VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Foto me fëmijë përdore – “Në drejtimin e duhur”, ja çfarë shkruante shefi i Policisë para skandalit seksual

By | February 11, 2019

Komentet

Scott ligjëron me harta të Serbisë pa Kosovën, tensione në një shkollë fillore

Një vizitë e ambasadorit amerikan në Beograd, Kyle Scott, në shkollën fillore ‘Zarko Zrenjanin’, ka nxitur reagime të shumta të prindërve dhe qytetarëve, pasi në ligjëratën që e kishte mbajtur Scott aty kishte prezantuar tri harta të Serbisë të cilat nuk e përfshijnë edhe Kosovën.

Siç shkruan mediumi serb ‘Srbija Danas’, nxënësit kur e kanë parë një gjë të tillë janë ngritur dhe kanë thirrur ‘Kosova është Serbi”, ndërkohë ambasadori Scott thuhet se ka ndërruar faqen e ligjëratës, dhe ka vazhduar ligjërimin sikur asgjë të mos kishte ndodhur.

Përveç nxënësve kjo ligjëratë ishte ndjekur edhe nga drejtori i shkollës dhe disa mësues.

Lidhur me këtë ngjarje ka folur Nebojsha Mediç, njëri prej prindërve. Sipas tij një ngjarje e tillë është një turp, transmeton Gazeta Express.

“Unë u zemërova kur djali im më tha se gjatë ligjëratës, Ambasadori amerikan kishte paraqitur tre harta të Serbisë, dhe në asnjërën nuk ishte Kosova. Vetëm kur fëmijët filluar të bërtasin ‘Kosova është Serbi, ai hoqi atë slide të ligjëratës dhe vazhdoi sikur të mos kishte ndodhur asgjë. Nuk mund ta besoj se kjo po ndodhte në mesin e Serbisë, në mes të shkollës, para drejtorit dhe se do të kalonte pa reagimin dhe protestën e tyre”, ka thënë Mediç i cili ka marrë pjesë në ligjëratë.

Gazeta serbe shkruan se qëndrimi i këtij prindi u mbështet nga qytetarë të tjerë por edhe disa mësuese të cilët protestuan për shkak të hartave të Serbisë pa Kosovë.

Ndërkohë nuk kanë komentuar rreth kësaj çështje nga shkolla fillore “Zharko Zrenjanin”.

Greqia i kërkon Gjermanisë 300 miliardë euro dëmshpërblim lufte

Athinë

Parlamenti i Greqisë mbrëmë miratoi rekomandimin e qeverisë sipas të cilit kërkon nga Gjermania pagesën e dëmshpërblimeve të luftës për periudhën e pushtimit nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ky është një rekomandim që kërkon nga qeveria greke të paraqesë kërkesë zyrtare për pagesën e dëmeve të luftës, viktimat njerëzore dhe shkatërrimin e pronës gjatë pushtimit nazist.

Partia radikale e krahut të djathtë, Agimi i Artë, votoi kundër rekomandimeve.

Deputetëve para votimit iu drejtua kryeministri grek Alexis Tsipras, i cili tha se Greqia ka të drejtë për pagesën e dëmeve të luftës nga Gjermania dhe njoftoi se nga Berlini zyrtar këtë do t’ia kërkojë edhe në formë të shkruar.

“Kërkesën për pagesën e dëmeve të luftës nuk e konsiderojmë si një lloj pandemie të kredive që aleatët evropianë na dhanë gjatë krizës ekonomike. Ky është detyrimi ynë historik dhe moral”, tha Tsipras.

Parlamenti grek hartoi një raport të dëmtimit gjatë pushtimit nazist të Luftës së Dytë Botërore tre vjet më parë. Greqia do të kërkojë rreth 300 miliardë euro për të paguar dëmet ndaj familjeve të viktimave dhe dëmeve materiale. Në të njëjtën kohë, Greqia do të kërkojë gjithashtu kthimin e veprave të artit që u vodhën nga vendi gjatë luftës.

Pala gjermane hedh poshtë kërkesën për kompensim për dëmet e luftës që përfundoi më shumë se shtatë dekada më parë. Berlini thotë se në vitin 1960, Gjermania pagoi 115 milionë marka gjermane (DM) dëme lufte dhe se kjo temë nga këndvështrimi ligjor është mbyllur.

Reporterët pa Kufij: Shqipëria e 82-ta për lirinë e shtypit, rënie me 7 vende

“Reporterët pa Kufij” kanë publikuar Indeksin botëror të lirisë së medias, në të cilën  Shqipëria ka një rënie me 7 vende, duke u renditur në vendin e 82-të.

Në seksionin për Shqipërinë, ‘Reporterët pa kufij’ theksojnë së sulmet ndaj medias si nga qeveria, ashtu edhe nga krimi i organizuar arritën në një nivel të paprecedentë në 2018.

“Gazetarët iu nënshtruan fyerjeve, kërcënimeve me vdekje dhe procedimeve ligjore, që synojnë t’i intimidojnë dhe t’i frenojnë ata nga investigimi i korrupsionit.

Politikanët, të udhëhequr nga kryeministri Edi Rama, i quajnë gazetarët kazan dhe prodhues lajmesh të rreme.

Kryeministri ka propozuar një ligj që ka për qëllim të forcojë kontrollin e shtetit mbi median elektronike dhe, siç thonë kritikët, të kufizojë aksesin tek lajmet dhe informimi.

Një raport i përbashkët i publikuar nga Reporterët pa Kufij dhe BIRN, në mars 2018, nxori në pah një numër kërcënimesh që i janë bërë medias në Shqipëri.

Raporti gjeti se standardet rregullatore të medias po manipulohen në favor të interesave të qeverisë dhe pronësia r mediave televizive është përqendruar në duart e pak biznemenëve të mëdhenj.

Kjo ka krijuar një situatë në të cilën vetë-censura është gjerësisht e përhapur  dhe 80% e gazetarëve nuk kanë besim për të ardhmen e tyre profesionale.” – thuhet në raport.

Organizata “Reporterët pa Kufij” në raportin më të ri e ka renditur Kosovën në vendin e 75 në botë sa i përket lirisë së shtypit.Sipas kësaj organizate, situata politike në Kosovë është bërë gjithnjë më e tensionuar dhe e paqëndrueshme, si pasojë përafrimit të Serbisë fqinje me Bashkimin Evropian, gjë që e la Qeverinë e Kosovës në izolim diplomatik.

Mungesa e transparencës së qeverisë për çështjet e raporteve me Evropën ka ngjallur reagime të fuqishme nga opinioni dhe gazetarët, thuhet në raport.

Më tej aty theksohet se media të caktuara kanë kritikuar politikat nacionaliste të presidentit Hashim Thaçi dhe Partisë Demokratike të Kosovës. Qeveria në anën tjetër, thekson raporti, ka akuzuar gazetarët se janë “tradhëtarë” ose “simpatizantë të serbëve”.

Sa i përket gazetarëve të komuniteteve tjera, raporti thekson se ndarjet etnike në Kosovë janë burim shumë shqetësues për gazetarët e komunitetit serb. Mediat ne gjuhën serbe, sipas raportit, janë shpesh objektiva të sulmeve verbale, ngacmimeve kibernetike dhe fushatave nga mediat pro-qeveritare.

Indeksi botëror i Lirisë së Shtypit 2019 i përpiluar nga Reporterët pa Kufij (RSF) tregon se si në nivel botëror urrejtja ndaj gazetarëve ka degjeneruar në dhunë, duke kontribuar në rritjen e frikës. Sipas raportit numri i vendeve që konsiderohen të sigurta, ku gazetarët mund të punojnë në siguri të plotë, vazhdon të bjerë, ndërsa regjimet autoritare vazhdojnë të forcojnë kontrollin e tyre në media.

Norvegjia renditet e para në Indeksin 2019 për të tretin vit, ndërsa  Finlanda ka marrë vendin e dytë, të Holandës,  ku dy reporterë që mbulojnë krimin e organizuar u është dashur të jetojnë nën mbrojtje të përhershme policore. Një rritje në ngacmimet kibernetike bëri që Suedia,  të humbiste një vend. Renditja e Etiopisë dhe Gambia janë përmirësuar ndjeshëm nga Indeksi i vitit të kaluar.

Si rezultat i një klime gjithnjë e më armiqësore që shkon përtej komenteve të Donald Trump, Shtetet e Bashkuara (48) kanë rënë tre vende në Indeksin e këtij viti dhe klima e medias tani është klasifikuar si “problematike” .

Debati për Luftën, Agron Tufa hedh në gjyq Brahon për krime ndaj njerëzimit

Pas ditësh të tëra akuzash e kundërakuzash me tone të forta, kreu i Institutit të Studimeve për Krimet dhe Pasojat e Komunizmit ka hedhur në gjyq deputetin e Partisë Socialiste, Spartak Braho, me akuzën: “Për krime ndaj njerëzimit”.

 

Pasi kishte postuar një intervistë të dhënë disa ditë më parë mbi këtë çështje, Agron Tufa shkruan se: “Kjo është e fundit që i përgjigjem ‘Çantës së zezë’. Nga ky moment, unë ‘i flak dorezat’…”.

I pyetur nga gazeta “Panorama”, Tufa nuk ka dashur të shprehet më për këtë çështje, por mësohet se ai i është drejtuar një studioje ligjore, për ta kaluar këtë debat në distancë me Brahon, në kanale ligjore. Dhe nuk bëhet fjalë për “shpifje” apo “prishje të imazhit publik”, por për një akuzë shumë më të rëndë, “për krime kundër njerëzimit”. Debati ka nisur kur Spartak Braho, ish-kreu i Komisionit të Sigurisë Kombëtare, kërkoi në Kuvend shkarkimin e Tufës.

Braho akuzoi Tufën dhe institucionin që ai drejton se po nxijnë Luftën Antifashiste Nacionalçlirimtare dhe se janë kthyer në një seksion të Ballit Kombëtar. Por ky reagim i tij me sa duket ka ardhur për shkak të një botimi të ISKK, i cili në të vërtetë ka dalë në qarkullim 5 vjet më parë. Bëhet fjalë për librin e Çelo Hoxhës, “Krimet e komunistëve”.

Në këtë libër, Hoxha bën përgjegjës të gjithë drejtuesit e formacioneve partizane për krimet e luftës. “Anëtarët e KQ të PKSH-së dhe anëtarët e Shtabit të përgjithshëm kanë përgjegjësi direkte për krimet e Partisë Komuniste dhe të Ushtrisë Nacionalçlirimtare. Ata kanë qenë duke iu referuar ligjit nr.41, anëtarë të strukturave politike dhe ushtarake “që kanë inspiruar, organizuar, urdhëruar, ekzekutuar ose ndihmuar (forcat partizane) në vepra kriminale”.

Drejtuesit e qarkorëve të PKSHsë dhe formacioneve të ndryshme partizane kanë përgjegjësinë e tyre, sipas hierarkisë dhe në varësi të rolit të luajtur në ngjarje të caktuara. Përgjegjësia është individuale, por si bashkëpunëtorë në krim, persona që kanë pasur dijeni për një krim ose për moskallëzim krimi, mund të fajësohen të gjithë partizanët pjesëmarrës në ngjarje”, shkruhet ndër të tjera në këtë libër.

DEBATI

“Ka shumë helm brenda në tërë veprimtarinë e këtij institucioni. Në këto kushte, unë mendoj që nuk do ta votoj pozitivisht këtë rezolutë, madje do kërkoj shkarkimin e Agron Tufës derisa t’i thërrasë mendjes e të jetë më i ekuilibruar në veprimtarinë e tij. Ky institut me Agron Tufën në krye është kthyer në një seksion të Ballit Kombëtar, duke marrë përsipër të nxijë çdo gjë, duke përfshirë luftën, heronjtë, dëshmorët dhe nuk ka asgjë shkencore në tërë analizat që ka bërë ky institut. Ky është thjesht një institut studimi, nuk ka pse ngatërrohet me politikën, nuk ka pse operon me terminologji lustracioni, sepse lustracioni është i ndaluar me ligjin që kemi miratuar”, u shpreh deputeti i PS-së, Spartak Braho, gjatë një seance në Kuvendin e Shqipërisë.

Nuk ka vonuar përgjigja e kreut të ISKK, sipas së cilit Braho “ka në dorë vetëm të kërcënojë e shantazhojë, të derdhë vrer dhe, pikërisht, për këtë është i rrezikshëm, paraqet rrezikshmëri të lartë sociale. Ndihemi të pambrojtur, ndaj ftoj organet e drejtësisë të merren seriozisht me të, para se të ndodhë, mos e dhëntë Zoti, ndonjë tragjedi”.

Debati arriti pikën kulmore, kur Tufa publikon dokumentin për vendimet e dhëna nga Braho gjatë periudhës së komunizmit: “Gjyqtari i Kolegjit Ushtarak të PPSH, sot deputeti Spartak Braho, që kanoset nga salla e Kuvendit pluralist për prerje kokash, ka dhënë dhe dënime kapitale me vdekje. Në dokumentin e mëposhtëm, (një nga disa dënime me vdekje qe ka dhënë deputeti Braho kur ushtronte drejtësinë enveriste), shihet qarte se sa i politizuar behej akti i dënimit (jopolitik) me vdekje”, shkruan Tufa bashkangjitur këtij dokumenti.

Kjo, si duket, akordohet ne një linjë nxirjeje të të dënuarit me vdekje, i cili, si person, sipas Brahos: a) nuk është i denjë për të jetuar, si i rrezikshëm; b) nuk është i denjë për keqardhje e mëshirë, se vjen nga familje e deklasuar që ka ‘strehuar kriminelë’ me 1948 dhe ka te dënuar politikë, d.m.th., familje antikomuniste”.

Nga ana tjetër, Braho ka vazhduar replikën duke e quajtur “vrasës me pagesë” atë dhe Gazmend Kapllanin. “Vrasës me pagesë janë. Pa thonjëza. Pavarësisht se ata nuk e përdorin koburen, pasi u është lagur baruti me kohë e me vakt. Po ata luajnë rolin e vrasësve me pagesë, falë kësaj lirie që kanë fituar. Dhe ky është një abuzivizëm me brirë…”, është shprehur ai.

Periudha e studimit, ligji: Përpara 1944-ës

I gjithë meraku i deputetit Braho duket se është Lufta Antifashiste dhe libri i Çelo Hoxhës, “Krimet e komunistëve”. “Kjo boja e zezë e Tufës kundër historisë sonë antifashiste, është si ajo boja e zezë që hodhën pardje banditët e Saliut në muret e Kryeministrisë. Ka një paralele të frikshme midis të dy gjesteve. Ca shkruajnë me bojë të zezë, ca që s’dinë të shkruajnë e hedhin nëpër mure. Të dyja palët i bashkon një nyje: shpirti fashist.Braho i ka quajtur botimet e ISKK “antiligjore”. “Emërtimi i këtij instituti me ligj është: Instituti i Studimit të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit.

Pra, ka një veprimtari të përcaktuar qartë në kohë: 1945-1990. Ndërsa titulli i librit të botuar nga ky institut, me paratë e taksapaguesve shqiptarë, nga i cili botuam pardje 265 emra si ‘kriminelë’ është ky ‘Krimet e komunistëve gjatë Luftës 1941-1945’. Ç’do ky institut me Luftën? A nuk është kjo antiligjore dhe e dënueshme?”, është shprehur ai në një intervistë për gazetën “Dita”.

Por në ligjin që përmend Braho, në nenin 3/a) ‘përkufizime’ shprehet qarqe që periudha e komunizmit llogaritet përpara datës së çlirimit. “’Periudha e komunizmit’ është periudha e historisë së Shqipërisë nga 29 nëntori 1944 deri më 8 dhjetor 1990, si dhe periudha përpara datës 29 nëntor 1944, gjatë së cilës është zhvilluar veprimtaria, që ka përgatitur ardhjen në pushtet të Partisë Komuniste të Shqipërisë, e cila, më pas, u shndërrua në Partia e Punës e Shqipërisë”, shkruhet në ligj. Pra, përkundër asaj që pretendon Braho, ISKK e ka të përcaktuar në ligj periudhën studimore, e cila shtrihet edhe përpara 29 nëntorit 1944.

Kërkesa nga Hollanda për pezullimin e vizave, debate të forta në Shqipëri

Në Shqipëri vendimi i marrë të martën nga parlamenti hollandez për të kërkuar nga Komisioni europian pezullimin e rregjimit të lëvizjes së lirë pa viza për qytetarët shqiptarë, ka shkaktuar debate të forta të brendshme. Presidenti Ilir Meta foli për “një këmbanë alarmi”, ndërsa kryetari demokrat Lulzim Basha e cilësoi si “një akt të pastër mosbesimi ndaj qeverisë”. Ministria e Jashtme nga ana e saj theksoi se kërkesa e Hollandës “nuk përmbush asnjë prej kritereve të parashikuara nga legjislacioni i Bashkimit Europian që çojnë në zbatimin e mekanizmit të pezullimit të përkohshëm”, ndërsa e vlerësoi vendimin si të ndikuar nga klima elektorale në Hollandë

Dhoma e përfaqësuesve në Hollandë miratoi të martën me shumicës votash, 92 nga 150, një propozim të paraqitur nga 5 forca politike, 3 prej të cilave pjesë e koalicionit në pushtet, sipas të cilit Qeveria e këtij vendi do të duhet t’i kërkojë Komisionit Europian të pezullojë mekanizmin e rregjimit pa viza. Kërkesa u motivua me rritjen e aktivitetit të organizatave kriminale shqiptare që veprojnë në këtë vend. Gjatë diskutimeve, ministri i Jashtëm hollandez Staf Blok por dhe ai i Brendshëm e i Drejtësisë Ferdinand Grapperhaus mësohet se e kanë kundërshtuar kërkesën. Zoti Grapperhaus ishte vetëm pak javë më parë në Tiranë dhe në konferencën e tij për shtyp me ministren shqiptare të Drejtësisë Etilda Gjonaj foli me tone pozitive për ecurinë e Shqipërisë në procesin e integrimit europian si dhe për bashkëpunimin edhe me autoritetet policore shqiptare.

Vendimi i Hollandës provokoi debate të forta në Tiranë. Në një intervistë në emizionin “Përballë” në RTSH, presidenti Ilir Meta tha se “akti i parlamentit holandez është i paprecedentë. Sepse në dijeninë time, më parë nuk ka ndodhur që të kemi një mocion të tillë për një vend tjetër, të paktën të Ballkanit Perendimor apo të rajonit tonë dhe sigurisht që është një kambanë alarmi për të gjithë ne, për të reflektuar në mënyrë që të japim mesazhe shumë më të forta, më konsistente në drejtim të luftës kundër krimit të organizuar, që është një shqetësim jo vetëm për Holandën, por edhe për disa vende të tjera të Bashkimit Europian”. Sipas zotit Meta “ky hap na kujton që janë disa arritje, të cilat nuk janë të dhëna njëherë e përgjithmonë, të cilat mund të cënohen në rast se ne nuk respektojmë detyrimet tona dhe unë shpresoj se kjo nuk do të shkojë më tej, drejt akteve të tjera të cilat mund të kërcënonin liberalizmin e vizave, qoftë në hapësirën Shengen apo qoftë edhe në Holandë për qytetarët tanë, por kërkon edhe një reflektim edhe një angazhim të fortë”, theksoi ai, duke shtuar se “përderisa kjo ndodhi në Holandë, kjo nuk përjashtohet të ndodhi edhe në një vend tjetër”.

Me tone të forta foli gjatë një interviste në emisionin “Tempora” në televizionin “OraNews”, kryetari demokrat Lulzim Basha. Sipas tij “ky nuk është një akt racizmi ndaj popullit shqiptar. Ky është një akt i pastër mosbesimi ndaj qeverisë aktuale”, pasi siç u shpreh ai “këtu kemi një shtet që është tërësisht i kapur nga krimi”. Vendimin e parlamentit hollandez ai e quajti pikërisht pasojë të situatës së krijuar në Shqipëri. “Është hera e parë në botë, është e paprecedentë që një vend që ka votuar të na heqë vizat, tani voton të jua rikthejë vizat. Nuk ka ndodhur në botë diçka e tillë. Ky është tregues i qartë i shembjes totale dhe kapjes totale të shtetit”. Zoti Basha e konsideroi vendimin një parathënie shumë të keqe për mundësinë e hapjes së bisedimeve për anëtarësim. “Çfarë prisni ju, që një shtet, parlamenti i të cilit kërkon kthimin e vizave do të votojë për hapjen e negociatave?! Absolutisht jo. As Holanda, as Gjermania, as shtetet e tjera”, theksoi zoti Basha.

Ministria e Jashtme shpërndau në mbrëmje një deklaratë të gjatë ku shpjegonte se “një shtet anëtar i BE-së mund t’i kërkojë Komisionit Evropian hapjen e procedurës së pezullimit të lëvizjes pa viza vetëm mbi bazën e kushteve të mirëpërcaktuara në legjislacionin e BE dhe asnjë kusht nuk plotësohet për paraqitjen e kësaj kërkese nga Holanda për Shqipërinë”. Deklarata theksonte më tej se “duke gjykuar objektivisht, në bazë të fakteve dhe shifrave zyrtare”, ajo është “besimplotë se rezoluta në fjalë nuk mund të gjejë mbështetje në Komisionin Evropian, pasi asnjë nga kriteret që do të çonin në aplikimin e mekanizmit të pezullimit të përkohshëm nuk është plotësuar në rastin e Shqipërisë”, shprehet ministria duke nënvizuar se “migracioni i paligjshëm i shtetasve shqiptarë drejt Holandës ka rënë vazhdimisht, ndërkohë që pezullimi aplikohet në rast rritje mbi 50%. Shifrat e krimit shënojnë gjithashtu ulje përmbajtësore. Po ashtu, edhe kriteri i fundit që ka të bëjë me bashkëpunimin mes strukturave ligjzbatuese të dy vendeve janë cilësuar të shkëlqyera qoftë nga zyrtarët shqiptarë, qoftë nga ata hollandezë”, vë në dukje ministria e Jashtme sipas së cilës vendimi është ndikuar dhe nga klima për zgjedhjet europiane të majit: “Klima elektorale në Holandë padyshim ka ndikimin e vet dhe edhe pse jemi të keqardhur për futjen e Shqipërisë në agjendën e partive në garë, s’kemi asnje dyshim në faktin se përtej horizontit të zgjedhjeve evropiane, faktet do të prevalojnë mbi klishetë elektorale”.

Gazmend Kapllani: Shqiptarët ende nuk e njohin historinë e tyre: Shihni se si ka censuruar qoftëlargu!

Shkrimtari i njohur Gazmend Kapllani, që sot jep mësim në Boston, Massachusetts, sjell dy foto, njëra që përkon me realitetin dhe tjetra e censuruar nga diktatori Hoxha. Sikur mund ta shihni krimineli Enver Hoxha i kishte prerë të gjitha kokat dhe në foto ka lënë vetëm veten e tij. Ja si shkruan më poshtë Prof.Kapllani:

“Ne se shihni keto dy foto (origjinalen e Marubit dhe tjetren qe shperndante propoganda e Qofte Largut, pasi zhduku nga foto dhe nga jeta te gjithe njerezit rreth e rrotull), do kuptoni pse Shqiptaret ende nuk e njohin historine tyre: perderisa eshte perdhunuar, retushuar, falsifikuar ne menyren me barbare per nje gjysem shekulli.

Prandaj kane nevoje per nje debat serioz mbi historine bazuar mbi te gjitha ne fakte dhe burime arkivore (duke perfshire edhe hapjen e dosjeve famekeqe te Sigurimit).

ps: ”moda”e retushimit dhe falsifikimit te fotove dhe dokumenteve historike nisi me Stalinin. Te gjithe udheheqesit komuniste (nga Europa ne Azi dhe nga Afrika ne Ameriken Latine) kane retushuar foto dhe falsifikuar ne mase dokumente historike, duke imponuar me dhune versionin e tyre te historise. Megjithate, ne asnje vend, as ne Korene e Veriut qe eshte ende nje cmendine e vertete, nuk arriti perdhunimi dhe falsifikimi i dhunshem i historise ne ato nivele kriminale dhe groteske bashke qe arriti ne Shqiperine e udhehequr nga banda enveriane.

Ky eshte nje problem kolosal me te cilin perballet historiografia shqiptare dhe kujtesa kolektive.

 

PËRSE SULMOHET VISAR ZHITI? – Nga Gazmend KAPLLANI*

PËR TË MOS I LËNË VETËM NË ARENË MES BISHAVE…

 

“Nuk është e rastësishme që Visar Zhiti sulmohet vazhdimisht nga ish kriminelë, bashkëpunëtorë të Sigurimit, xhelatë dhe kopukë të regjimit komunist… Nëse mund të hedhin baltë dhe të vrasin serish një njeri kaq të pastër dhe të talentuar, atëhere e kanë fituar betejën me kujtesën…”

SIÇ KAM THËNË në shumë kumtesa  për Letërsinë Shqipe Visar Zhiti është Primo Levi dhe Varlam Shalamov i letersise shqipe dhe Europiane. Sidomos dy veprat e tij, “Ferri i çare” dhe “Rrugët e Ferrit” përbëjnë antologjinë më tronditëse, jo vetem te epokës kriminale të komunizmit, por të gjithë letërsisë shqipe. Nuk është e rastësishme që Visar Zhiti sulmohet vazhdimisht nga ish kriminelë, bashkëpunëtorë të Sigurimit, xhelatë dhe kopukë të regjimit komunist. Ata i njohin metodat e denigrimit moral dhe të vrasjes fizike dhe morale. Në se mund të hedhin baltë dhe të vrasin serish një njeri kaq të pastër dhe të talentuar, atëhere e kanë fituar betejën me kujtesën. Atëhere mund të hedhin valle mbi kufomat e viktimave të tyre. Sepse është ajo që i friken më shumë: kujtesës dhe drejtësisë së saj.

Siç ka shkruar Tzvetan Todorov, historia e njerëzimit nuk ka  njohur armiq më të mëdhenj kundër kujteses së dy regjimet totalitare, Fashizmit dhe Komunizmit. Xhelatët si Caja apo kopuket vrastare si Taku Uturaku duke hedhur baltë mbi Visar Zhitin apo duke kërcënuar intelektualë të mirëfilltë si Agron Tufa, vazhdojnë punën dhe zanatin e tyre, sepse atë dinë të bëjnë. Nuk dinë të ndryshojnë. Po të ekzistonin kushtet, sërish do të bënin të njëjtën gjë: njëri prokuror duke dënuar njerez me vdekje dhe tjetri kryexhelat gulagu.
Është nostalgjia për “pushtetin” e humbur kriminal, që i bën sërish të këlthasin sot.

Lexoni dhe rilexoni Visar Zhitin:
“Ishte një kohë kur unë isha rob, i burgosur brenda telave me gjëmba dhe dikush më ruante, e kishte punën e policit të mbante mbyllur, madje dhe të më tmerronte, të më bënte të vuaja, të më çonte me dhunë në punë, etj, etj, me vite dhe nëse unë e tregoj këtë sot, që është tjetër kohë, jo e policit por e imja, kjo e shqetëson policin tim, i duket hakmarrje, e tërbon dhe megjithëse ai është tjetër njeri tani, jo polic, vepron po aq dhunshëm si atëhere. Nuk ka shoqëri normale në botën demokratike, ku të lejohet që persekutorët e dikurshëm të kërcënojnë të persekutuarit e tyre, që shefat e burgjeve të shpifin ndaj viktimave në mbrojtje të krimeve të tyre siç po ndodh së fundmi në vendin tonë”.

Populli ynë nga ana tjetër është një popull thellësisht i traumatizuar nga tmerri i 50 vjetëve, një popull i abuzuar, i varfër dhe i rraskapitur, që nuk di si të trajtojë traumën e tij të madhe. Për më shumë, mbajtja mbyllur qëllimisht e dosjeve famëkeqe të Sigurimit, mosekzistenca e një Komisioni të së Vërtetës dhe të Drejtesisë për krimet e regjimit komunist, (një nga regjimet me kriminale që ka njohur historia bashkekohore e Europës), toleranca e tanishme politike dhe mediatike qe po gëzojnë ish xhelatët, u ka krijuar p:ershtypjen që mund të vrasin dhe torturojne serish viktimat e tyre. Është një moment shumë i trishtë. Besoj se të paktën artistët dhe intelektualët dhe pjesa më e ndershme e shoqerisë shqiptare, në Shqipëri apo diasporë, do reagojë kundër këtyre fantazmave të së kaluarës, që e duan gjithmonë Shqip:erinë si një njeri qe vegjeton pa kujtesë, peng të xhelatëve, kopukëve, injorantëve dhe vrasësve.

________________________________________
*) Shkrimtari Gazmend Kapllani jeton dhe punon në SHBA. Krahas eseistit dhe gazetarit të njohur për Ballkanin dhe më gjerë, ai është lektor i Letërsisë dhe Historisë së Europës në “Emerson College” në Boston. Romanet e tij janë përkthyer në shumë gjuhë të botës duke e cilësuar atë si një nga shkrimtarët më të mirë bashkëkohorë.

Agron Tufa me stafin e tij i ka bërë shërbim të çmuar shoqërisë shqiptare Nga Entela Kasi, PEN, Shqipëri

I nderuar Z. Agron Tufa, Drejtor i Institutit të Studimeve të Krimeve dhe Pasojave të Komunizmit,

Nuk është aspak e habitshme që ju të sulmoheni për shkak të detyrës, nga individë me imunitet dhe pushtet politik në Shqipëri. Kjo është e natyrshme për aq kohë sa atyre u janë prishur balancat.

Dokumentet të publikuara prej Institucionit që ju drejtoni, i kanë zhveshur para publikut shqiptar dhe të huaj.

Ata do të kishin dëshiruar që në krye të Institucionit që ju drejtoni të ishte një ushtar i tyre! Kjo nuk ndodhi. Ndodhi që njëri nga ligjvënësit e Kuvendit të Shqipërisë, të kërkonte nga sallat e komisioneve, shkarkimin tuaj nga detyra.

( Me gjuhë kërcënuese, kujtoj se ju kërkoi të mbyllni gojën. Kambanë alarmi kjo për shoqërinë shqiptare në shekullin që jetojmë!)
Dikur këta individë kanë firmosur dënime me vdekje. Sot janë po këta që po të kishin mundësi do të bënin të njëjtin veprim. ( Sot Shqipëria është vend pluralist, dënimi me vdekje nuk ekziston).

Nëse do të ishte diktaturë, juve do ju kishin dënuar me vdekje, si Vison Blloshmin, Genc Lekën, e si shumë të tjerë shkrimtarë , artistë, klerikë, njerëz të pafajshëm të këtij vendi të cilëve sot nuk u gjenden as eshtrat e as vendet ku i hodhën ekzekutorët.

Ju i nderuar Z. Tufa, keni lexuar në dokumente të vërtetën tronditëse të Shqipërisë! Ju patët guximin që të bënit publike tashmë të dokumentuar për shoqërinë shqiptare, të vërtetën e krimeve të diktaturës.
Shqipëria e shekullit të XXI, nuk duhet të ishte kjo!

Shteti përbëhet nga Institucionet. Kuvendi është një prej tyre. Individë që kanë firmosur dënime të çfarë do lloji në diktaturë e sidomos dënim me vdekje, nuk duhet të kishin vend në Institucionet e shtetit demokratik në Shqipëri, 30 vjet pas komunizmit. Shqipëria sot është shtet anëtar në NATO, është vend që aspiron të integrohet në Bashkimin Evropian, është vend me të drejta të plota në Organizata të rëndësishme ndërkombëtare.

Shoqëria politike shqiptare ka dështuar, për aq sa individët që kanë kryer krime në komunizëm i ka veshur me imunitet dhe pushtet politik.

Ky dështim i shoqërisë politike shqiptare është i dëmshëm për shoqërinë shqiptare, e po ashtu cënon dinjitetin e Shqipërisë dhe shtetit.

Në vendet post komuniste të Evropës , të cilat sot janë shtete anëtare të Bashkimit Evropian, nëse një ligjvënësi do i publikohej një dokument autentik firmosur prej tij për ekzekutimin qoftë edhe të një njeriu të vetëm në kohën e diktaturës, ai parlamentar jo që do të ishte jashtë parlamentit, por do të përballej me gjykatat Evropiane.

Kjo në Shqipëri në aktualitet, nuk ndodh. Ky është dështimi i klasës politike shqiptare dhe institucioneve të shtetit.

Me dy fjalë më lejoni t’ju citoj dy fjalë nga Kadare drejtuar z. Bedri Blloshmi në një letër publike për çështjen e krimeve të komunizmit. Kadare në atë letër e cila është botuar mes të tjerash shkruan për vezë të gjarprit. Këtë letër më është dashur që ta përktheja për takimin ndërkombëtar të shkrimtarëve që PEN International mbante në Itali, për shkrimtarët e burgosur dhe ekzekutuar në vendet diktatoriale.

Pra thënë shkurt, letra e Kadaresë drejtuar Bedri Blloshmit dikur ka artikuluar qartë të vërtetën tronditëse të shoqërisë politike shqiptare, pikërisht atë të vërtetë që ju dhe Institucioni që drejtoni e keni zbuluar përmes dokumenteve.

Kadare ka shkruar parathënie për veprën tuaj letrare si shkrimtar me autoritet për shkrimtarin , për ju.

PEN International, ka botuar përzgjedhje të krijimtarisë tuaj letrare po ashtu. Letërsia shkruar prej jush është tashmë një vlerë e shtuar letërsisë shqipe.

I nderuar Z. Tufa, ajo që mua personalisht më bën përshtypje jo të mirë, është heshtja e disa institucioneve të tjera të shtetit, të cilat paguhen me taksat tona dhe mbahen me fonde nga organizata ndërkombëtare për garantimin e të drejtave, lirive themelore të njeriut, si edhe për zhvillimin e shoqërisë shqiptare dhe forcimin e standardeve të demokracisë dhe sigurimin e garancive të dinjitetit ë njeriut në Shqipëri.

Ajo që mua personalisht më trondit, është heshtja e disa shkrimtarëve, intelektualëve, gazetarëve, të cilët i shohim çdo ditë në media pa artikuluar asnjë fjalë të vetme për këtë çështje të shoqërisë shqiptare.

Sigurisht që e mirëkuptoj frikën e tyre për shkak të lidhjeve me të shkuarën dhe të tashmen, por është e pa-pranueshme dhe jo e moralshme që të na shfaqen ekraneve, mediave, si misionarë të lirisë dhe garantues të saj.

Ajo që më bën përshtypje është fakti se si në faqet e shtypit shqiptar, çështja e rëndësishme që Institucioni drejtuar prej jush ka ngritur, është deformuar e i serviret publikut si një ‘debat’, apo ‘konflikt’ personal midis jush dhe atij parlamentarit.

Në këtë rast media ose ka dështuar në misionin e vet, ose ka probleme me lirinë dhe profesionalizmin e saj si institucion.

Megjithatë, ky është një tregues jo i mirë. Organizata jo qeveritare dhe jo politike, përfshirë edhe organizata të medias në Shqipëri, shpesh kanë mbajtur qëndrim kur është kërcënuar liria e shprehjes dhe gazetarët në krye të detyrës apo për shkak të detyrës.

Ju u kërcënuat publikisht për shkak të detyrës tuaj e cila po ashtu është në shërbim të informacionit publik dhe shoqërisë shqiptare!

Në rastin tuaj asnjë organizatë jo politike, përfshirë këtu edhe organizata të medias jo vetëm që nuk shkruan dy gisht letër, por as nuk mbajtën një qëndrim zyrtar.

Standardet jo të njëjta janë tregues për pavarësinë, rolin dhe misionin e ketyre organizatave!

Kjo është një kambanë alarmi për liritë dhe të drejtat themelore të njeriut dhe po ashtu për dinjitetin e njeriut në Shqipëri.

I nderuar Z. Tufa, Drejtor i një prej Institucioneve më të rëndësishme të vendit tonë.

Me punën tuaj dhe të stafit tuaj, ju i keni bërë një shërbim të çmuar shoqërisë shqiptare. E keni përballur me të vërtetat e krimeve të diktaturës. Ndërsa shoqërinë politike e keni tronditur nga themelet!

Entela Kasi

Presidente e PEN Qendrës të Shqipërisë
PEN International, me seli në Londër.
Tiranë, 15 Prill 2019

Si u hodh në erë kisha e parë shqiptare, aty u martua edhe Skënderbeu

Djegia e Notre Dame në Paris trishtoi njerëzit në mbarë botën. Nga çdo skaj i globit u pa teksa flakët përpinin ndërtesën 850-vjeçare, por akush nuk mundi ta ndalë shkatërrimin. Pamjet nga djegia e katedrales na sjellin ndërmend kohën kur në Shqipëri u hodh në erë kisha e parë shqiptare. Por në rastin tonë shkaqet e zjarrit nuk ishin të dyshimta, dora e njeriut hodhi me qëllim në erë kishën.


 

Përndjekjes së luftës ndaj besimeve fetare gjatë periudhës së komunizmit nuk i ka shpëtuar as Kisha e vjetër e Vaut të Dejës. Në kishën e Vaut të Dejës u martua edhe Heroi ynë Kombëtar, Gjergj Kastriot Skënderbeu, por kjo nuk e ndali luftën e komunizmit ndaj Zotit.

Kisha ku u martua Skenderbeu, u shkatërrua me dinamit në vitin 1967 me urdhër të Mehmet Shehut.

Haradinaj: Nuk lejojmë ndarjen e Kosovës, s’preken as kufijtë

Kryeministri i Republikës së Kosovës, Ramush Haradinaj mori pjesë sot në tubimin përkujtimor për Dëshmorët e Kombit, Shkëlzen Haradinaj, Fatmir Nimanaj, Hasim Halilaj, Luan Nimanaj dhe invalidin e UÇK-së, Enver Haradinaj.

Ai tha se Ushtria Çlirimtare e Kosovës tregoi nivel të lartë devotshmërie duke mbrojtur deri në fund popullsinë civile, e cila sulmohej pabesisht nga forcat e regjimit serb.

Kreu i ekzekutivit kosovar foli edhe për çështjen e kufijve dhe të territoreve, teksa pohoi prerazi se nuk do të bëhet asnjë hap në këtë drejtim dhe tërësia territoriale e Kosovës nuk do të preket.

Fjala e plotë e kryeministrit Haradinaj:

Ju falënderoj për prezencën në nderim të dëshmorëve, heronjtë të Kosovës.

Nuk ka qenë traditë të mbahen fjalime në homazhe, por nuk kemi organizuar akademi për heronjtë dhe në shenjë kujdesi për të gjithë ju që keni ardhur, ju drejtohem me pak fjalë.

Është një mënyrë modeste, pa e ngarkuar më shumë secilin prej jush, që të jemi bashkë me ata që i kanë bërë nder kombit, nder atdheut, me heronjtë, që të jemi bashkë në vendin ku ata pushojnë, njëkohësisht, me familjet e tyre dhe më lejoni që t’i drejtohem familjes së Hasimit, Fatmirit, Luanit, Enverit, bacës Smajl, Shkëlzenit dhe gjithë të tjerëve.

Sot jemi në përvjetor të rënies heroike të Shkëlzenit, të Hasimit, të Fatmirit, Luani i plagosur nuk i mbijetoi plagëve, pra, Luan Nimanaj, edhe pse bashkëluftëtarët u munduan ta bartnin deri në shërim.

Ndryshe thënë, kjo ditë e ’99-tës ka qenë ditë e vështirë. Ishte një përpjekje e madhe për të shpëtuar jetë, forcat serbe kishin kaluar një gjah, jo një gjah ndaj UÇK-së, por një gjah ndaj civilëve. Një pjesë e madhe e familjeve ishin strehuar në një zonë e quajtur “Lugu i Duboçakës”.

Ne nuk kishim pozicione lufte atje, nuk operonim në atë pjesë dhe kur erdhi lajmi se forcat serbe kanë mësy në drejtim të Duboçakës, ku ishin shumë civilë, familje të fshehura, nuk kemi mundur të mos vepronim. Në fakt, nuk i kam caktuar dikujt detyrë, por i kam pyetur a ka ndokush që mund të shkojë për t’i dalë përpara forcave serbe që të mos i lejojnë me mbërri te ato familje, tek ata civilë, fëmijë, gra, që ishin strehuar në atë zonë të Kosovës.

Shkëlzeni tha po shkoj unë dhe menjëherë pas tij, janë lajmëruar ata që i ka pasur më afër çdo herë gjatë jetës së tij në luftë, pra, Fatmiri, Hasimi, Luani dhe djem të tjerë.

Kësisoj, në përballje, për të mos i lejuar forcat serbe me arrit te civilët shqiptarë të pambrojtur, në pozicione lufte, që kanë qenë të papërgatitura paraprakisht, të pastudiuara, pa asnjë plan, por vetëm të mos lejohet që të shkojnë tek civilët, kanë rënë heroikisht njerëzit më të shquar të UÇK-së, të cilët nuk kanë rënë në betejat tjera frontale, sepse në ato beteja ne i kemi prirë luftës, e kemi ditur si bëhet lufta, ndërsa këtu nuk kemi pasur kohë as të përgatitet ndonjë plan, por vetëm jemi detyruar në urgjencë, për shkak të civilëve, të dalim përpara.

Dua të theksoj këtë element, sepse është shumë i rëndësishëm. Pra, Shkëlzen Haradinaj si luftëtar, i cili ka pasur plot plagë, kurrë nuk e ka lëshuar Kosovën, ndër të parët që është plagosur prej ushtarëve të UÇK-së. Ai nuk do të ishte vrarë asnjëherë në luftë, edhe pse ka qenë trim, por arsyeja pse është vrarë, është se nuk kanë pasur kohë, janë detyruar të dalin në mbrojtje të civilëve.

Ky është një mesazh i kësaj beteje të ditës së sotme. Djemtë më të zot, luftëtarët më të zot, që kaluan mbi një vit lufte intensive nga 24 marsi, të mos flasim për periudhën përpara, 24 mars ‘98 dhe 24 mars ’99, asnjëherë pa u ndalë, pa e lëshuar vendbetejën dhe nuk janë vrarë këta djem, por janë vrarë, sepse nuk kanë pasur kohë, janë detyruar të dalin pa pozicion lufte, përballë forcave serbe, që të mos i lejojnë të arrijnë tek civilët shqiptarë.

Këtu janë dy porosi që dalin prej kësaj dhe që duhet t’i kuptojmë të gjithë ne.

E para është se UÇK-ja me kapacitete të limituara, por nuk e ka kursyer veten, nuk ka vepruar vetëm në bazë të planeve të luftës, por është detyruar të veprojë dhe të mbrojë civilë të pambrojtur. Do të ishte shumë më lehtë për Shkëlzenin, për Luanin, për Fatmirin, Hasimin e shumë të tjerë, vetëm të zgjedhin një betejë me forcat serbe, këta me zgjedh ku me u përballë me ata, dhe ju siguroj se ka pasur beteja deri atë ditë, por këta janë dalë fitues, e forcat serbe kanë humbur.

E vetmja arsye pse këta kanë rënë heroikisht është se janë detyruar pa planë lufte, pa asnjë përgatitje paraprake, pa asnjë mundësi reale të luftojnë, janë detyruar të dalin në vetëbetejë frontale dhe të luftojnë ballë për ballë, me luftua në afërsi, me harxhua  municionin që kanë pasur me vete dhe të përdorin edhe thika dhe kësisoj kanë rënë.

Kjo është një e vërtetë e historisë sonë të lavdishme të UÇK-së që i bënë shqiptarët vërtetë të ndihen krenarë. Nuk është e vetmja, fatmirësisht kemi plotë beteja, plotë ngjarje të një lavdie të tillë.

Porosia tjetër që duhet ta dimë si shqiptarë e si Kosovës, është se ata që mundohen të mohojnë krimet që janë bërë mbi shqiptarë,  edhe pse ne shqiptarët jemi popull i respektuar, por nuk duhet askush ta teprojë me ne. Ata që mendojnë se mund ta mohojnë dhe të ofendojnë dhimbjet, luftën, plagët, por edhe krenarinë tonë, sepse askush nuk ka të drejtë ta ofendojë krenarinë tonë, sepse nuk është krenari e falur, por që vjen nga jetët e djemve dhe vajzave më të mirë të atdheut, atëherë nuk i bëjnë mirë vetës, rajonit dhe më tutje.

Duke qenë kështu, unë dua të them për fund se jemi të vetëdijshëm se edhe në atë kohë ka qenë vështirë, edhe në atë kohë ka pasur keqkuptime, ka pasur agjenda të tjera, ose janë përzier agjendat ngapak. Unë e di se edhe në ditën e sotme plotë njerëz i përziejnë agjendat.

Vetëm një gjë dua t’ju them të gjithëve në këtë vend. Ne do ta qojmë Kosovën ku i takon, në familjen e popujve dhe shteteve, pastaj një Kosovë popull e shtet i pavarur e i anëtarësuar në OKB dhe në NATO le të vendos si do të sillet ndaj vëllezërve tjerë të vet, ndaj vëllezërve e motrave të vet shqiptarë, ndaj Shqipërisë, ndaj vëllezërve të tjerë, e mendoj se do të sillet si i takon dhe kurrë nuk do ta koritë vetën, por askush nuk do të mund ta ndalojë Kosovën deri në vendin e merituar që i takon si e drejtë e shqiptarëve, një popull martir i Ballkanit.

Njëkohësisht nuk janë të vërteta ato goditjet që i japin nën brez plot në Kosovë. Nuk është e vërtetë që Kosova e ka falur Çakorrin, jo Ramushi, po Kosova, as Çakorrin, as Kullën. Ju e dini, ne shpesh nuk i kemi deklaruar gjitha rrjedhat e punëve që i kemi kryer. Shumë kujt këtu ju ka rënë befasi edhe ushtria kur ka ardhur punë e kryer, dhe shumë kanë menduar se është fjalë, gënjeshtër, punë në letër. Por, sot kemi ushtri. Nuk është falë Çakorri as Kulla, gënjeshtër është dhe gjithë ata që gënjejnë e dinë se po gënjejnë dhe këtë e bëjnë për arsye të ulëta.

Nuk do të lejojmë të ndahet Kosova, as të preken kufijtë e Kosovës, e as toka e territori  i Kosovës. Kush shkon asaj rruge e ka gabim, qoftë vëlla i yni, qoftë tjetër.

Miqve u bëjmë thirrje, nuk keni aleatë më të fortë si shqiptarin në Ballkan, jemi properëndimor, euroatlantik, do t’i kryejmë punët e Kosovës.

Pushtetet shkojnë e vijnë. Unë i kam kaluar 12-13 vjet, jo në opozitë, jo pranë familjes, por i kam kaluar disa vjet edhe në burg. Kurrë nuk jam ligur dhe kurrë nuk kam bërë gabime në interes të atdheut, as unë e as familje ime.

Ata që po koriten shumë e kanë për vete, por do të vijë dita kur shumë prej tyre do të skuqen për ato që po i bëjnë e që janë të padrejta, në kohën kur po përballemi me Serbinë, me agjendat e Vuçiqit, me planet e tij për ta ndarë Kosovën, me planet e ndërkombëtarëve të tjerë për të na ulur kokën, goditjet që vijnë nën brez të vëllezërve dhe motrave tona nuk janë në rregull.

Duhet ta korrigjojnë vetën ata që e dinë si kemi ardhur deri këtu, sa vështirë ka qenë dhe çka na pret përpara. Nuk e kanë korrigjuar vetën as atëherë të gjithë, por e kemi përballuar edhe atëherë, do ta përballojmë edhe sot, do të ecim përpara.

Sot jam i nderuar me prezencën e të gjithë juve, por besoj se edhe unë dhe të gjithë ne kemi ardhur sot në nderim të atyre që janë nderi dhe lavdia e kombit tonë dhe në atë nder do të shërbejmë. Lavdi të rënëve të sotëm, lavdi të gjithëve!

Mohimi i krimeve të luftës – fyerje ndaj viktimave

Arton Konushevci

Adem Ramadani, i plagosur në ditën kur ndodhi masakra e Reçakut në janar të vitit 1999, thotë se ndihet i fyer nga deklaratat e fundit të një ish-ministri të Kosovës nga komuniteti serb se ngjarja në Reçak është trilluar.

Ai ka kritikuar drejtuesit e institucioneve të Kosovës që nuk janë marrë me masakrën që ndodhi në fshatin e tij, ku humbën jetën më shumë se dyzet persona. Sipas tij, deri tash as gjykatat e Kosovës nuk kanë akuzuar asnjë person për krimet e bëra.

“Masakra e Reçakut është e njohur besoj në gjithë botën. Ne ndihemi të fyer. Si nuk ndihemi të fyer kur njerëzit kanë humbur nga 3 anëtarë të shtëpisë në Reçak e në vendet tjera edhe me shumë. Por, neve na zbeh edhe një fakt tjetër ai i qeverisë tonë pasi që kurrë nuk ka akuzuar serbët për Reçakun dhe të gjitha masakrat e tjera. Në fakt po i hapet dera Beogradit të na kundërvihen neve më këso akuza edhe të thonë se nuk ka masakra, pasi ne vet nuk po i ecim kësaj pune”, tha Ramandani.

Ministria e Drejtësisë së Kosovës ka filluar me përgatitjet për hartimin e një ligji që të dënohet secili person që mohon krimet dhe masakrat që janë bërë gjatë luftës 1998-99.

Një iniciativë e tillë erdhi pasi një ish-ministër dhe një ish-zëvendës ministre e Qeverisë së Kosovës, nga komuniteti serb, u shkarkuan nga kryeministri Ramush Haradinaj, pasi thanë se shumë krime të kryera gjatë luftës në Kosovë nga forcat serbe në të vërtetë nuk kishin ndodhur kurrë.

Ballkani perëndimor, rajon që ka përjetuar luftërat më të përgjakshme në Evropë që nga mbarimi i Luftës së Dytë botërore, njihet si rajon ku liderët e shteteve që kanë kryer krime i mohojnë ato.

Lideri i serbëve të Bosnjës dhe njëherësh kryetar i Kryesisë së Bosnje dhe Hercegovinës, Milorad Dodik, ka thënë javën e kaluar se në Srebrenicë gjatë luftës ka ndodhur një fatkeqësi tmerrësisht e rëndë mirëpo sipas tij “boshnjakët po përpiqen ta ndërtojnë mitin për Srebrenicën. Ky është një mit i rrejshëm, ai mit nuk ekziston”.

Njohësit e sistemit të drejtësisë në Kosovë e shohin me skepticizëm iniciativën e Qeverisë së Kosovës për hartimin e një ligj i cili sanksionon mohimin e krimeve që kanë ndodhur në Kosovë.

Qeveria e Kosovës, ka autorizuar Ministrinë e Drejtësisë, që të hartojë ligjin bazuar në praktikat më të mira ndërkombëtare. Profesori i së Drejtës Penale Ndërkombëtare, Ismet Salihu, duke folur për Radio Evropa e Lirë, thotë se ky ligj është i mirëseardhur, por ka mundur të inkorporohet në disa nene ne Kodin Penal të Kosovës.

“Kjo iniciativë është e mirë. Do të ishte mirë sikur kjo të ishte në kuadër të Kodit Penal. Gjermania, Polonia, Çekia e disa shtete te tjera e kanë të paraparë ketë si vepër penale. Ketë e kanë paraparë në rastet kur Gjykata ka konstatuar se është kryer krimi dhe nëse ndonjë person tjetër thotë se nuk ka ndodhur ai krim dhe e mohon atë, ai duhet të dënohet”, tha Salihu.

Profesori Salihu, i cili së fundmi ka punuar në plotësim ndryshimin e Kodit Penal të Kosovës kishte propozuar që me ndryshimet e bërë në Kodin Penal të futen disa nene për ketë çështja. Ai tha se propozimet e tij nuk ishin pranuar për shkak të mosmirëkuptimit.

“Më praktike kishte më qenë po të ishte në kuadër të Kodit Penal, por edhe tash mund të bëhet një dispozitë dhe atë dispozitë duhet ta përpilojnë ekspertët sepse kjo është shumë me rëndësi dhe shumë e ndjeshme. Me ketë do të duhej t’u tregohet të gjithëve se nëse deklaron për shembull se është imagjinare, e sajuar ose fiktive që nuk është ai krim të cilin gjykata e ka konstatuar ai duhet të përgjigjet penalisht dhe parashihet dënimi nga 1 deri në 5 vjet”, ka shpjeguar Salihu.

Amer Alija, analist ligjor dhe monitorues i gjykimeve për krime të luftës në Fondin për të Drejtën Humanitare, tha për Radion Evropa e Lirë se Fondi për të Drejtën Humanitare mendon se duhet të ketë një raport të të gjitha krimeve të cilat kanë ndodhur gjatë dhe menjëherë pas luftës në Kosovë.

Sipas tij, raporti para se gjithash duhet bazuar në të dhëna të sakta dhe të pranohet nga palët në konflikt dhe të thonë se ata persona janë vrarë si shkak i luftës.

Alija thotë se hartimi i ligjit i cili sanksionon mohimin e krimeve që kanë ndodhur në Kosovë mendon se do të ketë vështirësi në arsyetimin e atij ligji.

“Së pari duhet të këtë një bazë ligjore dhe një fakt gjyqësor e pastaj me anë të ligjit të trajtohet mohimi i atij fakti gjyqësor i cili është vërtetuar në gjykata. Normal në ligj ekzistojnë nxitja e urrejtjes dhe veprat penale tjera të ngjashme. Mund të nxirret një rregullore por, jo një ligj i posaçëm për mohimin e të gjitha krimeve”.

“Ne e dimë se disa prej fakteve të krimeve të luftës janë vërtetuar nga Tribunali i Hagës dhe gjykatave vendore, por jo të gjitha krimet kanë marrë një epilog gjyqësor. Andaj është e mirë që të dy palët të jenë të përmbajtura kur i përdorin këto deklarata të forta për shkak se deklarimet e tyre vetëm se më shumë i rëndojnë familjarët e viktimave të luftës. Askush nuk ja mohon atyre të thirren në faktet e vërtetuara gjyqësore”, ka thënë ai.

Kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, javën e kaluar e ka shkarkuar nga detyra ministrin e Administratës të Pushtetit Lokal, Ivan Teodosijeviq, i cili vjen nga radhët e partisë Lista Serbe. Haradinaj tha se deri te ky vendim erdhi pas disa komenteve të bëra nga Teodosijeviq, lidhur me masakrën e Reçakut.

Në Zveçan, gjatë një organizimi për të shënuar 20 vjetorin e intervenimit të NATO-s në Kosovë, përfaqësuesi i Listës Serbe, Ivan Teodosijeviq, ka thënë se arsye për “agresionin e NATO-s ka qenë e ashtuquajtura katastrofë humanitare në Kosovë dhe masakra e trilluar e Reçakut”.

Në muajin mars, kryeministri Haradinaj ka shkarkuar edhe zëvendësministren e Drejtësisë, Vesna Mikiq, pasi ajo kishte deklaruar se bombardimet e NATO-s mbi caqet e ish-Jugosllavisë ishin gjenocid ndaj shtetit dhe popullit serb.

Ambasada Amerikane në Prishtinë ka thënë se përkushtimi ndaj të së vërtetës për të kaluarën e luftës është jetësor për një të ardhme paqësore.

“Mohimi i mizorive fyen kujtimet për viktimat, i traumatizon familjet edhe më shumë dhe minon përparimin në ndërtimin e një shteti demokratik dhe shumetnik”, thuhet në deklaratën e Ambasadës amerikane e lëshuar të hënën pasdite.

Më shumë se 13 mijë e 500 llogaritet të jetë numri i personave të vrarë e të zhdukur gjatë konfliktit të viteve 1998-‘99 në Kosovë. Këto shifra i kishte publikuar Fondi për të Drejtën Humanitare, të cilat zakonisht janë shfrytëzuar edhe nga institucionet e instancat tjera relevante.

Sa persona janë vrarë në luftën e Kosovës?

Prej këtyre viktimave, 76 për qind besohet se ishin civilë. Ndërkaq, për nga përkatësia etnike, 10 mijë e 794 janë shqiptarë, 2 mijë e 197 serbë, kurse të tjerët u përkasin përkatësive tjera etnike.

Një plagë tjetër e luftës janë edhe rreth 1 mijë e 600 persona të pagjetur, kryesisht shqiptarë.

Intervista – Reka: Është koha që Maqedonia e Veriut ta zgjedhë një president shqiptar

Zërijeta Hajro Jajaga

“Mendoj se me garimin tim në këto zgjedhje dërgojmë një mesazh për gjithëpërfshirje, sepse atëherë do të vazhdohej me traditën gati 30 vjeçare pas pavarësimit të Maqedonisë së Veriut ku shqiptarët do të jenë vetëm votues, por asnjëherë të votuar”, tha në një intervistë për Radion Evropa e Lirë, kandidati për president në Maqedoninë e Veriut Blerim Reka.

Reka ka diskutuar rreth konceptit të platformës për krijimin e një Republike gjithëpërfshirëse, me ligjin mbi të gjithë.

Radio Evropa e Lirë: Zoti Reka, argumenti juaj kryesor i fushatës mbetet “ta bëjmë Maqedoninë e Veriut Republikë”. Cila është esenca e Republikës përmes së cilës synoni të bindni elektoratin që t’ju votojë për president të shtetit?

Blerim Reka: Koncepti im “Republika për të gjithë”, është koncept për Republikën në të cilën do të sundojë ligji, dhe jo individi me fjalë të tjera ashtu siç është dhe slogani im, “Republika për të gjithë, me ligjin mbi të gjithë” në fakt është një koncept universal i sprovuar në demokracitë liberale, dhe ajo që i ka munguar tani e tridhjetë vite Maqedonisë së Veriut.

Ne për 30 vite kishim shtet të kapur, por tash e dy vite frikësohemi se po rrëshqasim drejt një shteti privat me përqëndrimin e gjithë fuqisë politike tek një person, që po ashtu nuk është e shëndetshme për demokracinë. Konsideroj se me konceptin “Republika për të gjithë”, qytetarët do të kenë të drejtën që të kërkojnë llogaridhënie prej atyre që janë në pushtet dhe jo siç është tash faktikisht, qytetarët u binden do si do politikave qeveritare.

Ky është i vetmi koncept i cili mendoj se mund ta përthekojë një situatë post-konfliktuoze tash e 20 vite dhe para-integruese ashtu siç pretendojmë në Bashkimin Evropian.

Pse mendoj se duhet bërë reforma të thella në një rend republikan, sepse nëse vazhdojmë me një politikë ku nuk do të ketë transparencë dhe llogaridhënie, nuk do të ketë qevrisje të mirë, qytetarët do të humbin besimin në këtë shtet do të humbin vizionin dhe në një gjendje depresioni do ta lëshojnë sa më tepër shtetin, pra me Republikën synojmë atë që unë e quaj “të parandalojmë shtetin e zbrazët’.

Radio Evropa e Lirë: Flisni për sundimin e drejtësisë, shtet ligjor, sikur tejkalohen kompetencat. Si mendoni t’i arrini këto synime?

Blerim Reka: Jo, unë do të thosha se në këtë drejtim në mënyrë strikte u përmbahem kompetencave të presidentit të shtetit. Sipas Kushtetutës, presidenti i shtetit ka tre fusha të cilat janë nën kompetencën e tij, politikën e jashtme, sigurinë që përfshin dhe aspektet e mbrojtjes dhe disa kompetenca të pjesshme në sistemin gjyqësor me emërimin e anëtarëve në këshillin gjyqësor dhe emërimin e anëtarëve përkatësisht gjykatësve në Gjykatën Kushtetuese.

Pra, në këtë shtyllën e tretë ku presidenti ka kompetenca që lidhen me sundimin e ligjit, do të jem luftëtar i denjë, luftëtar që pa kompromis do të angazhohet për sundimin e drejtësisë dhe ligjit në çdo pore të jetës në shoqëri.

Sa u përket kompetencave tjera që lidhen me politikën e jashtme, mbrojtjen dhe sigurinë, unë vetëm mund të jap kontribut, pra ta komplementojë politikën qeveritare në integrimet euroatlantike, veçanërisht tani që presim caktimin e datës për fillimin e bisedimeve me Bashkimin Evropian, si me përvojën time, si me dijen dhe në një mënyrë mund të jem ndihmesë për këtë integrim strategjik të vendit drejt BE-së dhe asesi pengesë.

Me fjalë të tjera, mendoj se një president i cili nuk i takon asnjë partie politike, një president i cili është nga komuniteti i cili nuk është shumicë, në këtë shtet mund të jetë vetëm e shëndetshme për demokracinë e Maqedonisë së Veriut sepse do të jetë një kontrollor, monitorues, por edhe një ndërhyrës në momentin që do të gabojnë politikat qeveritare.

Radio Evropa e Lirë: Megjithëse votat e shqiptarëve kanë qenë gjithmonë vendimtare për zgjedhjen e presidentit të shtetit, numrat janë të tillë që bazuar vetëm në elektoratin shqiptarë është e pamundur të zgjidheni president, duke pasur këtë parasysh këtë cili ishte qëllimi i futjes në garën zgjedhore?

Blerim Reka: Pikërisht kjo është dhe arsyeja se pse i hyra garës për president të shtetit sepse konsideroja se vetëm me dy ofertat maqedonase për president duke injoruar gati se një të tretën e elektoratit këtu në Maqedoninë e Veriut, përkatësisht elektoratin shqiptarë, nuk është fer kjo ndaj shqiptarëve, por njëherësh mendoj se me garimin tim në këto zgjedhje dërgojmë një mesazh për gjithëpërfshirje, sepse atëherë do të vazhdohet me traditën gati 30 vjeçare pas pavarësimit të Maqedonisë së Veriut ku shqiptarët do të jenë vetëm votues, por asnjëherë të votuar.

Me fjalë të tjera, desha të ndryshojë këtë realitet të shëndrimit të elektoratit shqiptarë në një makineri votuese e cila çdo herë në rrethin e dytë duhet të vendosë për një kandidat maqedonas, por asnjë herë për një shqiptar.

Nëse ne dëshirojmë t’i fillojmë negociatat anëtarësuese në Bashkimin Evropian, atëherë një nga vlerat e përbashkëta evropiane është dhe diversiteti kulturor, multietnik, barazia e të gjithëve në një shtet pa marrë parasysh përkatësinë kombëtare, atë fetare e kështu me radhë, tani është shansi që qytetarët e Republikës së Maqedonisë së Veriut të zgjedhin një president i cili është shtetas i këtij shteti megjithatë nuk i takon shumicës etnike të këtij shteti, por me një program i cili për mendimin tim është konkurrues dhe unë do të thosha unifikues për të gjithë qytetarët.

Radio Evropa e Lirë: Sfidë për këto zgjedhje mbetet arritja e cenzusit. Ju keni hedhur mjaft dilema për këtë?

Do të thotë, që në fillim, unë kam potencuar ca hendikepe të këtij procesi elektoral për zgjedhjen e presidentit të shtetit. Hendikepi i parë ka të bëjë me atë se shteti akoma nuk i ka zbatuar rekomandimet e ODIHR-së nga viti 2016, Maqedonia e Veriut akoma nuk ka përditësuar listën e zgjedhësve, në atë akoma figuron një trup elektoral prej 1.8 milion votuesish nominal, do t’i quaja, por në realitet deri në vitin 2017 janë shpërngulur rreth 250 mijë qytetarë nga shteti, ne në fakt ditën e zgjedhjeve nuk do të kemi 1 milion e 800 mijë, por do të kemi 1 milion e 550 mijë votues dhe kjo zbrazëtirë prej çerek milioni votuesish mund të jetë burim i manipulimeve me vota.

Pra, duke pasur parasysh manipulimet zgjedhore që ishin prezente gjatë zgjedhjeve të kaluara, si treni bullgar, votimi familjarë, unë i frikësohem jo vetëm arritjes së cenzusit që është vështirë të arrihet me këtë diskrapancë prej çerek-milioni i cili është inegzitent përkatësisht fantom gjatë ditës së votimit, por i frikësohem edhe praktikës së deritanishme të manipulimit me votat e qytetarëve.

Radio Evropa e Lirë: Dhe pas 21 prillit, nëse futeni në raundin e dytë, si do ta bindni elektoratin maqedonas t’ju votojë ? Dhe nëse nuk futeni si do të veproni, do mbështesni ndonjë kandidat,…?

Unë jam i bindur se do të kalojë në randin e dytë. Dhe në rrethin e dytë do të vazhdojë me fushatën presidenciale.

Unë tashmë e kam bindur elektoratin maqedonas, si me bisedat, deklaratat takimet me qytetarët të cilat i kam realizuar jo vetëm me komunitetin shqiptar, por edhe atë maqedonas, kështu që mendoj se është krijuar një atmosferë që mendoj se gradualisht ne po e thejmë atë mentalitetin mono-etnik në këtë shtet dhe gradualisht, po shoh se edhe qytetarët maqedonas po tregojnë mbështetje jo dhe aq ndaj meje si kandidat për president të shtetit, por konceptit, filozofisë sime politike dhe platformës se si unë dua ta ndërtojë këtë shtet të përbashkët.