministri i ardhshëm i RMV do të jetë doemos shqiptar. Por do të thotë gjithsesi se po çelet një rrugë e re në kontributin e shqiptarëve për ta ndërtuar RMV si shtet demokratik, të barazisë substanciale etnike. Kjo ka rëndësi shumë të madhe për të ardhmen euroatlantike të këtij shteti.

Një dyshim tjetër, që zgjoi tek unë ky slogan, shprehej përmes pyetjes: Mos vallë BDI po shndërrohej në një parti nacionaliste? Është një dyshim, që ushqehet me lehtësi nga vetë origjina e saj. BDI është një forcë politike e lindur në përfundim të një lufte të përgjakshme me shumë elementë ndëretnikë. Prekja e kësaj partie nga nacionalizmi afro 20 vjet pas përfundimit të kësaj lufte me marrëveshjen e Ohrit do të kishte qenë një fatkeqësi për bashkësinë shqiptare të RMV si edhe për krejt vendin. Por jo. Ishte një dyshim i kotë. Gjithë fushata zgjedhore që zhvilloi edhe kësaj here BDI përshkohej nga një frymë e shëndetshme europiane për bashkëjetesën me etnitë e tjera, përfshirë këtu edhe shumicën maqedone, në një shtet që e kanë të përbashkët dhe së bashku, të gjithë, si qytetarë të lirë e të barabartë, duhet të ndërtojnë të sotmen dhe të ardhmen.

Paraprakisht, pata edhe dyshimin se mos BDI, me një slogan të tillë, po shtyhej të ndërmerrte një luftë retorike kundër partive të tjera shqiptare në RMV, duke e thelluar më tej përçarjen e bashkësisë shqiptare në këtë shtet. Shqiptarët në Maqedoninë e Veriut janë vërtet mjaft të përçarë. Numri aq i madh i partive, e që vazhdojnë të shtohen, nuk është i përligjur, nuk tregon zbatim të demokracisë së përfaqësimit, por kryesisht luftë për pushtet brenda elitës së kësaj bashkësie. Një thellim i mëtejshëm i kësaj përçarjeje do të ishte vetëm i dëmshëm për të gjithë shqiptarët atje. Fryma përgjithësisht pozitiviste, që e përshkoi fushatën e BDI – së tregoi forcën dhe vizionin e saj. Nuk e di çfarë ka ndodhur prapa perdes, por në shfaqjen e saj publike nuk kam vënë re sulme ndaj simotrave shqiptare.

Madje, partitë dhe koalicionet shqiptare nuk janë shfaqur thuajse fare si shënjestër e BDI – së madje as në rastet, që nuk munguan, kur këto simotra e sulmonin jo dhe aq parimisht. Duke e ndjekur me vëmendje të posaçme, aq sa mund të ndiqet nga jashtë, fushatën e partive politike shqiptare në RMV, do të kisha thënë se kjo sjellje publike e BDI-së nuk tregonte injorim të konkurrenteve të tjera brenda bashkësisë. Personaliteti i zgjedhur për postin eventual të Kryeministrit, i cili nuk është pjesë e strukturave tëBDI-së as në të shkuarën e as sot, nxirrte në pah kuptimin e drejtë të Ali Ahmetit dhe bashkëpunëtorëve të tij lidhur me nevojën që Kryeministrin e mundshëm shqiptar ta shihnin njësoj si të tyre edhe këto parti dhe mbështetësit e tyre. Pra, ai ka synuar një bashkim të natyrshëm postelektoral të shqiptarëve, gjë që është më e lehtë kur kujtesa nuk është e ngarkuar me negativitet. Madje, nuk kam parë sulme as ndaj partisë politike shqiptare, e cila hyri në koalicion elektoral me LSDM e Zajevit. Ky fakt është për t’u vlerësuar si një nga shtyllat e mira të programit të BDI-së.

E thashë edhe më lart se nuk shoh ndonjë siguri që Kryeministri i ardhshëm i RMV do të jetë shqiptar, pavarësisht nëse fitues andaj del VMRO apo LSDM. Por edhe me kaq, rruga që një ditë jo fort të largët të shohim atje një Kryeministër shqiptar, pa dyshim që është çelur. Kjo në vetvete përbën një fitore politike cilësore për shqiptarët, ama një fitore specifike dhe si e tillë shumë e rëndësishme. Sepse nuk është një fitore e bashkësisë shqiptare kundër bashkësive të tjera etnike. Është një fitore e shqiptarëve me vetveten në procesin e pjekurisë së tyre politike si kontribuues për lirinë dhe barazinë e mbarë qytetarëve europianë në RMV./panorama.al

Thaçi në Hagë

Amra Zejneli-Loxha

Presidenti i Kosovës Hashim Thaçi të hënën do të paraqitet në Hagë për intervistim, me ftesë të Prokurorit të Specializuar.

Kjo është hera e parë që publiku e di se një person është ftuar për intervistë, pasi që kundër këtij personi tashmë është paraqitur aktakuza për shqyrtim. Sidoqoftë, nuk dihet se në çfarë kapaciteti Thaçi ishte ftuar në këtë intervistë.

Avokati mbrojtës i presidentit Thaçi është avokati amerikan Pierre-Richard Prosper.

Prosper ka qenë prokuror në Tribunalin Ndërkombëtar të OKB-së për krime në Ruandë. Ai po ashtu për një kohë të gjatë ka shërbyer si prokuror në Departamentin amerikan të Drejtësisë, në pozita të ndryshme, si Këshilltar special dhe këshilltar politik për çështje të krimeve të luftës.

Më 24 qershor, Zyra e Prokurorit të Specializuar, ka njoftuar se më 24 prill u ka dërguar Dhomave të Specializuara të Kosovës, me seli në Hagë, një aktakuzë me dhjetë pika për shqyrtim, në të cilën presidenti Thaçi, kryetari i Partisë Demokratike të Kosovës, Kadri Veseli dhe të tjerë, akuzohen për një sërë krimesh kundër njerëzimit dhe krimesh lufte ndër të cilat, vrasje e paligjshme, zhdukje e detyruar e personave, përndjekje dhe tortura.

Pranë Gjykatës Speciale në Hagë janë mbledhur një numër i diasporës nga Kosova për të kundërshtuar pretendimet ndaj Thaçit.

Pranë Gjykatës Speciale në Hagë janë mbledhur një numër i diasporës nga Kosova për të kundërshtuar pretendimet ndaj Thaçit.

Përmbajtja e aktakuzave është konfidenciale derisa gjyqtari t’i konfirmojë ato. Gjykatësi i procedurës paraprake ka maksimum gjashtë muaj, nga muaji prill, për të konfirmuar ose hedhur poshtë aktakuzat.

Më 29 qershor, Thaçi deklaroi se nëse konfirmohet aktakuza e Prokurorit të Specializuar kundër tij, atëherë ai do të japë menjëherë dorëheqje nga pozita që ka.

“Do ta mbaj këtë barrë dhe ta mbroj veten time, luftën tonë për liri, me çdo forcë që kam. Nuk do të lejoj që këto akuza false të zhvendosin vëmendjen e Kosovës nga marrja e vendit që meriton në bashkësinë ndërkombëtare, si anëtare e Kombeve të Bashkuara, NATO-s dhe Bashkimit Evropian”, ka deklaruar ai.

Pse Thaçi mori një ftesë për intervistë pasi u dërgua aktakuza kundër tij?

Nëse gjyqtari i procedurës paraprake, francezi Nikola Giju, vërteton se dyshimet e ngritura nga prokurori kanë bazë, atëherë ai e konfirmon aktakuzën. Nëse ai nuk është i bindur, aktakuza refuzohet.

Në bazë të Rregullores së Procedurës dhe Provave para Dhomave të Specializuara, gjyqtari i procedurës paraprake dhe prokurori i specializuar mund të takohen gjatë hetimit dhe para se të konfirmohet aktakuza.

Gjykatësi mund të kërkojë ose të lejojë prokurorin e specializuar të dorëzojë material shtesë në mbështetje të cilësdo ose të gjitha akuzave; të kërkojë prej prokurorit të specializuar që të rishikojë aktakuzën me synimin që të japë më shumë hollësi për cilëndo prej akuzave, dhe veprimet konkrete të të dyshuarit, ose të mundësojë saktësi ligjore, ose më shumë qartësi në paraqitjen e akuzave; ose t’i kërkojë prokurorit të specializuar që të pakësojë numrin e akuzave ose të zvogëlojë kuadrin e akuzave.

Si rezultat i këtij shqyrtimi, gjykatësi i procedurës paraprake konfirmon ose hedh poshtë tërësisht, ose pjesërisht akuzat, në një vendim të arsyetuar. Me konfirmimin e cilësdo prej akuzave të aktakuzës i dyshuari bëhet i akuzuar dhe gjykatësi i procedurës paraprake mund të lëshojë një fletarrestim apo një urdhërparaqitje.

Paraqitja e parë e të akuzuarit në gjykatë bëhet brenda shtatë ditësh pas dorëzimit të aktakuzës. Aktakuza është në dispozicion të publikut vetëm kur ajo konfirmohet nga gjykatësi i procedurës paraprake.

Moskonfirmimi i një aktakuze nuk e pengon prokurorin që të paraqesë një aktakuzë të ndryshuar.

Personi, kundër të cilit është konfirmuar aktakuza, në bazë të urdhrit gjyqësor, dërgohet në arrest, nëse nuk është i ndaluar. Ai menjëherë njoftohet për akuzat ndaj tij dhe sillet para Dhomave të Specializuara.

Aktakuza bëhet publike pas konfirmimit të saj, dhe në rrethana të jashtëzakonshme, nëse prokurori ka një arsye të vlefshme përpara konfirmimit, gjyqtari mund, për shkaqe sigurie, për të parandaluar arratisjen e të akuzuarit, të nxjerrë në publik një urdhër për mos zbulimin e përkohshëm të aktakuzës. Aktakuza do të publikohet jo më vonë se paraqitja e parë e të akuzuarit para gjykatës.

Çfarë ka tjetër në aktakuzë?

Në një komunikatë për media, Zyra e Prokurorit të Specializuar pretendon se “Hashim Thaçi, Kadri Veseli dhe të dyshuar të tjerë janë penalisht përgjegjës për afërsisht 100 vrasje të paligjshme. Krimet e paraqitura në aktakuzë përshijnë qindra viktima të identifikuara shqiptarë, serbë dhe romë të Kosovës dhe kundërshtarë politikë”.

Aty është thënë se aktakuza është rezultat i një hetimi të gjatë dhe se një gjykatës i procedurës paraprake i Gjykatës Speciale është duke analizuar aktakuzën për të vendosur nëse do t’i konfirmojë akuzat.

“Prokurori i Specializuar e gjykon të domosdoshëm nxjerrjen e këtij njoftimi publik për akuzat, për shkak të përpjekjeve të përsëritura të Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit për pengimin dhe sabotimin e punës së Dhomave të Specializuara të Kosovës”.

Përveç kësaj, në komunikatë është thënë se Thaçi dhe Veseli “kanë ndërmarrë në fshehtësi një fushatë për shfuqizimin e ligjit që krijoi Gjykatën dhe ndryshe kanë penguar punën e Gjykatës në orvatje për t’i bishtnuar drejtësisë”.

“Nëpërmjet këtyre veprimeve, Thaçi dhe Veseli kanë vënë interesat e tyre vetjake mbi viktimat e krimeve të tyre, sundimin e ligjit dhe popullin e Kosovës”, është thënë në njoftim.

Si funksionon Gjykata Speciale?

Gjykata e Kosovës, e përbërë nga Dhomat e Specializuara dhe Zyra e Specializuar e Prokurorisë në Hagë, është formuar me insistimin e bashkësisë ndërkombëtare, me ndryshimet kushtetuese nga Kuvendi i Kosovës.

Gjykata Speciale për krime të luftës është gjykatë e përkohshme me mandat të kufizuar dhe me seli në Hagë. Kjo gjykatë vepron e pavarur dhe financohet kryesisht nga Bashkimi Evropian.

Gjykata është themeluar me vendimin e Kuvendit të Kosovës pas raportit të Këshillit të Evropës, të vitit 2011, në të cilin senatori zviceran Dick Marty flet për krimet e pretenduara “të pjesëtarëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës ndaj pakicave etnike dhe rivalëve politikë“, që nga janari i vitit 1998 e deri në dhjetor të vitit 2000.

Gjatë vitit 2019, ish-ushtarë të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës kanë udhëtuar drejt Hagës, për t’u intervistuar nga prokurorët ndërkombëtarë të Dhomave të Specializuara, qoftë si dëshmitarë apo si të dyshuar janë intervistuar ish- kryeministri Ramush Haradinaj, Kadri Veseli, Azem Syla, Sami Lushtaku, Rustem Mustafa, Shukri Buja e të tjerë. Një numër prej tyre u mbrojtën me heshtje.

Presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi, në fund të vitit të kaluar i ka dërguar një letër Sekretarit të Shtetit Amerikan Mike Pompeo ku ka shprehur bindjen e tij se Gjykata e Hagës po e bën të kundërtën e asaj që ishte parashikuar në fillim.

Thaçi ka theksuar që qëllimi për formimin e Gjykatës Speciale ka qenë që të mundësohet ekzistimi i kornizës ligjore dhe institucionale kombëtare të besueshme, i cili do të hetonte dhe do të procedonte krimet e pretenduara se janë kryer gjatë viteve 1998-2000 në Kosovë.

“Në këtë drejtim, është paraparë që krimet që pretendohet se janë kryer nga të dy palët e konfliktit do të hetohen plotësisht dhe në mënyrë të drejtë”, ka theksuar Thaçi.

Sekretari amerikan i Shtetit, Mike Pompeo, në përgjigjen e tij, kishte siguruar Thaçin që puna e Gjykatës Speciale nuk është e drejtuar në mënyrë specifike kundër asnjë grupi etnik, lëvizje, force apo njësie dhe ka shtuar që SHBA-ja pret nga të gjithë liderët e Kosovës që t’ju përmbahen obligimeve të dhëna qytetarëve dhe bashkësisë ndërkombëtare, si dhe që të bashkëpunojnë plotësisht me gjykatën.

Nga Zyra e presidentit kanë theksuar për Radion Evropa e Lirë që presidenti Thaçi “edhe më tej qëndron prapa letrës së tij, derisa të zgjidhen shqetësimet e theksuara në mënyrë të përshtatshme”.

Kishat, liria e besimit dhe përhapja e pandemisë

Bare e restorante të mbushura me klientë janë fajësuar si vatra të infeksioneve të reja me koronavirus. Fabrika të përpunimit të mishit, burgje e qendra të të moshuarve po ashtu kanë regjistruar shpërthime infeksionesh. Kishat e faltore të tjera përfaqësojnë një situatë më të komplikuar.

Pjesa më e madhe e kishave kanë respektuar këshillat e autoriteteve të shëndetit publik për të shmangur grumbullimet që të mbrojnë besimtarët e tyre. Megjithatë, disa kisha, që në fillimet e pandemisë u kanë rezistuar këshillave dhe kanë regjistruar vatra infeksionesh.

Megjithëse grumbullimet në kisha nuk janë në krye të listës së përhapësve kryesorë të infeksionit në SHBA, ato vazhdojnë të krijojnë probleme për autoritetet lokale që bëjnë thirrje për ruajtjen e distancimit social. Kufizimet e vajtjes në kishë shihen nga shumë si kufizime të lirisë së besimit.

“Nëse duam të shmangim të gjitha rreziqet duhet të mbyllim dyert një herë e mirë. Por në fakt ne duam të gjejmë një mënyrë për të balancuar rrezikun me nevojën për lutje e frekuentim të objekteve të kultit,” thotë pastori Robert Jefress në Dallas të Teksasit.

Gjatë javëve të fundit ka pasur konfrontime mes autoriteteve dhe kishave në Kaliforni. Prokurori i San Franciskos i dërgoi në fund të qershorit një urdhër arqipeshkvit të kishës katolike duke e paralajmëruar se kisha kishte shkelur ndalimin për grumbullime në mjedise të mbyllura. Arqipeshkvi u përgjigj me premtimin për të respektuar kufizimet.

Pak ditë më pas, autoritetet ndaluar “këngët e lutjet me zë të lartë në kishë” gjë që u sfidua në shumë objekte kulti.

Pastori evangjelist Samuel Rodriguez tha se besimtarët e tij në Sakramento kishin kënduar himne të adhurimit të Zotit më 5 korrik por shumë prej tyre ishin me maska dhe në distancë nga njeri-tjetri.

“Ndalimi i këngëve në Kishë është i papranueshëm,” tha pastori.

Por fakti është se frekuentimi i objekteve të kultit është bërë problem si në SHBA, ashtu edhe në shkallë ndërkombëtare.

Në shkurt në Korenë e Jugut, mijëra pasues të një grupimi secret fetar rezultuan të infektuar. Po në shkurt, në Malajzi, qindra raste infektimesh besohet se kishin lidhje me një lëvizje misionarësh myslimanë.

Në mars në SHBA, 35 nga 92 të infektuarit e parë kishin qenë në një kishë në Arkansas, tre prej tyre vdiqën nga COVID-19, sipas Qendrës për Kontrollin e Sëmundjeve.

Në mes të qershorit, një kishë e vogël në Oregon u bë vatër infektimi, kur 236 besimtarë të kishës rezultuan me koronavirus.

Po në qershor, autoritetet e shëndetësisë në shtetin e Virxhinias Perëndimore raportin vatra infeksioni të lidhura me pesë kisha në pjesë të ndryshme të shtetit. Një prej tyre kishte 51 të infektuar, tre prej të cilëve vdiqën nga sëmundja.

Shumë kisha kanë reaguar ndaj rrezikut duke kufizuar pjesëmarrjen në shërbime në maksimumi 50 vetë, të cilët duhet të kontrollohen nëse kanë temperaturë, të dizinfektojnë duart dhe të vënë maskë para se të futen në kishë. zëri i amerikës

25 vjet pas Srebrenicës: Si e humbi bota “oreksin”, për të hetuar krimet e luftës – Nga Julian Borger

Ratko Mlladiç, gjenerali serb i Bosnjës i dënuar për urdhërimin e vrasjes së 8.000 burrave dhe djemve boshnjakë nga Srebrenica, do ta “kremtojë” këtë javë 25 vjetorin e masakrës në një qeli në Hagë, ku ai po qëndron prej 9 vitesh.

Por një çerek shekulli nga Masakra e Srebrenicës, bota duket se është mësuar me mizori të tilla. Vrasjet masive në Siri apo Jemen, nuk përbëjnë gjithmonë lajm. Kina ka burgosur më shumë se 1 milion ujgurë myslimanë, duke u imponuar sterilizime dhe aborte.

Kur bëhet fjalë për krimet e luftës dhe ato kundër njerëzimit, Mlladiç ka tani mjaft shoqëri.

Por ajo që e bën rastin e tij të pazakontë, është fakti që ai u kërkua për vite me radhë, u arrestua dhe u nxor para drejtësisë. Tre vjet më parë Mlladiç u dënua për gjenocid në Srebrenicë ndaj burrave dhe djemve të rinj boshnjakë, që u kapën kur ai drejtoi sulmin e vitit 1995 mbi atë që supozohej të ishte një “zonë e sigurtë” e OKB-së.

Ata u qëlluan për vdekje në ekzekutime masive të organizuara. Gjykata Penale Ndërkombëtare për ish-Jugosllavinë (ICTY), e shpalli gjithashtu fajtor për 5 akuza të krimeve kundër njerëzimit, dhe 4 akuza për krime lufte për spastrim etnik, bombardime dhe sulme me snajper në Sarajevë, si dhe për pengmarrjen e paqeruajtësve të OKB-së.

Dhoma e Apelit, është tani është në garë me shëndetin e dobësuar të të dënuarit 77-vjeçar, që të përfundojë procesin ndaj tij sa kohë që ai është ende gjallë. Katërmbëdhjetë oficerë dhe zyrtarë të tjerë serbë të Bosnjës, u dënuan për rolin e tyre në Masakrën e Srebrenicës, përfshirë udhëheqësin e separatistëve serbë të Bosnjës, Radovan Karaxhiç.

Në total, Gjykata e Hagës shpalli dënimet për 90 të pandehur për krime lufte. Një gjykatë e ngjashme, ICTR, për krimet e luftës civile në Ruanda, dënoi 93 persona të gjetur fajtorë për gjenocidin e vitit 1994. ICTY dhe ICTR ishin gjykatat e para të ngritura që nga Gjykatat e Nurembergut dhe Tokios.

Ato pasqyruan entuziazmin e madh të pas fundit të Luftës së Ftohtë, se bota mund të bënte më shumë përballë mizorive masive.  Motoja e pas-Holokaustit “Kurrë më!” ishte frymëzimi kryesor. Gjykata të tjera të posaçme të ndihmuara nga OKB-ja u krijuan për hetimin e masakrave të kryera në Sierra Leone, Timorin Lindor, por edhe Kamboxhia, për të nxjerrë qofte edhe me vonesë para drejtësisë udhëheqësit e mbijetuar të Khmerëve të Kuq.

Bashkimi Evropian krijoi një gjykatë të veçantë për Kosovën, e cila muajin e kaluar bëri publike akuzat kundër presidentit Hashim Thaçi dhe të tjerëve, për krime të kryera në kohën kur ata drejtonin Ushtrinë Çlirimtare të Kosovës.

Një gjykatë speciale e ngritur në Hagë për të hetuar vrasjen në vitin 2005 të ish-kryeministrit libanez, Rafik Hariri, përmes shpërthimit të një bombe që vrau edhe 21 persona të tjerë, pritet të japë verdiktin e saj përfundimtar. Në vitin 2002, një gjykatë e përhershme për krimet e luftës nisi të funksionojë në Hagë, Gjykata Penale Ndërkombëtare (IÇ).

“Ato ishin vite emocionuese. Ne kishim si model Nurenbergun dhe Tokion, dhe rindërtuam të njëjtat gjykata në fillim të viteve 1990, dhe vazhduam t’i përmirësojmë ato gjatë viteve 1990”- thotë Dejvid Shefer, ambasadori i SHBA-së për çështjet e krimeve të luftës në vitet 1997-2001, dhe që ka luajtur një rol kryesor në krijimin e disa prej gjykatave speciale.

Ndërkohë për Nerma Jelaçiç, një refugjate boshnjake që u bë zëdhënëse e ICTY, ajo ishte si një epokë e re. “Ishte e rëndësishme që të gjitha ajo vuajtje dhe vdekje të mos shkonin kot, pasi leksionet do të mësoheshin dhe do të na shërbenin për të ardhmen”- thotë ajo.

Ato gjykata u krijuan për të nxjerrë para drejtësisë vrasësit në masë. Por ndërkohë OKB-ja u përpoq të gjente mënyra për të parandaluar gjenocide të ngjashme, për ta shndërruar moton “Kurrë më!” në një politikë të sajën. Parimi i “përgjegjësisë për të mbrojtur”, nisi të zbatohej pas gjenocideve në Bosnje dhe Ruanda, teksa u miratua zyrtarisht në vitin 2005 .

Ai deklaroi se bashkësia ndërkombëtare kishte për detyrë të ndërhynte, atëherë kur një shtet nuk mbronte dot njerëzit e vet. Parimi u përdor në një rezolutë të Këshillit të Sigurimit të OKB-së në vitin 2011, që siguroi bazën ligjore për ndërhyrjen ushtarake në Libi, kryesisht për të mbrojtur popullsinë e Bengazit nga forcat e diktatorit Muamar Gadafi.

Por parimi i “përgjegjësisë për të mbrojtur” u zbeh me kalimin e kohës. SHBA-ja, Britania e Madhe dhe Franca vazhduan ndërhyrjen e tyre derisa Gadafi u rrëzua:Rusia, që kishte abstenuar ndaj rezolutës, pretendoi se ishte mashtruar me çështjen e ndryshimit të regjimit, dhe u zotua se nuk do të lejonte të mashtrohej më.

Vrasja e Gadafit nga një turmë, dhe fragmentimi i Libisë shënuan fundin e një epoke të reagimin global ndaj krimeve të luftës. Vladimir Putin u rikthye në presidencë një vit më vonë, dhe e drejtoi Rusinë në një rrugë gjithnjë e më konfrontuese ndaj Perëndimit.

Pranvera Arabe u shndërrua në një kasaphanë në Siri, Kina nën Xi Jinping u bë më represive në vend, dhe më agresive në skenën botërore, dhe Donald Trump, që ka përbuzur institucionet multilaterale të të gjitha formave, e fitoi presidencën e SHBA-së në vitin 2016.

Do të ishte e vështirë të imagjinohej një klimë më e armiqësore se sa kjo për “përgjegjësinë për të mbrojtur”, apo për gjykatat e krimeve të luftës për Sirinë, Jemenin apo Mianmarin.

“Të gjithë u gëzuan pasi ndodhi ndërhyrja në Libi. Por mbetet një njollë e madhe në ndërgjegjen tonë, ajo që kemi lejuar të ndodhë në Siri. Masakrat dhe njerëzit që torturohen deri në vdekje, janë bërë një normë atje për gati një dekade”,- thotë Jelaçiç.

Ndërkohë, ICC, kompetencat e së cilës ishin të kufizuara në krijimin e saj nga fuqitë e mëdha, ka rënë pre e sulmit në javët e fundit nga administrata Trump, e cila ka kërcënuar zyrtarët e gjykatës (dhe familjet e tyre) me sanksione, nëse nisin hetimet ndaj ushtarakëve të SHBA-së dhe veprimeve aleate në Afganistan, apo mbi operacionet e Izraelit në Bregun Perëndimor dhe Gaza.

”Është një zhvillim shumë vetë-mposhtës. Ai minon besueshmërinë tonë për të ndjekur drejtësinë dhe sundimin e ligjit, dhe për të parandaluar krimet mizore jashtë shtetit”- thotë ish ambasadori Shefer. Përkundër një sfondi të tillë, shprehja “kurrë më” tingëllon veçanërisht e zbehtë.

“Sidomos pas dhunës në Siri, për mua tingëllon boshe dhe e pakuptimtë”- mendon Iva Vukusiç, historiane në Universitetin e Utrehtit, Holandë. Kur bëhet fjalë për përgjegjësinë për krimet e luftës, ajo thotë se jo gjithçka mund të hidhet poshtë. Ndjekja penale e Mlladiç dhe të tjerëve, është një arritje e dukshme.

“Para gjykatave për ish-Jugosllavinë dhe Ruandën, dikush mund të priste në mënyrë të arsyeshme që pas një lufte civile apo një diktaturë të egër, të mos ndodhte asgjë. Por tani mendoj se në 25 vitet e fundit, ne kemi parë vërtet një ndryshim të pritshmërive, me akademikë, studiues dhe aktivistë që kërkojnë përgjegjësi. Unë mendoj se në atë kuptim, ne nuk do të rikthehemi më aty ku kemi qenë dikur”- shton ajo.

Sulmi i Trump ndaj Gjykatës Ndërkombëtare të Krimeve të Luftës, ka shkaktuar një reagim të ashpër midis mbështetësve të tij, përfshirë aleatëve më të afërt të Amerikës, që kanë dalë në mbështetje të institucionit. Aktualisht në ICC është duke u zgjedhur një prokuror i ri, dhe një rishikim i veprimeve të tij do të bëhet deri në fund të këtij viti, me synim bërjen sa më efektive të këtij institucioni.

Ndërkaq, në mungesë të një gjykate speciale për Sirinë, gjykatat në Gjermani, Holandë dhe Skandinavi kanë hetuar krimet e luftës atje, bazuar tek parimet e juridiksionit universal. Në prill, një gjykatë në qytetin gjerman të Koblencit, nisi gjykimin e 2 ish-zyrtarëve të regjimit sirian që kishin dezertuar në Gjermani.

Ajo është e para nga shumë ndjekje penale. Provat janë mbledhur nga Mekanizmi Ndërkombëtar i Paanshëm dhe i Pavarur , i ngritur në Gjenevë me mbështetjen e shumicës dërrmuese të asamblesë së përgjithshme të OKB, si një mjet për të anashkaluar ngërçin e fuqive të mëdha në Këshillin e Sigurisë mbi çështjen e gjykimit të krimeve në Siri.

Gjyqi i Koblencit bazohet në mbi 800.000 dokumente të regjimit sirian, të kontrabanduara jashtë vendit ndër vite nga ana e Komisionit për Drejtësi Ndërkombëtare dhe Përgjegjshmëri (CIJA) një organ i pavarur që punon mbi krimet në Siri nga Britania e Madhe, Kanadaja dhe Gjermania.

CIJA mbledh gjithashtu prova mbi mizoritë e ISIS-it në Siri dhe Irak. Jelaçiç është tani drejtuese e marrëdhënieve të jashtme në CIJA. “Ajo çka mund të shpëtohet është koncepti i përgjegjësisë, koncepti i atyre që janë përgjegjës për ato krime. Kjo është ajo që më nxit të vazhdoj punën time, pasi nuk mund të zhbësh parimet, konventat, ligjet ndërkombëtare të dakordësuara midis palëve shtetërore. Janë këto ligje, që na lejojnë të përpiqemi aq sa mundemi të bëjmë drejtësi për sirianët. Pra, kjo është ajo që nuk mund të zhbëhet”- shton ajo. / “The Guardian” – Bota.al

E vërteta nuk mund të shumëzohet me zero Prof. Bare Nga Elona Caslli

E vërteta nuk mund të shumëzohet me zero Prof. Bare

I nderuar Prof. Bare, duke marrë shkas nga një pohimi juaj, gjatë një interviste në një stacion televiziv, duhet të sjell në vëmendjen tuaj sa vijon:

Në vegjëli kemi mësuar se kur një numër shumëzohet me zero, përfundimi del zero. Gjatë intervistës suaj, kam përshtypjen se keni shumëzuar të vërtetën e Universitetit të Mjekësisë, Tiranë me zero, kur keni deklaruar se- Projektet e bashkëpunimit me universitet e huaja në Universitetin e Mjekësisë, Tiranë, janë zero.’’

Sikundër e thamë më lart i nderuar Prof. Bare, numrat mund të shumëzohen me zero, por të vërtetat jo.

Do të kish mjaftuar të kishit vizituar faqen zyrtare të këtij institucioni, për të verifikuar shpërndarjen gjeografike të projekteve në Evropë dhe mos e kishit kryer këtë shumëzim me një logjikë matematikore, por me një logjikë që bazohet mbi fakte.

Post Scriptum- E vërteta kur shumëzohet me zero, mbetet ende e vërtetë i nderuar Prof. Bare.

Elona Caslli

Vezhgim… Shakohoxha eshte rende menderisht… Nga Adriatik R.Dosti

Madje shume rende dhe ose duhet lidhur e izoluar ose duhet cuar me dhune ne Psikiatrine e Spitalit nr.5 …

Eshte tmerr i vertete kur edhe te cmendurit -cmenden fare ose dalin krejtesisht nga duart..ndaj dhe populli jo me kot thote…zot me ruaj nga mende e kokes …

Te gjithe ata qe e ndoqen ndeshjen Partizani – Tirana dje ne Supersport nen komentin e te cmendurit Shakohoxhe nuk mund te mos kene mbetur sa te tronditur e te befasuar po aq edhe te fyer e te poshteruar me gjitha sa nxorri nga goja dje nje injorant i lindur por edhe nje servil i pa fytyre , nje partiak e militant fanatik i peshtire e i neveritshem qe bythlepirjen e ka oksigjen per te vazhduar se jetuari si Vemje !

Ne vend te komentit normal e profesional sportiv …dje transmetimin e tij 100% e zuri propaganda dhe mbeshtetja haptazi politike per Edi Ramen te vellane e tij Olsin e skuadren e zemres se Braces per te cilet dje Shakohoxha e poshteroi aq shume veten e tij sa ben vaki qe nese sot do te ulet te degjoje gjithe c’ka thene dje ka rrezik te shkoje vete me kembet e veta tek Spitali nr. 5 …

O njerez…sot Partizanin e drejton nje Burre i madh, guximtar e trim si askush tjeter…hejj besojeni ose jo por sot ne stolin e tij eshte ulur vete Drejtori Olsi Rama…ky Hero i vertete qe zevendesoi italianin frikacak Sormani…keshtu e nisi komentin e tij dje Shakua…

Besojeni o njerez sot ne derbi trajner i Partizanit eshte dora vete Olsi Rama dhe kjo eshte dicka shume e rralle vertet …eshte historike e jashtezakoneshme …ngjarje dhe eveniment per futbollin shqiptar…

Hej …o njerez kushedi sa me fat dhe i privilegjuar duhet te ndihet sot ky Arbitri qe e ka kaq prane vellain e Kryeministrit Edi Rama …kushedi sa komod duhet te ndihet qe komunikon me te nga kaq afer…

Hej cfare Partizani kryeveper qenka ky i Olsi Rames…shiheni – shiheni te dashur shikues….shiheni c’po i ben Tiranes kryesuese dhe qe pretendon te dale Kampione…

Penallti – penallti per te kuqte…ohhhh joooo se kuptoj dot gjyqtarin qe njehere e drejtoin doren tek pika e penalltise e pastaj thote jo..e cuditeshme vertet ndaj kane te drejte ata tek stoli i Partizanit me Drejtor Olsin ne krye qe nervozohen e protestojne …sepse ky Partizan fantastik i Olsit sot meriton me shume …dhe vetem fitoren…

Shiheni me kujdes o njerez se ku luhet derbi…ne c’fare stadiumi fantastik i cili u be realitet vetem fale deshires se kryeministrit Rama per ta pare futbollin shqiptar ne majat me te larta te europes…

O zot cfare fushe…cfare cilesie e shkelqyer e saj …dhe mesa di une kane ardhur ata te stadiumit te Elbasanit per te ndihmuar koleget e tyre ketu ne Air Albania Stadium qe fusha e ketij te fundit te jete brilante si sot…

Nderkohe mesa duket Shako-debili e i semuri rende nga trute e kokes nuk i shihte punonjesit e stadiumit e mirembajtesit e fushes qe cdo 5 minuta hynin sa ne njeren po aq edhe ne tjetren gjysemfushe per te mbulkuar gropat e llokmat e tapetit qe fluturonin pas cdo dyluftimi futbollistesh ne cdo cep te fushes se ”shkelqyer” te Shako-mavriut…

Dhe fatkeqesisht ne komente te tilla krejtesisht te denueshme dhe absolutisht jo profesionale por qartesisht politike dhe mercenare …viktime ra duke mbeshtetur te cmendurin Shako edhe nje ish futbollist, trajner, e specialist i nderuar e i respektuar si Luan Pinari ..madje dukshem ky i fundit gjate komenteve e nderhyrjeve te tij gati – gati sa nuk bertiste Partizoni – Partizoni myte – myte Tironen …

Dhe ne fund ”specialisti” Pinari duket se i vuri vulen kur tha e tregoi qarte fare duke i hequr dorezat e masken e tij pro – Shako se…po te shenonte Ngo me kete rastin e fundit per gol e po ta fitonte ndeshjen Tirana per mua kjo gje do te ishte e tepert dhe e pa drejte…[???]…

Po si ka mundesi o Pinar qe nje ish futbollist i mrekullueshem, nje trajner i zoti si ty, nje specialist i mire futbolli e nje djale i lindur e i rritur ne Tirane te flase , te gjykoje e te komentoje me kete lloj gjuhe e llogjike…e mbi te gjitha te bjere viktime e nje injoranti – partiak e sharlatan si Shakohoxha dhe te shfaqe kaq haptazi urrejtjen e tij kunder nje ekipi futbolli si Tirana qe me 100 vjet te egzistences se tij, me gati 25 Tituj Kampion…me permbi 60 Trofe te fituara ne historine e futbollit shqiptar e me permbi 200 lojtare te ketij ekipi qe kane veshur e nderuar nder vite fanellen e Kombetares Kuq e Zi …eshte quajtur e vleresuar nga te gjithe shqiptaret si Mbreteresha e Futbollit Shqiptar por edhe nje nder krenarite e tyre kombetare sportive se bashku me Vllaznine e Shkodres…

Kam patur goxha respekt per ty o Luan Pinari e vecmas per Babane tend nje burre zotni e mik shume i mire e i hershem i imi…ok…por nga sot e mbrapa me vjen keq te ta pohoj se edhe ty te kam futur ne listen e atyre qe nuk mund ta meritojne me kurre respektin tim as sportiv e as qytetar…sepse ne fund te fundit i gjithe takemi juaj i Shakove me c.o duhet ta fusni njehere e mire ne mendjet tuaja te semura se Tirana eshte e do te mbetet perjetesisht ekipi e klubi sportiv me i dashur e me popullor i shqiptareve dhe kjo per shume aresye kryesisht Atdhetare , patriotike e Antikomuniste dhe kurre e asnjehere s’ka qene klubi i Hasmit sic kerkoni ta trajtoni ju e mendjet e semura tuajat ok…

Sepse sic thote populli o Pinar…dje TI, Shakohoxha e here – here edhe ai Gleni qe ishte ne piste e lidhej me ju e bete Balte fare…e Qelbet koke e kembe …dhe jam mese i sigurte se keni fituar urrejtjen e perbuzjen e te gjithe atyre qe ju ndoqen e ju degjuan …sepse e shnderruat dhe e ngaterruat qellimisht futbollin me politiken…

Sepse mund te rreshkase e te degjeneroje i pa fytyri , servili, bythelepiresi, i pa afti e mercenari i paguar Shako…por kurresesi ti JO…sepse je vertet dikushi dhe deri me sot ke nje emer te mire e te nderuar ne futbollin shqiptar…

TI…Pinar te biesh viktime e injorances dhe djallezise se neveriteshme te Shakos?..

E veshtire per ta besuar …por ja qe keshtu ndodhi dje realisht !

U skandalizova vertet se pari si qytetar e si teleshikues i thjeshte …se po qe si profesionist, si gazetar sportiv e si komentator ka kohe qe ja kam hequr vizen dhe shume rralle jam i detyruar te shohe a te ndjek ndonje ndeshje futbolli tek kanalet e Supersportit e vecmas nen komentin e injorantit klasik Shakohoxha …

Shume rralle vertet …vetem atehere kur ate ndeshje fjala vjen nuk e jep asnje lloj kanali tjeter pervec atij ku vegjeton e merr rrogen prej vitesh duke i fyer e i poshteruar kaq rende shqiptaret e vecmas dashamiret e futbollit Alifmatraku- Shako !

Dhe ”Qershine mbi torte” ne bythelepirjet e kesaj natyre …duket se e vuri vete Kalari ai qe zyrtarisht dje figuronte si Trajner i Partizanit ku pas ndeshjes po ne kanalin Supersport te Shako-koqes …tha se …sot Partizani e meritonte fitoren, luajti me mire se Tirana [ c’ka ne fakt eshte e vertete]…dhe pastaj duket se me porosi te Shakos shtoi…sepse mbi te gjitha ekipi luajti per emrin e fanellen e klubit e vecmas luajti edhe per Drejtorin e vet Olsi Ramen …[???]…

Ne llogjiken e ne kendveshtrimin tim ai TV qe mbahet ne kembe permes parave te taksapaguesve shqiptare e qe i fyen e i poshteron ata deri ne kete fare feje ku edhe ne vend te nje ndeshje futbolli dhunshem ju ben propagande e agjitacion poltik dukshem ne favor te nje partie e te nje personi te caktuar duke shkelur rende qofte edhe te drejten profesionale pra duke abuzuar kaq rende me te …qe sot ne mengjes duhet ti largoje njehere e mire nga ekrani Shakohoxhat e ketille te neveritshem por edhe zarat e pasuesit apo edhe mbeshtetesit e perkrahesit e tij po kaq te peshtire…

Sepse vec abuzimit te rende me profesionin ne rastin konkret kemi te bejme me shfrytezimin e tij per qellime te pastra propagandistike politike ne favor te nje force politike te caktuar e ne mbeshtetje te nje personi politik te vecante qe fatkeqesisht eshte ende ne pushtet …

Ndaj jo me kot e them se Djalli e Shejtani i rrezikshem Shako i biri i nje oficeri madhor te kohes se Diktatures… eshte rende vertet o njerez besojeni ose joooo …ndaj nese e shihni gjekundi lajmeroni organet kompetente e policine ose behuni kurajoze…lidheni vete e dergojani Pako – postale Spitalit nr.5 …pavionit te Psikiatrise …sepse dje skizofrenia e tij shoqeruar me pa fytyresine e bythelepirjen klasike te tij kaluan te gjitha kufijte …ndaj dhe lutjuni mjekeve ta mbajne atje te izoluar derisa keto dite ti vije per ti bere shoqeri dora vete Edi Rama i cili ka vite e vite qe eshte nje nder pacientet e rregullt te ketij Spitali…e te jene te sigurte te dy qe Drejtor – Olsi do tu vije per vizite e s’do ti lere kurre vetem e ne balte sic la fjala vjen trajneri italian Sormani ….Partizanin e tyre …

A.R.DOSTI