VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Astronauti francez fotografon Stambollin nga hapësira

By | May 17, 2017

Komentet

Vuçiçi si dikur Millosheviçi – ja çfarë iu tha mbrëmë turmës së serbëve të mbledhur në Beograd për Kosovën

Sikur Sllobodan Millosheviq dikur, Aleksandar Vuçiq të premten grumbulloi rreth 100 mijë serbë për t’u dukur lider i fuqishëm përballë opozitës, e cila po ia prishë rahatinë -qeverisjen autokratike me vendin e tij. Në tubimin “E ardhmja e Serbisë”, që u mbajt në prag të Samitit të Berlinit, Vuçiq foli edhe për taksën e dialogun. Për ta ilustruar humbjen e Kosovës ai serbëve u përmendi vende që dikur ishin toka gjermane, por që tani janë toka të shteteve tjera.

Aleksandar Vuçiq është një politikan tashmë i rryer për të udhëhequr me Serbinë. Për rreth 6 vjet ai praktikisht e sundon shtetin e tij duke kontrolluar gjithçka që lidhet me aparatin shtetëror si dhe mediat.

Këtë ai e bën duke e shfrytëzuar përvojën e viteve 90’të të diktatorit serb Sllobodan Millosheviq e kombinuar me modelin e qeverisjes që tani aplikohet në të gjitha vendet e Ballkanit Perëndimor që pak a shumë përkufizohen si regjime autokratike. Dikush mbase ironikisht mund të konstatojë se në Serbinë e Millosheviqit madje mund të ketë pasur më shumë demokraci për serbët se sa tani, pasi atje gjatë viteve 90’të opozita sado që shtypej me forcë, i organizonte rezistencë më të madhe regjimit. Ata që e mbajnë Serbinë e viteve 90’të, do të mund të vijnë te konstatimi se Vuçiq është një kopje e vërtetë e Sllobodan Millosheviqit, nëse i kanë ndjekur zhvillimet e mbrëmshme në kryeqytetin serb. Sikur Partia Socialiste në krye me diktatorin Millosheviq mbrëmë Vuçiq ka mbajtur një ‘kontramiting’ si përgjigje ndaj protestave të opozitës të cilat po mundohen t’ia prishin rahatinë në pushtet.

Edhe skenari për këtë tubim ishte i ngjashëm me atë Millosheviqit. Vuçiq kishte sjellë serbë nga të gjitha anët para ndërtesës së Kuvendit – Serbisa, Republika Srpska, Maqedonisë, Malit të Zi e Kosovës. Aty kishte folur partneri i Vuçiq në qeverisje Ivica Daçiq që njihet si Slloba i Vogël, Kryeministrja marionetë Ana Bërnabiq, Milorad Dodik. Për të argëtuar turmën ishte kujdesur një këngëtar të pop skenës serbe, Oliver Mandiç, mik i Arkanit që gjatë viteve 90’të kishte veshur uniformën e vullnetarëve serbë.

Në mitingjet e Millosheviq megjithatë kishte nje dallim. Ai zotohej para serbëve se Kosovën do ta ruaj me çdo çmim përfshirë edhe luftën. Vuçiq sado që mund të ketë disponim për këtë, në vitin 2019, kur Serbia nuk ka me aftësi të bëjë luftëra jep mesazhe tjera. Disa ditë para Samitit të Berlinit ai jep mesazhe mikse para turmes serbe- që do ta mbrojë Kosovën por edhe që do ta ‘dorëzojë atë’.

Ai përmend taksën që sipas tij është akt anticivilizues duke u zotuar serbëve se nuk do të nisë bisedime me Kosovën pa u hequr taksa e cila sipas tij ka për qëllim shkatërrimin e serbëve të Kosovës. Vuçiq prapa shpinës së tij në binën ku fliste kishte prapa disa serbë nga Veriu i Kosoves të cilët sipas tij kanë shkuar këmbë në Serbi për ta mbështetur atë. Por, sado që me fjalë të forta Vuçiq në asnjë moment nuk tha që Kosova është zemra e Serbise, Jerusalemi serb apo edhe pjese e Serbisë. Ai foli për Kosovën si nje territor që Serbia po e humb.

“Një nga brengat tona është Kosova dhe Metohia. Ne duhet të mesojmë nga ata që në kohërat më të vështira të kombit të tyre kanë pasur sukses ta mbrojnë vetën dhe që sot udhëheqin botën dhe Europën. Para vitit 1702 gjermanët themeluan Perandorinë e tyre Prusisë Lindore, Fridrihu i Dytë. Sot kjo i takon një shteti tjetër, emri i Koningsbergut është Kaliningrad. Në Pragë deri më 1919 edhe Kafka i madh shkruante gjermanisht, flitej gjermanisht atje.

Në Strasbourg është folur gjermanisht gjithmonë, vetem ka ndryshuar fakti se ai ka takuar Gjermanisë apo Francës. Por gjermanët kane ditur që duke ruajtur, duke mësuar duke u kujdesur per Goethen, Schilerin, vëllezërit Grim, duke e ruajtur alfabetin e tyre, kulturën e tyre ia dolën të jenë komb i unifikuar dhe të bëhen përsëri të fuqishëm, ndër më të fuqishmit në botë…”

Daçiq: Nuk e pranojmë sovranitetin e dyfishtë në Veri, sepse duhet ta njohim Kosovën

Ministri i Punëve të Jashtme të Serbisë, Ivica Daçiq, thotë se ideja e shumëpërfolur për sovranitet të dyfishtë të veriut të Kosovës, është një gjë e papranueshme për Serbinë, pasi sipas tij për një gjë të tillë mund të mbahet një referendum pas një periudhe 10 vjeçare, dhe Serbisë do t’i duhet ta njoh pavarësinë e Kosovës,

Megjithatë ai thotë se deri tani nuk është bërë asnjë propozim zyrtar lidhur me një ide të tillë.

Këto deklarata shefi i diplomacisë serbe i ka bërë gjatë një interviste në RTS, teksa ka folur për takimin e 29 prillit në kryeqytetin gjerman, e ku do të diskutohet në mënyrë të veçantë për marrëdhëniet Kosovë-Serbi.

Daçiq thotë se ftesa e Francës dhe Gjermanisë për një takim të tillë ka habitur edhe Brukselin, dhe shton se disa vende janë të pakënaqura që nuk janë ftuar

“Ky takim është thirrur dhe ka habitur edhe Brukselit pasi që nuk është pjesë e aktiviteteve, por ka edhe shtete të cilat janë të pakënaqura që nuk janë ftuar edhe pse janë pjesë e procesit të Berlinit, si p.sh Austria dhe Italia”, ka thënë Dacic duke treguar se edhe SHBA-të nuk do të jenë pjesë e këtij takimi, trasnmeton Gazeta Express.

Ai thotë se në Berlin nuk pritet të ketë ndonjë propozim për zgjidhje, por vetëm do të jetë një presion i mëtejshëm mbi Beogradin dhe Prishtinën për të vazhduar bisedimet në Bruksel.

“Për të vazhduar dialogun është e nevojshme të hiqet taksa. Kjo është kërkesa jonë. Ndoshta do të ketë presion për të vazhduar, që të kthehemi në dialog”, ka thënë ndër të tjera ai.

Sa i përket presionit ndaj Serbisë për të ndalë lobimin kundër shtetësisë së Republikës së Kosovës, Daçiq ka thënë se një gjë e tillë është e pamundur. /GazetaExpress/

Greqia i kërkon Gjermanisë 300 miliardë euro dëmshpërblim lufte

Athinë

Parlamenti i Greqisë mbrëmë miratoi rekomandimin e qeverisë sipas të cilit kërkon nga Gjermania pagesën e dëmshpërblimeve të luftës për periudhën e pushtimit nazist gjatë Luftës së Dytë Botërore.

Ky është një rekomandim që kërkon nga qeveria greke të paraqesë kërkesë zyrtare për pagesën e dëmeve të luftës, viktimat njerëzore dhe shkatërrimin e pronës gjatë pushtimit nazist.

Partia radikale e krahut të djathtë, Agimi i Artë, votoi kundër rekomandimeve.

Deputetëve para votimit iu drejtua kryeministri grek Alexis Tsipras, i cili tha se Greqia ka të drejtë për pagesën e dëmeve të luftës nga Gjermania dhe njoftoi se nga Berlini zyrtar këtë do t’ia kërkojë edhe në formë të shkruar.

“Kërkesën për pagesën e dëmeve të luftës nuk e konsiderojmë si një lloj pandemie të kredive që aleatët evropianë na dhanë gjatë krizës ekonomike. Ky është detyrimi ynë historik dhe moral”, tha Tsipras.

Parlamenti grek hartoi një raport të dëmtimit gjatë pushtimit nazist të Luftës së Dytë Botërore tre vjet më parë. Greqia do të kërkojë rreth 300 miliardë euro për të paguar dëmet ndaj familjeve të viktimave dhe dëmeve materiale. Në të njëjtën kohë, Greqia do të kërkojë gjithashtu kthimin e veprave të artit që u vodhën nga vendi gjatë luftës.

Pala gjermane hedh poshtë kërkesën për kompensim për dëmet e luftës që përfundoi më shumë se shtatë dekada më parë. Berlini thotë se në vitin 1960, Gjermania pagoi 115 milionë marka gjermane (DM) dëme lufte dhe se kjo temë nga këndvështrimi ligjor është mbyllur.

Imamoglu shpallet kryebashkiak i Stambollit

Rezultati përfundimtar i zgjedhjeve vendore të 31 marsit flet për një fitore të ngushtë për opozitën laike Partinë Republikane Popullore (CHP), duke i dhënë fund 25 viteve kontroll nga Partia AK (AKP) dhe paraardhësit e saj islamikë.

Humbja është veçanërisht e vështirë për zotin Erdogan, i cili e nisi karrierën politike në Stamboll si kryebashkiak në vitet 1990 dhe triumfoi në më shumë se 10 cikle zgjedhore që kur AKP erdhi në pushtet në vitin 2002.

Lira turke, e cila kishte pësuar rënie nga zgjedhjet, u stabilizua të mërkurën.

Duke marrë zyrtarisht detyrën pas një fushate me retorikë të ashpër dhe më shumë se dy javë sfidash ligjore, Ekrem Imamoglu premtoi se do të punojë për të gjithë banorët e qytetit, që numërohen 16 milionë.

Sfidat e përsëritura nga AKP krijuan nervozizëm midis mbështetësve të opozitës që u derdhën në fushat e stadiumeve në fundjavë, ndërsa kërkonin që mandati i kreut të bashkisë t’i jepej kandidatit të tyre.

Lavrov: Për Kosovën do ta pranojmë çdo zgjidhje që i përshtatet Serbisë

Ministri i Jashtëm i Rusisë, Sergei Lavrov, përsëriti se Moska këmbëngulë në zbatimin e rezolutës 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së që përfshinë edhe dialogun e drejtëpërdrejtë ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit si dhe respektimin e integritetin territorial të Serbisë.

“Në këtë kontekst ne do të kontribojmë në çdo mënyrë të mundshme në gjetjen e zgjidhjes. Por çfarë zgjidhje konkrete mund të mbështesë Rusia? Ne kemi theksuar vazhdimisht se do të pranojmë çdo zgjidhje që i përshtatet Serbisë, pikë”, ka thënë Lavrov pas takimit që pati në Moskë me ministrin e Jashtëm të Serbisë, Ivica Daçiq.

Nga ana e tij, ministri serb Daçiq tha se u bisedua edhe për takimin mes presidentin rus, Vladimir Putin dhe atij të Serbisë, Aleksandar Vuçiq që do të zhvillohet në kuadër të forumit “Brezi dhe Rruga”, i cili mbahet më 25 deri më 27 prill në Kinë.

“Serbia nuk është në gjendje të mbrojë interesat e vendit pa ndihmën e Rusisë”, deklaroi Daçiq.

Ai theksoi se Serbia nuk do të ndërmarrë asnjë veprim për zgjidhjen e çështjes së Kosovës pa konsultime me Rusinë.

Rusia është një aleate e Serbisë në raport me çështjen e Kosovës. Kur në muajin janar vizitoi Serbinë, presidenti i Rusisë, Vladimir Putin tha se Moska mbështet çdo zgjidhje mes Prishtinës dhe Beogradit që është në pajtim me rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit.

Takimi i dytë për këtë vit ndërmjet presidentit rus Putin dhe atij serb Vuçiq që do të zhvillohet në Kinë, pritet të ketë në fokus edhe çështjen e Kosovës.

Këtë e konfirmoi të martën, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq.

Takimi Vuçiq-Putin mbahet dy ditë para se në Berlin të takohen udhëheqësit e Kosovës dhe Serbisë në kuadër të një iniciative të dy vendeve evropiane, Gjermanisë dhe Francës për të gjetur një zgjidhje e cila do të zhbllokonte procesin e dialogut mes dy vendeve si dhe përafrimin e qëndrimeve për një marrëveshje gjithëpërfshirëse ligjërisht obliguese për të dyja vendet.

Arritjen e një marrëveshjeje po e kërkon me ngulm edhe administrata amerikane.

Dodik: Republika Sërpska të shpallë pavarësinë, nëse Kosova fiton ulëse në Kombet e Bashkuara

Anëtari i Presidencës trepalëshe të Bosnje dhe Hercegovinës, Milorad Dodik, tha se Republika Sërpska në Bosnje duhet të shpallë pavarësinë, nëse Kosova fiton ulëse në Kombet e Bashkuara.

“Ne jemi të ndarë tashmë, por kjo nuk është shpallur. Bosnja është një shoqëri plotësisht e ndarë. Shteti nuk funksionon, por ka njëfarë imagjinate”, tha Dodik për gazetën beogradase Veçernje Novosti.

Ai tha se në zhvillimet gjeopolitike dhe rajonale do të krijohet momenti kur bashkimi i Republikës Sërpska me Serbinë do të jetë i mundur dhe shtoi se ai do ta përshpejtojë këtë proces aq sa mundet.

“Nuk kam dilema se bashkimi do të ndodhë, veçse druaj që unë, apo dikush tjetër, mos ta humbasim këtë moment”, tha Dodik.

Ai shtoi se Bosnja “nuk do të zgjaste as dy ditë po të mos ishin të huajt”.

Republika Sërpska së bashku me Federatën Myslimano-Kroate janë dy entitete që përbëjnë Bosnje e Hercegovinën.

Ky vend është ndarë kështu me Marrëveshjen e Dejtonit, e cila i ka dhënë fund luftës në Bosnje në vitet 1990.

Dodik, nacionalist serb, ka fituar ulëse në Presidencën trepalëshe në zgjedhjet e tetorit të kaluar.

Dy anëtarët e tjerë të Presidencës janë Shefik Xhaferoviq dhe Zhelko Komshiq.

Në Beograd pritet të organizohet protestë kundër Vuçiqit

Mijëra protestues pritet të marrin pjesë në protestën e sotme në Beograd, e cila, siç shpresojnë organizatorët e saj, do të jetë protesta më e madhe.

Protestuesit në Serbi për muaj të tërë po organizojnë protesta kundër presidentit, Aleksandar Vuçiq.

Protesta e sotme organizohet nga një koalicion i 30 grupeve të opozitës, ku përfshihen parti politike dhe aktivistë. Gjatë ditës së sotme, protesta të ngjashme pritet të organizohen edhe në qytete të tjera të Serbisë.

Që prej dhjetorit të vitit të kaluar, serbët kanë protestuar në rrugët e Beogradit dhe qytete tjera, kundër, siç janë shprehur sundimit autokratik të Vuçiqit, që sipas tyre ka arritur kufizimin e lirisë së mediave në vend.

Protestat nisën në dhjetor, pasi lideri opozitar Borko Stefanoviq ishte rrahur brutalisht nga sulmues të maskuar.

Vuçiq ishte tallur me protestuesit, duke thënë se ai nuk do të plotësojë kërkesat e tyre “edhe nëse pesë milionë njerëz protestojnë”.

Që atëherë, kundërshtarët e Qeverisë, çdo të shtunë kanë protestuar nën sloganin “1 nga 5 milionë”.

Protestuesit po ashtu kanë shprehur zemërimin e tyre ndaj transmetuesve shtetëror RTS dhe RTV. Muajin e kaluar, një grup protestuesish hyri në ndërtesën e RTS, duke kërkuar që t’iu lejohet që të lexojnë kërkesat e tyre në një transmetim direkt televiziv. Por policia i largoi protestuesit nga televizioni publik.

Vuçiq, ka tentuar që ta paraqes vetes si një reformator pro-Bashkimit Evropian, teksa kërkon që të mbajë marrëdhënie të mira, me aleaten tradicionale, Rusinë.

Liderët e Ballkanit Perëndimor ftohen në takim joformal në Berlin

Berlini pritet të jetë vendtakimi i radhës së liderëve nga vendet e Ballkanit Perëndimor. Takimi është paralajmëruar të jetë joformal dhe se përveç udhëheqësve tjerë, aty janë ftuar edhe liderët e vendeve si Kosova, Serbia dhe Shqipëria. Nikoqirë të takimit, pritet të jenë kancelarja gjermane, Angela Merkel si dhe presidenti francez, Emmanuel Macron.

Deri tani, këtë takim të thirrur në Berlin e ka konfirmuar presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq. Gjatë një konference për media në Beograd, Vuçiq ka deklaruar se do të shkojë në Berlin, ku pritet të takojë edhe udhëheqësit e Kosovës dhe Shqipërisë, por ka nënvizuar se nuk pret asgjë nga ai takim.

“Me 29 prill, në Berlin do të kemi takime. Unë do t’i kem disa takime edhe me 30 prill. Pra, nga Serbia jemi ftuar unë dhe (v.j. kryeministrja serbe) Ana Bërnabiq, janë ftuar të gjithë të tjerët dhe veçanërisht janë ftuar Thaçi dhe Haradinaj”, ka thënë Vuçiq.

Pas zgjidhjes së çështjes së emrit ndërmjet Maqedonisë së Veriut dhe Greqisë, Gjermania dhe Franca kanë ofruar në disa raste ndihmën e tyre për mundësinë e gjetjes së zgjidhjes për problemet ndërmjet Serbisë dhe Kosovës.

Ndërsa ka konfirmuar pjesëmarrjen në këtë takimin joformal në Berlin, Vuçiq ka deklaruar se përderisa është në fuqi taksa doganore prej 100 për qind, të cilën Qeveria e Kosovës e ka vendosur për importet nga Serbia, ai nuk do të kthehet në tavolinën e bisedimeve në Bruksel, ku zhvillohet dialogu politik ndërmjet Kosovës dhe Serbisë nën lehtësimin e BE-së.

Qeveria e Kosovës ka vendosur këtë taksë në nëntor të vitit të kaluar në importet e Serbisë dhe Bosnjës, derisa autoritetet serbe e kanë përdorur këtë masë si arsyetim për mosvazhdim të dialogut me Kosovën.

Ish-presidenti rumun Iliesku akuzohet për krime kundër njerëzimit

Ish-presidenti rumun Ion Iliesku u akuzua zyrtarisht të hënën për krime kundër njerëzimit nga kryeprokurori i vendit.

Akuzat janë përfundimi i një hetimi mbi revolucionin kaotik dhe të përgjakshëm antikomunist të vitit 1989.

89 vjeçari Iliesku, ka thënë në mënyrë të përsëritur se është i pafajshëm. Ai gëzonte mjaft popullaritet pas revoltës kundër diktatorit Nikolae Çaushesku, i cili u rrëzua dhe u ekzekutua në dhjetor 1989. Por në këtë proces gjetën vdekjen qindra njerëz dhe kundërshtarët e Ilieskut e akuzojnë atë se ia grabiti revolucionin popullit.

Aktakuza zyrtare ngrihet pasi prokurorët e akuzuan Ilieskun dhjetorin e kaluar si ideator i krijimit të një grupi në dhjetor 1989, për të fituar pushtet dhe legjitimitet politik.

Prokurorët thanë se grupi, duke përdorur deklarata të ndryshme dhe televizionin, u angazhua në “veprimtari të gjera dhe komplekse mashtruese për diversion dhe dizinformim”, pas ikjes së Çausheskut nga kryeqyteti më 22 dhjetor 1989.

Iliesku u konfirmua si president i përkohshëm nga parlamenti në shkurt 1990 dhe dha dorëheqjen në vitin 2004.

Kritikët brenda dhe jashtë vendit e akuzojnë Ilieskun dhe politikanë të tjerë kryesorë se janë përpjekur për të bllokuar reformat si dhe të ruajnë trashëgiminë politike dhe elitën sunduese të sistemi komunist.

Emigrantët në Greqi sërish protesta

Pas përhapjes së lajmeve në rrjetet sociale se emigrantëve do t’u hapen kufijtë evropianë, emigrantët në rajonin e Selanikut kanë filluar të mblidhen sërish para Kampit Anagnostopuli në Divata, raporton Anadolu Agency (AA).

Rreth 500 emigrantë, përfshirë gra dhe fëmijë, janë përballur me intervenimin e policisë për shkak të tentativës së tyre për t’u nisur drejt kufirit të Maqedonisë së Veriut.

Si pasojë e intervenimit ka ndodhur një përleshje mes refugjatëve dhe policisë.

Policia ka ndërhyrë me gaz lotsjellës dhe shok-bomba, ndërsa migrantët janë kundërpërgjigjur me gurë dhe shkopinj.

Pas përhapjes së lajmeve në rrjetet sociale se migrantëve do t’u hapen kufijtë evropianë, migrantët në rajonin e Selanikut kanë filluar të mblidhen sërish para Kampit Anagnostopuli në Divata. ( Ayhan Mehmet – Anadolu Agency )

“Jemi të gatshëm të përballemi me presionin në rritje që është në kufirin jugor”, deklaroi sot ministrja e Mbrojtjes së Maqedonisë së Veriut, Radmilla Shekerinska.

Ndërsa, të premten, ministri i Punëve të Brendshme i Maqedonisë së Veriut, Oliver Spasovski, tha se siguria në kufirin jugor është rritur, dhe se po marrin informacione të përditshme nga kolegët grekë mbi situatën në kampet greke.

Migrantët edhe dje ishin mbledhur para kampit, ku kishin ndodhur përleshje, si pasojë e së cilës tre policë ishin lënduar, kurse një person ishte arrestuar.

Ndryshe, shumë migrantë vazhdojnë të jetojnë në kushte të vështira në kampet nëpër Greqi, pasi vendi në vitin 2016 mbylli kufijtë në “rrugën e migrantëve”.

Kohë pas kohe, Greqia bëhet skenë e tensioneve midis migrantëve që kërkojnë të kalojnë në vendet e Evropës dhe policisë që pengon tentativat e tilla.

Historiani Oliver Jens Schmitt: Vuçiq dhe Rama, dy sundimtarë autoritarë, po përpiqen të përfitojnë kapital politik nga konflikti mes Kosovës dhe Serbisë

Mbi diskutimet mes Aleksandar Vuçiqit dhe Edi Ramës mbi zgjidhjen e konfliktit shekullor mes serbëve dhe shqiptarëve dhe motivet e tyre.

Oliver Jens Schmitt: Të dy palët i fryjnë kësaj çështjeje, sepse duan të përfitojnë kapital politik. Kjo është një taktikë e moçme dhe e njohur për të gjeneruar vëmendje ndërkombëtare dhe për të siguruar përkrahje nga jashtë dhe brenda. Që të dy (Rama dhe Vuçiq) në vendet e tyre me të drejtë kontestohen si sundimtarë autoritarë, të cilët pezullojnë strukturat demokratike dhe mediat e lira. Ndërkohë një pjesë e popullsisë e ka vërejtur se çfarë duan të fshehin parullat nacionaliste në këtë kontekst.

Mbi çështjen se nga kur ekzistojnë shqiptarët dhe serbët.

Oliver Jens Schmitt: Nacionalistët në të dy anët nisen nga ajo se të dy kombet kanë ekzistuar përherë kështu siç ekzistojnë sot. Shkencëtarët postmodernë perëndimorë, ndërkaq, duan ta dekonstruktojnë këtë të ashtuquajtur primordializëm. Sipas mendimit të tyre kombet janë prodhim i të kaluarës së afërt. Gjërat mbase janë më të ndërlikuara: me gjasë shqiptarët qëmoti e kanë perceptuar veten si grup i veçantë, sepse gjuha e tyre dallon aq shumë nga ajo e fqinjëve të tyre. Në Ballkan përkatësia fetare ka pasur përherë një rëndësi të madhe. Një bashkësi krijohej dhe bëhej e dukshme me shkuarjen në kishë apo në xhami. Ortodoksët sllavë të jugut në Kosovë përherë i kanë vizituar kishat e ritit ortodoks dhe atje janë socializuar në kuptimin kulturor. Pretendimi se shumica e shqiptarëve janë myslimanë, ndërsa serbët përherë paskëshin qenë ortodoksë, shikuar historikisht është e pavërtetë. Sepse në Mesjetë shumica e shqiptarëve në Kosovë ndiqte ritin fetar ortodoks, gjithashtu edhe serbët kaluan në fenë islame. Një nacionalizim i këtyre përkatësive të ndërlikuara ndodhi tek në çerekun e fundit të shekullit të ’19. Domethënë: gjithsesi ka shqiptarë dhe serbë. Por varësisht nga epokat këto nocione kanë domethënie për gjëra të tjera.

Mbi narrativin se konflikti mes serbëve dhe shqiptarëve është i vjetër.

Oliver Jens Schmitt: Në kuptimin nacional-politik narrativi mbi «konfliktin e vjetër» shfaqet në mënyrë të theksuar me Krizën e Madhe të Orientit (1876-1878). Më parë interesat serbe përqendroheshin në Bosnjë. Tek kur Bosnja u pushtua nga Austro-Hungaria më 1878, Serbia qe e shtyrë të dalë nga kjo situatë duke ndërruar planet ekspansioniste të orientohet drejt jugut, ndonëse edhe atëherë serbo-ortodoksët në Kosovë përbënin vetëm një pakicë të popullsisë.

Mbi përfytyrimet që dy popujt kanë për njëri tjetrin.

Oliver Jens Schmitt: Nga njëra anë aktivistët nacionalë serbë i shihnin shqiptarët si «racë më të ulët», por nga ana tjetër edhe si popullsi që ishte e integrueshme në kombin serb. Kjo duket paradoksale. Por teza e arnautashëve, sipas së cilës shqiptarët na qenkan serbë të islamizuar dhe albanizuar, nuk ishte jotipike për Ballkanin. Pretendimi se tjetri në të vërtetë i takon grupit tënd dhe përmes edukimit vetëm duhet të kthehet në identitetin e «vërtetë» e përcakton nacionalizmin në rajon deri më sot – dhe jo vetëm nacionalizmin serb. Meqë ky projekt dështoi, në rastin serb u miratua varianti racist kundër shqiptarëve.

Mbi burimin e racizmit serb ndaj shqiptarëve.

Oliver Jens Schmitt: Në shekullin e ’20 në Ballkan është filluar me furi të tejkalohet trashëgimia perandorake. Ky proces zgjat deri më sot. Projekti nacional serb dëshiron ta harrojë trashëgiminë perandorake, pra atë habsburgase dhe osmane. Në përfytyrimin e Serbisë shqiptarët përfaqësojnë perandorinë e osmanëve. Kjo ka të bëjë edhe me atë se në kohën osmane serbët as që kanë parë me sytë e tyre turq të vërtetë. Përfaqësuesit e Perandorisë Osmane në trevat e banuara me serbë rëndom kanë qenë boshnjakë apo shqiptarë të islamizuar. Vetë shqiptarët kanë një raport të tensionuar ndaj trashëgimisë osmane. Politika e jashtme neoosmane e Turqisë po u qepet shqiptarëve myslimanë duke ua kujtuar pozitën e rëndësishme në Perandori. Nga ana tjetër Lëvizja Kombëtare Shqiptare është themeluar duke u distancuar nga Perandoria Osmane dhe projekti nacional shqiptar bazohej në europianizimin dhe sekularizimin e kombit me shumicë myslimane.

Mbi çështjen se a dihet sa shqiptarë ortodoksë kanë jetuar në Kosovë në shekullin e ‘19.

Oliver Jens Schmitt: Sa i përket numrit nuk mund të kemi përgjigje. E sigurt është se pjesë e ortodoksëve krahas sllavëve ishin edhe arumunët dhe se në Prizren në periudhën e vonshme osmane kishte konflikte mes dy grupeve. Në shekullin e ’15, ndërkaq, regjistrat tatimorë osmanë tregonin se shumica dërmuese e shqiptarëve të Kosovës në Mesjetë kanë qenë ortodoksë. Përmes kalimit në islam nga njëra anë dhe përmes akulturimit gjuhësor në miljeun ortodoks nga ana tjetër numri i tyre ra. Por këto procese u zhvilluan nën apo jashtë perceptimit të prodhuesve të burimeve të pakëta, që i kemi në dispozicion. Administrata osmane thjesht nuk interesohej për procese etnike. Myslimanët dhe të krishterët ishin kategori tatimore, për këtë arsye ato edhe u regjistruan kësisoj nga administrata.

Mbi dhunën në Kosovë gjatë shpërbërjes së Perandorisë Osmane.

Oliver Jens Schmitt: Më 1912 pasoi pushtimi serb i Kosovës gjatë Luftës së Parë Ballkanike. Mes viteve 1918 dhe 1927 pati një luftë guerile shqiptare kundër pushtimit të dytë serb. Më 1945 sërish ndodhi lufta gjatë integrimit të tretë të dhunshëm të rajonit në Serbi, kësaj radhe në kuadër të Jugosllavisë komuniste. Mes viteve 1945 dhe 1966 pasoi politika represive e Serbisë ndaj popullsisë shumicë shqiptare. Si në fund të viteve ’30 ashtu edhe nën Titon deri më 1953 Jugosllavia u përpoq t’i detyrojë shqiptarët të emigrojnë në Turqi. Shifrat e sakta vështirë mund të sigurohen, por mes viteve 1918 dhe 1953 mund të jenë larguar nën presion në drejtim të Lindjes gjithsej 200 mijë shqiptarë. Edhe serbët kanë historinë e tyre të emigrimit të detyruar. Natyrisht më 1941 shqiptarët nuk i dëbuan serbët e Kosovës, por kolonët serbë, të cilët shteti jugosllav i kishte dërguar në Kosovë. Dhe largimi i serbëve pas vitit 1945 ndodhi në radhë të parë për arsye ekonomike: Kosova ishte streha më e varfër e Jugosllavisë dhe standardi jetësor në Serbi ishte dukshëm më i lartë. Këtë emigrim nacionalistët serbë në atmosferën tejet të emocionalizuar të viteve ’80 e interpretojnë si pjesë të një gjoja plani gjenocidial shqiptar.

Mbi Edi Ramën dhe deklaratat e tij gjithnjë e më të shpeshta për «Shqipërinë e Madhe».

Oliver Jens Schmitt: Është e çuditshme se si Rama po shfaqet si lider i të gjithë shqiptarëve dhe po e lë anash qeverinë e Kosovës. Me këtë sjellje ai po përpiqet të fitojë prestigj në botën e jashtme dhe në politikën e brendshme. Por ai qeveris një vend nga i cili – sipas anketave – dëshiron të largohet shumica e popullsisë. Një vend që është bërë prodhuesi më i rëndësishëm i kanabisit në Europë dhe ku krimi i organizuar me gjasë ka futur në rrjetin e vet dy ministra të brendshëm – vëllai i ministrit Fatmir Xhafaj, i cili befas dha dorëheqje në tetor, tashmë është dënuar, ndërsa kundër ish-ministrit të brendshëm Saimir Tahiri së fundi ka filluar procesi gjyqësor. Kundër stilit autoritar të udhëheqjes me javë kanë protestuar studentët, por gati askush nuk raporton për këtë. Për shkak të dijes tejet të kufizuar të Perëndimit mbi Shqipërinë, Rama mund ta drejtojë vendin si një Blackbox. Në Perëndim ai po portretohet si artist dhe intelektual.

(Marrë me shkurtime nga «Der Standard». Përktheu nga gjermanishtja: E. Robelli)

Nis procesi i funksionalizimit të aeroportit të ri në Stamboll

Funksionalizimi i Aeroportit Ndërkombëtar të Stambollit pritet të përfundojë brenda 45 orëve.

Transferimi nga Aeroporti Ndërkombëtar Ataturk, në Aeroportin e ri të Stambollit, i cili ka vlerën e 8 miliardë dollarëve, ka nisur në orët e para të mëngjesit të së premtes.

Ministria e Transportit ka thënë se ky proces pritet të kompletohet më 7 prill.

Trafiku ajror do të ndalet në të dyja aeroportet për 12 orë, duke nisur më 6 prill, derisa pritet që edhe disa autostratda të mbyllen gjatë kësaj kohe.

Kompanitë ndërkombëtare pritet të rinisin fluturimet nga objekti i ri në mesnatën e 6 prillit.

Kompania e këtij shteti, Turkish Airlines, ka thënë se do të transferojë rreth 50 000 tonë pajisje, ndërkohë që rreth 1 800 persona janë angazhuar për procesin e bartjes.

Aeroporti i ri, në anën evropiane të Stambollit është inauguruar nga presidenti turk, Recep Tayyip Erdogan më 29 tetor.

Hapja zyrtare është shtyrë tre herë për shkak të punimeve.

Ky aeroport planifikohet t’iu shërbejë rreth 200 milionë pasagjerëve brenda një viti deri më 2027.

Përveç tij, edhe aeroporti, Sabiha Gokcen, që gjendet në anën aziatike, do të vazhdojë të jetë i hapur në Stamboll.