VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

E gjithë Amerika qan për yllin e basketbollit Kobe Bryant dhe vajzën e tij Gianna

By | January 27, 2020

Komentet

Nuk ka kurim për COVID-19, mos u gënjeni nga se çfarë thotë interneti Nga Prof. Dr. Kim M. DRASA

Prof. Dr. Kim M. DRASA, MD, PhD.
* Urolog & Sexolog
* President I Shoqates Urologeve & Sexologeve Shqiptare
“MAKSUT DRASA”.
*Ne Urologjine Europiane ka titullin:”Emer I Spikatur ne Fushen e Botimeve Urologjike Europiane.”
(Prof. Francesco Montorsi, Editor-in-Chief, European Urology).
*Antar i vecante i fondacionit: “POST FINASTERIDE SYNDROME FOUNDATION “; Media Awareness Page (PFS-Foundation, New Jersey, USA).
*Antar i vecante Seksologjise Boterore. Website: “ISSM Find a Provider Directory”.
*Titull si “EAU SENIOR Membership.”
*Antar i Shoqates Amerikane te Urologjise (AUA).
*Antar i Shoqates Europiane & Boterore te Sexologjise“ESSM–ISSM”.
*Fitoi Çmimin e Vendit te 1re me Studimin me Titull:”PSA VDIQ, JETE te gjate PSA”(PSA is DEAD, Long Live PSA), (Awarded to Kim M. DRASA, MD, PhD), ne Simpoziumin e 4te Internacional per Kancerin e Prostates & Onkollogjin Urologjike. (Mount Sinai Hospital; 8Nendor2019, Manhatam, New York, USA.)

Mos u gënjeni nga se çfarë thotë interneti

Nga Prof. Dr. Kim M. DRASA

Këtë artikull po e nis me këtë thënie: E keqja në botë vjen pothuajse gjithmonë nga padija, teksa vullneti i mirë, nëse nuk është qartëpamës, mund të bëjë dëme po aq sa ligësia. Njerëzit janë më tepër të mirë se të ligj, por në të vërtetë çështja nuk qëndron aty.

Njerëzit janë më pak apo më shumë të paditur dhe kjo është ajo që quhet VIRTYT ose VES (vesi del vetëm me shpirtin), ndërsa vesi më dëshpërues është ai i padijes, që pandeh se i di të gjitha dhe atëherë i jep vetvetes të drejtën për të vrarë. Shpirti i vrasësit është i verbër dhe as mirësi të vërtetë dhe as dashuri të bukur nuk mund të ketë nëse mungon e gjithë qartëpamësia e mundshme.

  • Dezinformime rreth COVID-19, që aktualisht po përhapen online, duke përfshirë shumë fake kura ose trajtime për sëmundjen.
  • Të paktën 7 kompani janë paralajmëruar nga Agjencia Amerikane e Ushqimeve dhe Ilaçeve (FDA) për produktet e tyre false se gjoja trajtojnë COVID-19.
  • Produktet e cituara në këto shkresa paralajmëruese përfshijnë: çajrat, vajrat thelbësore, tinkturat dhe argjendin koloidal.

Sikundër ankthi për koronavirusin është përhapur me shpejtësi të jashtëzakonshme dhe vazhdon të rritet, po ashtu edhe lajmet (Fake news) për gjoja kurimin dhe trajtimin e Covid-19, sëmundjeve të shkaktuara nga virusi, po përhapen potencialisht me “shpejtësinë” e dritës. Po përhapen me shpejtësi potenciale.

Kjo është arsyeja që nxiti FDA dhe Komisionin Federal të Tregtisë (FTC), USA, për t’i dërguar shkresa paralajmëruese 7 trusteve (kompanive gjigante), të cilat ishin duke shitur aktualisht “produkte false për COVID-19”, të cilat pretendojnë se parandalojnë ose trajtojnë sëmundjen.

FDA deklaron se “aktualisht nuk ka vaksina dhe ilaçe të aprovuara për të parandaluar ose trajtuar COVID-19”.

MBULIMI I VIJËS SË SHËNDETIT TË KORONAVIRUSIT, HEALTHLINE’S CORONAVIRUS COVERAGE

Njerëzimi qëndron i informuar me updatet tona rreth shpërthimit aktuale të COVID-19. Gjithashtu, vizitoni portalin: “coronavirus hub” për më tepër informacion sesi të përgatitemi, këshillat mbi parandalimin dhe trajtimin si dhe rekomandimet e ekspertëve të vërtetë. (live updates coronavirus hub).

FDA aprovoi kërkesën drejtuar kompanive ku u kërkonte që të tregojnë se produktet e tyre – jo vetëm veprojnë ashtu siç thonë, por gjithashtu janë të detyruara, ligjërisht, të theksojnë që produktet e tyre, të cilat i tregtojnë, janë shëruese. Kjo shkresë përfshin urdhrin që pretendimet e tyre për cilësinë dhe efektet shëruese të produkteve të tyre të jenë të mirëdizenjuara me studime shkencore të besueshme.

Shumica e këtyre kompanive, të cilat u lajmëruan nga FDA, kanë kaluar përmes këtyre procedurave.

Kompanitë, të cilave iu dërgua kjo shkresë janë: Colloidal Vitality LLC, Guru Nanda LLC, Herbal Amy Inc., Quinessence Aromatherapy Ltd, The Jim Bakker Show, Vivify Holistic Clinic dhe Xephyr LLC dba N-Ergetics.

Komisionieri i FDA, Dr. Stephen M. HahnTrusted Source, ka thënë në një lajmërim që agjencitë “konsiderojnë se promovimi dhe shitja e këtyre produkteve COVID-19 false janë si një kërcënim për shëndetin publik”.

FDA do të vazhdojë të monitoroje online burimet për produkte të tjera false, “veçanërisht gjatë një tipari sinjifikant që ka të bëjë me shëndetin publik sikundër është‘Coronavirusi’”.

Shkresat paralajmëruese janë tamam hapi i parë. Agjencia (FDA) thekson se do të marrë hapa shtesë kundër çdolloj kompanie farmaceutike ose jofarmaceutike nëse ato do vazhdojnë të tregtojnë produktet e tyre të pacertifikuara nga FDA.

FTC është gjithashtu duke paralajmëruar konsumatorët nëpërmjet email-eve apo numrave të telefonit në lidhje me COVID-19.

Kjo përfshin edhe email-et që ju vijnë nga: Centers for Disease Control and Prevention (CDC), World Health Organization (WHO) ose nga agjenci të tjera qeveritare.

FAKE PRETENDIME SHËNDETËSORE PËR COVID-19

Fake pretendime shëndetësore që përhapen në internet nuk janë ndonjë gjë e re. Këto mashtrime kanë ekzistuar qëkur ka filluar interneti dhe paturpësisht vazhdojnë edhe në këtë situatë tragjike për njerëzimin.

Timothy Caulfield, një profesor i së drejtës shëndetësore dhe politikës shkencore në Universitetin e Alberta në Edmonton, ka dokumentuar dhe diskretituar këto gënjeshtra që prej shumë vitesh më parë. Aktualisht, profesori është duke trajtuar të gjitha dezinformimet rreth “kurave” për COVID-19, duke shkruar në “Twitter”: “ JO, zbardhues ose urinë lope nuk do të mund t’ju ndihmonin. JO, rregullimi kiropraktit nuk do të mund të ‘rrisë’ sistemin tuaj imunitar. JO, ju nuk keni nevoje për suplemente prej një natyrupathie. Dhe JO të fortë gjoja për të rregulluar funksionin hemopoetik!”

Catherine Troisi, PhD, një epidemiologe në shkollën e shëndetit publik në Austin, thotë qe fake pretendime shëndetësore mund të jene të rrezikshme në shumë situata—si kur person me kancer nuk mund të marrë mjekimin sepse ata janë duke përdorur një variant tjetër, të cilin e kanë lexuar në rrjetet, mediat sociale.

“Por diferenca me COVID-19 është që ka një pjesë të madhe e njerëzve të shqetësuar dhe që u ka humbur shpresa se mund të shërohen, të ndodhur atje jashtë, të cilët mund të jenë të ndjeshëm ndaj këtyre tipeve të fake reklamave dhe për këtë arsye të gabuar, i blejnë dhe i përdorin”, theksoi kjo epidemiologe.

Disa pretendime, si ajo që mos hani akullore, janë pothuaj të habitshme se nuk kanë asnjë bazë reale.

Të tjera, siç është ha sa më shume hudhra, nuk janë vetë të dëmshme, nëse ky mendim nuk ju mban larg këshillave mjekësore, që aktualisht kanë evidencime shkencore që i mbështesin ata që ju këshillojnë shkencërisht. Konkretisht është gabim mendimi se vetëm duke ngrënë hudhra me shumicë, ju nuk keni nevojë për gjëra të tjera, të cilat shkencërisht janë të domosdoshme për t’u mbrojtur nga ky virus.

Por disa produkte mund të jenë të dëmshme, siç janë ato që gabimisht quhen “suplemente minerale të mrekullueshme” ose MMS. Këto përmbajnë chlorine dioxide, i cili është një agjent zbardhues shumë i fuqishëm, i cili mund të shkaktojë efekte anësore serioze siç janë të vjellat dhe diarre të ashpra.

Edhe disa kurime të bëra në shtëpi për të mjekuar COVID-19 mund të jenë, bile edhe vdekjeprurëse.

“The Daily Mail” ka raportuar se të paktën 44 njerëz vdiqën në Iran prej helmimit nga alkooli mbasi kishin pirë me shishe, jo me gota, se kishin menduar se po të pinin alkool me shumicë do të ngadalësonin përhapjen, bile mund të ngordhnin viruset nëse ishin futur në trupin e tyre.

Mënyra më e mirë për të ngadalësuar transmetimin është duke ndjekur hap pas hapi të gjitha këshillat shëndetësore, të cilat ju merrni nga burime të sigurta, siç janë larja shpesh e duarve, evitoni kontakte shumë të afërta me njerëz, të cilët janë të sëmurë, patjetër edhe me ata që mund të përballeni pa dashje, ballë përballë në rrugë ose në supermarket si dhe qëndrimi në shtëpi nëse ju jeni të sëmurë. Dhe pastroni dhe dezinfektoni shpesh pjesët e prekura, tamam ashtu siç duhet.

Disa njerëz në mediat sociale janë duke rekomanduar që ju duhet të përdorni produkte siç është vaji esencial, por këto nuk mund të jenë efektive kundër koronavirusit.

CDC ofron këshilla se cilat janë burimet e besueshme për të hequr qafe koronavirusin me pastrim, duke përfshirë produkte, të cilat janë provuar dhe kështu dihet që janë efektive duke pastruar për të hequr qafe këtë lloj koronavirusi.

PANDEMIA E DEZINFORMACIONEVE

Dr. Scott C. Ratzan, lektor i njohur në CUNY Graduate School të Shëndetit Publik dhe Politikave Shëndetësore, thotë se ne duhet të njohim rolin e qeverisë në mbrojtjen e popullit prej mashtrimeve shëndetësore, nëse ato janë fake trajtime për sëmundjen e Alzheimer ose “kurimet” për këtë koronavirusin e ri.

“U.S. FDA dhe FTC bëjnë një punë të mirë në paralajmërimin e popullit rreth produkteve mashtruese”, thote Ratzan, “akoma ne duhet të jemi të përgatitur ndaj mediave që duhen vënë në majë të gishtit, gjërat që ato reklamojnë para se ato të na dëmtojnë”.

Ai rekomandon që njerëzit të flasin me doktorin e tyre ose me sigurues të tjerë të kujdesit shëndetësor para se të përdorin ndonjë “kurë” për një sëmundje ose keqësim dhe t’i kërkojnë vetes tuaj nëse shërbimi ose produkti mund të bëjë ndonjë dëmtim. Troisi gjithashtu duartroket për përpjekjet e qeverive për të zhdukur pretendimet mashtruese për shërimin e COVID-19 dhe thotë që pronarët e kompanive teknologjikë duhet të bëjnë më shumë për të parandaluar shpërndarjen e dezinformimeve.

Ka të dhëna që këto kompani janë duke shkuar drejt sfidës. Për shembull, po të kërkosh në Google “COVID-19”, tani të shfaqen publikime nga rrjeti kryesor, ndjekur nga linku CDC; WHO ose agjenci të tjera të shëndetit më tepër të njohura.

Por Ratzan lajmëron: “Bile, nëse Amazon, Facebook, Google dhe të tjera janë duke provuar të jenë vigjilente, tregu dhe mundësitë për të ndaluar frikën janë një sfidë.

Troisi rekomandon se populli duhet të kërkojë burime të sigurta mbi informacionin, siç është CDCTrusted Source, WHOTrusted Source ose departamentet shtetërore ose shëndetësore.

“Për të luftuar këtë koronavirus pandemik, neve na duhet shkenca dhe jo frika”, tha ajo. “Për të marrë këtë shkencë këto [websites] bëjnë mirë të ikin, të na lënë rehat e të mos na fusin frikën”.

Troisi shton që më tepër gjithashtu nevojitet për tuberë më të sigurt që këto informacione të besueshme rreth COVID-19 të arrijnë te çdo njeri, duke përfshirë edhe njerëzit që nuk janë të arritshëm nga online.

“Ne thjesht supozojmë se të gjithë janë tru teknik, por që kjo nuk është e vërtetë”, theksoi ajo. “Dhe disa njerëz nuk kanë akses në internet sepse janë të varfër”.

BURIMET E LINJES SHENDETËSORE

A keni ju simptoma të COVID-19? Opsioni juaj për kujdesin

Merrni në telefon personin e kujdesit tuaj shëndetësor dhe diskutoni me atë për simptomat që keni, para se të shkoni për t’u vizituar te qendra shëndetësore ose merrni në celular një nr. urgjence, 127, dhe tregojini që ju mendoni se keni COVID-19. Veproni tamam siç do t’ju këshillojnë.

Fakti që personat asimptomatikë janë një burim potencial infektimi nga COVID-19, duhet patjetër të garantojmë rivlerësimin e dinamikës së transmetimit të shpërthimit aktual. Në këtë kontekst, përcaktimi i COVID-19 edhe në një ngarkesë më të lartë virale në një person në konvaleshencë (Pacienti 1), pra, mbasi ai është shëruar dhe po rigjeneron vetveten, ngjall shqetësimin për derdhjen (nxjerrjen) e zgjatur të COVID-19 edhe pas shërimit te pacientët. Në këta pacientë mbetet të provohet me anë të kulturës virale se a ka akoma virusin në trupin e vet.

Duhet të dini mirë se ekspirimet, teshtitjet dhe kollitjet jo vetëm që përbëhen nga pika mukosalivare (pjesë nga pështyma), të cilat ndjekin trajektoren e emetimeve gjysmëbalistike të distancës me rreze të shkurtër, por më e rëndësishmja, janë bërë kryesisht nga një re e gazit shumëfazor (nga fuqia e ventilatorëve) që ngërthen në ajër ambientin (si në kurthe) dhe mbartin me vete grupe pikash (spërklash) me një vazhdim qëndrimi në ajër dhe kjo kohë varet nga madhësia e këtyre pikave. Sipas meje, kjo është arsyeja më e shpjegueshme që po infektohen kaq shumë mjekë të frontit të parë (ballë përballë me COVID-19). Konkretisht, janë ventilatorët në dhomat e pacientëve. Gjithashtu, kjo shpjegon edhe infektimin e infermierëve dhe të personelit shëndetësor që është në dhomën e pritjes, të rasteve të infektuara. Pra, kjo bën që personat, kur hipin në ashensor, mos ta hapin asnjëherë ventilatorin se para tyre mund të jetë futur ndonjë person i infektuar me COVID-in.

Në Wuhan u pa që koncentrimi më i madh i sasisë së koronavirusit u gjet të ishte tek objektet e tualetit si dhe te dhomat e urgjencës ku qëndronin personat me Covid-19.

Mikrobiota (flora intestinale) në zorrët tona ka shumë rendësi për forcimin e Sistemit tonë imunitar. Pra, sa më natyral ta keni, aq më të mbrojtur jeni nga viruset.

Italianët (Alessandro Manzoni Hospital; Lecce- Itali) kanë zbuluar që COVID-19 mund të eksperimentojë edhe manifestime në lëkurë. Konkretisht, rreth 44% e këtyre rasteve që shfaqin manifestime në lëkurë fillojnë me shpërthime të puçrrave ose njolla, skuqje të lëkurës, urtikarie (teptisje-eruption) në lëkurë si fillim i simptomave të infektimit, ndërsa pjesa tjetër (56%) e pacientëve që preken nga COVID-19, u ndodh të shfaqin manifestime në lëkurë pas shtrimit ne spital.

Vazhdon të vërtetohet se edhe kafshët e tjera mund të kenë COVID-19 se të dielën u konstatua i prekur një tigër, 4 vjeç, në kopshtin zoologjik të Nju Jorkut.

Mesazhi: “Së pari mos bëni dëm. Pra, pse po dëmton veten!!!! sepse dëmton edhe të tjerët”.

KUJDES – RREZIK VDEKJE NGA COVID-19!!!!!!!

Po zbatuat këto porosi, KURRE nuk ju kap COVID-19:

1) Mos dilni pa maska dhe pa doreza dhe kur ktheheni në shtëpi, asnjëherë mos harroni radhën e veprimeve: në fillim hiqni dorezat dhe pastaj maskën.

1)   Pallton o xhupin hiqeni dhe nxirreni në diell

2)   Pastaj lani duart

3)   Lani ambientin ku do të gatuani

4)   Para përdorimit lani çdo gjë që do ushqeheni

5)   Ushqimet që mund të zihen, mos hezitoni, por i zieni; se temperatura mbi 27 gradë celsius e ngordh koronavirusin.

6)   Burrat ta fillojnë ditën duke u përulur para grave, se pa gratë Covid-19 do t’i zhdukte të gjithë meshkujt.

7)   Mos u dorëzoni se edhe disa ditë dhe do fitojmë se Covidi do ikë nga ngrohja e kohës- mbi 30 gradë c.

8)   Dëgjoni vetëm muzikë, muzikë, muzikë. Ata që duan të lexojnë libra, të lexojnë tregime dhe jo romane se lodhet truri; libri lexohet kur je i qetë se nuk kupton asgjë nga ato që lexon;

9) Shumica nuk ka lexuar asnjëherë libra, prandaj muzika është këshillë për popullatën.

10) Lajmet i shikoni vetëm një herë dhe jo e gjithë familja, por vetëm njëri që është më i qetë nga fisi dhe ai të lajmërojë të gjithë fisin; shyqyr celularët nuk i kapka ky mostër; e keqja merret vesh menjëherë; më keq se kaq nuk ka se të ndodhë.

11) Mos harroni distancën (2 metra) se ka edhe persona asimptomakikë, qe janë shumë më të rrezikshëm për të përhapur Covid-19.

12) Mos mendoni se personit që u shërua mund t’i rrini përballë pa u mbrojtur.

13) Simptoma e parë është humbja e nuhatjes dhe pastaj e shijes. Kontrollohuni, mos prisni sa t’ju fillojë kolla dhe temperatura.

14) Covidi-19 futet edhe nga syri nëpërmjet kanalit të lotit kalon në hundë, pastaj në faring dhe futet në bronke (mushkri) dhe për të evituar këtë mbani syze që dhe po harruat dhe çoni gishtat te sytë nuk ju lejojnë syzet të prekni sytë.

15) Personat që mbajnë lente në sy; këto kohë mos t’i përdorin se rrezikohen, por të mbajnë syze optike

16) Covid-19 po përhapet edhe me nxjerrjen e frymës (expirim) dhe të folurit normalisht.

17) Shkencëtarët vërtetuan se ky përhapet edhe me rrugën- aerosole (me ajër); pra, jo vetëm me spërkla, pra:

18) Sars-cov-2 ‘fluturon’, qëndron në ajër (airborn).

19) Në ashensor mos përdorni ventilatorin.

20) Grada e infektimit varet nga sasia e virusit që merr; pra, sa më shumë virus, aq më keq do jesh.

21) Pacientët e infektuar me Covid-19, si manifestim i parë mund të jenë edhe manifestimet në lëkurë, si skuqje; puçrra; urtikarie (edhe pa kruarje).

22) Po zbatuat këshillat e mësipërme, do jeni pothuaj të paprekur nga covid-19 dhe do të dilni pa depresion, nga kjo “luftë”.
Prof. dr. Kim M. Drasa, (MD, PHD), Urolog & seksolog, president i AUSA “Maksut Drasa

Infektologu Tritan Kalo: ME DURIM dhe me më shumë VETNDËRGJEGJËSIM të gjithë NE do t’ia dalim mbanë…..

Mjeku infektolog Tritan Kalo i drejtohet sot publikut shqiptar përmes rrjetit social pas një dite plot sakrifica në frontin e luftës kundër Covid 19:

NUK është sakrificë të qëndrosh në shtëpi, përkundrazi është një faktor i domozdoshëm i triumfit të jetës ndaj vdekjes….

“JAVË të MBARË e të BARDHË ju Bashkëkombasit e mi….6.04.2020….

DUKE u KTHYER në shtëpi pas një ditë pune në VIJËN e PARË të Luftës kundër Sars-Cov2/Covid-19….

Jemi në luftë me një armik të padukshëm, tinzar dhe shumë vrastar në Spitalin Covid-1,

në Shërbimin e Sëmundjeve Infektive në QSUT,

NJË EKIP MJAFT I HARMONIZUAR: Mantelbardhësh, Imazheristësh, Farmacistësh, Infermjerësh, Sanitaresh, Barelistësh, Shoferësh, Forcash të Rendit, etj…..

NUK i kemi shkëputur lidhjet për asnjë çast edhe me kolegët tanë të nderuar të Sëmundjeve të Brëndëshme dhe të Shërbimit të Imazherisë në Urgjencën Polivalente, sepse edhe ata përballen dita-ditës me diferencimin e rasteve të prekura prej këtij infeksioni…..

BASHKËPUNIMI është thelbësor në përballje të tilla shumëdimensionale….

Për çdo sekondë Shërbimi i DDD-së në QSUT na gjindet aty,

duke u kujdesur për mirëdezinfektimin e mjediseve tona….

ME DURIM dhe me më shumë VETNDËRGJEGJËSIM të gjithë NE do t’ia dalim mbanë…..

NUK është sakrificë të qëndrosh në shtëpi, përkundrazi është një faktor i domozdoshëm i triumfit të jetës ndaj vdekjes….

DITË më të MIRA do të vinë NËSE do të dimë të mirë-përballemi me këtë ARMIK = Covid-19…..JU DUAM SHUMË!!!

Majlinda F. Keta, letër publike për gazetarët shqiptarë: ju faleminderit që nuk e latë informacionin të futet në karantinë!

Massmedia Word Cloud News Concept Vector | Royalty-Free Stock Image

Javë plot shëndet dhe të paqme paçim brenda dhe jashtë shtëpive tona!

Sot mund t’i japim një urim shëndetit të gazetarëve që në kushte jo si tonat, që rrijmë në shtëpi, janë në terren, redaksi, nga shtëpitë e tyre vetëm e vetëm që informacioni për ne të mos futej në karantinë, “të mos i fikeshin dritat” e mendjes dhe syrit tonë në një ditë që pa ju nuk do të di si mund të ishte.

Tek ju është mendja jonë, syri, por tek ju “shohim” edhe kur mendja përhumbet…. Mbi të gjitha ju jeni përpara syve dhe shpirtit të fëmijëve me shumë forma, nga argëtimi tek lajmi e mësimi.

Tashmë e kemi pranuar të gjithë që edhe nga ju varet ruajtja e shëndetit tonë, sidomos ai mendor, mbase tashmë më i rëndësishmi për javën që nisëm.

Karantina ndryshoi ditën tuaj profesionale në çdo komponent, sjelljet por dhe profesionin tuaj. Ashtu si mësimi online e arsimit ju hyni prej kaq javësh si asnjëherë në aq shumë orë në ditët dhe shtëpitë e çdo shqiptari.

Shqipja përmes jush u bë kuratore e kësaj karantine dhe falë jush ajo solli botën anticovid tek ne. Kjo mundësohet nga ju dhe vetëm nga ju.

Falë jush ne kemi njohur EDHE se sa shumë studjues dhe mjekë paskëshim patur nëpër botë… dhe ne sot i “gëzojmë” ekspertizat e tyre online?! Ju i kërkoni, i gjurmoni që së bashku të shtoni kujdesin për ne.

Kujdes për veten tuaj gazetarë të nderuar, shëndeti juaj është shumë i vlefshëm dhe për ne, mos neglizhoni masat mbrojtëse se pas pune ju jeni në familjet tuaja, jeni të shtrenjtët e tyre.

Speciale janë urimet për shëndetin e zonjave të medias në terren, redaksi, studio dhe online.

Ju lutem vijoni të sillni lajmin me të vërtetën që vetëm instikti i nënës nuk e gabon; me shpirtin e nënës që i mendon të gjithë dhe i dhembin të gjithë, por dhe me “ëmbëlsinë” e gjuhës që vetëm nënat dijnë ta prodhojnë ndonëse hidhësia mund të jetë shijuar nga ajo e para.

Shëndet dhe respekt për ju gazetarë!

Elida Buçpapaj
Luli Progni
Artur Nura
Çerçiz Loloçi
Manjola Arizaj Zeka
Matilda Bega
Ermenita Stafa Njuma
Ilirian Agolli
Mimoza Picari
Erikleda Dorezi
Esmeralda Keta

etj.etj.

Albin Kurti: E përshëndes deklarimin e Ambasadorit Grenell kundër planeve për shkëmbim territorial

Me ambasadorin amerikan në Berlin, z. Richard Grenell, jam takuar dy herë.

Takimi i parë ishte më 9 tetor 2019, në ora 13:45, në Ambasadën e ShBA-ve në Prishtinë.

Takimi i dytë ishte më 23 janar 2020, në ora 10:30, në selinë qendrore të LVV.

Në takimin e parë me mua ishte z. Glauk Konjufca.

Në takimin e dytë me mua ishin z. Glauk Konjufca dhe znj. Fitore Pacolli-Dalipi.

Të dy herët, z. Grenell e kam shikuar në sy.

Por, asnjëherë nuk i kam thënë që do ta heqim tarifën 100% pa reciprocitet.

Është për t’u përshëndetur dhe inkurajues deklarimi i qartë i sotëm i Ambasadorit Grenell kundër planeve për shkëmbim territorial.

Eliot Engel kritikon ashpër administratën Trump mbi Kosovën: Brutaliteti ndaj një demokracie të vogël është akt bullizmi!

Voal.ch – Kongresmeni Eliot Engel ngre shqetësime për taktikat e administratës Trump mbi Kosovën

Kongresmeni Eliot Engel, një anëtar i shquar i Dhomës së Përfaqësuesve të Sh.B.A-së  lëshoi ​​të premten një deklaratë mjaft kritike mbi politikën e SHBA ndaj Kosovës.

Kosova shpalli pavarësinë e saj nga Serbia në vitin 2008. Meqenëse vendi është njohur nga më shumë se 110 vende, përfshirë Shtetet e Bashkuara, por jo nga Serbia dhe aleati i saj Rusia.

Kryetari i Komitetit të Punëve të Jashtme të Kongresit, Eliot Engel, një demokrat, tha se ka diçka të gabuar në politikën e jashtme amerikane ndaj Kosovës dhe “ne duhet ta korrigjojmë atë”.

Në deklaratën e tij, Engel shprehu shqetësimet e tij serioze “me taktikat e duarve të rënda që administrata Trump po përdor me Prishtinën,” kryeqytetin e Kosovës.

Engel po i referohej presionit të Departamentit të Shtetit në Prishtinë, veçanërisht mbi qeverinë e kryeministrit Albin Kurti, për të hequr tarifat që vendi i kishte vendosur Serbisë.

“Kjo administratë iu drejtua ndëshkimeve ekonomike vetëm disa javë pasi qeveria Kurti mori detyrën. Në vend që të linte një qeveri të re me stafin e saj të përballet  me pandeminë dhe agjencitë e saj të vendosë procedura të brendshme, SH.B.A.-ja kontribuoi në një krizë politike në Prishtinë mbi tarifat për Serbinë, “tha Engel.

Më 25 mars, pas vetëm 50 ditësh në detyrë, qeveria Kurti nuk i mbijetoi një votimi mosbesimi në parlament, i iniciuar nga partneri i saj i koalicionit qeverisës, Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK).

Qeveria u shkarkua pas grindjeve politike nëse duhej të shpallej një gjendje e jashtëzakonshme për të parandaluar përhapjen e koronavirusit dhe pasi Kurti shkarkoi ministrin e punëve të brendshme të LDK-së, Agim Veliu.

Qeveria e Kurtit pritet të vazhdojë si qeveri e përkohshme, në pritje të krijimit të një qeverie të re.

“Ka arsye të mira që Kosova të heqë tarifat, kryesisht se ata po dëmtojnë Kosovën më shumë sesa ata po japin levën për të arritur një marrëveshje paqeje me Serbinë,” tha Engel.

Pavarësisht, tarifat janë një mjet i ligjshëm i një kombi sovran. Si e tilla, ata janë imponuar në të gjithë botën nga Presidenti i Sh.B.A, Donald Trump kundër miqve dhe armiqve, njësoj, për arsye ekonomike dhe politike, “tha Engel.

Engel tha që administrata Trump përdori “taktika mbivendosëse me një mik i cili mbështetet në mbështetjen tonë” në vend që të punojë me qeverinë Kurti, “pasi kërkoi të punonte me qeverinë e mëparshme të Kosovës” për të krijuar politika që promovojnë paqe dhe prosperitet të qëndrueshëm.

“Brutaliteti ndaj një demokracie të vogël është akti bullizmi,” tha Engel.

Ndërsa diplomatët serbë po bëjnë fushatë në mbarë botën për të “çnjohur” pavarësinë e Kosovës, dhe Serbia po blen armë të rënda nga Rusia dhe po forcon marrëdhëniet me Moskën, presioni i vendosur ndaj Prishtinës për tarifat e saj ndaj Serbisë ka qenë “disekuilibër i vendosur”, tha Engel.

Sh.B.A., shtoi ai, duhet të punojë me aleatët evropianë “për t’i trajtuar të dy vendet si partnerë të pavarur dhe sovranë, duke aplikuar standarde të qëndrueshme për të dy palët ndërsa përpiqemi të rifillojmë bisedimet e paqes.”

Blerjet e armëve nga Rusia kërkojnë sanksione amerikane ndaj Serbisë në bazë të Ligjit kundër kundërshtarëve të Amerikës përmes sanksioneve, i miratuar pas ndërhyrjeve ruse të vitit 2016 në zgjedhjet e SH.B.A., tha Engel.

“As ne nuk i kemi imponuar këto sanksione dhe as nuk e kemi shtypur energjikisht Serbinë për t’i dhënë fund përpjekjeve të saj të çnjohjeve ndaj Kosovës,” tha Engel.

“Kur ligji amerikan thotë se duhet të sanksionojmë Serbinë për shkak të lidhjeve të saj të sigurisë me Rusinë, ne duhet.”/Reuters/EB

https://www.voanews.com/europe/congressman-raises-concerns-over-trump-administration-tactics-kosovo?fbclid=IwAR3To2-DnbRkibs0XudiGj9VMV7oCtfZwPHyYVqsx8e6JesyBs-eCMOOhJo

Vjosa Osmani lexon me emocione SMS-in e vajzës së Nekibe Kelmendit: Mos e votoni mocionin

Kryetarja e Kuvendit të Kosovës, njëherësh nënkryetarja e LDK-së, Vjosa Osmani ka thënë se Nekibe Kelmendi ka qenë gjithmonë shembull për të.

Duke folur për ish nënkryetaren e LDK-së, Osmani tha se e e pati shembull, se e ka njohur mirë dhe  e ka pas përkrahjen e saj gjithnjë.

Ajo tha se sot mori një mesazh nga vajza e Nekibe Kelmendit, Kosovare Kelmendi që edhe është lutur të lexohet ai mesazh.

“Kosovare Kelmendi thotë:

Me shpirt me mendje e me lutje jam me juve sikurse e mbarë Kosova, por mos e votoni mocionin, mos na detyroni t’i lëmë edhe varret e të ikim nga ky vend, sepse po u vra sot shpresa mua vetëm emri do të më mbetet Kosovare, sepse Kosovë të andrrave e të luftës të prindërve të mi më nuk do të ketë”, përfundoi ajo.

Para seancës për rrëzimin e qeverisë, Kosovare Kelmendi, vajza e Bajram e Nekibe Kelmendit u drejtohet deputetëve me letër

Vajza e avokatit Bajram Kelmendi dhe e ish-nënkryetares së LDK-së, Nekibe Kelmendi, Kosovarja, u është drejtuar me një letër të hapur deputetëve para seancës së planifikuar për sot, për mocion mosbesimi ndaj Qeverisë Kurti.

Letra e plotë e avokates Kosovare Kelmendi

Të nderuar deputetë,

Unë, Kosovare Kelmendi, bija e Bajram e Nekibe Kelmendit, besoj që kam të drejtën morale t’ju drejtohem me këtë letër në këto momente të vështira për Kosovën dhe popullin e saj.

Ju keni vendosur të mblidheni sot që t’ia ndryshoni kahjen vullnetit të popullit të shprehur me votë, më 6 tetor 2019. A jeni të vetëdijshëm për përgjegjësinë e madhe që keni ndaj popullit? Nëse jo, po ua rikujtoj se më shumë se që keni përgjegjësi ndaj të gjallëve të këtij vendi, ju keni borxh ndaj atyre mbi gjakun e të cilëve u ndërtua edhe Kuvendi, ku ju sot me një ngritje dore mund të na i shuani shpresat sadopak të ringjallura për një të ardhme më të mirë.

Ju edhe mund ta keni harruar, por unë dhe familja ime e përgjysmuar, edhe po të duam nuk mund ta harrojmë kurrë mesnatën e 24-25 marsit 1999. Mbi 100 plumba u zbrazën atë natë mbi trupat e babait e vëllezërve të mi. Në këto 21 vjet, si familje dëshmorësh nuk kam kërkuar kurrfarë të mire nga asnjë pushtet. Kam jetuar e punuar si qytetare e përgjegjshme. Më ka mbajtur të fortë ideali dhe krenaria se gjaku i familjarëve të mi u bë themel i lirisë dhe i shtetit të Kosovës. Madje, nuk iu kam dhënë zor as ta vëni në vend drejtësinë për ta, si vrasja e vetme politike e pazbardhur. Armiku i familjes time ka qenë gjithmonë i ditur.

Por, sot, me mënyrën se si po keqpërdoret pushteti për të realizuar ambicie personale dhe për interesa partiake e grupore unë më nuk po e di cili është armiku im dhe i këtij populli.

Nëna ime Nekibe Kelmendi, edhe pse me plagë në shpirt, vazhdoi kontributin për shtetësinë e Kosovës në partinë themeluese e së cilës ishte. Deri në frymën e fundit i qëndroi besnike edhe Lidhjes Demokratike edhe Kosovës. Me guxim atdhetar dhe intelektual ju bëri ballë jo vetëm sfidave, por edhe “ndërskamcave” ndërkombëtare dhe vendore. Betejën e fundit e pati me ish-ambasadorin Christopher Dell dhe qeverinë e atëhershme LDK-PDK, të drejtuar nga Hashim Thaçi. Përplasjet me Dellin i ka pasur pikërisht për formimin e gjykatave paralele serbe në veri të Mitrovicës, si rrezik i paralajmëruar për ndarjen e veriut të Kosovës.

Këmbëngulësia e saj me një JO të fuqishme i kushtoi me shkarkim nga posti i Ministres së Drejtësisë. Me gjithë presionet ajo nuk pranoi të japë dorëheqje. “Le të më shkarkojnë se unë nuk dorëzohem. Nuk ka pazare në kurriz të popullit tim e të Kosovës. E paguaj, jo me pozitë, por edhe me kokën time për të mirën e vendit tim”, më thoshte. Qëndrimi i saj e kishte nervozuar shumë ish-ambasadorin Dell. “E urrej këtë Nekibe Kelmendin sepse kjo krejt punët t’i prishë. Por, ju kosovarët duhet ta duani”, ju kishte thënë Delli disa bashkëpunëtorëve të tij.

Nekibe Kelmendi nuk dha dorëheqje. E shkarkuan. Asaj nuk i bënte përshtypje shkarkimi. Por e brengoste rreziku që i kanosej Kosovës. Nekibja u shkarkua, u sëmur dhe vdiq, por koalicioni LDK-PDK nuk u prish. E atëkohë, as pandemi të rrezikshme për shëndetin nuk kishte.

Sot, kur po e shoh se si po e mbron LDK-ja ministrin e saj të shkarkuar Agim Veliu, (kundër të cilit nuk kam asgjë personale), po pyetem, athua më i vlefshëm qenka dinjiteti i Agim Veliut se sa kauza të cilën e mbrojti nëna ime. Ajo nuk pati përkrahje të këtillë partiake.

E di se LDK-ja nuk është më ajo e kohës së Ibrahim Rugovës, Fehmi Aganit, Nekibe Kelmendit, Xhemajl Mustafës e shumë intelektualëve të tjerë, por dua të besoj se trashëgimia e tyre politike në LDK nuk ka vdekur plotësisht.

Të nderuar deputetë,

Para se të ngrehni dorën për ta votuar mocionin për rrëzimin e Qeverisë, në kohën kur po rrezikohemi nga një armik i padukshëm, ndaluni dhe mendoni pak për peshën e vendimit që do të merrni. Kujdes se si do të mbaheni mend në histori. Mos ju hyni në hak as të gjallëve as atyre që me jetë e paguan lirinë e këtij vendi. Gjakun e familjarëve të mi nuk e fali!

Presidentja e Konfederatës Simonetta Sommaruga i drejtohet popullatës me një letër të hapur:”Ne jemi një vend, le të ndihmojmë njëri-tjetrin”

Voal.ch – Presidentja e Konfederatës Simonetta Sommaruga sot i drejtohet popullatës me një letër të hapur në katër gjuhë të botuar nga media zvicerane. Në letër vendosen në qendër të vemendjes masat e reja që ka marrë dje qeveria për të luftuar koronavirusin.

Të dashur bashkëqytetare, të dashur bashkëqytetarë,


Nga sot e nesër jeta jonë ka ndryshuar. Afërsia gjeografike me Italinë e detyroi Ticinon dhe luginat e Graubünden të reagojnë më shpejt se rajonet e tjera dhe kufizimet e vendosura për jetën tonë të përditshme u ndjenë atje më herët: shkollat, kinematë dhe dyqanet janë të mbyllura, demonstrimet janë të ndaluara . Njerëzit e moshuar dhe të sëmurë qëndrojnë në shtëpi. Shumë punojnë në shtëpi. Në zyrë, apo në rrugë, nuk afrohemi më shumë se dy metra. Ndalohet mbledhja në natyrë me më shumë se pesë persona.

Këto rregulla janë të rëndësishme. Sepse këto rregulla shpëtojnë jetë. Prandaj duhet t’i respektojmë ato absolutisht. Vetëm në këtë mënyrë ne do të jemi në gjendje të shmangim infeksionet dhe të ngadalësojmë përhapjen e koronavirusit. Dhe kjo është vendimtare.

Nëse epidemia përhapet shumë shpejt, njësitë e kujdesit intensiv në spitalet tona nuk do të kenë kapacitete të mjaftueshme. Pasojat mund të jenë shkatërruese.

Të gjithë duhet të japim kontributin tonë.

Numri i viktimave në Ticino po rritet. Po rritet në të gjithë Zvicrën dhe kjo dhemb. Konfederata, kantonet dhe bashkitë punojnë ditë e natë për të gjetur zgjidhje. Por siç ndodh shpesh në vendin tonë, nevojitet mbështetja e popullatës.

Gjithçka është në duart tona, të dashur bashkëqytetare dhe bashkëqytetarë të dashur. Në emër të Këshillit Federal, ju kërkoj të qëndroni në shtëpi nëse jeni mbi 65 vjeç ose nëse jeni të sëmurë. Mbani distancën tuaj nga njerëzit e tjerë. Kështu mbroni veten dhe mbroni të tjerët.

Autoritetet nuk braktisin popullsinë. Le të mendojmë për bizneset dhe vendet e punës. Këshilli Federal ofron ndihmë për bizneset, punonjësit dhe punëtorët e vetëpunësuar që luftojnë për ekzistencën e tyre.

Këshilli Federal siguron që pagat të paguhen dhe bizneset të marrin kredi. Më shumë se 40 miliardë franga janë në dispozicion tani, shpejt dhe pa shirita të kuq.

Një falenderim i madh!

Jo të gjithë njerëzit mund të punojnë nga shtëpia. Ne kemi nevojë për punëtorët shëndetësorë, postierët, personelin e supermerkatove dhe dyqaneve, shoferët e autobusëve, tramave, kamionëve, kemi nevojë për fermerët dhe ushtarët tanë. Të gjithë po punojnë për të siguruar që furnizimi i mallrave dhe i shërbimeve në vendin tonë të mbetet i garantuar. Një falënderim i madh për ta!

Pikërisht kjo e ka dalluar gjithnjë Zvicrën. Kur situata bëhet serioze, ne jemi më shumë se 26 kantone dhe 8.5 milion njerëz. Ne jemi një vend. Dhe ne jemi në shërbim të njëri-tjetrit.

Simonetta Sommaruga,

Presidentja e Konfederatës

Përktheu E.B./Burimiswissinfo.ch

 

COVID-19: Pergjegjesia e perbashket per te menaxhuar emergjencen dhe parandaluar katastrofen Nga Florida Doci

Shume njerez mendojne se kjo nuk eshte koha e pershtatshme per politike ne mes te nje emergjence shendetesore. Por une besoj se menaxhimi i situates emergjente te shkaktuar nga COVID-19 eshte nje diskutim tejet jetesor per tu shtyre per me vone. Kemi mundesine te mesojme sot dhe te vetkorrigjohemi perpara se te jete shume vone. Nje autopsi post-mortem, kur cdo gje eshte thene dhe bere, nuk i sherben pacientit. Ashtu edhe sot, heshtja perballe keqmenaxhimit te situates se krijuar, nuk i sherben shendetit publik. Eshte e drejta juaj te mos bini dakort me mua, por une deshiroj, uroj dhe shpresoj te ndiqni keshillat e eksperteve ne menyre qe te keni nje jete te shendetshme e te gjate, me kohe plot per te me kundershtuar.

Nje nder teorite themelore te nderhyrjeve te shendetit publik eshte modeli i besimit shendetesor (health belief model). Ky model psikosocial i formuluar rreth viteve 1950 shpjegon dhe parashikon angazhimin e individit dhe publikut per te ndryshuar sjelljet e shendetit ne baze te 4 faktoreve kyc: perceptimi i rrezikshmerise (susceptibility), ashpersise (severity), perfitimeve dhe pasojave. Hartimi i nderhyrjeve te shendetit publik duhet medoemos te adresoj nje ose disa nga keto faktore per te patur nje impakt pozitiv ne ndryshimin e sjelljeve te shendetit tek individet dhe publiku ne gjeresi.

Ne lidhje me COVID-19, aplikimi i ketij modeli nenkupton marrjen e masave per te ndergjegjesuar dhe bindur individet dhe publikun se:
1. Rreziku nga COVID-19 eshte real dhe jodiskriminues
2. Pasojat e infektimit jane te renda per individin, shoqerine, ekonomine etj.
3. Perfitimet nga vetizolimi dhe distancimi social jane te larta
4. Pengesat ose kostoja e vetizolimit dhe distancimit social jane minimale dhe mitigohen nga shteti/sistemi

Fatkeqesisht, nderhyrjet e deritanishme ne Shqiperi kane deshtuar ne adresimin e te kater faktoreve te siperpermendur.
Reagimet e hershme te kryeministrit Rama, fill pas identifikimit te rasteve te para me COVID-19, minimizonin rrezikun e ekspozimit ndaj virusit. Fillimisht kryeministri u shpreh se prevalenca e COVID-19 (rastet per numer popullsie) ishte relativisht e ulet ndaj nxiste qytetaret qe mos binin pre e infodemise qe e paraqet COVID-19 si mjaft te infektues. Me vone, ai e pershkroi situaten delikate por jo kritike, jo aq sa per te mbyllur kufijte apo per te kufizuar levizjen duke siguruar popullin se s’ka vend per panik. Te dyja keto deklarata minimizojme rrezikshmerine e perceptuar tek publiku, dhe kane nje impakt negativ ne angazhimin e publikut ne nderhyrjet e shendetit publik per te parandaluar perhapjen. Kryeministri gjithashtu deklaroi se “pjesa derrmuese e atyre qe preken nga koronavirusi e kalojne epidemine pa asnje shenje ose si nje rrufe te zakonshme stinore”; dhe ripostoi nje tweet te presidentit Amerikan Trump qe ritheksonte se gripi sezonal vret me shume njerez se COVID-19. Permes ketyre deklaratave, kryeminstri minimizoi ashpersine e pasojave te COVID-19 duke inkurajuar publikun te mos shqetesohej.
Ne keto kushte, nuk perben aspak cudi qe njerezit nuk e ndjejne veten te rrezikuar ndaj virusit e per rrjedhoje e kane te veshtire te perceptojne pasojat e infektimit masiv dhe perhapjes se pandemise ne komunitetin e tyre. Jo rastesisht shqiptaret mbushen parqet dhe lokalet nje dite me vone, sypatrembur e te pavetdijshem per pasojat fatale te kesaj papergjegjshmerie sociale.

Per te qartesuar, rrezikshmeria nga COVID-19 eshte e larte per kedo pa dallim moshe, gjinie, race, etniciteti etj. Pra kushdo eshte njesoj i predispozuar ndaj marrjes se virusit, po aq sa jane te ekspozuar ndaj ashpersise se pasojave, sepse pasojat e COVID-19 nuk jane thjesht individuale dhe simptomatike. Nese je nje i ri i shendetshem sigurisht qe mund ta kalosh semundjen pa komplikacione, por si mbartes dhe vektor rrezikon te infektosh prinderit e tu apo gjysherit e tu tek te cilet pasojat e infeksionit mund te jene vdekjeprurese. A nuk eshte kjo e frikshme per kedo? Nga nje pikepamje akoma me egocentrike, cdo person qe infektohet dhe kerkon sherbim te specializuar mjekesor redukton burimet shendetesore te disponueshme per publikun, perfshi ketu dhe rastet e emergjences qe mund te te prekin direkt ty si njeri i shendetshem (sic jane per shembull aksidentet me makine, helmimet ushqimore, semundjet kronike, kontrollet rutine, nderhyrjet elektive etj.). Pra eshte e qarte qe si rrezikshmeria si pasojat jane tejet te larta, por nderhyrjet e deritanishme kane deshtuar te bindin publikun mbi te dy keto faktore kuc te ndryshimit te sjelljeve. Madje mund te thuhet se reagimet e para te qeverise thyen edhe besimin e publikut tek ekspertet dhe faktet shkencore, posaqe mesazhi dhe faktet alternative te prezantuara nga kryeministri Rama binin ndesh me ato te paraqitura nga specialistet apo vende te tjera te botes.

 

Përmes izolimit dhe distancimit social mund të ngadalësojmë përhapjen e virusit në mënyrë që të reduktojmë numrin e pacientëve me COVID-19 dhe të parandalojmë paralizimin e sistemin shëndetësor nga mbingarkesa e rasteve për trajtim.

Se dyti, perpos perceptimit te riskut dhe pasojave, individi dhe publiku duhet gjithashtu te perceptojne perfitimet e nderhyrjes se propozuar (ne kete rast vetizolimi dhe distancimi social) si perfitime me te medha se sa pengesat qe ata hasin ne implementim e ketyre masave ne jeten e tyre te perditshme. Jo me kot, shume shtete kane marr masa emergjente per te mitiguar pasojat sociale dhe ekonomike te pandemise. Duke garantuar fonde per mbrojtjen e biznesit nga falimentimi, faljen e interesave bankar, shtyrjen e pagesave per sherbime te ndryshme apo mbrojtjen sociale te individeve nga papunesia, vet individet ndjehen me pak te kercenuar nga rreziku i pasojave te masave parandaluese. Duke minimizuar koston ekonomike, sociale, jetesore etj. te vetizolimit dhe distancimit social, me shume njerez ndergjegjesohen per ta aplikuar kete mase ne sjelljet e tyre. Deri me sot shteti shqiptar ende nuk ka publikuar paketen e ndihmes ekonomike perpos lehtesimit te pagesave te kredive, duke i vendosur shume njerez perballe dilemes se mbijeteses ekonomike apo mbijeteses shendetesore.

Ekziston nje konfuzion i pergjithshem dhe nje panik i theksuar mes qytetareve te cilet nga nje ane u kerkohet te heqin dore nga lirite me themelore sic jane levizja e lire, dhe nga ana tjeter nuk ju ofrohet asnje ndihme per te mitiguar pasojat dhe asnje shpjegim logjik shkencor evidencial per te adoptuar kete ndryshim sjelljesh.

Per t’ju rikthyer masave qe jane marre deri me tani e qe vazhdojne te ndryshojne cdo dite, duhet thene se aktualisht: 1. Qeveria shqiptare deshtoi ne parandalimin e importimit te COVID-19 apo te perhapjes se virusit me tej. Duhet thene se me 9 Mars, kur u identifikua rasti i pare ne Shqiperi, Italia fqinje ishte ne nje situate kritike me mbi 7300 raste te konfirmuara. Duke patur parasysh kontekstin e levizjes se shqiptareve se Itali, masa parandaluese duhet te ishin marr qysh me heret se Shkurti. 2. Percimi i mesazheve kontradiktore per sa i perket rrezikshmerise dhe ashpersise se pasojave te COVID-19 ka patur nje ndikim negativ ne angazhimin e publikut ne implementimin e nderhyrjeve parandaluese si vetizolimi dhe distancimi social. Masat ekstreme kane shkaktuar paqartesi, panik dhe pasiguri tek publiku ne vend te ndergjegjesimit dhe ndryshimit afatgjate te sjelljeve te shendetit. 3. Zgjedhja e mediumit te percimit te mesazheve ka rritur mosbesimin dhe mosbindjen e publikut nga vertetesia dhe rendesia e masave te imponuara. Ne cdo shtet ka patur nje distancim te te dukshem te politikes nga mesazhet publike, te cilat i jane lene ne dore eksperteve te shendetit publik. Ne rastet e nje emergjence shendetesore eshte e rendesishme qe informacioni te perceptohet nga publiku si i sakte dhe i paanshem, per te krijuar besim dhe angazhim tek nderhyrja. Ne Shqiperi, kryeministri Rama mori persiper te jete zeri dhe fytyra e gjithe masave te marra (sic ka ndodhur gjithmone!), duke krijuar nje percarje te thelle dhe mosbesim te publikut qofte prej bindjeve politike, preferencave individuale apo vet artikulimit te mesazhit. 4. Efektiviteti i masave te ndermarra eshte tejet i paqarte, duke lene hapesire per dyshime mbi motivacionet e nderhyrjeve te tilla. Pike se pari po shihet nje rritje e numrit te rasteve te evidentuara me 5-15% me dite, nje shifer sa alarmante aq edhe e padeshiruar. Vdekshmeria per raste eshte aktualisht ~2%, dhe numri i testeve per numer banoresh mbetet relativisht i ulet krahasuar me vendet ne rajon. Akoma me alarmant mbetet fakti se te pakten 8 nga rastet e identifikuara jane personel mjekesor, cka tregon mungesen e gatishmerise se sistemit shendetesor per te perballuar kete epidemi, si edhe rezulton ne reduktimin e burimeve shendetesore ne dispozicion te publikut. Per me teper, kufizimi i levizjes dhe biznesit ne fasha orare shkakton mbipopullim dhe rritje te trafikut ne ato fasha, duke rritur edhe rrezikshmerine e transmisionit te virusit ne komunitet.

Duke patur parasysh te gjitha keto, duhet theksuar se vetizolimi dhe distancimi social jane absolutisht kritike ne prandalimin e perhapjes se ketij virusi. Ne nje kohe kur mesazhet jane te paqarta dhe masat jo fort bindese, eshte detyre e gjithsecilit te mireinformoj dhe edukoj veten mbi pasojat e kesaj epidemie. Ndjekja e udhezimeve te eksperteve sic jane higjiena personale dhe vetizolimi jane tejet te domosdoshme, po aq sa eshte e domosdoshme mosdalja ne fasha orare me trafik te renduar kur risku i ekspozimit eshte i larte. Trajtoni cdo siperfaqe dhe cdo njeri si vektor infektues, dhe merrni masa drastike per te evituar cdo kontakt per te mbrojtur veten dhe njerezit tuaj te dashur. Rreziku i perhapjes se virusit eshte sa real aq edhe iminent, dhe pasojat e perhapjes se kesaj epidemie jane gjithperfshirese dhe afatgjata. Andaj eshte e rendesishme angazhimi i te gjitheve ne menaxhimin e kesaj situate, per te parandaluar katastrofa te ngjashme si ajo ne vendin fqinj te Italise

Këshilli Federal i Zvicrës apel qytetarëve: Rrini në shtëpi!

Nga e majta, Këshilltarët Federale Amherd, Keller-Sutter, Sommaruga dhe Berset në një konferencë shtypi në Bernë të hënën 16 mars.
(Keystone / Anthony Anex)

Voal.ch – Komunikatë zyrtare dhe rekomandimi i Këshillit Federal për qytetarët:

Qëndroni në shtëpi, veçanërisht nëse jeni i/e moshuar ose i/e sëmurë.

Dilni vetëm nëse duhet të shkoni në punë dhe nuk mund të punoni nga shtëpia,

nëse duhet të shkoni te mjeku ose farmacia,

nëse duhet të bëni pazar

ose nëse duhet të ndihmoni dikë.

Këshilli Federal dhe Zvicra po mbështetet tek ju!”

Këtu përfundon komunikata zyrtare në formë apeli e Këshillit Federal të Zvicrës./EB/Burimi:Swissinfo.ch

“Çfarë bëri Kina për koronavirusin”, flet Ambasadori Kinez në Tiranë Zhou Ding: 1.4 miliardë njerëz u vetizoluan

Ambasadori i Kinës në Tiranë Zhou Ding

Do mbetemi motori i rritjes ekonomike. Pas epidemisë shpërtheu…

Erjola Jata  |

Një reagim si ai i Kinës ndaj koronavirusit është i rrallë ose thuajse i pamundur. Ambasadori i Kinës në Tiranë Zhou Ding në një intervistë për “BalkanWeb” tregon masat që mori qeveria kineze për koronavirusin. 1.4 miliardë njerëz u vetëizoluan thotë ai duke ndaluar çdo veprimtari të jetës së përditshme.

“U zgjatën pushimet e Festivalit të Pranverës dhe u spostua fillimi i shkollës dhe punës; qyteti Wuhan instaloi urgjentisht 16 spitale të kabinave të lëvizshme me dhjetëra-mijëra shtretër për të trajtuar të infektuarit; 40 mijë punonjës mjekësorë nga provincat e tjera nxituan për në Wuhan në ndihmë, duke rritur dukshëm shkallën e pranimit dhe kurimit; punonjësit shkencorë e mjekësorë në momentin e parë mbaruan sekuencimin e gjeneve të virusit dhe ndanë rezultatin me të gjitha vendet të botës, zhvilluan testuesin e acidit nukleik që mund të testojë brenda 15 minutash COVID-19, përmirësuan vazhdimisht protokollin e diagnozës dhe trajtimit”, tregon ai.

Sa i përket ekonomisë, ambasadori kinez deklaroi se pas ndodhjes së epidemisë, shpërtheu potenciali i disa industrive të reja. Ai thekson se Kina do të mbetet motori i rritjes ekonomike të botës.

 

Rastet e COVID-19 në Kinë janë duke u pakësuar vazhdimisht, cilat janë masat e ndërmarra nga Kina që janë efektive për të kontrolluar këtë epidemi në Kinë?
Me drejtimin dhe planifikimin personal të Presidenti kinez Xi Jinping, me një përgjegjësi të lartë ndaj popullit kinez dhe atyre botërore, duke vendosur gjithmonë në vendin e parë sigurinë e jetës dhe shëndetin e popullit, qeveria kineze ndërmori masat më të gjithanshme, më të rrepta dhe më të plota kundër epidemisë së COVID-19, të cilët kanë treguar efektet e dallueshme. Më 14 mars, rastet e reja të konfirmuara në Wuhan janë 4, ndërsa në zonat kineze jashtë Wuhan-it për disa ditë rresht është realizuar rritje zero, gjë e cila tregon se transmetimi komunitar është frenuar fortë brenda Kinës. Faktet tregojnë se pandemia e COVID-19 është e parandalueshme, e kontrollueshme dhe e kurueshme.

 

Kontrolli efektiv në Kinë i kësaj epidemie, tregon plotësisht korrektësinë dhe efikasitetin e masave të palës kineze. Përballë sfidave të sjella nga përhapja e shpejtë e këtij virusi të papritur dhe panjohur, Kina shumë shpejt krijoi mekanizmin e parandalimit dhe të kontrollimit të përbashkët, vendosi masat e rrepta mbi transportin në zonat me situatën e rëndë siç është Provinca Hubei, për të kontrolluar burimet e infektimit dhe për të ndërprerë rrugët e transmetimit. U zgjatën pushimet e Festivalit të Pranverës dhe u spostua fillimi i shkollës dhe punës, popullata prej 1.4 miliardë vullnetarisht anuloi vizitat tek të afërmit e miqtë, turizmin dhe shopping, u vetë-izoluan në shtëpi, për të shmangur përhapjen e virusit; qyteti Wuhan instaloi urgjentisht 16 spitale të kabinave të lëvizshme me dhjetëra-mijëra shtretër për të trajtuar të infektuarit; 40 mijë punonjës mjekësorë nga provincat e tjera nxituan për në Wuhan në ndihmë, duke rritur dukshëm shkallën e pranimit dhe kurimit; punonjësit shkencorë e mjekësorë në momentin e parë mbaruan sekuencimin e gjeneve të virusit dhe ndanë rezultatin me të gjitha vendet të botës, zhvilluan testuesin e acidit nukleik që mund të testojë brenda 15 minutash COVID-19, përmirësuan vazhdimisht protokollin e diagnozës dhe trajtimit. Masat e sipërmendura tregojnë fuqinë, shpejtësinë dhe efikasitetin e Kinës. Vendosmëria, vullneti, organizimi e mobilizimi efikas i qeverisë kineze, solidariteti e fryma e sakrificës të popullit kinez e sidomos të atij të Wuhan-it, janë parakushtet e rëndësishme për përgjigjen efektive të Kinës ndaj epidemisë.

 

Padyshim që kjo epidemi ka shkaktuar dëm të madh ekonomisë së Kinës, e cila tashmë është ekonomia e dytë e botës. Çfarë ndikimesh do të sjellë kjo epidemi Kinës dhe botës sipas juve?
Kjo epidemi që ka zgjatur për më shumë se një muaj, vërtetë ka shkaktuar dëm të madh ekonomisë së Kinës, industritë e restoranteve dhe turizmit, transportit dhe logjistikës janë goditur më shumë. Pasi epidemia është kontrolluar dhe kërcënimi për jetën dhe shëndetin e popullit është zhdukur gradualisht, më e rëndësishmja është rikthimi në normalitet i punës dhe jetesës. Qeveria qendrore dhe ato vendore paraqitën një sërë politikash financiare, monetare dhe industriale, siç janë ofrimi i kredisë së favorshme, ulje e interesit, falje e taksave dhe tarifave të sipërmarrjeve, për të stimuluar zhvillimin ekonomik. Pas ndodhjes së epidemisë, shpërtheu potenciali i disa industrive të reja dhe modeleve të reja të tregtisë, siç janë arsimi, vizitë mjeksore on-line, telecommuting, E-commerce dhe video-argëtimi etj. Vitet e fundit, ekonomia digjitale është zhvilluar shumë shpejt, duke u bërë si motori i ri i rritjes ekonomike të Kinës. Inteligjenca artificiale, big data, makina autonome, aplikimi i rrjetit 5G kanë luajtur rol të rëndësishëm në këtë luftë kundër pandemisë, dhe do të kenë perspektivë të shkëlqyeshme në të ardhmen.

 

Në përgjithësi, ekonomia e Kinës ka përmasa të mëdha dhe elasticitet të fortë, goditja ndaj saj do të jetë afatshkurtër, bazat e forta të ekonomisë kineze qëndrojnë pandryshuar dhe do të mbetet shëndoshë në termin afatgjatë. Kina është i vetmi vend që ka të gjithë kategoritë e industrive të përcaktuar nga OKB-ja, Kina jo vetëm është fabrika e tregu botëror, por gjithashtu baza kërkimore dhe qendra e investimit të kapitalit venture. Kapacitetet e mëdha të prodhimit, konsumit dhe të inovacionit sjellin bazën e fortë dhe vitalitetin e mjaftueshëm për zhvillimin ekonomik të Kinës. Kina ka akoma shpresë të realizojë objektivat e zhvillimit ekonomiko-social të këtij viti, do të realizojë 10 vite përpara objektivin e zhdukjes së varfërisë të Agjendës 2030 të Zhvillimit të Qëndrueshëm të OKB-së. Ekonomia kineze zë 16% të asaj botërore, dhe për disa vite radhazi ka kontribuar më shumë se 30% për rritjen ekonomike të botës. Pas kontrollit efektiv të pandemisë, Kina do të mbetet motori i rritjes ekonomike të botës. “Ëeiji” (krizë) në kinezisht përfshin dy kuptime: rrezik dhe mundësi. Besoj që mbas kësaj pandemie, ekonomisë kineze dhe asaj botërore do t’u vijnë mundësi të reja për risinë dhe zhvillimin. Kina do të bashkëpunojë me vendet e ndryshme, për të nxitur avancimin e qëndrueshëm të ekonomisë globale.

 

Aktualisht situata po përkeqësohet vazhdimisht në botë, dhe OBSH-ja ka shpallur COVID-19 pandemi botërore. Në këtë moment bashkëpunimi ndërkombëtar kundër pandemisë duket shumë i rëndësishëm. Çfarë ka bërë Kina dhe çfarë do të bëjë në këtë drejtim?
Populli kinez ka bërë përpjekje të vështira të luftojë kundër pandemisë, duke fituar kohë të vlefshme dhe përvoja të dobishme për vendet nëpër botë që të përgatiten për parandalimin, gjë që është vlerësuar gjerësisht nga gjithë bota. Drejtori i përgjithshëm i OBSH-së, Z. Tedros Adhanom Ghebreyesus, ka thënë qartazi se, falë aksionit të parandalimit dhe kontrollit në shkallë të gjerë të Kinës, komuniteti ndërkombëtar ka fituar një ‘dritare e mundësive’, e cila duhet shfrytëzohet plotësisht nga vendet e tjera, që të marrin masat e menjëhershme për të frenuar sa më parë transmetimin e virusit. Eksperti i OBSH-së, Bruce Aylëard, pasi mbaroi vizitën në Kinë, ka theksuar se, me eksperiencat kineze, vendet e tjera nuk kanë nevojë të ‘fillojnë nga zero’ për të luftuar pandeminë. Ambasadori shqiptar në Kinë, Selim Belortaja tha se, vendosmëria dhe aftësia e qeverisë kineze kundër pandemisë janë mbresëlënëse, ajo ka ndërtuar një mur të fortë mbrojtës për të frenuar përhapjen e pandemisë.

 

Në kohën e globalizimit, fatet e vendeve të ndryshme janë të ndërlidhura dhe interaktive. Aktualisht, pandemia ka shpërthyer në shumë vende dhe është përhapur me shumë vatra në botë. Lufta kundër pandemisë fitohet vetëm përmes bashkëpunimit të ngushtë midis vendeve të ndryshme, në mënyrë që ruajnë sigurinë rajonale dhe globale të shëndetit publik. Pas shfaqjes së epidemisë, Kina ka zhvilluar komunikimin e pandërprerë dhe bashkëpunimin e ngushtë me komunitetin ndërkombëtar, OBSH-në dhe qeveritë e vendeve të ndryshme, në katër drejtime: I pari është ndarja e eksperiencave të luftës kundër epidemisë. Deri tani pala kineze ka publikuar 7 versione të Protokollit të Diagnozës dhe të Trajtimit për Pneumoninë COVID-19, dhe 6 versione të Protokollit të Parandalimit dhe të Kontrollit.
Këto protokolle e kanë origjinën në Kinë por janë për të gjithë botën, dhe janë përkthyer në gjuhë të ndryshme për t’u ndarë me vendet e ndryshme të botës, duke kontribuar për betejën globale kundër pandemisë. I dyti është dërgimi i ekipeve të ekspertëve mjekësorë në vendet me gjendje të rëndë pandemike. Deri tani, pala kineze ka dërguar ekipet e ekspertëve mjekësor drejtë Italisë, Iranit dhe Irakut, për të ndihmuar parandalimin, kontrollin dhe trajtimin e epidemisë. I treti është ofrimi i fondeve, ilaçeve dhe materialeve të parandalimit të pandemisë. Me gjithë vështirësi që po përballet, qeveria kineze ka dhuruar 20 milionë dollarë amerikanë ndaj OBSH-së, për të mbështetur bashkëpunimin ndërkombëtar kundër pandemisë. Ajo u ka dhuruar disa milionë veshje mbrojtëse, maska, testues të acidit nukleik, pajisje mjekësore vendeve si Italia, Japonia, Koreja e Jugut, Irani. I katërti është bashkëpunimi shkencor me komunitetin ndërkombëtare mbi ilaçin, vaksinën, testuesin, për të dhënë protokollet e parandalimit dhe të mjekimit për vendet e ndryshme në të ardhmen.

 

Virusi nuk respekton shtetësi, ndërsa lufta kundër tij nuk njeh kufi. Kina, duke u përmbajtur idesë për ‘komunitetit të shëndetësisë së përbashkët’ dhe për ‘një komunitet me fate të përbashkëta të njerëzimit’, është gatshme që bashkë me vendet e tjera, të ndihmojnë njeri-tjetrin për të kapërcyer vështirësitë e kohës.

Ditët e fundit është rritur vazhdimisht numri i rasteve të konfirmuara me COVID-19, cili është mendimi dhe sugjerimi juaj?
Pas shfaqjes së rasteve të konfirmuara, qeveria shqiptare ka ndërmarrë masa të forta dhe në kohë, gjë që është shumë inkurajuese. Shoqëria shqiptare veproi shpejt, njerëzit e thjeshtë rritën dukshëm ndërgjegjësinë mbrojtëse, u koordinuan me masat e qeverisë, gjë e cila është tepër e rëndësishme. Faktet tregojnë se neglizhenca dhe pakujdesia duhet të shmangen, dhe masat e prera dhe guximshme duhet ndërmerren ndaj këtij pandemie. Përvojat kineze tregojnë se epidemia na erdhi shpejt por është krejtësisht e parandalueshme, e kontrollueshme dhe e kurueshme dhe s’ka nevojë për panik. Pandemia do të sjellë ndikime për punën dhe jetën e njerëzve, por duke u krahasuar me jetën e shëndetin, të gjithë sakrificat janë të vlefshme.

Ne nuk do të harrojmë kurrë se në ditët më të vështira të epidemisë në Kinë, Presidenti Meta, Kryeministri Rama dhe Kryetari i Kuvendit Ruçi dërguan letra solidariteti udhëheqësve kinezë, Kryetari i Bashkisë së Tiranës Veliaj shkoi në restorantin kinez dhe zhvilloi aktivitetin e solidaritetit për luftën kundër pandemisë në bashkëpunim me Ambasadën Kineze, të gjithë këto interpretojnë fjalën e urtë shqiptare ‘miku i mirë njihet në ditë të vështirë’. Tashmë, ne do të qëndrojmë patundur pranë popullit shqiptar, duke forcuar komunikimin dhe bashkëpunimin, të frenojmë bashkërisht përhapjen e epidemisë. Pala kineze disa herë i ka dërguar MSHMS-së, ISHP-së, mediave dhe think-tankëve shqiptarë gjetjet më të fundit të hulumtimit mbi COVID-19, ka ndarë protokollet më të fundit të paradalimit e kontrollit dhe të trajtimit. Më 13 mars, në kuadër të Bashkëpunimit midis Kinës dhe Vendeve të Evropës Qendrore dhe Lindore, në Ministrinë e Punëve të Jashtme të Kinës zhvilloi video-konferencën për të ndarë eksperiencat e Kinës kundër pandemisë. Besoj se miqësia kino-shqiptare do të konsolidohet dhe forcohet më tej në këtë luftë të përbashkët.

(m.k/BalkanWeb)

Protokolli Psikologjik Covid 19 dhe udhëzime për qytetarët – Nga Diaspora e Psikoterapisteve Shqiptare në Itali

Protokolli në gjuhën shqip stiluar nga Psikologët dhe Psikoterapistet Shqiptar në Itali. #Diaspora

Pershtatur ne shqip nga

Psikologe Psikoterapeute :

Elioda Axhi

Arsida Hana

Eriselda Basha

Kjo broshurë përmban udhëzime për të informuar qytetarët mbi atë që po ndodh dhe cilat janë pasojat psikologjike te këtij virusi. Nuk zëvendëson terapinë ose mbështetjen psikologjike, por është një kontribut që na bën të reflektojmë dhe të orientojmë më mirë mendimet, emocionet dhe sjelljet individuale dhe kolektive përsa i përket COVID-19. Merrni pak minuta të kohës suaj për ta lexuar.

Si frika mund të kthehet në panik dhe si mund të mbrohemi duke përdorur sjelljet e përshtatshme dhe emocionet e duhura.

Frika është një emocion i fuqishëm dhe i dobishëm. Është një ndër emocionet e seleksionuara nga evolucioni i species njerezore në funksion të parandalimit të rreziqeve dhe për këtë arsye është e domosdoshme për t’i shmangur ato. Si përgjigje ndaj frikës aktivizohen dy përgjigje para rrezikut: sulmi/ikja. Në raste të tjera që janë më të veçanta mund të aktivizohet ngrirja (freezing) dhe veçimi (dissociation). Këto të fundit nuk janë të dobishme për trurin tonë.

Frika eshte e domosdoshme ne perpjesetim te rreziqeve qe hasim. Kjo gjë verifikohej në momentin që njerëzit ekspozoheshin drejtpërdrejtë me rreziqet dhe vendosnin në mënyrë të vullnetshme nëse të përballeshin me to ose jo.

Kur rreziku është diçka abstrakte, jo konkrete, e padukshme si në këtë rast, nuk u lejon njerëzve që të marrin masat e duhura per t’u mbrojtur.

Sot shumë rreziqe nuk varen nga përvojat tona.

Mësojmë rreth tyre sepse ato përshkruhen nga mediat dhe zmadhohen nga mesazhet që qarkullojnë në rrjet.

Kështu ndodh që frika bëhet e tepërt në krahasim me rreziqet objektive që rrjedhin nga ajo. Në këto raste, frika shndërrohet në panik dhe mund të na dëmtojë.

Le të marrim një shembull: pas 11 Shtatorit paniku amerikan për fluturimin me aeroplan ishte aq i madh sa që shumë njerëz preferuan të udhëtonin me makinë. Me vonë rezultoi se vdiqën dyfishi i njerëzve që përdorën automjetin sesa të atyre që udhëtonin me linjat ajrore. Paniku ishte kthyer në një zgjedhje individuale kundërproduktive, rrjedhimisht u bë një dëm kolektiv.

Ne kemi më shumë frikë nga fenomenet e panjohura, të rralla dhe të reja, dhe përhapja e Coronavirus ka pikërisht këto karakteristika.

Deri më tani, vdekjet nga gripi jo koronavirus janë shumë më të shpeshta. Sidoqoftë, ne nuk kemi frikë nga këto sepse jemi mësuar deri një pikë të tillë, madje i injorojmë përfitimet, në një çelës parandalues, të vaksinave. Ndryshimi midis frikës së fluturimit dhe zgjedhjes vullnetare nën kontrollin tonë të drejtimit të një makine përsëritet.

Për të shmangur që frika të jetë joproporcionale dhe të krijojë forma të ankthit individual dhe panikut kolektiv, ne kemi menduar të shpërndajmë një “dekalog anti-panik”. Disa “çelësa leximi” që mund të na ndihmojnë të shmangim dy gabime të mundshme: mbivlerësimin ose nënvlerësimin (mohimi) e problemit.

PROTOKOLLI ANTI-PANIK

Referohuni fakteve, domethënë rrezikut objektiv.

Coronavirus është një virus ngjitës, por siç theksohet nga një burim i OBSH-së mbi 100 persona që sëmuren 80 shërohen spontanisht, 15 kanë probleme të menaxhueshme në mjedisin e kujdesit shëndetësor, vetëm 5 kanë probleme më serioze dhe në mesin e këtyre vdekjeve janë rreth gjysma dhe në përgjithësi tek njerëzit me sëmundje të tjera të rëndësishme.

Mos ngatërroni një shkak të vetëm me dëmet anësore.

Shumë vdekje nuk shkaktohen vetëm nga veprimi i koronavirusit, siç ka ndodhur dhe ndodh në format e gripit që regjistrojnë vdekje shumë më të shumta. Deri më tani, vdekjet në lidhje me koronavirus vlerësohen të jenë njëqind herë më të ulëta në të gjithë botën sesa vlerësohet se shkakton gripi i zakonshëm çdo vit. E megjithatë kjo 1% është shtuar dhe perceptohet ndryshe nga “vdekjet normale”. Deri më tani askush nuk shqetësohet për një ndryshueshmëri të fortë vjetore sepse të gjitha vdekjet i atribuohen gripit “normal”: 34.200 amerikanë u zhdukën në sezonin e fundit të gripit dhe 61.099 një vit më parë.

Nëse paniku bëhet kolektiv, shumë individë përjetojnë ankth dhe dëshirojnë të veprojnë dhe të bëjnë diçka për të ulur ankthin, dhe kjo mund të gjenerojë stres dhe sjellje joracionale e joproduktive.

Të influencohesh nga shumica e njerëzve që shfaqin panik, na bën të injorojmë të dhënat objektive dhe gjykimi ynë mund të dobësohet.

Për të bërë diçka, ne shpesh përfundojmë duke bërë gjëra të gabuara dhe duke injoruar veprime mbrojtëse të thjeshta, në dukje të parëndësishme, por shumë efektive (shiko listën më poshtë).

Në përgjithësi, shumë emocione parandalojnë arsyetimin e saktë dhe ngadalësojnë aftësinë për të parë gjërat në një këndvështrim të drejtë dhe më të gjerë, d.m.th zgjerimin e kohës-hapësirës me të cilën ne shqyrtojmë fenomenet.

Është e vështirë të kundërshtosh emocionet me arsyetimin, por është mirë të përpiqesh të mbështetesh në të dhëna objektive. Rregulli themelor është ekuilibri midis ndjenjës së frikës dhe rrezikut objektiv.

Kjo figurë e thjeshtë ju lejon të shihni frikën e koronavirusit në perspektivë

Shifra në krye tregon rreziqet nga të cilat kemi më shumë frikë se sa duhet të kemi. Në këto raste, reagimi publik mund të provokojë panik dhe, rrjedhimisht, ankthe jo proporcionale dhe të dëmshme. Në pjesën e poshtme, përkundrazi, ekzistojnë rreziqet për të cilat jemi mësuar dhe të cilat nuk shkaktojnë frikë.

Disproporcioni midis zonave të dy kategorive tregon se sa ndryshim ka midis frikës subjektive dhe rreziqeve objektive. (Burimi: Paolo Legrenzi, Ballë për ballë me frikën tonë. Të jetosh me dobësi, Il Mulino, 2019).

Shifra tregon fenomenin e frikës në tërësi: reagimi publik në media thekson disa frikëra, siç janë ato në lidhje me sulmet terroriste dhe kriminelët e armatosur, dhe çon në nënvlerësimin e rreziqeve të tjera objektive, për të cilat jemi mësuar. Karakteristikat e panikut për koronavius ​​e sjellin atë më afër fenomeneve të papritura dhe mbresëlënëse që shkaktojnë panik sepse ato rrisin reagimin publik.

Ne jemi të shqetësuar për prekshmërinë tonë dhe njerëzit tanë të afërt dhe përpiqemi t’i bëjmë ata të paprekshëm. Por mania obsesive për t’u ruajtur është kundër-produktive sepse kjo na bën që të kemi shumë frikë, të paaftë për të përballuar të ardhmen sepse mbyllemi në veten tonë.

TRE PRAKTIKA TË MIRA PËR TRAJTIMIN E KORONAVIRUSIT

Shmangni kërkimin e detyrueshëm për informacion

Është normale dhe funksionale, në një mënyrë parandaluese, të kesh frikë nga një rrezik i ri, siç është epidemia e koronavirusit: ankthi për veten dhe të afërmit, nevoja për siguri, kontrolli i vazhdueshëm i informacionit janë sjellje të kuptueshme dhe të shpeshta në këto ditë. E megjithatë frika zvogëlohet nëse reflekton në marrëdhëniet e saj me rreziqet objektive dhe për këtë arsye është e qartë se çfarë ndodh dhe çfarë duhet të bëjmë.

Përdorni dhe shpërndani burime të besueshme informacioni

Është mirë t’i përmbahemi asaj që mund të dokumentohet. Prandaj: mbështetuni vetëm tek burimet e informacionit zyrtar, të përditësuara dhe të akredituara.

Një fenomen kolektiv dhe jo personal, Coronavirus nuk është një fenomen që na prek individualisht. Si në rastin e vaksinave, ne duhet të mbrohemi si bashkësi e përgjegjshme. Media prodhon informacione që mund të prodhojnë efekte deformuese sepse përqëndrohet në lajme në sekuencë të shpejtë dhe shqetësuese në raste individuale sesa në të dhëna të përgjithshme dhe objektive të fenomenit. Është e rëndësishme të merret parasysh ky efekt.

VEPRIMET QË DUHEN KRYER, PAS MENDIMEVE DHE EMOCIONEVE

Veprime të thjeshta parandaluese individuale:

Shmangni kontaktin e ngushtë me njerëzit që kanë infeksione larta të frymëmarrjes.

Larja e duarve dhe dezinfektimi janë të rëndësishme për parandalimin e infeksionit.

Duart duhet të lahen shpesh dhe me sapun dhe ujë për të paktën 20 sekonda, deri tek pulset. Nëse uji dhe sapuni nuk janë të mundshëm, mund të përdoret gjithashtu një produkt dizinfektimi dore me bazë alkooli, me të paktën 60% alkool.

Virusi hyn në trup përmes syve, hundës dhe gojës, kështu që shmangni prekjen e tyre me duar të palara. Mbuloni gojën dhe hundën nëse teshtini ose kolliteni.

Përdorni maskën vetëm nëse dyshoni se jeni i sëmurë ose ndihmoni njerëzit e sëmurë.

Mos merrni ilaçe antivirale ose antibiotikë, merrini vetëm në qoftë se ua ka përshkruar mjeku juaj.

Respektoni rreptësisht vetëm dispozitat zyrtare dhe udhëzimet e Autoritetit të Shëndetit Publik: ato janë një mbrojtje e rëndësishme për ju dhe të gjithë ne.

Përdorimi i rregullt i këtyre veprimeve elementare zvogëlon ndjeshëm rrezikun e infektimit për veten, ata që janë afër nesh dhe gjithë komunitetin.

Informacionet e mësipërme jane të mjaftueshme. Pasi të keni informacionin bazë se çfarë ndodh dhe çfarë të bëni, thjesht kontrolloni për t’u axhornuar në burime të besueshme.

Është gjithashtu e domosdoshme të mbroni fëmijët. Nëse ata na pyesin, ne gjithmonë duhet të jemi të gatshëm të flasim në mënyrë të qetë për ato që mund të kenë dëgjuar dhe që janë frikësuar.

Është më mirë mos t’i ekspozoni fëmijët ndaj informacione alarmiste.

Edhe nëse keni krijuar një ide të saktë të fenomenit dhe nuk ndjeni ndonjë frikë të pabazuar, është mirë të ndihmoni të tjerët duke shpjeguar me fjalë të thjeshta dekalogun tonë dhe rekomandimet e këshilluara në këtë broshurë.

Duhet të trasmetojmë në mënyrë të qartë dhe konçize rreziqet e virusit duke evituar panikun e ngjallur nga shumë media dhe rrjete sociale.

Duhet të veprojmë të gjithë në një mënyrë të saktë dhe të përgjegjshme dhe të ndihmojmë njëri-tjetrin për ta rritur kapacitetin mbrojtës të komunitetit dhe të secilit prej nesh.

Nëse mendoni se frika dhe ankthi juaj janë të tepërt mos kini frikë të flisni për të dhe kërkoni ndihmë nga një specialist i fushës. Psikologët i njohin këto probleme dhe mund t’ju ndihmojnë.

Të gjithë ne mund të kemi nevojë, në momente ose situata të vështira, për një konsultim, një mbështetje, dhe vetëm atëherë kur t’i kemi idetë më të qarta mbi ato që ne ndjejmë dhe të menaxhojmë më mirë emocionet tona, kjo do të na lejojë që të jetojmë më mirë dhe të mos ndihemi të dobët.

Nuk është “i dobët” ai që kërkon informacione korrekte për veten e tij dhe për njerëzit përreth tij.

Dr.Elton Kazanxhi

protokolli psikologjik coronavirus