VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Ambasada e Turqisë në Shkup dënon qëndrimin e Gjergj Dedajt

By | August 16, 2019
blank

Komentet

blank

Maqedonia e V. – Mijëra shqiptarë në pritje të miratimit të Ligjit për shtetësinë

Një protestë e shqiptarëve në Shkup të Maqedonisë së Veriut. Fotografi nga arkivi.

Në Kuvendin e Maqedonisë së Veriut, të enjten është vendosur në procedurë parlamentare miratimi i ndryshimeve në Ligjin për shtetësinë, që është propozuar nga opozita shqiptare, që përbëhet nga Alternativa dhe Aleanca për Shqiptarët.

Ndryshimet e këtij ligjit të diskutueshëm tani një kohë të gjatë synojnë zgjidhjen e problemit të mijëra qytetarëve, kryesisht shqiptarë, të cilët edhe 30 vjet nga pavarësia e Maqedonisë së Veriut, nuk kanë arritur të pajisen me shtetësi.

Por ky propozim-ligj që mbështetet edhe nga partitë në pushtet, Lidhja Social Demokrate (LSDM) e kryeministrit Zoran Zaev, Bashkimi Demokratik për Integrim (BDI) e Ali Ahmetit, që bën pjesë në koalicionin qeverisës, ka nxitur reagime të shumta nga partitë opozitare maqedonase.

Opozita maqedonase ka paralajmëruar se do ta bllokojë ligjin në forma të ndryshme, pasi ka thënë se është antikushtetues. Opozita argumenton se përmes këtij ligji synohet pajisja me shtetësi, pa asnjë kriter, e mijëra personave të tjerë, që mund të ndryshojnë edhe përbërjen etnike të vendit, duke aluduar në shqiptarët.

Skënder Rexhepi, kryetar i Grupit Parlamentar i opozitës shqiptare, thotë se me këtë propozim-ligji synohet të zgjidhet një problem jetësor i mijëra shqiptarëve të cilët sigurimi i shtetit, sipas tij, i kishte shpallur të rrezikshëm duke ua mohuar edhe të drejtat me elementare për jetë.

“Ligji i cili aktualisht është në fuqi, është në dëm të qytetarëve të cilat kanë problem me pajisjen me shtetësi, e të cilët jetojnë në kushte mizore në këtë shtet. Sigurimi i ka lënë mijëra njerëz pa shtetësi deri sot, duke i karakterizuar ata si të rrezikshëm për shtetin, pavarësisht se kanë bërë edhe nga 70 vjet jetë këtu”, ka deklaruar Rexhepi.

Kryeministri Zoran Zaev, njëherësh kryetar i LSDM-së, thotë se propozimi parasheh lehtësira, përfshirë dhe përvojat evropiane për personat që kanë probleme gjatë marrjes së shtetësisë.

“Me ligjin e ri vetëm se zgjerohen kriteret dhe lehtësohen procedurat që këta njerëz të mund të pajisjen me shtetësi. Janë rreth 15 apo 16 kritere të reja, në bazë të procedurës mbi ndryshimet e fundit në Ligjin për shtetësi në vitin 2004. Në kuadër të propozim-ligjit kemi përfshirë edhe rregullativën evropiane sesi mund të jepet shtetësia në raste të ndërlikuara që nuk e arritën këtë të drejtë në procedurën normale”, ka deklaruar kryeministri Zaev.

Ligji parashihet të miratohet me procedurë të shpejtuar dhe “Yll Evropian”, një procedurë që mundëson miratimin e ligjit brenda disa ditësh.

Pikërisht forma e tillë e miratimit të ligjit, ka bërë partitë opozitare maqedonase, VMRO-DPMNE-në dhe “E Majta” të paralajmërojnë bllokimin e tij përmes formave të ndryshme. VMRO-ja këtë po e bën përmes ndërhyrjeve procedurale, ndërsa “E Majta” me amendamente.

“Ne do të bllokojmë kuvendin për të detyruar pushtetin që të heqë dorë nga miratimi i këtij ligji, pasi ka për qëllim që në mënyrë artificiale të pajisë me shtetësi rreth 70 apo 80 mijë persona. Ky ligji nuk guxon të kalojë. Ne tashmë kemi dorëzuar edhe një propozim tonin, me të cilin parashihen dënime me burg për çdokënd që keqpërdor procedurën e shpejtuar për miratimin e ligjeve, siç po ndodh edhe në rastin konkret me Ligjin për shtetësinë”, ka deklaruar deputeti i partisë ”E Majta”, Borisllav Krmov.

Opozita shqiptare veprimin e opozitës maqedonase e quan të turpshëm.

“Është e turpshme për këta deputetë, që një pikë kaq të rëndësishme për qytetarët, e kanë kaluar në banalitet. Nuk është në rregull që deputetët e VMRO-së të vazhdojnë me ndërhyrje procedurale për të penguar miratimin e Ligjit për shtetësinë ndërsa nesër dalin dhe kërkojnë vota nga qytetarët shqiptarë. Kjo është tallje nëse mendoni se ne nuk e dimë qëllimin tuaj”, ka deklaruar Skënder Rexhepi, kryetar i Grupit Parlamentar i opozitës shqiptare.

blank

Mbetet në fuqi dënimi për ish-kryeprokuroren e Maqedonisë së V.

Isuf Kadriu

Gjykata e Apelit në Shkup la në fuqi dënimin me 7 vjet burg për ish-kryeprokuroren speciale, Katica Janeva, dhe 9 vjet burg për Bojan Jovanovskin, i njohur si Boki 13, pronor joformal i televizionit “1TV”.

Dënimet e tyre lidhen me aferën e njohur si “Reket”.

Janeva dhe Jovanovski janë shpallur fajtorë për marrje të 1.5 milion eurove ryshfet nga biznesmeni Orce Kamçev, për t’i mundësuar atij lehtësime në një proces gjyqësor që zhvillohej kundër tij.

Jovanovskin, aktakuza e ka ngarkuar për veprën penale “marrje të shpërblimit për ndikim të paligjshëm dhe pastrim parash”, kurse Janevën për “shpërdorim të detyrës, të pozicionit dhe të autoritetit si prokurore speciale publike”.

Të dy aktualisht janë në arrest shtëpie, por tani që vendimi ka marrë formën e prerë, ata do të duhet të shkojnë në burg.

Ata mund të ankohen në Gjykatën Supreme, por, sipas ligjit, kjo nuk do të mund të evitojë shkuarjen në burg menjëherë.

Ish-kryeprokurorja speciale, Janeva, është arrestuar më 21 gusht të vitit 2019, pasi në opinion kanë dalë dëshmi për përfshirjen e saj në aferën e njohur si “Reketi”.

Ajo ishte emëruar në krye të Prokurorisë Speciale menjëherë pas themelimit të saj në vitin 2015.

Kjo prokurori ishte themeluar për të hetuar aferën e përgjimeve, që ishte zbuluar nga kryetari i Lidhjes Social-Demokrate, Zoran Zaev, në vitin 2013.

Zaev, tani kryeministër i Maqedonisë së Veriut, atëbotë ka qenë në opozitë.

Prokuroria Speciale kishte iniciuar shumë vepra penale kundër ish-zyrtarëve të Qeverisë së kaluar, që drejtohej nga Nikolla Gruevski, por përfshirja e Janevës në aferën korruptive ka prishur imazhin e kësaj prokurorie, duke çuar në shurjen e saj.

Lëndët e saj gjyqësore kanë kaluar në prokurorinë e rregullt, por shumë prej tyre ende nuk kanë marrë epilog gjyqësor.

blank

Maqedoni e Veriut, kreu i BFI-së mesazh urimi për festën e Kurban Bajramit

Shkup

Kreu i Bashkësisë Fetare Islame (BFI) të Maqedonisë së Veriut, Shaqir Fetahu, uroi besimtarët myslimanë të vendit dhe bashkatdhetarët për festën e Kurban Bajramit, transmeton Anadolu Agency (AA).

Në mesazhin e tij, Fetahu përmes “urimeve të përzemërta” lutë Allahun Fuqiplotë në këtë Festë të bekuar “t’i pranojë lutjet tona, kurbanët tonë dhe ibadetet tona, ta forcojë paqen në botë, ta largojë të keqen në mes njerëzve, t`na dhuroi durim në sprovat e kësaj jete”.

Ai gjithashtu shprehet se festa e Kurban Bajramit sjell gëzime të mëdha në familjet dhe mbarë muslimanët në vend dhe më gjerë.

“Kurban Bajrami është Festë e madhe sepse në vete përmban shumë dimensione historike dhe shoqërore me domethënie të jashtëzakonshme për njerëzimin në përgjithësi, e për besimtarët në veçanti”, thuhet në urimin e kreut të BFI-së.

Fetahu gjithashtu thotë se gjatë ditëve të Kurban Bajramit realizohet detyra e therjes së kurbanëve që paraqet porosinë kryesore për afirmimin dhe forcimin e dinjitetit njerëzor.

“Festa e Kurban Bajramit është festë e gëzimit të madh sepse me aktin e therjes të kurbanit, besimtari e ngrit veten lartë duke shfaqur bindjen e vërtetë në një Zot, dhe kultivon moral të lartë, mbisundon epshin dhe emocionet. Me këtë sakrificë për hirë të Zotit synojmë të mbisundojmë ndaj materiales dhe epsheve tona”, thuhet në urim.

Kreu i BFI-së gjithashtu thotë se festa e Kurban Bajramit formon ambientin e paqes dhe tolerancën në mes njerëzve, është festë e afrimit në mes njerëzve, kujdesit ndaj të varfërve, shtrirja e dorës së pajtimit.

blank

Akademiku Muhiç: Gjenocidi nuk ‘ndodhi’, ai ishte i organizuar

Forumi i Boshnjakëve të Maqedonisë në Shkup organizoi një takim komemorativ për viktimat e gjenocidit në Srebrenicë, raporton Anadolu Agency (AA).

Takimi filloi me një minutë heshtje dhe lutje për viktimat, ndërsa të pranishëm ishin akademiku Ferid Muhiç; kryetari i Komunës së Çairit, Visar Ganiu; kryetari i Komunës së Petrovecit, Borçe Mitevski; deputetë boshnjakë nga parlamentet e Maqedonisë së Veriut dhe Kosovës, si dhe përfaqësues të organizatave joqeveritare.

Në fjalën e tij, akademiku Ferid Muhiç theksoi rëndësinë e përkujtimit të gjenocidit në Srebrenicë, duke theksuar gjithashtu edhe minimizimin që tentohet t’i bëhet kësaj ndodhie.

“Këtu dua ta sqarojmë një çështje që minimizon atë problem të përgjegjësisë dhe në një mënyrë e shndërron gjenocidin në fenomen natyror, katastrofë, kataklizmë. ‘Ndodhi gjenocidi’. Nuk ndodhi! Si nuk ndodhi, çfarë flas unë tash? Po them se nuk ndodhi ashtu siç ndodhin gjërat, si katastrofat, si vërshimet, si tërmetet, si zjarret, si cunami. Këto (katastrofa) ndodhin, ky (gjenocidi) nuk ndodhi, ky është i organizuar, i paramenduar, i projektuar”, tha Muhiç.

 

Ai u shpreh kundër edhe përdorimit të termit “pësuan” kur flitet për viktimat e gjenocidit.

“Në gjenocid kanë ‘pësuar’ 8.372 (persona). Nuk kanë pësuar, askush nuk ka pësuar! Ata janë vrarë! (Njerëzit) pësojnë në termet, në cunami, në zjarr. Këta janë vrarë me qëllim dhe me vetëdije”, theksoi ai.

Fjalim kishte edhe kryetari i Komunës së Çairit, Visar Ganiu, i cili foli rreth bashkëjetesës mes të gjitha përkatësive etnike në komunën e udhëhequr nga ai, duke shtuar se këtë ia ka përcjellë edhe autoriteteve boshnjake gjatë vizitës së tij të fundit në Sarajevë.

 

“Gjatë qëndrimit tim atje, informova anëtarin e presidencës së Bosnje e Hercegovinës, Shefik Xhaferoviç, se së shpejti do ta përurojmë memorialin e përkushtuar për Srebrenicën, i cili do të gjendet në zemër të komunës sonë. Ai më falënderoi që përmes këtij gjesti do të japim kontribut të rëndësishëm në ruajtjen e kujtimit për viktimat e gjenocidit në Srebrenicë”, u shpreh Ganiu.

Fjalim të ngjashëm kishte edhe kryetari i Komunës së Petrovecit, Borçe Mitevski, komunë në të cilën banojnë një numër i theksuar i boshnjakëve.

Gjithashtu, fjalime kishin edhe deputetë boshnjakë nga Kosova, të cilët theksuan rëndësinë e rezolutës për dënimin e gjenocidit në Srebrenicë, të miratuar së fundmi në Kuvendin e Kosovës.

blank

Shkup, vendoset memorial kushtuar viktimave të gjenocidit të Srebrenicës

Sot në Shkup u mbajt Marshi tradicional i Paqes, me të cilin qytetarë nga etni të ndryshme të Republikës së Maqedonisë së Veriut shënuan 11 Korrikun – Ditën e Përkujtimit të Viktimave të Gjenocidit të Srebrenicës, raporton Anadolu Agency (AA)

Organizatori i marshit ishte Komuna e Çairit në bashkëpunim me komunitetin boshnjak, ndërsa kryetari i kësaj komune, Visar Ganiu, theksoi se kjo komunë është një shoqëri multietnike ku banojnë shumë boshnjakë dhe se kjo ngjarje është e rëndësishme për bashkëjetesë dhe të ardhme të përbashkët në këtë komunë.

blank

Në kuadër të përvjetorit të Srebrenicës, në parkun e Çairit është vendosur po ashtu memorial kushtuar viktimave të gjenocidit.

“Ky memorial do të qëndrojë këtu në zemër të komunës sonë dhe të gjithë do të mund ta vizitoni atë. Do të ketë pistën e vet. I rrethuar me gjelbërim, ai do të mbajë simbolikën e tij, nedrim për viktimat e gjenocidit të Srebrenicës”, tha Ganiu.

blank

Gjatë aktivitetit, organizatorët dhe pjesëmarrësit vunë lule pranë memorialit.

Kryetari Ganiu shtoi se në të ardhmen e afërt, në prani të autoriteteve boshnjake nga Maqedonia e Veriut, si dhe nga Bosnjë dhe Hercegovina, një monument do të zbulohet në komunën e Çairit në kujtim të viktimave të gjenocidit.

blank

blank

Gjykata Supreme në Shkup shqyrton ankesën për rastin e Kumanovës

Në Maqedoninë e Veriut ka pasur protesta kundër verdiktit për rastin e Kumanovës. Nëntor, 2017.

Isuf Kadriu

Gjykata Supreme e Maqedonisë së Veriut nisi të mërkurën seancën publike lidhur me ankesën e palës mbrojtëse ndaj gjykimit të 33 personave për rastin e Kumanovës.

Më 9 dhe 10 maj të vitit 2015, në Kumanovë kishte ndodhur një përleshje e armatosur mes forcave maqedonase të sigurimit dhe një grupi që prezantohej si ish-Ushtria Çlirimtare Kombëtare.

Gjatë luftimeve që zgjatën dy ditë, ishin vrarë tetë pjesëtarë të policisë dhe dhjetë anëtarë të grupit të armatosur, që ishte pozicionuar në Lagjen e Trimave në këtë qytet, për t’u tërhequr autoriteteve vëmendjen për, siç është thënë, shkeljen e të drejtave të shqiptarëve.

Për veprën penale “terrorizëm”, Gjykata Penale e Shkupit, më 2 nëntor të vitit 2017, shtatë persona të grupit i dënoi me burg të përjetshëm, 13 u dënuan me nga 40 vjet burg, gjashtë me nga 20, një me 18, dy me nga 14, dy të tjerë me nga 13 dhe dy me nga 12 vjet burg.

Shumica e grupit të gjykuar janë shtetas të Kosovës.

Në korrik të vitit 2019, vendimi u konfirmua edhe nga Gjykata e Apelit.

Pala mbrojtëse tani kërkon përsëritjen e gjykimit, për shkak të, siç thotë, shkeljes së procedurës së gjykimit dhe mosrespektimit të kërkesës për paraqitjen e më shumë dëshmitarëve, përfshirë drejtuesit e lartë të policisë sekrete, të cilët, sipas palës mbrojtëse, kanë inskenuar gjithë rastin.

Pala mbrojtëse ka kërkuar edhe hetim ndërkombëtar të rastit, pasi pretendon se gjykimi i grupit të armatosur është i motivuar politikisht dhe me prapavijë etnike.

Në vitin 2019, pas zgjedhjes president i Maqedonisë së Veriut, Stevo Pendarovski ka premtuar një rishqyrtim të ngjarjeve të Kumanovës.

Në këtë kuadër, Agjencia e Inteligjencës Shtetërore ka bërë të ditur se posedon informata se pas incidentit, mund të ketë pasur motive politike dhe financiare, por detaje të tjera nuk janë dhënë, për të mos dëmtuar, siç është thënë, procesin e hetimeve.

blank

Ish-zyrtarët e akuzuar për keqpërdorime, ende në liri

Ish-kryeministri maqedonas Nikolla Gruevski duke bërë një vizitë në burgun Sutka të Shkupit, më 2009 (Foto ilustruese nga arkivi)

 

Isuf Kadriu

Proceset gjyqësore kundër dhjetëra ish-zyrtarëve të Qeverisë së ish-kryeministrit, Nikolla Gruevski, të akuzuar nga organet e ndjekjes për keqpërdorim të detyrës zyrtare dhe vepra të tjera penale, ende nuk kanë marrë epilog, edhe pesë vjet nga nisja e hetimeve dhe e proceseve gjyqësore.

Gjykimet deri tani kanë përfunduar për ish-Ministren e Punëve të Brendshme, Gordana Jankullovska, e cila është dënuar me gjashtë vjet burgim, ish-drejtori i Policisë Sekrete, Sasho Mijallkov është dënuar për tre vepra penale, me nga 12, 8 dhe 3 vjet burgim dhe disa ish-punonjës tjerë policorë.

Ata janë funksionarët e vetëm nga Qeveria e kaluar, që janë dënuar për keqpërdorim detyre e vepra të tjera penale.

Ish-kryeministri Nikolla Gruevski, është dënuar me dy vjet burgim për blerjen e një makine luksoze në vlerë prej mbi 600 mijë eurove, por ai nuk ka vuajtur dënimin për shkak të arratisjes në Hungari.

Kundër tij po zhvillohen edhe disa procese të tjera, sikur edhe një tjetër gjykim ndaj ish-shefit të Policisë Sekrete, Sasho Miajllkov, por që u shty për shkak të siç u tha “qartësimit të dëshmive”.

Procese gjyqësore kanë nisur, por ende pa epilog edhe kundër disa ministrave tjerë të ish-Qeverisë së Gruevskit, Mile Janakievski dhe Spiro Ristovski, ndërsa hetime kishin nisur edhe për shumë të tjerë.

Epilog nuk ka as për ngjarjet e dhunshme në Kuvend, më 27 prill 2017, për çka janë akuzuar Nikolla Gruevski, ish-kryetari i Kuvendit, Trajko Veljanovski dhe shumë ish-zyrtarë të tjerë.

Drejtuesit e institucioneve gjyqësore, vonesat i kanë arsyetuar me “çështje komplekse”, siç kanë thënë, por edhe pengesa të natyrave të ndryshme, që nuk i kanë sqaruar “për të mos ndikuar në hetimin dhe gjykimin e rasteve”.

Nga Qeveria, që tani drejtohet nga socialdemokrati Zoran Zaev, gjithashtu nuk kanë komentuar, siç kanë thënë “për të mos ndikuar në punën e gjyqësorit”, por që në fillim të mandatit, Zaev kishte premtuar “se të gjithë ata që e kanë shkelur ligjin nuk do të mund t’i ikin drejtësisë”.

Temelko Ristevski, njohës i çështjeve kushtetuese, thotë për Radion Evropa e Lirë, se e gjithë kjo është pasojë e gjyqësorit joefikas dhe të politizuar.

“Nuk po shkon ashtu siç ishte planifikuar. Kemi gjyqësi joefikase, kemi arsye objektive e subjektive. Ato objektive kanë të bëjnë me keqpërdorimin e ligjit, mosdorëzimin apo mospranimin e ftesave, organizim jo të mirë të procedurës gjyqësore. Për shkak të punës jo të mirë, mund të ndodhë që lëndët edhe të vjetërsohen. Kjo është e pafalshme. Unë kam qenë gjyqtar ushtarak dhe nëse një gjykatës do të dështonte në procesin gjyqësor, kjo do të ishte e papranueshme dhe gjykatësi nuk mund të llogariste në vazhdimin e mandatit. Kemi gjyqësi joefikase, mosnjohuri të lëndëve e arsye të tjera, siç është edhe pandemia, por kjo nuk duhet të jetë arsye për dështimin e gjyqësorit”, thotë Ristevski, duke shtuar se mospërfundimi i lëndëve gjyqësore ndikon negativisht në proceset në vend, evropianizimin e vendit, kthimin e besimit të qytetarëve në gjyqësor e pasoja të tjera.

“Gjyqësia duhet të jetë më efikase, nëse duam të anëtarësohemi në BE duhet të jemi më efikas, gjyqësori duhet të jetë në krye të detyrës, duhet të garantojë sundimin e ligjit, të jetë efikas dhe i pavarur, të respektojë të drejtat dhe liritë e qytetarëve”, thotë Temelko Ristevski, njohës i çështjeve kushtetuese.

Bashkim Selmani, profesor i së drejtës penale në Universitetin e Tetovës, thotë për Radion Evropa e Lirë, se pushteti aktual ka dështuar në sigurimin e një gjyqësori të pavarur, ndryshe nga ai që ishte në qeverisjen e Nikolla Gruevskit.

Sipas Selmanit, problemi kryesor qëndron në siç thotë ai, shpikjen e nocionit të pajtimit nga ana e kryeministrit Zoran Zaev. Ai vlerëson se kjo lë dyshime sikur ka një marrëveshje mes pushtetit të tij dhe atij të kaluar për të mos u konfrontuar për qëllime të ndërsjella, që janë të dëmshme për demokracinë dhe pritjet e qytetarëve për vendosjen e sundimit të ligjit në vend.

“Ai shpiku nocionin e pajtimit që ka pasur për qëllim që pushtetet të mos ngacmohen, në kuptimin e zbardhjes së krimit dhe kriminalitetit. Ky është zemërimi më i madh, pasi nënkupton se gjyqësori ende është i varur politikisht, pasi po të zbardhen përgjegjësitë penale, atëherë do të zbardhet edhe dëmi material që i është shkaktuar qytetarëve, qoftë me borxhet publike, kthimin e parave dhe konfiskimin e pronës. Qytetarët i shohin pasuritë e paligjshme që i kanë përfituar këta njerëz dhe shumë të tjerë. Por, e keqja këtu është se kjo qeveri, nuk pati qëndrim dhe vullnet për t’u përballur me krimin”, thotë Selmani.

Ngecjet në reformimin e sistemit të drejtësisë, janë theksuar në të gjitha raportet e Bashkimit Evropian, ndërsa në rast të nisjes së bisedimeve të anëtarësimit në bllokun evropian, sundimi i ligjit dhe lufta kundër korrupsionit, pritet të jenë të parat në agjendën e bisedimeve.

blank

Bullgaria i nxjerr 5 kushtet Shkupit për çeljen e negociatave me BE-në. Zaev: Do t’i përmbushim

Ministria e Jashtme e Bullgarisë ka publikuar listën e detyrimeve që sipas tyre i ka ndërmarrë qeveria e Maqedonisë së Veriut gjatë vizitës në Sofje më 17 qershor.

Gjatë takimeve të kryeministrit Zoran Zaev me kryeministrin bullgar, Stefan Janev dhe presidentin Rumen Radev, por edhe në takimin mes dy ministrave të Jashtëm, Bujar Osmani dhe Svetlan Stoev, thuhet se Shkupi është pajtuar që të kryejë këto detyrime:

Të specifikojë në OKB se emri i shtetit vlen vetëm për shtetin si subjekt politik dhe jo për rajonin gjeografik Maqedonia e Veriut;

Shkupi sa më shpejtë ta konfirmojë në OKB, bazuar në nenin 11, paragrafi 3 të Marrëveshjes për Fqinjësi të Mirë se emri i gjatë dhe shkurtesa e shtetit vlen vetëm për subjektin politik “Republika e Maqedonisë së Veriut”, dhe jo për rajonin gjeografik “Maqedonia e Veriut”, pjesë e së cilës gjendet në kuadër të kufijve sovran të Bullgarisë. Pas dërgimit të këtij konfirmimi, Bullgaria menjëherë do të ndërpresë këmbënguljen që shteti fqinj të përdorë vetëm emrin e gjatë “Republika e Maqedonisë së Veriut” në BE dhe organizatat ndërkombëtare.

Të tërhiqet nga pretendimet për pakicë maqedonase në Bullgari;

Republika e Maqedonisë së Veriut duhet përfundimisht të tërhiqet nga pretendimet për pakicë në Bullgari, duke konfirmuar se nuk ekzistojnë baza historike, etnike dhe të tjera që të kërkohet pakicë për cilindo grup qytetarësh që nuk janë shtetas të saj në territorin e Republikës së Bullgarisë. Kjo do të ishte në harmoni me klauzolën për mos përzierje në punët e brendshme të Bullgarisë, e rregulluar me nenin 11, paragrafi 5 në Marrëveshjen e vitit 2017.

Të fillojë rehabilitimin e viktimave të komunizmit jugosllav në territorin e Maqedonisë së Veriut;

Republika e Maqedonisë së Veriut të fillojë procesin e rehabilitimit të viktimave të komunizmit Jugosllav, të shtypur në territorin e saj për shkak të vetëdijes së tyre bullgare. Ky gjest historik nga ana e Republikës së Maqedonisë së Veriut në praktikë do ta shprehte zgjedhjen tone të përbashkët civilizuese evropiane.

Të rishikojë përmbajtjet mësimore në marrëveshje me historianët bullgarë;

Republika e Maqedonisë së Veriut ta harmonizojë përmbajtjen e programeve mësimore me Republikën e Bullgarisë, me qëllim që objektivisht të reflektojë historinë tonë të përbashkët, e vendosur si element qendror në Preambulën dhe Marrëveshjen për Fqinjësi të Mirë, si dhe me qëllim të eliminimit të përmbajtjeve mësimore që ndjellin urrejtje ndaj Bullgarisë.

Të eliminojë shenjat dhe mbishkrimet me gjuhë të urrejtjes ndaj bullgarëve në territor të Maqedonisë së Veriut.

Bashkë me Bullgarinë të identifikojë dhe të largojë shenjat dhe mbishkrimet në territorin e Maqedonisë së Veriut të cilat shkaktojnë urrejtje ndaj Bullgarisë dhe bullgarëve.

Në kumtesën e Ministrisë së Jashtme bullgare thuhet se Bullgaria ishte e detyruar të prolongojë përkrahjen për fillimin e bisedimeve mes BE-së dhe Maqedonisë së Veriut në Këshillin për Çështje të Përgjithshme të BE-së në Luksemburg më 22 qershor. Në mbledhje, Bullgaria dha notë pozitive për arritjet e Shqipërisë në procesin e reformave dhe tha “po” për miratimin e kornizës së bisedimeve për Shqipërinë, thuhet në kumtesë.

Ministria e Jashtme Bullgare thekson se sot i ka dërguar letër edhe Ministrit të Jashtëm të Maqedonisë së Veriut, Bujar Osmani me të cilën i shprehin atij pritjet bullgare që Maqedonia e Veriut të respektojë detyrimet e marra.

Por detyrimet e pretenduara nga Bullgaria deri tani nuk janë konfirmuar nga Qeveria e Maqedonisë së Veriut. Nga zyra e kryeministrit Zaev nuk ka informatë se çfarë propozimesh ka dorëzuar kryeministri dhe për çfarë detyrimesh është pajtuar.

blank

Ahmeti iu kthehet sërish temave etnike

Zërijeta Hajro Jajaga

Hapja e temës për ndryshimin e simboleve shtetërore po bëhet në kohën kur Maqedonia e Veriut po kalon nëpër në një situatë të ndjeshme, pasi Bullgaria po e konteston të kaluarën historike të vendit, ku përfshihen edhe figurat historike dhe himni kombëtar, vlerësojnë përfaqësuesit e sektorit civil.

Këto reagime vijnë pasi kryetari i partisë shqiptare, që është pjesë e qeverisë, Bashkimit Demokratik për Integrim, Ali Ahmeti, në një intervistë për “TV Klan Maqedoni” tha se me palën maqedonase është diskutuar për ndryshimin e himnit, stemës dhe të flamurit shtetëror.

“Është biseduar edhe për himnin, është biseduar edhe për stemën edhe për flamurin e shtetit. Këto janë çështje për të cilat megjithatë duhet të ketë një konsensus, mirëpo kjo do të varet shumë edhe nga një marrëveshje brenda maqedonasve. Sa i takon himnit, do të thotë është biseduar, nuk ka ndonjëra palë kundërshtim të jashtëzakonshëm. Më tepër kjo është çështje kohe dhe mendoj që pa rezerva edhe mund të bisedohet”, ka thënë kreu i BDI-së, Ali Ahmeti.

Pas kësaj deklarate të Ahmetit, Qeveria e Maqedonisë së Veriut, por edhe zyrtarët e lartë të BDI-së, kanë hedhur poshtë se për momentin, kjo çështje është pjesë e diskutimit brenda partnerëve të koalicionit qeverisës.

Megjithatë, nga BDI-ja kanë theksuar se çështja e ndryshimit të simboleve kombëtare gjithmonë ka qenë pjesë e diskutimeve me palën maqedonase sepse, siç kanë nënvizuar zyrtarët e kësaj partie, himni shtetëror nuk paraqet një element përfshirës, pasi shqiptarët nuk janë pjesë e këtij himni.

Xhelal Neziri nga organizata joqeveritare SCOPP, thotë për Radion Evropa e Lirë se simbolet e Maqedonisë së Veriut nuk krijojnë një kohezion të nevojshëm brenda shtetit, pasi këto simbole janë miratuar pa pasur një konsensus ndëretnik. Ai shpreh mendimin se të njëjtat duhet të ndryshohen, pasi shqiptarët nuk ishin të përfshirë në procesin e miratimit të tyre, por shton se kjo temë aktualisht nuk është prioritet.

“Është fakt se shqiptarët etnikë, nuk identifikohen me këtë himn (himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut) për shkak se e shohin si përjashtues për ta. Nga ana tjetër, nëse një marrëveshje finale, do të nënkuptonte që disa nga figurat historike që përmenden në vetë himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut, do të identifikoheshin si bullgarë, atëherë shtrohet pyetja nëse ata e kanë vendin në himnin shtetëror të Maqedonisë së Veriut”, thotë Neziri.

“Ka shumë elemente që të hapen këto tema, por natyrisht ato nuk janë me prioritet dhe për këtë kërkohet një qasje më racionale dhe një kohë më e mirë, ku të gjitha partitë të kenë mendime për këto ndryshime, që në fund të arrihet një konsensus”, shton ai.

Ndërkaq, drejtuesi i Qendrës për Studime Politike, Vladimir Bozhinovski, thotë për Radion Evropa e Lirë se me këtë deklaratë të Ahmetit, partia e të cilit është pjesë e qeverisë, që është temë etnike, vjen pak kohë pasi kreu i BDI-së njoftoi se partia e tij do të fokusohet në agjendën e gjelbër. Sipas tij, kjo deklaratë ka për qëllim që ta shpërqendrojë vëmendjen e opinionit nga vetoja bullgare, e cila po pengon procesin euro-integrues të shtetit.

“Ngritja e kësaj çështjeje në një mënyrë është koincidencë me veton e Bullgarisë. Nuk është as koha e as momenti që të diskutohet për simbolet shtetërore”, thotë Bozhinovski.

Pas pavarësisë, Maqedonia e Veriut ka ndryshuar stemën shtetërore që ishte miratuar më 1946, kur shteti ishte pjesë e Federatës Jugosllave. Më 2009, shteti hoqi yllin e pestë nga stema, që ishte simbol i socializmit.

Ndërkaq sa i përket himnit, në tekstin e tij ende përdoret teksti i shkruar nga Vllado Malevski më 1941 dhe në vitin 1992, kur u pavarësua Maqedonia e Veriut, ky tekst, përmes ligjit, u definua si himn shtetëror.

Më 1995, pas presionit të Greqisë, Maqedonia e Veriut hoqi diellin e “Verginës” që ishte pjesë e flamurit shtetëror.

blank

Filloi “Java Çame në Shkup”, është paraparë edhe një marsh deri te Ambasada e Greqisë

Në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut filloi Java Çame, në kuadër të së cilës janë paraparë disa aktivitete publike, përfshirë edhe një marsh deri te Ambasada e Greqisë në Shkup. Programi i hapjes së Javës Çame në Shkup përfshiu hapjen e një ekspozite për Çamërinë, ku u paraqitën figura historike dhe vendbanime çame, si dhe recitim të poezive dhe valle me motive çame. ( Abdula Berisha – Anadolu Agency )

blank

Programi i hapjes së Javës Çame në Shkup përfshiu hapjen e një ekspozite për Çamërinë, ku u paraqitën figura historike dhe vendbanime çame, si dhe recitim të poezive dhe valle me motive çame.

Aktivitetet kryesore të Javës Çame në Shkup janë paraparë të mbahen të enjten, duke përfshirë një panel diskutim me të ftuar nga Shqipëria dhe Maqedonia e Veriut, si dhe “Marshi i Paqes për Çamërinë”, marsh i cili është paraparë të përfundojë para Ambasadës së Greqisë në Shkup.

Në emër të Këshillit Organizativ të Javës Çame në Shkup, Xheneta Mamuti ndau entuziazmin që për herë të parë edhe në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut organizohet Java Çame.

“Ju ftoj juve që jeni këtu, por edhe të gjithë shqiptarëve kudo janë, që të enjten më 24 qershor 2021, në ora 14:30, në numër sa më të madh të mbështesin marshin për Çamërinë dhe të dëshmojmë se Shkupi dhe në përgjithësi të gjithë shqiptarët e Maqedonisë kanë qenë në mbrojtje të secilit shqiptar në botë dhe në mbrojtje të viktimës, kushdo qoftë ai dhe kurdo qoftë ajo kohë. Sot Shkupi është Çamëri dhe sot ne jemi çamë”, tha Mamuti.

Më 27 qershor të këtij viti përkujtohet 77-vjetori i gjenocidit grek ndaj shqiptarëve të Çamërisë, pasi me ligj kjo ditë në Shqipëri është “Dita e gjenocidit ndaj shqiptarëve të Çamërisë nga shovinistët grekë”.

Nga qershori i vitit 1944 deri në mars të vitit 1945, mijëra shqiptarë të Çamërisë përjetuan një gjenocid të ashpër nga forcat greke nën komandën e Napoleon Zervës, që rezultoi me vdekjen masive të civilëve, por edhe me shkatërrimin, grabitjen dhe konfiskimin e pronave të tyre.

blank

Qytetarët, skeptikë për investimet milionëshe në “Kodrën e Diellit”

Zërijeta Hajro Jajaga

Banorët lokalë dhe ekspertët e turizmit po kërkojnë që autoritetet të jenë transparente gjatë realizimit të investimeve në qendrën turistike “Kodra e Diellit”, teksa janë paralajmëruar investime të huaja në këtë qendër, por edhe nuk është hapur procesi i tenderimit.

Këto reagime vijnë pas paralajmërimit të Qeverisë së Maqedonisë së Veriut se në qendrën në “Kodrën e Diellit” do ta marr me koncesion për 99 vjet një investitor i huaj dhe do të investojë 100 milionë euro, përkatësisht 50 milionë investitori dhe 50 milionë do të investojë qeveria.

Iniciativa qytetare “Ta shpëtojmë Kodrën e Diellit”, i ka quajtur të pakuptimta paralajmërimet nga qeveria për investime milionëshe në këtë qendër turistike, duke argumentuar se kjo qendër gjatë dy dekadave të fundit është pothuajse jofunksionale, për shkak të vështirësive për sa i përket qasjes, si dhe mungesës së parkingjeve dhe mosfunksionimit të teleferikëve.

“Është shumë qesharak paralajmërimi se do të bëhen fusha të golfit, se do të bëhet një nga resortet më të mëdha, kur ai resort ende nuk e ka të rregulluar çështjen pronësore juridike. Çdoherë kur këto qendra rinovohen, duhet bërë projekte afatshkurtra dhe afatgjate dhe të planifikuara mirë. Asnjëherë te ne institucionet, që thirren në studime fizibiliteti apo analiza të ndryshme strategjike për zhvillimin e turizmit, por nuk janë bërë publike për opinionin”, thotë për Radion Evropa e Lirë, Hamdi Sulejmani nga iniciativa “Ta shpëtojmë Kodrën e Diellit”.

Qendra e skijimit “Kodra e Diellit”

Skijatorët ankohen se në qendrën Turistike për skijim në Tetovë edhe në vlugun e sezonit, mungojnë kushtet për të skijuar si rrjedhojë e ndalesave të shumta të ashensorëve për skijim si dhe mospërpunimit të shtigjeve.

“Nuk mund të vijë një investitor i huaj në një vend ku nuk ka asnjë çështje të rregulluar pronësore, e as planifikim të duhur hapësinor, pasi kjo paraqet një nga hapat kryesor me qëllim që të bëhet një investim”, shton Sulejmani, i cili me profesion është arkitekt.

Nuk mund të dihet investitori pa nisur procesi i tenderimit

Arben Halili nga fshati Shipkovicë në Malësinë e Tetovës, që ndodhet vetëm pak kilometra nga “Kodra e Diellit”, thotë për Radion Evropa e Lirë se gjithmonë kur është vit zgjedhor, paralajmërohen investime të mëdha në këtë qendër turistike.

Sipas tij, nuk mund të flitet për investitorin e mundshëm, derisa nuk ka filluar procesi i tenderimit, pasi sipas Halilit, kjo është në kundërshtim me rregullat e Bashkimit Evropian.

“Vetë fakti që flitet në mënyrë hipotetike për një investim miliona eurosh apo për një investitor gjerman, të çon nga ajo që nuk ka të bëjë aspak me një investim serioz ose se kjo bëhet për t’i hapur rrugë ndonjë investitori potencial. Por, gjithsesi në një shtet serioz, i cili pretendon të jetë pjesë e strukturave të Bashkimit Evropian, nuk mund të dihet investitori para se të bëhet shpallja e tenderimit”, thotë Halili.

Halili thotë se “Kodra e Diellit” ka nevojë për riorganizim dhe jo për një partneritet publiko-privat, pasi sipas tij, në të kaluarën, kjo formë e bashkëpunimin ka dëshmuar se nuk është e suksesshme.

“Unë jam për dhënien në menaxhim te një partner, i cili do ta marrë përgjegjësinë e menaxhimit të kësaj qendre”, thotë ai.

Qendra e skijimit në “Kodrën e Diellit” është një prej qendrave më të njohura jo vetëm në Maqedoninë e Veriut, por edhe në gjithë shtetet e Ballkanit Perëndimor. Kjo qendër, që gjendet në Tetovë, njihet për terrenet e saja të skijimit.

Qëndrime kundërthënëse rreth investitorit

Gjatë kësaj jave, kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev ka bërë të ditur se në strategjinë kombëtare 2021-2027, është përfshirë edhe rivitalizimi i qendrës “Kodra e Diellit”. Ai ka theksuar se për të investuar në këtë qendër është interesuar një investitor “i besueshëm” nga Evropa.

“Ky projekt parashihet të realizohet në bazë të ligjit për koncesione me partneritet publiko-privat apo investime strategjike, varësisht fazës përfundimtare të marrëveshjes”, ka thënë Zaev.

“Në thelb, parashihet të jepet në një koncesion prej 99 vjetësh njërit prej investitorëve më të mëdhenj të qendrave të skijimit në Evropë. Është e udhës që investitori vetë të vendosë që ta bëjë publik emrin e tij. I gëzohem këtij investimi sepse do t’i japë një dimension të ri turizmit dimëror”, shtoi kryeministri maqedonas.

Po gjatë kësaj jave, ministri i Jashtëm, Bujar Osmani ka thënë se investitori i interesuar për “Kodrën e Diellit” është nga Abu Dabi. Në këtë vend, Osmani thotë se qendra turistike e “Kodrës së Diellit” është prezantuar si projekt rajonal, ku bën pjesë edhe Kosova, pasi gjatë dimrit, turistët do ta shfrytëzonin për skijim e gjatë verës do të përdorej si atraksion turistik, me fusha të golfit dhe atraksione të tjera.

“Në Abu Babi kam folur shumë për ‘Kodrën e Diellit’. Atje pash interes për investime në ‘Kodrën e Diellit’ dhe atë e kam prezantuar në dy forma si projekt në vete, por edhe si projekt bashkë me Republikën e Kosovës, si projekt i malit, që në të dyja anët të tërhiqen sa më shumë investitorë, për ata që kërkojnë tregje më të mëdha apo rajone më të mëdha”, ka thënë Osmani.

Zero transparencë për investimet

Por, Mislim Zendeli, profesor në Fakultetin për Menaxhment në Universitetit të Tetovës, thotë se për disa vite me radhë sezoni turistik në “Kodrën e Diellit” u krijonte të ardhura financiare shumë familjeve të fshatrave të Malësisë së Tetovës, pasi kjo qendër ishte ndër destinacionet kryesore në Ballkanin Perëndimor për sporte dimërore.

Një skitar në "Kodrën e Diellit".

Një skitar në “Kodrën e Diellit”.

Ai thotë se në dy dekadat e fundit, sa herë që afrohet mbajtja e zgjedhjeve të reja, bëhen edhe premtime për këtë qendër, që sipas tij, janë të parealizueshme.

“Transparenca është zero. I gjithë procesi është jotransparent, si ai i studimeve të fizibilitetit, por edhe rreth planifikimit të realizimit të këtij procesi. Është evidente që duhen mjete, duhen investime, nevojitet angazhim nga qeveria dhe jo vetëm fjalë. Që nga viti 2001 deri më 2021 kemi dëgjuar vetëm fjalë”, thotë Zendeli.

Ai shton se me qëllim që t’i kthehet shkëlqimi kësaj qendre turistike, duhet që të bashkëpunojnë të gjitha palët, veçmas, qeveria, pushteti lokal, banorët e fshatrave përreth, sektori civil dhe kompania ELEM-turs, që është pronare e pjesshme, që menaxhon “Kodrën e Diellit”, dhe në mënyrë transparente të vendosin për ofertën më të mirë për këtë qendër turistike.

“Kodra e Diellit” pa hotele luksoze e teleferikë funksionalë

Në këtë drejtim, drejtuesi i qendrës së skijimit në “Kodrën e Diellit”, Zhivko Aleksovski, thotë për Radion Evropa e Lirë se kësaj qendre i mungon rrjeti i hoteleve, bora artificiale, teleferikët modernë, me qëllim që t’u përgjigjen kërkesave të turistëve.

“Sa i përket turizmit dimëror, nevojiten investime për borën artificiale, që do të mundësonte që të zgjatej sezoni i skijimit. Nevojitet po ashtu funksionalizimi i një teleferiku të ri nga Tetova deri në ‘Kodrën e Diellit”, po ashtu parkingje, me qëllim që të lehtësohet qasja deri te kjo qendër skijimi”, thotë Aleksovski.

Ndërkaq, Naum Martinovski, ligjërues në Fakultetin për Turizëm në Ohër, thotë se “Kodra e Diellit” duhet të rivitalizohet dhe të përdoret si qendër turistike gjatë gjithë vitit dhe jo vetëm në sezonin e dimrit.

Ai thotë për Radion Evropa e Lirë se për t’u paraqitur si atraksion turistikë, që do të tërhiqte edhe turistë të huaj, “Kodra e Diellit” duhet të lidhet me qendrën e skijimit të Brezovicës, që gjendet në Malet e Sharrit.

“Me rëndësi është që ‘Kodra e Diellit’ të lidhet me pjesën e Kosovës, me kompleksin e Brezovicës sepse në atë më mënyrë do të ishte atraksion për turistët ndërkombëtarë”, tha Martinovski.

Frika nga privatizimi i lumenjve dhe hapësirave malore

Kundër investimeve në “Kodrën e Diellit” ka reaguar ashpër edhe Branimir Jovanoviq, i cili ka qenë këshilltar i ish-ministrit të Financave, Dragan Tevdovski, gjatë qeverisë së parë të Zaevit.

Përmes një postimi në rrjetin social Facebook, ai ka thënë se investimet milionëshe, të paralajmëruara nga kryeministri Zaev, i ngjasojnë me periudhën e viteve të 90-ta, kur u realizua procesi i privatizimit dhe pronat shtetërore kaluan në pronësi të një grupi të caktuar biznesmenësh, të cilët morën në pronësi edhe hapësira të gjelbëruara dhe lumenj.

Paralajmërim për investime në kohë zgjedhjesh

Investime në “Kodrën e Diellit” në vlerë prej 30 milionë eurove, ishin paralajmëruar edhe më 2012, nga kryeministri i atëhershëm, Nikolla Gruevski. Ai kishte paralajmëruar se projekti do të realizohej në disa faza dhe për të do të shpallej edhe ofertë për gjetjen e një investitori ndërkombëtar.

Investime për “Kodrën e Diellit” kishte paralajmëruar edhe ish-presidenti, Gjorgje Ivanov, i cili kishte thënë se një investitor nga Katari ishte i gatshëm të investonte në këtë qendër turistike.

blank

Zaev: “Non-papers” nuk dolën rastësisht, ja si mund të zgjidhen problemet mes Kosovës dhe Serbisë

Kryeministri i Maqedonisë së Veriut, Zoran Zaev, në një intervistë për Klan Maqedonia, ka thënë se nuk është e rastësishme dalja në skenë e dokumenteve, të njohura si “non-papers”, të cilat ai i ka quajtur promotorë të politikave nacionaliste në rajon. Sipas tij, dokumente të tilla dalin në pah sa herë që dështon Evropa.

Në të njëjtën intervistë, Zaev citohet të ketë thënë se projekteve të tilla, në të cilat diskutohet për kufij të rinj në Ballkan, BE duhet t’u përgjigjet me përforcim të proceseve eurointegruese për rajonin.

“Këto duhet të jenë sinjale për Bullgarinë dhe për Brukselin se duhet intensivisht ta vazhdojnë procesin e integrimit të rajonit në BE. Është kthimi i borxhit ndaj Ballkanit Perëndimor, kurse ndaj Republikës së Maqedonisë së Veriut ky borxh është 10 herë më i madh”, ka thënë Zaev.

Ai ka komentuar edhe çështjen e dialogut mes Kosovës dhe Serbisë, duke thënë se përfaqësuesit e Kosovës dhe Serbisë duhet të marrin si model Marrëveshjen e Prespës.
Madje, ai shtoi se BE në mënyrë të pakushtëzuar duhet të liberalizojë vizat për qytetarët e Kosovës.

“Liderët e Kosovës dhe liderët e Serbisë qytetarëve të tyre ua kanë borxh ardhmërinë, perspektivën. Nuk është e lehtë për të dyja palët. Por, le të mësojnë nga shembulli ynë me Greqinë. Duhet të mbyllen dyert e së kaluarës kur hapen dritaret e së ardhmes”.

Sa i përket zhvillimeve në Maqedoninë e Veriut, Zaev premtoi bashkëpunim me partitë shqiptarë në zgjedhjet lokale që pritet të mbahen në vjeshtë.

“Po, me BDI-në, me Besën dhe me PDSH-në do të bashkëpunojmë. Me një pjesë në rrethin e parë kurse me të tjerë në rrethin e dytë zgjedhor. Dikund do të bashkëpunojmë qysh në rrethin e parë dhe pres nga partnerët kandidatë të mirë e të pranueshëm siç pres të pranohen edhe nominimet tona të kandidatëve”, tha Zaev.


Send this to a friend