VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

BOSI I DROGËS KRYETAR PARLAMENTI – E PASTAJ?

By | May 22, 2015

Komentet

Aforizmi i ditës – 9 prill 2020

To live alone is the fate of all great souls.

Arthur Schopenhauer

Të jetuarit vetëm është fati i të gjithë shpirtrave të mëdhenj.

Arthur Schopenhauer

Jonuz Ndreut, lamtumirë nga larg në ditën e vorrimit – Nga GJON BUÇAJ

Sot, në rrethana ngujimi të detyrueshëm për shkak të nji anmiku të padukshëm që po mbjell vdekje në të gjitha anët e botës, familja zamadhe Ndreu në New York, përcjell në banesën e fundit të Zotin e shpisë. Miqtë dhe dashamirët e shumtë të Jonuzit, do të jenë shpirtnisht, por jo fizikisht, pranë familjes për të nda dhimën dhe për të hjedhë së bashku dy grusht dhé të kësaj toke mike mbi trupin e Tij.

 

Për familjarët dhe për miqtë, le të jenë ngushëllim kujtimet që la gjatë jetës së Tij, si familjar i dashtun dhe i kujdesshëm; burrë besnik, i drejtë dhe i guximshëm, antikomunist i palëkunshëm dhe përkrahës i interesavet kombëtare në çdo kohë.

 

Qyshë në moshë shumë të re, Jonuz Ndreu dëshmoi se ishte bartës i denjë i traditave  të të parëvet të vet, nip i denjë i “Gjeneralit me Shajak”, gjithëkund ku e përplasën valet e jetës, prej vendlindjes historike, në kampet e tmerrit të regjimit antikombëtar e antinjerëzor komunist, në Jugosllavi ku dikund prehen eshnat e t’et, në shërbim ushtarak amerikan dhe, ma në fund, në New York, ku nuk pushoi së punuemi për interesin kombëtar (protesta kundër regjimit komunist dhe kundër anmiqve të kombit grek e sllavë, protesta e fushata për lirinë e Kosovës), qoftë nepërmes të Bashkimit Demokrat Shqiptar, qoftë në krah të Komitetit Shqipëria e lirë, dhe sidomos në “Vatër”, të cilës i shërbeu me përkushtim për ma se nji gjysmë shekulli.

 

Në jetë ai nuk u përkul para vështirësivet, por gjithmonë mbajti besim dhe optimizëm. Edhe 7 vjetët e fundit në karrocë për shkak të paralizës, i bajti me guxim e stoicizëm të admirueshëm.

 

Këto kujtime janë si dhuratë ngushëlluese për Familjen dhe të çmueshme për né miqtë.

Faleminderës mik i nderuem. U prehësh në paqë!

 

7 prill 2020

Konkursi fotografik “DËBORË PRANVERE”-2020 Nga Xhane Sherif Imeraj

“… Dallandyshet do t’ i zerë bora këtu

Kanë harruar të ikin: Këtu jeton ti

Orët e ditës zihen ndërveti:

Secila prej tyre don të jetë TI

Në ty, në ty e bukura ime

                                                        Endrrave ua gjej emrat e humbur!”                                                                           

~ Hamit Aliaj(Ti je harrimi)

 

Këto ditë , siç mund të jetë vënë re nga publikimet tona, tek adresa `fb`,  “Tropoja Poetike, kemi shpallur një konkurs fotografik online/në internet, konkurs me temë “DËBORË PRANVERE”-2020, e kushtezuar tek dëbora që ra në fillim të prillit, pikërisht të këtij muaji.  Një konkurs fare i thjeshtë në dukej, por që rezultoi me jo pak emocione të bukura, ku mbizotëroi dashuria për natyren, arti fotografik, arti i së bukurës, ku edhe për shpërblim kundrejt fituesve, premtuam dhuratën më të çmuar dhe më të bukur, LIBRIN.

Për realizimin e këtij konkursi mbi të gjitha, ishte dëshira e mirë, që të mund të zbusnim sadopak ankthin dhe mpakjen e ketyre ditëve, të mund të shpërqendroheshim  nga serioziteti i realitetit të zymtë, pse jo dhe frika,  dhe të çeleshim nga çehra bashkë me diellin e stinës, të përqendroheshim tek natyra, e bukura, tek vetë jeta. Në këtë kohë të pazakontë që po kalojmë për shkak të Covid-19, nga ku pothuajse të gjithë jemi të detyruar të rrimë në shtëpi, për të parandaluar përhapjen e kësaj “flame”, të privuar nga këto ditë të mrekullueshme të pranverës, “pranverës tekanjoze” do të thoja , ku përveçse luftës me koronavirusin, na solli dhe nderthurje stinësh , shi, borë, diell e lule plot…

Në këtë moment më vjen ndër mend proza poetike e poetit tone të mirënjohur Skëndr Buçpapaj.

Citojmë :

“Bora ua kishte mbytur zërin lumit, prrojeve e krojeve, e kishte vënë natyrën në gjumë në mes të ditës, ia kishte mbyllur zërin dhe sytë. Në dritaret e klasave kishin ardhur e po rrapëlonin krahët zogjtë a thua se shkolla ishte Varka e Noes ku ata të gjenin shpëtim pas përmbytjes së botës nga bora kudo që arrinte shikimi i atyre zogjve. Ne drejtuesit e Varkës së Noes, mësuesit e nxënësit u gjetëm të befasuar për misionin tonë biblik. Por më të befasuarat u gjetën lulet manushaqe nëpër tavolinat e mësuesve, nëpër bankat e nxënësve, mbi dritare e dyer.” ~ Skënder Buçpapaj, (Kujtim nga 7 Marsi 1972), prozë poetike.

Kështu, meqënëse ishim “arrest shtëpie” e nuk rendnim dot drejtë natyrës, me anë të  këtij konkursi, menduam ta sillnim natyren tek ne,  nëpërmjet peziazheve të bukura që do na sillnin fotografet amator, me fotografitë dhe videot që do realizonin dhe do na i sillnin në konkurim.

Foto të cilat më pas, i postuam tek faqja “Tropoja Poetike”  me të dhenat përkatëse, sipas kritereve që kërkonte ky konkurs, siç ishin: vendi ku është realizuar fotografia apo fotografitë, videot, data kur është realizuar, dhe autori, që t`i bënim publike nga ku të shikoheshin dhe të vlerësoheshin edhe nga ndjekësit, publiku. Tjetër kriter, nga më kryesori fare, ishte tema pikëisht e dëftuar nga kapriçot e vetë stinës, ku fotografitë duheshin të jenë patjetër foto me dëborën e re që ra këto ditë.

Menjëherë pas shpalljes së konkursit, trokiten dhe konkurentet  me realizimet e tyre… Dua të them se prisnim më shumë konkurent, nuk besoj se ishte e vështirë të beje foto me telefon në mungesë të një aparati fotografi, qoftë edhe nga dritaret apo ballkonet e shtëpive, apo dhe jashtë në natyrë në fshatrat e thella dhe të larta. Jo me patjeter për të fituar çmim, por  për t`u argëtuar dhe çmallur të gjithë me foto të viseve të vendlindjes tone. Gjithsesi, konkursi zgjati pesë ditë, ngaqe nuk kishim më prurje nga konkurentet. Konkursi u hap ditën e enjte, datë  01.04.2020, dhe u mbull ditën e diel, datë 05.04.2020. Moren pjesë gjithsej 10(dhjetë) konkurent/fotografë. Kishim në konkurim 31(tridhjetë e një) fotografi dhe 3(tri) video.  Çmimet u shpall në mbrëmje , datë: 08. 04. 2020.

Konkurentet që moren pjesë, po i renditim më poshtë sipas vetë renditjes së tyre në bazë të kohës së paraqitur me fotografite e tyre..:

  1. Ark. Hazir Isufaj,  2- fotografi, realizuar në qytetin e Bajram Currit, 1/2 prill 2020
  2. Lume Sella, 1- fotografi, të realizuar nga Erblina Dardha, Margegaj, Tropojë 1 prill 2020
  3. Eva Boshnjaku, 1- fotografi, realizuar në Myhejan,Tropojë,  2 prill 2020
  4. Gëzim Ibrahim Prengzi, 10- fotografi, realizuar në Geghysen,Tropojë, 1 prill 2020
  5. Esmeralda Byberi, 2- foto dhe një video, realizuar në Valbonë,Tropojë,  2 prill 2020
  6. Blerta Haxhiaj, 1-foto, realizuar: Klevi Haxhiaj, Tropojë e Vjetër, 2 prill 2020
  7. Syl Muçaj, 5-foto, realizuar Koçanaj dhe Valbonë,Tropojë, 1 prill 2020
  8. Taulant Selimaj, 4-foto dhe 1-video, realizuar në Valbonë, Tropojë, 2/3 prill 2020
  9. Ornela Geci, 2- foto të realizuara në Dubravë, tropojë  dhe 1- video, realizuar në qytetin e Bajram Currit, 1 prill 2020
  10. Agostin Gjini, 3-fotografi, realizuar në Brisë, Mërturë, Tropojë,  2 Prill 2020

Si çdo kokurs edhe ky konkurs kishte jurinë  e vet të nderuar, edhe pse organizuar në një kohë të pazakonte që po kalojmë, por pikërisht për t`iu kundërvënë kësaj kohe , ku më bukur se me natyren, artin, librin dhe bashkepunimin e mrekullueshem.

Menjëherë sapo kontaktuam me të përzgjedhurt tanë , të cilet kishim kënaqesinë t`I  kishim pjesë të jurisë, siç kishim dëshirë edhe për shumë persnalitete të tjera të artit, letësisë dhe gjitha fushave të nderuara.

Juria jonë e nderuar përbëhej nga këta anëtar : (online)

  1. Mësuesja e nderuar, tashmë në pension, znj. Kada Mulosmanaj
  2. Piktori ynë i mirënjohur, z. Azem Kuçana
  3. Poetja, shkrimtarja, gazetarja e mirënjohur znj. Elida Buçpapaj
  4. Arta e artë e librarisë “Art`s Librari”, znj. Arta Zenelaj
  5. Fotografi dhe kameramani profesionist, z. Ismajl Buçpapaj

Të cilët i falenderojmë shumë që pranuan të bëhen pjese e këtij konkursi, duke qënë anëtare jurie. Faleminderit për bashkëpunimin, kohën që na kushtuan, përzgjedhjet e tyre të mirëanalizuara dhe të mirëvlerësuara. Emocionet e bukura që përcollen duku u shprehur ndaj fotografive , peziazheve , ku mund të themi u mori një kohë goxha të gjatë për të renditur fituesit, sespe çdo foto ishte e bukur, panoramike, dëbora që zbardhonte kudo …

 

 

 

Po rendis më poshtë  fituesit e konkursit “Dëborë Pranvere” 2020

Konkurs i thjeshtë por me emocione të bukura, shprehur kjo nga konkurentet, nga juria , por dhe nga shumë ndjekës të faqes “Tropoja Poetike” , ku kishte edhe nga ata që kërkuan të organizojmë konkurese të tjera fotografike në vijim, me tema të ndryshme por dhe me tema të lira, ku mund të marrin pjesë shumë konkurues. Ne patjeter që ua premtuam ketë konkurs në të ardhmen e afërt.

 

Atëherë le t`iu prezantojmë me fituesit e këtij konkursi:

Vlersuar sipas jurisë tonë të nderuar  por edhe duke marr parasyshë pëlqimet e publikut.

 

1. Çmimi i Parë,  “Fotografia më e mirë” , “Video më e mirë, njëkohësisht dhe çmimin “Fotografi më i mirë” e fiton … Taulant Selimaj

2. Kemi dy fitues të Çmimit të Dytë : Me fotografitë e tyre zënë këtë pozicion në konkurim,  Gezim Ibrahim Prengzi dhe Syl Muçaj

3. Çmimin e Tretë , e fiton Agostin Gjini

4. Çmimi “Fotografia më e pëlqyer nga Publiku” e fiton  ark. Hazir Isufaj

5. Çmimi Inkurajues shkon për fotografen  Eva Boshnjaku

 

 

Siç e cituam dhe më lart, për shpërblim kundrejt fituesve kemi premtuar dhuratën më të çmuar dhe më të bukur, LIBRIN.

Çmimit të parë do i dhurohen : 10(dhjetë) libra nga shkrimtarët dhe poetet tanë Tropojanë , të cilet do i përzgjidhi vetë … një autor-një libër.

Çmimit të dytë do i dhurohen: 5 (pesë) libra …

Çmimit të tretë  do i dhurohen 3(tre) libra …

Çmimi “Fotografia më e pëlqyer nga Publiku” si dhe “Çmimi Inkurajues” , patjeter që do u dhurohen libra .

 

Teksa i pyetem konkurentet , se nëse do ishin fitues të çmimit të parë cilet do të ishin autoret e tyre të preferuar, në përgjigjet e tyre  përmendën me dhjetra poet, poete , dhe shkrimtare tashmë të njohur por dhe më pak të njohur. Ky ishte një tjeter moment i bukur.

 

I falenderojmë konkurentet përpjesmarrjen, fotografët amator për realizimin e fotografive të bukura , dhe  ju urojmë suksese!

 

Faleminderit Jurisë tonë të nderuar!

Faleminderit  mbështetësve  dhe ndjekësve të këtij konkursi.

 

Urojmë që sa më shpej dhe sa më mirë të dalim nga kjo luftë me armikun e padukshem , ku ka ndryshuar rrjedhen e jetës në mbarë botën. Stres, frikë, dhimbje, distance me njerëzit tanë të dashur. Urojmë që sa më shpejt t`i rikthehemi normalitetit  dhe të perqafojmë natyren tonë të dashur, stinet, jeten.

 

“… dhe pastaj,

unë kam natyrën, artin dhe poezinë,

dhe nëse kjo nuk është e mjaftueshme,

çfarë është e mjaftueshme? “

~  Vincent Willem van Gogh

 

 

Administratorja e faqes “Tropoja Poetike”

Xhane Sherif Imeraj

 

Tiranë, 8 prill 2020

 

Foto të realizuara nga

Taulant Selimi

Gezim Ibrahim Prengzi

Syl Muçaj 

Agostin Gjini

Ark. Hazir Isufaj

Eva Boshnjaku

Kurti: Bisedimet me Serbinë – pa harta në tryezë

Kryeministri në detyrë i Kosovës, Albin Kurti, tha se në bisedimet me Serbinë që duhet të ndërmjetësohen nga Bashkimit Evropian dhe Shtetet e Bashkuara, nuk duhet të ketë harta në tryezë, e as proces që çon në ripërcaktim kufijsh.

Këto komente janë pjesë e një letërkëmbimi me të dërguarin e posaçëm të Bashkimit Evropian për bisedimet Kosovë-Serbi dhe çështjet tjera të Ballkanit Perëndimor, Miroslav Lajçak , i cili u emërua zyrtarisht në këtë detyrë me 3 prill.

Në një letër që kryeministri Kurti i ka dërguar zotit Lajçak, thuhet se qeveria e Kosovës “është e përkushtuar për dialogun me Serbinë, dhe të arrijë një marrëveshje përfundimtare, gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht detyruese midis dy vendeve tona”.

Në letër thuhet se të dyja vendet duhet të pajtohen që të sjellin në tavolinën e bisedimeve të gjitha çështjet e pazgjidhura të marrëdhënieve të tyre dypalëshe.

“Palët duhet të sigurojnë që në asnjë rrethanë ose situatë të mos diskutohet çështja e sovranitetit të ndërsjellë, integritetit territorial dhe punët e brendshme. Ne nuk kemi nevojë as për një dialog i cili përfshin hartat në tryezë, e as për një proces që na çon në ridefinimin e kufijve. Kjo është e një rëndësie thelbësore. Dialogu duhet të ndërmjetësohet nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Pas kësaj, marrëveshja përfundimtare duhet të shoqërohet me një garanci nga Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara që obligon zbatimin e ndërsjellë dhe të plotë të marrëveshjes”, thuhet mes tjerash në letër në të cilën zoti Kurti zotohet të drejtojë ekipin negociator në të cilin do të përfshihej edhe presidenti i Kosovës, Hashim Thaçi.

Ndërkaq në letrën drejtuar kryeministrit Kurti, zoti Lajçak shprehet “i inkurajuar” me përkushtimin ë Kosovës “për normalizimin e marrëdhënieve dhe procesin e bisedimeve, dhe që është e gatshme të punojë drejt një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse dhe ligjërisht detyruese”.

Ai thekson se emërimi i tij jep shenja “të një rikthimi të angazhimit të BE-së në dialog. Synimi im është të punoj pareshtur dhe në mënyrë dinamike për të ecur përpara në procesin e dialogut, dhe pres që edhe Prishtina dhe Beogradi t’i rikthehen angazhimit të tyre me të njëjtën vendosmëri. Siç e keni theksuar edhe ju, kjo gjë është e rëndësishme për të mirën e të dy popujve. Jam i bindur që nëse ka vullnet të sinqertë politik nga të dy palët, dhe me anë të dialogut, do jemi në gjendje t’i arrijmë rezultatet të cilat secili nga ne i synon, për të mirën e popullit në Kosovë dhe Serbi. Unë, vendimin tuaj për heqjen e tarifës, e shoh si shenjën e parë konkrete të vullnetit tuaj për të rinisur dialogun e Lehtësuar nga BE-ja” thuhet mes tjerash në letrën e zotin Lajçak.

Bisedimet e ndërmjetësuara nga Bashkimi Evropian janë pezulluar që nga muaji nëntor i vitit 2018, kur Kosova vendosi tarifa prej 100 për qind ndaj mallrave serbe në shenjë kundërshtimi ndaj qasjes së Serbisë ndaj shtetësisë së Kosovës. Beogradi kushtëzoi të ulet në tryezën e bisedimeve pa heqjen e tarifave të cilat ishin në fuqi deri më 1 prill kur u hoqën në mënyrë të kushtëzuar nga qeveria e zotit Kurti dhe u zëvendësuan me masa reciproke.

Vendimi i tij u mbështet nga Bashkimi Evropian por jo nga Shtetet e Bashkuara që kanë kërkuar heqjen e tarifave dhe shmangien e pengesave të tjera.

Letrat shënojnë komunikimin e parë më të dërguarin e BE-së, emërimi i të cilit nuk u prit me entuziazëm në Kosovë.

Edhe zoti Lajçak edhe shefi i politikës së Jashtme të BE-së, Josep Borrell që do të merren me procesin e bisedimeve janë nga vende që nuk e njohin pavarësinë e Kosovës. zëri i amerikës

Një provë se projekti për kufijtë dhe për pasuritë e Kosovës ekziston?

Shkrimi i mëposhtëm është shkruar nga një autore që mbron politikat e Vuçiç. Ai është i dobishëm për të kuptuar lojën e Serbisë duke e parë nga perspektiva serbe-vuçiçiane.

Informacionet që jepen në artikull perforcojnë idenë jo vetëm të projektit për redrawing the borders por edhe shfrytëzimin e pasurive të Kosovës.

Botohet nga DITA me disa shkurtime.

 

 

Nga Jelena Miliç*

Ndërsa disa po përpiqen mjaft për të minuar/ perspektivën e një marrëveshjeje midis Serbisë dhe Kosovës, një zhvillim i jashtëzakonshëm po shpaloset në Ballkan; Serbia e vitit 2020, nën udhëheqjen e Presidentit Aleksandar Vuçiç dëshiron të rivendosë një partneritet strategjik me Shtetet e Bashkuara.

Kjo ishte e dukshme gjatë vizitës së Vuçiçit në Uashington në fillim të marsit. Në fjalën e tij në Konferencën e Politikave AIPAC, ai mbështeti përpjekjet për paqe të Shteteve të Bashkuara në Lindjen e Mesme. Në një intervistë të gjatë për Politikën e Jashtme, (Foreign Policy) ai tha se Serbia i ishte “thellësisht mirënjohëse” SHBA-së.

Përpjekjet e Serbisë për t’u afruar me Shtetet e Bashkuara është një prirje që mund të vihet re lehtësisht nga kushdo që dëshiron, thjesht duke ndjekur programet politike të mëngjesit në kanalet televizive serbe apo duke i hedhur një sy faqeve të para të gazetave të përditshme serbe më popullore pro-pushtet, të cilat po tërheqin gjithnjë e më shumë vëmendjen ndaj angazhimit (reciprok) midis Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara. Edhe shenjat e tjera janë të shumta.

Në të njëjtën kohë, Serbia po merr parasysh paralajmërimet e SHBA-së në lidhje me blerjen e armëve ruse, dhe Vuçiç është angazhuar të ndryshojë furnizuesit e armëve të vendit, duke përfshirë Shtetet e Bashkuara dhe një nga aleatët më të afërt të Amerikës, Izraelin. Megjithë presionin në rritje të Rusisë dhe operacionet hibride në Serbi, Beogradi refuzoi t’i jepte status diplomatik të ashtuquajturës Qendra Humanitare Serbo-Ruse në qytetin jugor serb, Nish.

Pse po përpiqet Serbia të marrë drejtimin për nga Shtetet e Bashkuara? Një prej arsyeve është padyshim të bindë Uashingtonin të ndihmojë dhe të ndërmjetësojë një zgjidhje të ekuilibruar, politikisht të arritshme dhe të qëndrueshme për mosmarrëveshjen midis Serbisë dhe Kosovës.

Për më tepër, Serbia e vitit 2020 dëshiron dhe meriton të trajtohet si e tillë, në vend që të konsiderohet përjetësisht si Serbia e vitit 1999, çfarë, për fat të keq, vazhdon të jetë rasti në Kosovë dhe në disa  vende të Perëndimit, sidomos në mesin e atyre që kanë punuar në Ballkan që nga vitet 1990.

Ata kanë ngecur në këtë dekadë kur bëhet fjalë për rekomandimet mbi politikat. Nën pretekstin e multikulturalizmit, këta individë janë kundër çdo marrëveshje shumëdimensionale, gjithëpërfshirëse ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit, e cila potencialisht përfshin rregullime të vijës administrative (kufirit), duke dështuar ose refuzuar të pranojnë se një marrëveshje e tillë do ta ankoronte Serbinë në Perëndim.

Kundërshtimi i tyre për rregullime të pajtuara reciprokisht në kufirin administrativ bazohet në argumentin se kjo lloj zgjidhjeje do të bënte që pakica serbe në Kosovë të përbëhej vetëm nga ata që jetojnë në jug të lumit Ibar, çfarë do i detyronte ata të largohen nga Kosova.

Por pakica serbe e Kosovës, më së shumti, qëndroi me vendosmëri aty edhe pas dhunës në shkallë të gjerë që e shënjestroi në vitin 2004, e cila rezultoi në vdekje serbësh dhe shkatërrimin e dhjetëra kishave ortodokse serbe. Nëse këto ngjarje nuk kanë shkaktuar eksod masiv, atëherë përse do ta shkaktojë një marrëveshje paqësore e pranuar reciprokisht dhe që me shumë mundësi jep garancinë e sigurisë dhe ofron lidhje institucionale midis serbëve në veri të Kosovës dhe enklavave serbe në jug?

Pas një marrëveshjeje të tillë, si Serbia edhe Kosova do të mbeten multietnike. Vetëm në Serbi ka më shumë se njëzet këshilla kombëtar të pakicave që merren me çështje gjuhësore dhe kulturore dhe që organizojnë zgjedhje të rregullta në institucionet e tyre.

Pjesa e vogël e territorit të Kosovës – rreth 10 përqind – që mund të jetë një prej elementeve të një zgjidhjeje gjithëpërfshirëse  i intereson gjithashtu të dyja palëve, për shkak të burimeve që ekzistojnë atje, përfshirë minierën e Trepçës dhe sistemin e furnizimit me ujë të Gazivodes.

Shpallja e njëanshme e pavarësisë së Kosovës në 2008 u klasifikua si një “rast unik” në mesin e atyre që e mbështetën këtë veprim. Nëse mosmarrëveshja Kosovë-Serbi ka qenë një rast unik, atëherë ajo mbetet edhe sot një çështje unike, që kërkon një zgjidhje unike, e cila mund dhe duhet të përfshijë menaxhimin e përbashkët të burimeve në një mënyrë që i detyron Serbinë dhe Kosovën të bashkëpunojnë teksa bëjnë progres.

Për më tepër, një nga tre komunat e vogla në veri të Kosovës që mund të jenë pjesë e një marrëveshjeje, Leposavic, është vendndodhja e një prej bazave të forcave paqeruajtëse të KFOR-it. Në rast të një marrëveshjeje në bazë të Rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB, e cila autorizoi misionin e udhëhequr nga NATO në Kosovë në 1999 dhe mbetet në fuqi edhe sot, një pjesë e trupave të KFOR-it do të mbeteshin të vendosura në një territor të kontrolluar nga Beogradi.

Prania e tyre do të shërbente për të ulur ndikimin negativ të Rusisë dhe aktorëve të tjerë jo-demokratikë në Serbi, ndërsa do i jepte Serbisë mundësinë  të qëndronte ushtarakisht asnjanëse, nëse kjo do ishte zgjedhja e saj.

Sipas të dërguarit special të Departamentit të Shtetit për Ballkanin, Matthew Palmer, çdo marrëveshje duhet të jetë “e shitshme” (e pranueshme ) për popullin, si në Serbi ashtu edhe në Kosovë. Megjithatë, në Serbi, sondazhet tregojnë se jo më shumë se një e treta e popullsisë mbështet një marrëveshje me kompromis shumëdimensionale dhe gjithëpërfshirëse. Për Vuçiçin, kjo është një vështirësi shumë e madhe për t’u kaluar, sidomos teksa ka përballë operacionet hibride agresive të Rusisë në Serbi, për të cilat rrallë flitet.

Një prej arsyeve të kësaj është se Vuçiç nuk mundet të përkufizojë dhe identifikojë haptazi aktivitetet e Rusisë me emrin e vet. Kjo do të bënte që Kremlini t’i aktivizonte edhe më fort mbështetësit e tij dhe makinerinë propagandistike të Serbisë kundër Vuçiçit, duke e përshkallëzuar më tej narracionin se Vuçiç është një tradhtar sepse kërkon kompromis për Kosovën.

Ndonjëherë, një nga këta mbështetës është Kisha Ortodokse Serbe, e cila kinse nuk kontrollohet nga Vuçiçi autokrat dhe i gjithëpushteshëm. Si në rastin e pamundësisë së tij për të sfiduar publikisht Rusinë, Vuçiç, për shkak të autoritetit dhe ndikimit në vend të Kishës Ortodokse Serbe, nuk mund të flasë hapur mbi se si kisha vë pengesa dhe kufizon mundësitë e tij për të arritur një marrëveshje mbi Kosovën.

Por kisha padyshim që e bën këtë. Kisha Ortodokse Serbe po ndjek interesat e veta në Kosovë dhe nganjëherë së bashku me ato të Rusisë, në vend të interesave të një shumice multietnike të Serbisë, e cila kërkon të anëtarësohet në BE.

Mjerisht, përveç kishës, elitat politike në Kosovë dhe ata individë në Perëndim të cilët po përpiqen të delegjitimizojnë të dërguarin e posaçëm të presidentit (amerikan) për bisedimet e paqes midis Serbisë dhe Kosovës, Ambasadorin Richard Grenell, dhe përpjekjet e tanishme të Shteteve të Bashkuara për të gjetur një kompromis të përhershëm gjithashtu po ndihmojnë Rusinë në ndjekjen e objektivave të saja shkatërrues, domethënë, për të mbajtur status quo-në. Kjo është ajo që Kremlini dëshiron më shumë se gjithçka tjetër. Statusi quo, i cili i jep Rusisë shumë më tepër kontroll dhe ndikim sesa, përndryshe do të kishte; i mundëson Moskës të vazhdojë të shantazhojë Vuçiçin mbi Kosovën, duke e penguar atë të kritikojë Moskën dhe të heqë të vetmen pengesë reale që ekziston midis Serbisë dhe Shteteve të Bashkuara.

Vuçiç ka autoritetin, mbështetjen popullore dhe vendosmërinë për të arritur një marrëveshje gjithëpërfshirëse dhe shumëdimensionale midis Serbisë dhe Kosovës. Fatkeqësisht, kjo nuk mund të thuhet për opozitën politike të Serbisë. Shumica e figurave të saj kanë lidhje shumë më të ngushta me Rusinë dhe Kishën Ortodokse Serbe në krahasim me Vuçiçin, dhe Moska do të preferonte t’i shihte ato në pushtet, pjesërisht sepse ata janë kategorikisht kundër çdo marrëveshjeje të mundshme midis Serbisë dhe Kosovës.

Për Kremlinin, ato janë një garanci shumë më e madhe për (mbajtjen e) status quo-së krahasimisht me Vuçiç, i cili mbështet marrëdhëniet e Serbisë me Rusinë veçse verbalisht, por në të njëjtën kohë po përpiqet të zgjidhë Kosovën, çfarë do ta privonte Rusinë nga ndikimi dhe kontrolli i saj mbi Serbinë.

Falë aftësive të tyre të jashtëzakonshme, Grenell dhe kolegët e tij duket se i kuptojnë të gjitha këto. Është e qartë se ata nuk duan ta humbasin këtë mundësi të momentit për të zgjidhur menjëherë një nga mosmarrëveshjet më të vështira në botë, të ringjallin aleancën e Amerikës me Serbinë dhe të pastrojnë Ballkanin nga prania shkatërrimtare e Rusisë.

 

****

Autorja është drejtore e Qendrës së Studimeve Euro-Atlantike në Beograd, Serbi. Botuar në DITA. Përktheu Edona LLukaçaj. Ndalohet ribotimi i plotë ose i pjesshëm pa citimin korrekt dhe të dukshëm të burimit

Aforizmi i ditës – 8 prill 2020

Sometimes it’s worse to win a fight than to lose.

Billie Holiday

Nganjëherë është më keq ta fitosh një betejë se ta humbasësh.

Billie Holiday

 

NACIONALIZMI, SHQIPËRIA ETNIKE DHE LËVIZJA N. – Çl. – Nga EUGJEN MERLIKA

 

7 Prilli, pushtimi fashist e rrethanat ndërkombëtare të tij

 

Zakonisht katastrofat, në jetën e kombeve, kanë një aftësi bashkimi e kompaktësimi të shoqërisë në gjirin e tyre. 7  prilli 1939, në historinë tonë, nuk pati një fat të tillë. Ai e ndau disa pjesësh opinionin shqiptar e madje dhe mënyrën e paraqitjes së tij në historiografi.

Është shkruar e folur shumë për këtë ngjarje ogurzezë për pasojat që pati në historinë e Shqipërisë. Propaganda komuniste vazhdon edhe sot të shkruajë se Mbreti Zog i a shiti Shqipërinë Italisë, po ashtu sikurse akuzohet Mërgata politike shqiptare për të njëjtin veprim. Nuk ka asgjë më të rreme e më pa baza se ky “postulat”, që prej gati 80 vjetësh turbullon kujtesën historike të shqiptarëve. Asnjë shqiptar, i çfarëdo bindjeje politike, nuk e ka dashur pushtimin, nuk ka punuar për të e po ashtu, nuk ka patur mundësi t’a shmangë. Sfidoj cilindo që të vërtetojë të kundërtën e këtij pohimi, qoftë edhe me një dokument të vetëm të vërtetë, jo me hamëndje dashakeqe demagogjike, të vëna në shërbim të politikës e të mbetura të tilla edhe sot, kur ajo lloj politike ka dështuar duke lënë mbrapa vetëm gërmadha.

Mbreti Zog që, deri në fund, i vazhdoi traktativat vetë ose nëpërmjet titullarëve të Qeverisë, vendosi të largohet kur e kuptoi se kërkesat italiane nuk mund të pajtoheshin me pavarësinë shqiptare. Bisedimet ishin një shprehje e hipokrizisë së politikës italiane, mbasi vendimi për pushtimin ishte marrë nga Kryeministri italian dhe ministri i jashtëm i tij, rreth një vit më parë. Mjafton të lexohet Ditari i Çianos :

Viti 1938

                        30 prill. I referoj Duçes mbi udhëtimin në Shqipëri. Do t’i përmbledh në një raport. Po ai menjëherë bie dakord për nevojën e një zgjidhjeje integrale e më thotë se, për të patur Shqipërinë është gati deri atje sa të bëjë një luftë. Duke i dorëzuar një kampion të mrekullueshëm bakri nga minierat e Lezhës, i thashë : “Ja fiqtë e Kartagjenës”.

                        10 maj. Në tren me Duçen diskutuam promemorien time mbi Shqipërinë. Bie dakord me vendimet e mia e mendon që muaji i mirë për veprim do të jetë maji i ardhshëm. Kështu do të kemi një vit për përgatitjet lokale e për ato ndërkombëtare. Meqënëse do të krijohet një krizë diplomatike dhe Franca me Ingliterrën do të jenë patjetër kundra nesh, është mirë të shtrëngohet Pakti me Gjermaninë. Kjo do të vlejë edhe për t’i këshilluar Jugosllavisë një moderim të madh. Jugosllavia e veçuar nga miqësitë e saj perëndimore e lindore, e shtrënguar midis Italisë e Gjermanisë, do të duhej të durojë e të adaptojë qëndrimin që kemi adaptuar ne ndaj Anshlusit.

                        Fola me Jakomonin e kërkova të më përgatiti një plan veprimi lokal : vepra publike, bamirëse,veprimtari ekonomike, sportive e, mundësisht, politike.

                        19 maj. …. Si pasojë e një informacioni nga Tirana lidhur me aktivitetin e ekzagjeruar të Ministrit të Gjermanisë, Duçja më tha t’i bëj të ditur Ribentropit se ne e konsiderojmë çështjen shqiptare si “çështje të familjes”; formulë e përdorur nga ata për Austrinë e Sudetet. Pra “hands off”. Deklaroi se është gati të shkojë menjëherë  në Shqipëri edhe me çmimin e ndezjes së luftës evropiane. Tani po vlerëson mjetet ushtarake.”[1]   

                        Këta ishin planet e fshehta të drejtuesve të Shtetit italian që, në asnjë rast, nuk mbanin parasysh e nuk merrnin në konsideratë vullnetin e shqiptarëve, as për të diskutuar mbi një kundërveprim të mundshëm të tyre. Janë shprehje të mendësisë megallomane të shtetit të madh në një epokë ku gjithënjë e më tepër zotëronte fuqia dhe zbeheshin liritë e të drejtat, mendësi që gjen edhe një motiv tjetër shtytës në garën me miken rivale, Gjermaninë. Kjo e fundit kishte pushtuar Austrinë më 12 mars 1938 dhe do të sulmonte Çekosllovakinë më 15 mars 1939, duke detyruar Presidentin Hacha të nënëshkruante pushtimin dhe ndarjen e Vëndit në dy shtete : Çeki dhe Sllovaki. Fillonte kështu zbatimi i “rendit të ri” në Evropë, me rikthimin e disa territoreve që Konferenca e Versajës i kishte mohuar Hungarisë e Polonisë.

Ishte parahyrja e luftës së dytë botërore, të cilën Anglia e Franca u munduan, në të gjitha mënyrat, t’a shmangin ashtu siç bëri dhe BS, duke nënëshkruar Paktin e mossulmimit me Gjermaninë. Më parë ishte zhvilluar konferenca e Mynihut, një përpjekje skajore për të ndaluar luftën që afrohej. Ajo qe një mashtrim i madh që Hitleri i bëri tre kolegëve të tij, përfshirë këtu, veç  kryeministrave të Anglisë e të Francës edhe Musolinin, të cilët u larguan që andej me bindjen se kërkesat e Gjermanisë, me marrjen e Sudeteve, ishin plotësuar. Aq sa kryeministri anglez, me t’u kthyer në Londër, deklaroi i kënaqur : “Besoj se ka paqe për epokën tonë”….

Duke u kthyer tek përgjegjësitë hipotetike shqiptare për pushtimin, ato mund të barazohen me zero. Mbreti shpresoi deri në fund se do të gjente një marrëveshje me Musolinin, që të ruante pavarësinë e Vendit. Qeveria shqiptare pranoi të verë në dispozicion të ushtrisë italiane portet dhe rrugët që do të shërbenin për të organizuar “mbrojtjen e Shqipërisë nga ndonjë sulm i mundshëm i fqinjëve”, por këto nuk mjaftuan. Mesazhet mes Zogut dhe Musolinit vazhduan deri më 6 prill, por Mbreti shqiptar e kuptoi se i duhej të vendoste ndërmjet ikjes nga Vendi dhe qëndrimit në kushtet e vartësisë italiane. Nga shumë anë kanë rrjedhur paditë se Mbreti nuk organizoi qëndresën e armatosur. Vendimi i Mbretit ndryshe nga kjo mundësi tregoi pjekurinë, largpamësinë dhe ndjenjën e lartë të përgjegjësisë ndaj interesave t’Atdheut, sepse shtyrja e këtij të fundit drejt vetëvrasjes ishte shërbimi më i keq që mund t’i bëhej. Ishte praktikisht e pamundur, sepse nuk kishte asnjë mundësi qëndrese ndaj një ushtrie të madhe e të paisur me mjete bashkëkohore lufte. Qëndresa do të thonte dëme të pallogaritëshme në njerëz e në pasuritë e qytetarëve e të Shtetit, sepse “dyfekët me gjalmë” nuk mund të haheshin me topat apo aeroplanët e Italisë. Dikush mund të nxjerrë si argument qëndresën greke më vonë kundrejt sulmit italian, por rastet nuk ngjasojnë, jo vetëm se Greqia kishte një ushtri të organizuar më së miri, por edhe sepse mbas saj qëndronte Anglia, e gatëshme të dërgonte forcat e saj në ndihmë. Shqipëria nuk mori nga Qeveritë e Evropës asnjë lloj inkurajimi për fatkeqësinë e saj.

Gjykimet mbi çaste të caktuara të historisë duhet të mbajnë parasysh veçantitë dhe rrethanat e atyre çasteve. Një gjykim që bazohet vetëm mbi parime, pa u ballafaquar me ato veçanti e rrethana, kthehet në një moralizëm shterpë e nuk mund të jetë as i saktë e as objektiv. Mos të harrojmë se asnjë nga shtetet e vegjël evropianë, duke filluar nga Norvegjia e Danimarka në veri, tek vendet e Beneluxit në perëndim, tek republikat baltike në lindje, tek shtetet e Evropës qëndrore, nuk organizuan qëndresat që mëtonin komunistët shqiptarë në historiografinë e tyre, mbasi këto qëndresa kërkonin ushtri të organizuara në shkallën më të lartë. Madje Franca e më pas Rusia treguan se edhe këto ushtri ishin të pamjaftueshme të përballonin fuqinë ushtarake gjermane. Koha provoi se vetëm ndërhyrja e forcave ajrore amerikane bëri të mundur kundërsulmin rus në fillimin e 1943-it dhe kthesën e luftës. Për të kuptuar sot se si jetoheshin ngjarjet e asaj kohe po sjell një pjesë nga “Historia e marrëdhënieve ndërkombëtare” :

…Musolini nuk lëvizi dhe nuk i u përgjigj thirrjeve për ndihmë të Schuschnigg-ut. Atëherë, Hitleri i dërgoi një telegram Musolinit, duke thënë se “nuk do t’a harronte kurrë”. Musolini i u përgjigj : “Qëndrimi im është i përcaktuar nga miqësia mes dy vendeve tona, që është vulosur me krijimin e Boshtit”…..

                        Mirëpo në orën 16:30, Chamberlaini i dërgonte telegram ambasadorit të Anglisë në Vjenë, me qëllim që ky i fundit të mos këshillonte rezistencën dhe nga ana tjetër u paralajmërua edhe qeveria franceze. Pra, i vetmi reagim ishte nota e protestës, që Francois – Poncet e komunikoi mbrëmjen e 11 marsit” [2]

                        Kur dhe Anglia e Franca kishin vështirësi të këshillonin qëndresën e Austrisë, që kishte qënë për shekuj një perandori, të gjitha insinuatat për Shqipërinë, nga cilado anë të vijnë, nuk janë realiste e nuk i shërbejnë vërtetësisë në paraqitjen e ngjarjeve historike dhe dinamikës së tyre. Ato mund t’i shërbejnë demagogjisë së një pjese të politikës, asaj komuniste, për të justifikuar rrugën kriminale me të cilën e mori dhe e mbajti pushtetin. Ja çfarë deklaronte në Dhomën e Komuneve më 13 prill 1939 Kryeministri i Britanisë së Madhe:

“…Cilido që ka njëfarë ndjenje përgjegjësie nuk mund të bëjë me lehtësi diçka që mund të shkaktojë një shtim të tensionit ndërkombëtar. Secili do të dënonte humbjen e përfitimeve që rrjedhin nga marrëveshje ndërkombëtare të përfunduara mbas një diskutimi të ndërsjelltë”.[3]

Shqipëria, e vetme në rrugën e saj, nuk kishte tjetër zgjedhje veçse të mundohej që, nëpërmjet politikës së saj, të pakësonte dëmet e pushtimit e të punonte për t’i dhënë Bashkimit një karakter sa më të dobishëm  për shqiptarët. “Shqipëria e pavarur nuk ekziston më” shkruante Çiano në Ditarin e tij. Këtë e kuptonin mirë atdhetarët shqiptarë, por vazhdonin të shpresonin se në fjalët e bukura të Musolinit, Çianos apo Jakomonit do të kishte sado pak të vërtetë.

Një tjetër tezë e historiografisë komuniste është dhe një “marrëveshje” e Opozitës kundër zogiste jashtë me Italinë për pushtimin. Edhe kjo është një tjetër tollumbace propagandistike. Duke marrë si dëshmi kujtimet e M. Krujës apo të A. Këlcyrës, që kanë qënë protagonistë të ngjarjeve për të cilat flitet, është e qartë se një farë bashkëbisedimi ka ekzistuar ndërmjet organizatorit të rinisë fashiste Xhiro dhe Ernest Koliqit e Mustafa Krujës. Ky i fundit mbante në dijeni edhe kolegët e tij të Bashkimit Kombëtar mbi bisedimet.

Italianët, në kuadrin e dredhive karakteristike të politikës së tyre, donin të gjenin tek Mërgata një shkak për të justifikuar planin që kishin hartuar. Por Mërgata, që donte të rrëzonte Mbretin, ishte e gatëshme të pranonte vetëm një princ të shtëpisë së Savojës për Mbret të Shqipërisë. Ishte edhe për bashkimin doganor, që do të sillte dobi për tregtarët shqiptarë që furnizoheshin me mallrat italiane. Bisedimet dështuan sepse italianët kërkonin bashkimin e kurorave dhe vendosjen e regjimit fashist në Shqipëri. Mustafa Kruja, që kryente bisedimet, më 19 mars i telegrafoi kolegëve të BK se “Tregtia u pezullue”. Pra çdo përpjekje për marrëveshje mori fund. Më 3 prill ai shkoi në Grenobël dhe vuri në dijeni të tjerët se pushtimi ishte i vendosur e nuk kishte asnjë shpresë të pezullohej. U bë një përpjekje e dëshpëruar nëpërmjet një telegrami, drejtuar Musolinit, nga ana e Mërgatës, i firmosur nga M. Kruja, Q. Koculi e A.Këlcyra, në të cilin shprehej shpresa se Italia do t’i mbante  premtimet e saj për të respektuar pavarësinë shqiptare.

(VIJON)

[1] Galeazzo Ciano   Ditari (1937 – 1943)  Shqipëria  Albinform 1994  faqe 13-14

[2] Jean – Baptiste Duroselle, André Kaspi  “Historia e marredhënieve ndërkombëtare” vëllimi I  f. 268

[3] Francesco Jacomoni  di San Savino  “La politica dell’Italia in Albania”  Capelli editore F. 151

NA IKU DHE SOKOL MESHI, NJERI I MIRË, I PUNËS SË MADHE, QË SHFAQEJ HERO… – Nga Pjetër META PËRPALAJ

 

 

Një lajm i papritur dhe i hidhur, që më preku thellë në shpirt sot, kur mësova lajmin e vdekjes të mikut e shokut tim, mikut të dashur të të gjithë nikaj-merturasve, mikut të të gjithë Tropojës që e kanë njohur, burrit më të njohur të Nikaj-Merturit prej një shekulli, e në shenjë si një Bajrak i gjallë, dallueshëm prej të tjerëve. Pinjoll i njërës prej dyerve më në zë i truallit të Deli Meshit, Sokol Met Meshi i fshatit Lekbibaj të fisit të Nikajve, të rrethit të Tropojës.

Ky lajm, ishte i hidhur dy fish sot për shokët e Sokolit, e veçanërisht për Fredin, djalin e Sokolit, shoku më i mirë i babait të tij, për vajzat e Sokolit, duke u ndarë prej nesh, në një kohë, kur asnjë prej nesh nuk mund ta përcjellim Sokolin tonë. O zot, sa i padrejtë u tregove që na e more Sokolin sot, kur ne, shokët dhe miqt të nuk mundemi me i dhënë lamtumirën e fundit! Pse u tregove kaq i padrejtë o Zot, kur Sokol Metës nuk po munden që t’ia kthejnë vizitën e tij në këtë lamtumirë të fundit, qindra e mijëra raste vdekjesh në rrethin e Tropojës e në të gjithë Shqipërinë, ku ai kishte parë gjatë dekadave.

Nuk gjej fjalë për të shkruar më shumë për Sokolin, pasi mendja ime është mpirë nga kjo vdekje e rëndë, por po iu postoj jetëshkrimin e këtij burri, që është pjesë e librit tim në proces mbi Nilaj- Merturin.

Ngushëllimet më të sinqerta djalit të Sokolit Fredit, vajzave, nipave e mbesave!
Pushofsh në paqe miku im i paharruar Sokol Meta!

SOKOL MET MESHI “MJESHTËR I MADH”

 

Sokol Met Meshi, lindi në fshatin Lekbibaj të fisit të Nikajve, më 25 tetor 1931. Mësimet e para i mori në Internatin “Kosova”, në Krumë të Hasit në Vitet 1937-42. Në vitin 1948-49, në shkollën Teknike të Ndërtimit në Durrës, në vitin 1957-59, ka mbaruar shkollën e Ndërtimit në Tiranë. Me vendim të Ministrisë së Ndërtimit nr 1638 ⁄1, datë 13.3.1968, i jepet titulli “Asistent Inxhinier” dhe me vendim të po kësaj Ministrie i jepet licenca për projektim e zbatim në ndërtim veprash hidroteknike dhe infrastrukturë rrugore.

Sokol Met Meshi i Nikaj-Merturit është burri me popullaritetin më të madh në rrethin e Tropojës. Ai ka një njohje të thellë në qytet e në fshat, në lagje e në ҫdo shtëpi tropojane. Dhe këtë popullaritet e ka shtrirë kaq gjerësisht, për të cilin fliten veҫ fjalë të mira e vlerësuese me shumë respekt, të cilat ai i fitoi me punë dhe sjellje prej burri me taban e me shumë karakter.
Sokol Meta nuk e ka njohur kurrë fjalën që burri nuk e ka nxjerrë nga goja, por gjithkujt dhe me cilindo burrë a grua, fëmijë a të rritur apo të rinj qofshin, u fliste ëmbël e me shumë njerzillëk, e nëse dikush (dhe ishin shumë), kishte nevojë për ndihmë, qoftë edhe materiale, Sokoli me ҫdo kusht ia zgjidhte domosdo. Për këtë burrë nuk mjaftojnë qindra faqe të shkruara, po të merren në konsideratë vlerat njerëzore që ai ka lënë në Tropojë kudo ka shkuar. Jo rastësisht Sokoli kishte këto tipare kaq pozitive. Ai është pasardhës i një familjeje me emër që 6 breza më parë, është i shtëpisë së Deli Meshit, dhe djali i Met Sokolit, i cili renditet ndër burrat e përmendur shumë për zgjuarsi, urtësi dhe bujari të Nikaj-Merturit e më gjerë.

Sokoli e filloi punën që në moshën 15-vjeҫare (1946). Shkon vullnetar në aksionin e parë të ndërtimit të rrugës Kukës-Peshkopi, aksion me të cilin ai kujton edhe vullnetarët e tjerë nga Nikaj-Merturi, Fran Lulushin nga Curraj Epër, Mus Tahirin nga B’tosha, Col Lulashin nga Curraj Epër e Gjelosh Kolën nga Perajt. Një vit pas 1947, ai shkon vullnetar në hekurudhën Durrës-Peqin. Në moshën 16 vjeçare dekorohet me “Medalje Pune”. Në këtë aksion është njohur edhe me tri heroinat e Mirditës, të cilat i ka pasur në brigadë.

Në vitin 1949, Sokoli fillon karrierën e punës. Emërohet teknik zbatimi në ndërtimin e hekurudhës Durrës-Tiranë. Në vitin 1950, emërohet teknik (kryepunëtor) në hekurudhën Durrës-Tiranë dhe shef i mirëmbajtjes së saj. Në vitin 1952-1955, shkon ushtar e më pas nënoficer në ushtri, në repartin 3700 Tiranë.

Në vitin 1955-1957, emërohet teknik ndërtimi në kantierin e ndërtimit në B. Curri. gjatë vitit 1957-59, ai ka vazhduar Teknikumin e ndërtimit në Tiranë. Në vitin 1959-1968, ka qenë përgjegjës i investimeve për ujitjen e bonifikimin në Komitetin Ekzekutiv të Këshillit Popullor të Rrethit Tropojë.

Në vitin 1968-71 emërohet Drejtor i Ndërmarrjes së Ndërtimit të rrethit të Tropojës. Në vitin 1971, emërohet Drejtor i Drejtorisë dhe Sistemimeve të rrethit të Tropojës. Në vitin 1988-91, emërohet Drejtor i Ndërmarrjes së Ujërave e Bonifikimit të rrethit të Tropojës. Në vitin 1991, del në pension. Por Sokoli nuk heq dorë nga puna, jo për interesa ekonomike, por ai nuk e koncepton dot jetën pa punë. Ai u angazhua me firmat private, duke patur besim të plotë mbi aftësitë e tij profesionale, korrektësinë dhe kujdesin në punë. Ai punoi si As ⁄ zbatimi në vitin 1994-1996, në firmën “Dos Biberaj”, në vitin 1996-2000, në firmën “Mecina” dhe në firmën “Shqiponja”, 2000-2011, vit kur ai mbushi plot 80 vjeҫ, u largua nga puna me dëshirën e tij, duke mbetur tepër aktiv dhe i angazhuar me shkrime e lexime, me takime me shokë, miq në shëtitje të ndryshme. Emri dhe kontributi i Sokol Metës është i lidhur pazgjidhshmërisht me infrastrukturën ujitëse e bonifikimet e ndryshme dhe të ndërtimit të rrugëve. Ai vetë punoi me funksionet drejtuese në Komitet e Ndërmarje, por me talentin e tij ai piketoi rrugë, kanale, vepra bonifikimi e vaditje, projektoi shkolla, ҫerdhe e kopshte, magazine e shtëpi private, pra ai nuk “pushonte” as ditë e as natë. Kohën më të madhe e kalonte fshatrave e kantiereve ku punohej. Ai ishte si mysafir në shtëpinë e vet. Në rrethin e Tropojës e më gjerë janë qindra vepra të studiuara, të projektuara e të zbatuara nga As ⁄ Ing Sokol Meta (Meshi).

Në fushën e projektimit e zbatimit të veprave hidroteknike

Në vitin 1956-57, kanali vaditës Begaj, 40 km (8km shkëmb), me kapacitet vaditës 1000ha. Në vitin 1960, studimi (bashkautor) i skemës së ujitjes dhe bonifikimit të Tropojës për 10 vjet. Në vitin 1963, hartues e zbatues për rikonstruksionin e kanalit të Karriqes.

Viti 1964, studim e projektim për ujitje e bonifikim të fushës së Pacit, për 300ha e tre rezervuarë me aftësi ujitëse 290ha.

Në vitin 1966, studim dhe projektim për ujitje e bonifikim të fushës së Tplanit, për 600 ha, 20 km kanal e 1 rezervuar për 600 ha e 5 stacione elektropompash.

Në vitin 1967 studime e projektime për ujitje e bonifikim i fushës së Zogajve, për 250 ha, 10km kanal dhe 1 rezervuar për 500 ha.

Në vitin 1970 studim e projektim për ujitjen e fushës së Degës, për 250 ha, 7 km kanal dhe 1 rezervuar për 250 ha kapacitet.

Gjatë viteve 1973-1990, përveç këtyre, Sokoli ka kryer edhe studime për ndërtimin e 11 rezervuarëve vaditës në të gjithë rrethin, ngritjen e 19 stacioneve elektropompash dhe ndërtimin e 7 kanaleve vaditëse të rinj e rikonstruksionin e 5 kanaleve ekzistuese.

Ndërtimi i këtyre veprave që nga viti 1947 e deri në 90-ën, bëri të mundur futjen nën ujë të 8200ha toke në të gjithë rrethin e Tropojës, nga 800ha që ishin deri në vitin 1945. Për krijimin e këtij rrethi gjigand vaditës, si arterie të stërmëdha për të ujitur cep më cep tokat, veçojmë studimin e guximshëm të Sokol Metës dhe zbatimin e dy linjave të ujit. Së pari hapjen e 8 km shkëmb, për kanalin e Begajve, kur minatorët vareshin me litar nga lart poshtë, deri tek piketa në mes të shkëmbit, për të bërë vrimat e minave, vetëm me barominë e ҫekiҫ e më pas për t’i mbushur e ndezur ato.

Së dyti, studimi, projektimi e zbatimi i ndërtimit të kanalit Këlcyrë-Lezhë, duke instaluar me sifon ulje e ngritjeje 2900m tuba ҫeliku 600.

Si rezultat i kësaj pune, fshatarësia e rrethit të Tropojës në vitin 1982, prodhoi 86.000 kg drithëra buke, duke siguruar për gjithë vitin nevojat e bukës për 40.000 banorë.

Në fushën e studimit, projektimit e zbatimit të infrastrukturës së rrugëve:
Në vitin 1945, as Tropoja e as fshatrat rreth saj nuk kishin rrugë makine. Kurse në vitin 1991, me përjashtim të Currajve të Epër e Brisës, të gjitha fshatrat lidheshin me rrugë makine. Të gjitha ato studimet, projektimet dhe zbatimet për ndërtimin e rrugëve në rrethin e Tropojës i ka bërë dora dhe mendja e As ⁄ ing Sokol Metës.

Citojmë: 1955-56, rruga Sopot-Tropojë, 1967 B.Curri-Qafë e Kolҫit-Lekbibaj (33 km), 1969 Gri-Tpla, 12 km e më pas në të gjitha fshatrat e rrethit të Tropojës, deri edhe në lagje. Sokoli bëri edhe studimin e rrugës për në Curraj Epër, për në Lumë të Goshit e Doberdol dhe rrugën Salcë-Brisë. Si përfundim Sokol Meta përmbyll 60 vite punë studimore, projektuese dhe zbatuese, ndërtuese e drejtuese. Për këtë ai është vlerësuar e nderuar me dekorata, urdhra e medalje si një vazhdimësi e pandërprerë meritash për punë të dobishme në shërbim të shoqërisë. Në vitin 1947 “Medalje Pune”, 1954 “Medalje e 10-vjetorit të Ushtrisë”, në vitin 1958 “Urdhër Pune”, në vitin 1981 “Urdhër me rastin e 40-vjetorit të PPSH”, Në vitin 1989 “Urdhër i Flamurit të Kuq të Punës”, në vitin 2011 “Qytetar Nderi i Qytetit B. Curri”, në vitin 2015 “Nderi i Organizatës së Veteranëve të LANÇ”.

Në vitin 2017 Presidenti i Republikës i akordon titullin “MJESHTËR I MADH”
Sokol Meta si njeri me shumë vlera, i cili la pas brezave gjurmë të një njeriu shembullor dhe i punës, u bë objekt i shumë shkrimeve e përshkrimeve që nga monografia e autorit Zef Doda, me titull “Sokol Meshi, Njeriu i Punës” e më pas Ali Lushaj, Mehmet Doҫi e Ibrahim Kadria. Zef Doda në librin e tij shkruan: “Sokol Meshi është njeriu tipik që mund të thuhet se ka shumë jetë brenda një jete. Duhet të ndjesh kënaqësi për sukseset e tij të punës, që pastaj të shfaqet hero me tërë madhështinë e dukurive të saj.”

PUNA E PALODHSHME E MËSUESIT YMER ADEM LLUGALIU,ME GJURMË TË PËRJETSHME NË MENDJET DHE ZEMRAT E MIRDITORËVE – Nga ARIF EJUPI

 

Ymer Adem Llugaliu, si njëri nga pedagogët më të dalluar të brezit të tij dha gjithçka nga vetja në ngritjen dhe arsimimin e të rinjve të Beratit, Mirditës, Elbasanit dhe Llapit.

 

Luan Rama, zëvendëskryetar i LSI- së, pas 44 viteve takon ish- mësuesin e tij, disident Ymer Adem  Llugaliu

Ymeri i lindur më 11 shtator të vitit 1936 në Surkish të Podujevës, qysh si nxënës i fillores bije në sy me njohurit e tij të gjithanshme .

Prirjet e tij të theksuara në Gjuhë, Histori, Matematikë, Fizikë, Kimi, Biologji dhe Art, u vlerësuan lartë edhe nga arsimtarët e tij të progjimnazit të atëhershëm të Podujevës si:Sabit Kapiti,Nexhmi Sejdiu, Ibrahim Demolli, Abdyl Sokoli, Hasan Shala, Ali Zeneli, si dhe nga vet drejtori i përgjithshëm i kësaj shkolle Tadej Rodiqi, që para një viti kishte ardhur nga Prizreni në Podujevë.

Arratisja e paparalajmëruar e Llugaliut përtej Bjeshkëve të Nemuna,pikënisjen e pati nga një debat i nxehtë me arsimtarin e shkollës së Mesme Zhikica Jovanoviq, i cili jepte Gjuhën serbe.

Jovanoviq, në një orë mësimi kishte thënë “Kam përshtypjen që Gjuha shqipe, është një përzierje  shumëgjuhësore çfarë lë me dyshue, a mundet me u quajt gjuhë në vete, apo jo. Ka latinizma, ka turqizma, ka serbizma, ka…”

Në formë kundërshtimi Ymeri kishte thënë jo- jo mësues gabim e keni.Pjetër Budi, librin“Doktrina kristiane”e ka shkruar qartë dhe pastër në gjuhën shqipe, qysh më 1618.

Ai,madje e ka pasuruar gjuhën edhe me neologjizma të burimit shqip, 49 vjet më herët se Johon Milton, gjuhën angleze me poemën “Parajsa e Humbur”.

Duke menduar që debati mësues- nxënës duhet të jetë i shëndosh dhe konstruktiv Ymeri, kishte vazhduar diskutimin e tij me gjuhën e argumenteve.

Ai kishte thënë: ”Mësues nga hulumtimet e mia shoh që serbishtja juaj është tamam një gjuhë laramane me rusizma, bullgarizma të dyja varianteve egjeiane dhe gjevgjeliane, si dhe me mishmashin e gjuhëve të tjera sllave.

Jovanoviq i revoltuar dhe i pakënaqur me debatin,Ymerin e paraqet në Drejtorinë e shkollës,si nxënës provokator dhe me pikëpamje nacionaliste.

Ai mbase do ta denonconte edhe në Polici, por se lejonte sedra e sëmur dhe inatçore me pohuar që në debate me nxënësin e tij çdoherë dilte humbës. Urrejtja e papërmbajtur e shovenve serbë del në shesh me arrestimin e arsimtarit të Historisë,Ibrahim Demolli, nga UDB-ja.

Ai  ishte arrestuar vetëm pse i kishte bërë vërejtje tekstit të Historisë,për klasën e – lll- të,në të cilin fillim e mbarim ishte falsifikuar origjina e shqiptarëve autokton.

Ymeri lajmin mbi arrestimin e arsimtarit të Historisë, Ibrahim Demolli, e kishte pritur me dhembje dhe indinjatë të thellë.

Ai druante që fare lehtë mund ta ketë fatin e mësuesit të tij,të cilin për reagimet e tij konkrete dhe në kohë e quante edhe si mësues “Shtylla”.

Kjo ndjenjë pasigurie dhe mosdurimi ndaj shovenëve serbë e pati detyruar Llugaliun,ende adoleshent që të kalojë në tokën e Gjergj Kastriotit- Skënderbeut me origjinë nga Kastri i Hasit të Prizrenit, me banim në Mat, me ngadhënjimin në Krujë, që shekullin  e – XV- e bëri EPOKË  të  ARBANISË.

Llugaliu,që i hypi krahut të ëndrrës dhe kaloi matanë maleve i bindur që edhe ai është një krah shqipje regjistrohet në Fakultetin e Mjekësisë në Tiranë, ku vitin e parë të studimeve e kryen me sukses maksimal.

Me gjithë rezultatin e arritur në Mjekësi,atë vazhdimisht e tundon dëshira e papërshkruar për të studiuar Gjuhë dhe Letërsi shqipe.

Inspirimin për studim të mirëfilltë dhe me rrënjë të Gjuhës,historisë dhe kulturës shqiptare ia ngjalli  përçmimi dhe urrejtja që shovinistët serbo- sllav, i bënin Gjuhës shqipe, dhe popullit të robëruar shqiptar në Kosovë, Maqedoni, Mal të Zi dhe Kosovë lindore.

Pas përfundimit të studimeve me sukses shembullor Ymeri,priste që të bëjë punën e ndihmës profesorit (asistentit) në Katedrën e Gjuhës dhe Letërsisë Shqipe.

Mirëpo,një ditë fundgushti atij pa kurrfarë paralajmërimi i jepet urdhëri që të shkojë në Krahinën më të prapambetur dhe më të persekutuar të vendit, në Mirditë.

I njohur me virtytet e tij prej burri dhe pedagogu profesionist plot nëntë vjet punon në shkollën e Mesme në Rrëshen,dhe në atë Tetëvjeçare në Kurbnesh.

Llugaliu përkundër kushteve të vështira për punë detyrën e tij të mësuesit të Gjuhës Shqipe,dhe letërsisë,siç ishte emërtuar kjo lëndë atëherë e kryente me mjaft sukses.

Ai duke e konsideruar arsimimin e brezave si burim drite, edhe në kohën kur ishte student kishte punuar si mësues i së njëjtës lëndë 15- 16 muaj, edhe në Berat.

Me përvojën e tij të gjatë ai ishte në gjendje që nëpërmjet procedurave të testimit ta bëjë edhe matjen e inteligjencës të secilit nxënës.

Po ashtu llogaritjen e pikëve për notë e bënte saktë dhe pa i hyrë askujt në hak.Vazhdimisht nxënësëve të tij ua përsëriste thënien “Shumë shpejt e keni kryer punën,nëse e keni kryer si duhet .”

Llugaliu,përveç aftësive intelektuale dhe organizimeve dallohej edhe për respektimin dhe dashurinë e treguar ndaj malësorëve të Mirditës .

Mania e pansllavistëve kokëbosh dhe klysh të Stalinit nëprmjet “fabrikave”të llojit kovaçhane  banorët e kësaj zone i detyronte të bëjnë punë skllavi si në feudalizëm.

Ata që kundërshtonin shpalleshin armiq të popullit, dhe përfundonin në kampe internimi,ku vite më radhë thanin këneta e moçale.

Grupi tjetër i “vullnetarëve”amator ndërtonte“pallate”me qerpiç e baltë. Çdonjërit veç e veç, apo si kolektiv për një normë të parealizuar i avullonte jeta.

Këtë diktaturë ekzemplar tmerri disa të verbëruar e atoparlant të monismit e përshkruanin si parasë,vetburgimin liri, diktaturën demokraci .

Kurse,Hoxha gjirokastritin pejgamber,sepse kështjellën e rrezistencës së Gegnisë,të ndërtuar me djersë e gjak nga Buzuku, Bardhi, Bogdani, Budi, Veqilharxhi, Pashko Vasa, Mjeda, Fishta e Migjeni etj, e kishte bërë rrafsh me tokë, nga frika që pasardhësit e tyre po e lidhnin Arbanin me Vatikanin dhe Përendimin.

Llugaliu si bir i traditës kësaj çmendurie paranoiake i kundërvihet me vargjet revoltë të Migjenit”: Oh,si s’ po kam nji grusht të fuqishëm Malit( diktaturës) që vret mu në zemër me ia ngjesh”.

Më 10 nëntor të vitit 1976, nën pretekstin e “ Agjitacion propagandës”Llugaliu u arrestua dhe u dënua me tetë vjet heqje lirie.

Arrestimit të tij i parapriu spiunimi i një “kolegu“në eskursionin me nxënës në Pllajën e Valmorit.

Ai e kishte provokuar mësueses Ymerin,duke i thënë : – Or kosovar si të duket Valmori ?…

Ymeri,modest dhe pa u mburrur këtij të shituri që ishte si gacë e mbuluar me shumë shtresa shpuze iu kishte përgjigjur:” Valmori është i bukur, ama shumëfish më e bukur është Fusha e Kosovës”.

Të nesërmën “kolegu”i tij, një kuisling që regjimi diktatorial e kishte bërë rregëzinë, duke sajuar edhe njëqind gënjeshtra të tjera, raporton tek padronët e tij të Sigurimit të Shtetit.

Pastaj,ata bëjnë atë që s’ kishte arritur ta bëj vëllai i tyre ideologjik Zhikica Jovanoviq. Llugaliun e mbyllin në burgun e Spaçit . Atje i ballafaquar çdoherë me uri dhe etje detyrohet që të kryejë punët më të rënda fizike.

Pas daljes nga burgu rehabilitimin e tij dhe avancimin në pozita,diktatorët gardianë të ferrit të kuq komunist e kushtëzojnë me kërkesën që ai me shkrimet e tij të glorifikoj Kryediktatorin, duke i thurur  në të njëjtën kohë elozhe edhe kolektivizimit të vendit, që ishte kthyer në varr të hapur të shqiptarëve.

Llugaliu guximtar dhe frontal,siç janë zakonisht malsorët kësaj oferte i bën refuzim të dyfishtë,jo për mungesë talenti,por nuk donte me u bë në asnjë mënyrë nallban për me mbadh kuaj të xhelatëve komunistë, të cilët gjatë 50 vjetëve- shekuj likuiduan figurat më të ndritura të kombit tonë.

Pas këtij refuzimi atij gojën ia mbyllin e lapsin ia kthejnë në kazmë,duke e izoluar dhe internuar në zona të thella malore, ku nëntëmbëdhjetë vjet rresht, nuk i lejohet kontakti me njeri.

Atë ushqim të paktë dhe pagrimë shije të shumtën e herëve ia hudhnin nëpër sportelet e thurura me thupra hekuri sikur luanit në kafaz.

Edhe pse ishte me qafë nën shpatën e Demokleut, alias Diktatorit, Enver Hoxha, më 13 gusht të vitit 1983,ai bëhet shembull guximi dhe besnikrie. Me katër- pesë shokë e bën varrosjen e disidentes së parë Shqiptare, Musine Kokalari, e cila kishte vdekur në vetmi dhe vuajtje të paimagjinueshme në një kasolle të Rrëshenit .

Pas përmbysjes së Diktaturës, Llugaliu një ditë të vonuar pranvere kthehet në vendlindje, ku e kishte lënë të ndryme rininë e tij të hershme.

Atij i bëhet pritje madhështore. Surkishi ato ditë ishte vend pelegrinazhi, i të gjithë llapjanëve.

Pushtuesit serbë që ishin instaluar në hyrje të këtij fshati me të kuptuar se Llugaliu,ishte kthyer në Dardani,në tokën e të parëve të tij, e arrestojë dhe ia plaçkisin të gjitha peshqeshet, dhe të hollat e dhuruara nga familjar, shokë e miq.

Pas katër- pesë ditëve e dëbojnë matanë kufirit të vendosur me dhunë e gjak. Llugaliu që ishte flijuar  për Shqipërinë Etnike, shkon në Elbasan, ku fillon punën e mësimdhënësit të Gjuhës Gjermane në shkollën e Mesme të Gjuhëve të huaja.

Po ashtu kontribuon në të gjitha lëvizjet për liri dhe demokraci të Shqipërisë. Më gjithë ferrin e përjetuar Llugaliu, pedagog dhe krijues më 1993, e boton në “Eurorilindja” Tiranë, librin me poezi,,Luani i Prishtinës”. Pas këtij libri ai ka botuar edhe shtatë- tetë libra të tjerë me temë nga historia,kultura dhe gjuhësia.

Sidomos vëmendjen e atyre që studiojnë Gjuhë shqipe,e kanë zgjuar librat me analiza të ngjeshura nga Fonetika, Morfologjia dhe Sintaksa” Gjuhësi e letrarizueme” dhe ai “ Ma i lashti dhe ma i riu”

Llugaliu, fondin e tij krijues e pasuron edhe me fejtone të shumta të botuara në Gazetat e ditës dhe ato javore në Shqipëri e Kosovë.

Po ashtu është më rëndësi të theksohet që ai më 2005, pati botuar studimin dygjuhësor shqip- anglisht“Pretendimet serbe rreth Kosovës dhe realiteti kosovar”. “ Serbian claims about Kosova and kosovarian reality “.

Ymer Llugaliu, edhe pse në moshë të shtyrë posedon potencial të pashtershëm krijues. Ai ka në dorëshkrim edhe disa tema nga fusha e Gramatikës së Gjuhës shqipe, ku së shpejti pret botimin e tyre të përmbledhur në një libër.

Mirditorët edhe pse ka kaluar gati gjysmëshekulli ndihen krenar me ish- mësuesin e tyre të mrekullueshëm Ymer Adem Llugaliu.

Ata të nxitur nga respekti i pakufishëm ndaj tij nëntorin e vitit të kaluar në mënyrë të organizuar e patën vizituar atë në fshatin e tij të lindjes Surkish të Podujevës.

Ngjashëm me shokët e tij veproi dhe politikologu e publicisti i njohur Luan Rama. Ai me rastin e 7 Marsit – Ditës së Mësuesit,erdhi enkas nga Tirana, në Llap, për t’i shprehur mirënjohjen dhe konsideratën  e tij, për punën e shkëlqyer mësuesit dhe disidentit Ymer Adem Llugaliu.

Llugaliu,ndihet shumë i nderuar nga këto vizita të ish- nxënësve të tij, ngase ato janë prova më e mirë që veprën e tij s’mundi me zhduk e as me hijezue diktatura komuniste .

 

ARIF EJUPI

Rusia e quan manipulim të Prishtinës heqjen e tarifës ndaj mallrave serbe

Ministria e Jashtme e Rusisë përmes një deklarate, ka shprehur qëndrimin lidhur me vendimin e Qeverisë së Kosovës në detyrë, për heqjen e tarifës ndaj mallrave serbe dhe vendosjen e masës së reciprocitetit.

“Autoritetet në Prishtinë vazhdojnë të manipulojnë me temën e heqjes së tarifave doganore 100 për qind për mallrat nga pjesa qendrore e Serbisë, të cilat u vendosën në nëntor 2018, dhe rezultuan që procesi i zgjidhjes së çështjes së Kosovës të ndalet”, thuhet në deklaratë.

Nga 1 prilli, Qeveria në detyrë e Kosovës ka hequr tarifën 100 për qind ndaj importeve të Serbisë dhe Bosnjës.

Në rastin e Serbisë, atë e ka zëvendësuar me masa reciprociteti, kurse ndaj Bosnjës nuk ka marrë ndonjë masë shtesë.

Por për autoritetet ruse ky vendim është “një gjest tjetër i demagogjisë së ushtruesit të detyrës së kryeministrit, Albin Kurti”.

“Kështu, kosovarët nuk e kanë zbutur qëndrimin, ashtu siç u kërkuan mbrojtësit e tyre perëndimorë, por përkundrazi i forcuan parakushtet e tyre. Është thënë se edhe Uashingtoni, i cili mbështet plotësisht ‘pavarësinë e Kosovës’, ishte kritik për veprimin e fundit të Prishtinës. Ky veprim me qëllim e vonon mundësinë e rifillimit të dialogut me Beogradin”, thuhet në deklaratë.

Rusia e quan të çuditshëm edhe reagimin e Bashkimit Evropian, pasi që, siç thuhet BE-ja “duhet të përgjigjet me një vlerësim të matur të situatës pa favorizuar asnjë nga palët”.

Moska kërkon nga autoritetet e Kosovës heqjen pa kushte të masave ndaj Serbisë.

Tarifa ndaj mallrave serbe dhe të Bosnjës është vendosur në nëntor të vitit 2018 nga qeverish e ish-kryeministrit, Ramush Haradinaj.

Masa ishte marrë për shkak të, siç thuhej, fushatës së Serbisë kundër anëtarësimit të Kosovës në organizata ndërkombëtare dhe kundër pavarësisë së saj.

Për shkak të tarifës, Beogradi pezulloi pjesëmarrjen në dialogun për normalizimin e raporteve me Kosovës, të ndërmjetësuar nga Bashkimi Evropian.

Pas heqjes së tarifës ndaj mallrave serbe dhe vendosjes së masës së reciprocitetit, nga ana e qeverisë në detyrë të Kosovës, Bashkimi Evropian e ka mirëpritur këtë hap.

Përfaqësuesi i lartë i Bashkimit Evropian për Politikë të Jashtme dhe Siguri, Josep Borrell, ka thënë se mirëpret vendimin e Qeverisë së Kosovës për heqje të tarifës ndaj Serbisë dhe Bosnje e Hercegovinës.

“Bashkëpunimi rajonal është kyç ashtu si është tregtia e lirë, në një kohë krize si tash me përballjen me COVID-19”, tha ai në Twitter.

Por, Shtetet e Bashkuara, përmes ambasadës së tyre në Prishtinë, thanë se kundërshtojnë masat e reciprocitetit, që u ka vënë Qeveria në detyrë e Kosovës mallrave nga Serbia.

“Shtetet e Bashkuara ishin të qarta se Kosova duhet t’i heqë të gjitha tarifat dhe të mos krijojë barriera të reja, sepse këto politika i lëndojnë njerëzit e Kosovës dhe e ngufatin ekonominë e vetë Kosovës. Mbesim në kundërshtim të veprimit të fundit për zbatimin e masave të reciprocitetit ndaj qarkullimit të mallrave nga Serbia”, thuhet në reagimin e Ambasadës së SHBA-së në Prishtinë. rel

Le Siècle (1924)- Njëzet e gjashtë deputetë të kryesuar nga Gurakuqi, kreu i opozitës, dhe peshkopi Fan Noli nuk e duan më Tiranën kryeqytet! Ja propozimi i tyre i ri !

Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 6 Prill 2020

 

“Le Siècle” ka botuar, të premten e 23 majit 1924, në ballinë, një shkrim në lidhje me debatin e shkaktuar asokohe nga opozita shqiptare për zgjedhjen e kryeqytetit, të cilin, Aurenc Bebja, nëpërmjet Blogut “Dars (Klos), Mat – Albania”, e ka sjellë për publikun shqiptar :

 

Lufta për kryeqytetin

 

Shqiptarët që, dje, disa pretendonin një mbret dhe të tjerët një Republikë, tani po debatojnë për zgjedhjen e kryeqytetit të tyre.

 

Njëzet e gjashtë deputetë të kryesuar nga Gurakuqi, kreu i opozitës, dhe peshkopi Fan Noli nuk e duan më Tiranën, por Shkodrën si kryeqytetin e tyre.

 

Dhe ja një lloj i ri i krize politike në vendin e ish-princ Vidit, një krizë për kryeqytetin !

Le Temps (Maj, 1939): Apeli i mbretit Zog drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të Lidhjes së Kombeve

Burimi : gallica.bnf.fr / Bibliothèque nationale de France

Nga Aurenc Bebja*, Francë – 22 Nëntor 2017

 

Gazeta franceze, “Le Temps”, ka botuar të enjten e 18 majit 1939, në ballinë, apelin e mbretit Zog në lidhje me pushtimin e Shqipërisë nga Italia fashiste.

 

Mbreti i shqiptarëve i është drejtuar asokohe Sekretarit të Përgjithshëm të Lidhjes së Kombeve me qëllim për të mbrojtur interesat tona kombëtare.

 

Në vijim, do të gjeni dokumentin e plotë të liderit shqiptar, të sjellë në shqip nga Aurenc Bebja – Blogu “Dars (Klos), Mat – Albania” :

 

Apeli i mbretit Zog

 

Ja teksti i apelit të Mbretit Zog drejtuar Sekretarit të Përgjithshëm të Lidhjes së Kombeve :

 

Konferenca e Londrës në 1912-1913 dhe më pas Konferenca e Ambasadorëve në Paris më 1921 e patën njohur pavarësinë e Shqipërisë. Shqipëria u pranua zyrtarisht si anëtare e Lidhjes së Kombeve dhe kufijtë e saj u vendosën përfundimisht. Që atëherë, dhe për tetëmbëdhjetë vjet, Shqipëria ka mbajtur marrëdhënie korrekte dhe të përzemërta me të gjitha shtetet dhe sidomos me fqinjët e saj, duke u dalluar kështu si një faktor i vërtetë paqeje.

 

Me të njëjtën frymë dhe si një shtet i pavarur, Shqipëria ka nënshkruar një traktat aleance mbrojtëse me Italinë. Ky traktat u regjistrua rregullisht në Lidhjen e Kombeve, në përputhje me Nenin 18 të tij. Italia, në mënyrë të padyshimtë në kundërshtim me këtë traktat, si dhe me të gjitha normat drejtuese të marrëdhënieve ndërkombëtare, dhe më veçanërisht me paktin e Lidhjes së Kombeve dhe paktin Briand-Kellogg, dhe pa ndonjë provokim nga ana e Shqipërisë së Pavarur, ka dhunuar ushtarakisht territorin shqiptar për herë të parë më 6 prill 1939 nga ajri, dhe, pastaj me 7 prill nga bombardimet e porteve dhe qyteteve bregdetare, si dhe me zbarkimin e trupave në bregdetin shqiptar.

 

Ushtria shqiptare, pavarësisht numrit të vogël të trupave të saj dhe pamjaftueshmërisë së pajisjeve të luftës, i bëri ballë pushtuesit ashtu si çdo shtet i lirë duhet të bëjë për të mbrojtur pavarësinë e tij. Një milion shqiptarë bënë sakrificat më të mëdha për të shmangur dhunën italiane. Por, me kohën, rezistenca nuk ishte e mundur, duke pasur parasysh sulmin e papritur, të bërë me të gjitha mjetet moderne, që një shtet prej 44 milionë banorësh mund të ketë në dispozicion kur ka paramenduar një akt dhune.

 

Duke protestuar fuqishëm dhe zyrtarisht kundër dhunës së Italisë dhe kundër zhdukjes së pavarësisë së Shqipërisë, e cila është anëtare e Lidhjes së Kombeve, i lutem Shkëlqesisë tuaj të sjellë në vëmendjen e anëtarëve të Lidhjes së Kombeve këto fakte, duke kërkuar që pushtimi nëpërmjet gjakut dhe hekurit (dhunës) nga Italia të mos njihet dhe të merren masa për restaurimin e të drejtave të mëparshme të popullit shqiptar.

 

Zogu I, mbreti i Shqiptarëve.