VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

“Ecën porsi nata nurë”… Poezi nga Lord Byron – Shqipëroi: Abdulla Rami

By | January 22, 2018

Komentet

MIKRO-ESE PËR NJË NOVELË DHE PËR LOJËN E FUTBOLLIT – Nga THANI NAQO

E lexova novelën tënde, – më tha një mik, – ama mendjen ma bëre dhallë… Leksik i thjeshtë, i pasur, por stili shumë i vështirë m’u duk. Si një lojë e ndërlikuar futbolli. Lëshohet topi, pasohet, kalon mesfushën, kthehet sërish nga mbrotja, gjuhet tutje, nga zona rreptësisë të kundërshtarit, në mes fushë dhe mesfushori ia pason portierit të tij. Portieri e pason me dorë, mbrojtësi ia pason mesfushorit, mesfushori ia pason sulmuesit, por sulmuesi ia jep mesfushorit, mesfushori i a jep mbrojtësit, mbrojtësi e përcjell larg, tek porta e kundërshtarit. Bëhet rrëmujë, topi qëllohet fort nga ka ardhur, e mer mesfushori. Mesfushoti i afrohet pranë portës të kundërshtarit, nuk gjuan për gol, por bën prapakthehu e kalon mesfushën.e ia pason portierit të tij. Portieri e gjuan me këmbë, gjer afër portës të kundërshtarit dhe sërish bëhet rrëmujë, por topi kokë më kokë arrin mesfushën. E mer mesfushori, ia jep mbrotësit, mbrojtësi hidhte në sulm dhe ia jep sulmuesit të djathtë. Sulmuesi i djathtë e pason anash e topi sërish në mesfushë. Mesfushori ia përcjell sulmuesit edhe njëherë sulm, por sulmuesi nuk qëllon për gol… Topi sërish kthehet prapa, pastaj në dy krahët anash. Kthehet mbrapsht, e mer mbrojtësi, çan përpara, pason, e mer me pasim ,triblon me finde e ia pason numrit 10. Dhe…në sekondën e fundit, bëhet gol.
-Është lojë moderne futbolli, ia ktheva mikut,
-Dakort, u përgjigj, e mora vesh që e ke shkruar duke imituar lëvizjet e futbollit, ama koka m’u bë dhallë!
-Epo, tani,luhet ndryshe futbolli, jo si më parë.. Kur topi ishte prej lecke ose me shambrellë, pezullohej ndeshja për të qepur e lidhur leckat ose për ta fryrë shambrellën….Edhe përrallat tani, miku im, rrëfehen ndryshe, fillohet nga fundi e gjersa dilet tek fillimi, bëhen tërë ato lëvizje, me zigzake….E ja, kështu, me që ra fjala…Me sa e shikoj, stili i rrëfenjave është akoma në modë për shumicën e shqiptarëve…

SHQETËSIM – Poezi nga ANNA ANDREEVNA ACHMATOVA (Ana Andrejevna Ahmatova ) – Përktheu FASLLI HALITI

 

1

Drita inkandeshente mbyste,

dhe shikimet e saja dukeshin rreze.

Pata vetëm  një  gulçim:

ky njeri mund të më zbutë.

 

U përkul … do të thotë diçka …

Gjaku iu zhduk nga fytyra.

Si një gur varri,

dashuria u vendos në jetën time.

 

 

2.

Nuk  do, nuk do të shikosh?

Ah, sa e bukur je, moj e mallkuar!

Që në fëmijëri kam pasur flatra,

por tani s’mundem të ngrihem fluturim.

Një mjegull ma vesh shikimin,

ngatërrohen aty  gjërat  dhe fytyrat,

dhe është aty vetëm një tulipan i kuq,

tulipani që mban në vrimën e filikut.

 

3.

Siç e do mirësjellja e thjeshtë,

u afrua pranë meje, buzëqeshi,

midis përkëdheljes dhe e mefshët,

më  fshiku dorën me një puthje,

dhe shikuan pupilat e mia

shembëlltira të mistershme, të lashta …

Dhjetë vjet pulsime dhe thirrje,

të gjitha netët e mia pa gjumë

pjesa tjetër një fjalë e qetë,

e shqiptuar kot.

Ti ike, po shpirti përsëri  

është i zbrazët dhe i qartë.

 

1913

 

 

Përkthyer : Faslli Haliti

«DHE MË NË FUND E GJETA» – Poezi nga MARINA IVANOVNA CVETAJEVA – Përktheu FASLLI HALITI

 

 

Dhe më në fund e gjeta

Atë që më është i nevojshëm:

dikë që  ka nevojë për mua

– si ajri.

 

Sa më e zezë dhe vdekjeprurëse –

më e domosdoshme  është nevoja

e tjetrit – për ty. I cili

nuk mund të bëjë më pak

 

për mua – buka dhe frymëmarrja e tij.

I lipsem – dikujt:

lipset, përgjigjem

me thirrjen e parë.

 

Më i lartë, më i sigurt dhe dhe siguri

e maleve: kujtdo

i duhet një dorë: imja !

në plagë!

 

Dhe gjithë krahun – në zjarr!

Më shumë se drita e syve

më  shërben nevoja njerëzore

mua- si fryma.

 

Përktheu: Faslli Haliti

NJERIU I VETËM – Poezi nga EVGENIJ EVTUŠENKO (Jevgeni Jevtushenko) – Përktheu FASLLI HALITI

EVGENIJ  EVTUŠENKO

 

 

 

Ҫ’turp për njeriun e vetëm,

që pa një mik,

                                    pa një mike,

                                                                 pa grua,

shkon te kinemtografët ,

ku gjithmonë projektimet zgjasin kaq pak,

dhe kaq të gjata  janë intervale!

Ҫ’turp për njeriun që në luftën e tij të fshehtë

të nervave

kundër përҫmimeve e çifteve, në holl,

strehohet në një qoshe

për të përtypur një ushqim duke u skuqur

                                                                 si për një mëkat.

Më në fund, turpin,

                                    Ankthin

Na mbledh në kompani  të çuditshme,

për shërbëtorë miqësish të padobishme

që na ndjek deri në varr.

Grupet formohen pa arsye :

në disa grupe pihet, pihet, pihet,

                                                          ne nuk japim dorëheqje për të gjykuar veten;

në disa grupe të tjera merren problemet e rrobave dhe vajzave,

në disa grupe të tjera flitet për çështjet ideologjike

në dukje –

por po t’i shohësh mirë

                                          kanë të gjithë të njëjtën fytyrë …

një mijë fytyrat e kotësisë!

Herë në këtë, herë në kompaninë e zhurmshme …

M’u shkrinë  shumë herë –

                                                                   s’do të dija t’i llogarisja,

tani në një kurth të ri u mbeta i kapur,

por u lirova,

                                      lashë atje  vetëm pak

flokë !

Prej tij shpëtova?

                                     Ti përpara meje,

                                                                    bosh

i lirë,

dreqi e di për çfarë duhesh!

Më pëlqen, liria.

Por  edhe, si një grua

disamata e besnike

më erdhe

                         vajzë.

Dhe ti, e dashur,

                                   si ia çon?

U lirove edhe ti nga kotësia?

Të kujt janë tani sytë e tu të bukur bajame

dhe shpatullat shumë të bardha, luksoze?

Janë kaq pak vitet që nga ajo mbledhje,

dhe tani –

              sa e neveritshme!

Çfarë turpi,

                            e dashur,

çfarë turpi!

Sigurisht, ti mendon se unë hakmerrem,

dhe se tani po vrapoj me taxi për ndonjë  aventurë të re,

por edhe po në qoftë kështu, ku

do duhet të ndalojë taksisti?

Sepse çdo gjë është e kotë, ti shih,

kotë

është e pamundur që unë të shpëtoj nga ti.

Me mua gratë

                               tërhiqen në vetëvete ,

                                                            tani e ndjejnë

që jam aq i huaj sa s’ka!

Mbi gjunjët e tyre vë kokën:

jo atyre –

                         por ty të përkas unë.

Por  ja këtu është . Dëgjo: një ditë

vajta në një shtëpi të mjerë të Rrugës Senaja.

Ne varësen me brirë të varfër

unë vara kapotën.

Në dhomë ndodhej një  bredh skiç në dhomë, ndriçuar nga flakë llambushkash,

rrinte ulur pranë një gruaje, këpucët e saj të bardha farfuriin:

e rreptë dhe e ngrysur në fytyrë – si një vajzë.

Kishte qenë krejt kaq e lehtë – ftesa

                                                                        dhe leja

 

Për të ardhur – që shumë

e sigurt për mua dhe me shumë

paturpësi moderne,

nuk i solla ca lule, por ca verë;

pastaj doli, siç thuhet,

                                              pak më

komlese

Gruaja heshte,

i shkëlqenin bulët e veshëve

dy pika transparente –

                                            dy palë vathë

jetimë.

Si e sëmurë,

                        duke më kërkuar me sy të pasigurtë,

duke ngritur paksa trupin e saj të dobët,

tha me zë të shrdhët:

                                «Largohu …

S’ka nevojë …

E shoh: ti nuk je imi,

                                            i përket asaj … »

Njëherë sapo ra në dashuri me një vajzë,

me një thekë të shpërbërë mbi ballin e tij,

me mënyrat e një fëmije, të egra,

                                                            

                                                dhe sy akulli,

i zbehtë prej frikës

                                     dhe pikëllimit.

Ishim  në Krime.

                                      Një natë zuri një stuhi,

dhe fëmija

                        në magnezin e vetëtimave

më thoshte nën zë:

                                      «Fëmija im?

Fëmija im?»

 

dhe më mbuloi sytë me pëllambën e dorës.

Çdo gjë përreth ishte e tmerrshme dhe solemne:

dhe  bubullima

                 dhe gulçimi shurdh-memec i detit –

dhe ajo pati një intuitë të papritur gruaje:

dhe më bërtiti:

                    «Ti nuk je imi,

                                                  nuk je imi!»

Lamtumirë, e dashura ime !

                                               Unë jam yti,

                                                               zymtësisht,

besnikërish,

e kush është vetëm, është më besnik se të gjithë.

Nga buzët e mia nuk mund të tretet në përjetësi

dëbora e lamtumirës  e dorashkës tënde të vogël.

Në sajë të grave,

në sajë të të gjitha grave

të bukura dhe të pabesa,

sepse e gjithë kjo zgjati një moment,

sepse lamtumira e tyre

nuk është një mirupafshim,

sepse në falsitetin e tyre të plotë krenari  sovrane,

na japin vuajtje të shijshme

dhe frutat e shkëlqyera të vetmisë.     

                           

Edward Hopper, New York Movie, 1939 (detaj)

 

Përktheu: Faslli Haliti

BUZËQESHJET – Poezi nga EVGENIJ EVTUŠENKO (Jevgeni Jevtushenko) – Përktheu FASLLI HALITI

 

BUZËQESHJET

Ishin të shumta, dikur, buzëqeshjet e tua:

befasuese, djallëzore, buzëqeshje festive,

triste ndonjëherë imcake, por prapë buzëqeshje.

Jo vetëm njëra mbeti për ty prej buzëqeshjeve të tua,

Do të gjej një arë ku rriten me qindra buzëqeshje.

Dhe të sjell një krah prej atyre buzëqeve të bukura.

 

Ti do të më thuash që s’ke nevojë për buzëqeshje se,

shumë të kanë lodhur buzëqeshjet e mia e të tjerëve,

si ç’më kanë lodhur dhe mua buzëqeshjet e tyre,

 

Më kanë lodhur edhe mua pikërisht buzëqeshjet e mia Për mbrojtje kam shumë buzëqeshje prej tyre.

që m’i bëjnë edhe më pak të lehta buzëqeshjet,

 

 

Por të them të vërtetën, unë nuk kam buzëqeshje.

Je ti për jetën time  e fundit prej buzëqeshjeve.

buzëqeshje që në fytyrë nuk ka kurrë buzëqeshje.

 

1959

 

 

 

Përktheu: Faslli Haliti

TË MOSKUPTOHEMI ËSHTË E TMERRSHME… – Poezi nga JEVGENI JEVTUSHENKO – Përktheu FASLLI HALITI

    EVGENIJ  EVTUŠENKO

Evgenij Aleksandrovič Evtušenko, lindur Gangnus (në Rusisht: Евге́ний Алекса́ндрович Евтуше́нко; Zima,

18  korrik 1932 – Tulsa, 1° prill 2017),

qe poeta e romancier rus.

 

TË MOSKUPTOHEMI ËSHTË E TMERRSHME …

 

Të mos kuptohemi është  e tmerrshme –

të mos kuptohemi e të mos përqafohemi.   

Por megjithëse e habitshme

është po aq e tmerrshme,

po aq sa të kuptohemi për gjithҫka.

 

Plagosemi  megjithatë.

Dhe, i fiksuar nga një njohje fillestare,

shpirtin tënd të butë

s’do ta ofendoj me keqkuptim

dhe as do të vras me kuptim.

1956

Fotografi e poetit me Richard Nixon

 

Përktheu: Faslli Haliti  

PËR VAVAN – Poezi nga MARC CHAGALL – Përktheu FASLLI HALITI

MARC CHAGALL

              

 

Marc Chagall (Vitebsk, 7 korrik 1887 – Saint-Paul-de-Vence, 28 mars 1985) ishte një piktor francez me kombësi Bjelloruse, me origjinë Hasidic hebreje.

Emri i tij i vërtetë ishte Moishe Segal (משה סגל – Segal është mbiemri Levit, një akronim për סגן לוי Šegan Levit: “Asistent Levit”); emri i tij rus ishte Mark Zacharovič Sagal (Марк Захарович Шагал), sipas transkriptit francez – Chagall.

PËR  VAVAN

 

Me ty unë jam i ri

Kur atje poshtë pemët kërcënojnë

Dhe qielli zhduket në largësi

Sytë e tu më ledhatojnë

Kur çdo hap humb mbi bar

Kur çdo hap unë ujin prek   

Kur valët më kulmojnë mbi kokë

Dhe nga kaltërsia dikush më thërret

 

Me ty unë jam djalosh

Bien vitet e mia si gjethe me qetësi

Dhe dikush ngjyros telajot e mia

Atëherë ato shkëlqejnë për ty

 

Dhe në fytyrën tënde buzëqeshja është dritë

Edhe më me dritë se retë e bardha borë

Pastaj unë vrapoj drejt për atje ku je ti

Ku më mendon dhe më pret me orë

 

                                         Përktheu: Faslli Haliti

CIGANËT UDHËTOJNË – Poezi nga SHARL BODLER (Charles Baudelaire) – Përktheu FASLLI HALITI

 

Fisi profetik me bebe të zjarrta,

dje u vu në rrugë të duke ngarkuar

të vegjlitl

mbi shpatulla dhe duke u ofruar atyre orekse krenare

thesari i gjinjve të varur  përherë gati.

Burrat shkojnë në këmbë nën armë

të ndritshme

bri karvaneve në të cilat të dashurit e tyre struken,

rrotullojnë sytë drejt qiellit të mpirë

nga keqardhja e trishtuar që mungojnë kimera.

Nga thellësia e gropës së tijj ranore,

bulkthi duke i parë të kalojnë,

forcon këngën e tij:

Cybele i cili i do, pasuron blerimet e saj,

shkulmon ujë nga shkëmbi që të lulëzojë shkretira kalimin e këtyre udhëtarëve për të

cilët hapet

 

FRANS HALS:  CIGANIA:

                        KUR NJË PORTRET  BËHET  NJE  PROVOKIM

 

 

       Përktheu: Faslli Haliti  

FATI I KEQ – Poezi nga SHARL BODLER – (Charles Baudelaire) – Përktheu FASLLI HALITI

 

 

Për të ngritur një peshë kaq të madhe,

Guximi yt, Sizif, do të na duhej!

Edhe pse punohet me qëndrueshmëri,

Arti është i gjatë dhe Koha e shkurtër.

Larg nga varret e lavdishme

në një varrezë të humbur

zemra ime si një tambure në zi,

rreh në marshe funebre.

Shumë bizhuteri flen të varrosura

në errësirë dhe në harrim,

larg nga shatat dhe nga sondat.

Shumë lule zbrazin kundër dëshirës

parfumin e tyre të ëmbël si një sekret

në vetmitë e thella.

ALBATROSI – Poezi nga SHARL BODLER (Charles Baudelaire) – Përktheu FASLLI HALITI

 

Shpesh, për argëtim, detarët

kapin albatrosë, zogj të mëdhenjë detar

që ndjekin, shokë të plogët udhëtimi,

Anijen rrëshqitëse mbi humnera të hidhura.

Sapo i vënë mbi kuvertë,këta mbretër

të kaltërsisë, të ngathët e të turpshëm,

i lenë të bjenë keq bri tyre, krahët e mëdhenj borë të bardhë si lopata vozitëse.

Sa i butë dhe i plogët ky udhëtar me krahë!

Ai, pak më parë kaq i bukur,

sa i shëmtuar e qesharak.

Dikush gudulis sqepin e tij me një pipë

një tjetër, duke çaluar, imiton lënguesin

që më parë fluturonte.

Poetit i duket si princ i reve,

që i copëtuar stuhive tallet me harkëtarin,

por azilant në tokë, në mes të talljeve,

krahët tij gjigantë e pengojnë të ecë.

Përktheu: Faslli Haliti  

MJERISHT EDHE DINAK – Poezi nga SHARL BODLER – Përktheu FASLLI HALITI

SHARL  BODLER

          (Charles  Baudelaire)

                  1821- 1867

       

Baudelaire fotografi da Étienne Carjat,

rreth 1862

Charles Pierre Baudelaire (Paris, 1821-Paris, 1867) ishte një poet, shkrimtar, kritik letrar, kritik arti, gazetar, aforist, eseist dhe përkthyes  francez.

 

MJERISHT EDHE DINAK 

LXII.

Thuamë, Agatha, s’të fluturon ndonjëherë zemra larg

larg nga oqeani i zi i qytetit të pistë

drejt një oqean të ndryshëm të ndezur prej shkëlqimit,

më i qartë, i kaltër dhe fundi i virgjërisë?

Thuamë, Agatha, s’të fluturon ndonjëherë zemra larg

Deti, deti i pafund, ngushëllon problemet tona!

Nga cili demon e mori detyrën  sublime

të na përgjumë, këngëtari i ngjirur që shoqëron

erërat e ashpra organi i paanë ?

Deti, deti i pafund, ngushëllon problemet tona!

 

Tren, ҫomë larg! anije rrëmbemë!

Larg! larg! këtu balta e bimëve tona është bërë llum.

Nuk është e vërtet që ndonjëherë zemra e trishtuar

e Agathas thotë: Krimeve, pendimeve, dhembjeve,

tren, merrmë me vete, anije rrëmbemë!

Ah! sa larg je, parajsë e aromave

ku nën kaltërsi nuk ka veҫse dashuri dhe gëzim,

ku janë të denjë për dashuri krejt ata që duhen mes tyre;

dhe në kënaqësi të pastër mbytet zemra!

Sa larg je, parajsë e aromave!

 

Por parajsë e blertë e dashurive infantile,

garat, puthjet, lulet e këputura, këngët,

violinat që vibrojnë përtej kodrës

dhe në mbrëmje, nën pemë, vera në çini qelqi

por parajsë e blertër e dashurive infatile,

të pafajshme e plot kënaqësi dinake,

tashmë është më larg se India dhe Kina?

Ne mund ta risjellim atë me keqardhjet tona,

ajo mund të na japë një jetë të re një zë të argjendtë parajse të pamëkatë,

plot me kënaqësitë fshehta?

 

      

 

Përktheu: Faslli Haliti  

Dy poezi nga TAHIR BEZHANI

VËRSHIM I LAGËSHT

 

Atje, larg vendlindjes

Në një copë toke tjetër

Rreshken  mendimet gacave

Mëri e kënaqësi ndezin zjarrin brenda

Vuaj në heshtje,

Mendimet lëvrojnë pafundësinë

Pickimet vazhdojnë lojën

Një vërshim i lagësht shprese

Mbulon kupën qiellore

Çfarëdo që shikon syri

Duron zemra ime….

 

Nyrnberg,

10.qershore,2018

INTIME

Atje shume larg

Ku loton shpirti në vetmi

Shtrirë në barin e lagësht

Mëngjeseve të  hershme

Thithë ajrin e pastër

Shikoj qiellin e pafund

Kryqësore aeroplanësh në hapësirë

Fluturojnë nëpër botë

Vija të tymta mbesin, si vazhda malli

Zhurmë e brishtë që ngulitet në mendime

Sytë ndalonin në vaje

Qerpikët ngrirë në kore, lëmashk malli

Shpirti  murmuriste, vetonte zjarr

Zemra rrapëllonte damarëve

Një këngë pa zë shprushte zjarrin

E thërriste malli vendlindjen

Shtrat qetësie tjetër nuk ka…….