VOAL

Please Wait ...
0%

Albumi Piktorit: Shkrimtari dhe filozof shqiptar ne nje version alla Mao Ce Dun – Grafikë nga AVNI DELVINA

By | July 17, 2017

Komentet

Ndahet sonte nga nga jeta Rexhep ÇELIKU, solisti i parë i Asamblit të Këngëve dhe Valleve

Është ndarë sonte nga jeta në orën 2:30 të mesnatës  Rexhep ÇELIKU, solisti i parë i Asamblit të Këngëve dhe Valleve. Ai ishte 63 vjeç.

Ikona e valles shqiptare e humbi betejën me sëmundjen e rëndë.

Disa ditë më parë ai bashkë me solisten e parë të Asamblit, Liliana Çingu, morën titullin Nderi i Kombit, një nder i merituar për të dy valltarët.

Rexhep ÇELIKU ishte nderuar edhe me titullin Mjeshtri i Madh.

Shprehim ngushëllimet për largimin nga kjo botë të valltarit të shquar që ka lënë gjurmë në kulturën shqiptare!

Albumi i Piktorit Nazmi Hoxha: Portret i Presidentit të SHBA

VOAL – Piktori i shquar Nazmi Hoxha, shumë i njohur për bukurinë e peizazheve, deri në përkryerje të tejskajshme, gjithnjë e më shumë, prej kohësh, po iu përkushtohet me sukses të plotë portreteve.

Këto ditë, piktori Nazmi Hoxha ka postuar në faqen e tij në facebook portretin “Presidenti i SHBA” (President of USA), të cilin e sjellim me kënaqësi të veçantë edhe për publikun e VOAL-it.

Piktori ka depërtuar me shumë mjeshtëri dhe ndjenjë të çilër në botën e veçantë të presidentit Donald Trump, duke thelluar më tej përmasën filozifike të veprës së tij, e cila tingëllon e pranishme tejet natyrshëm në penelin e piktorit.

DINASTIA STRAUSS Nga Edlira Dedja

« … Shpesh herë, kur kërceja muzikën tragjike të Strauss-it me partneren time, na duhej të ndalonim për të ndjekur më mirë rrjedhën e kësaj ëndrre të frymëzuar. E jo vetëm kaq, por ndonjëherë mendonim se ishte sakrilegj të lejohej që melodi të tilla të shërbenin si pretekst për kënaqësi fizike. »
Alexsandre Dumas

Shumë kompozitorë kanë provuar të kompozojnë valse, por vetëm një emër mbetet simbol i kësaj gjinie dhe ai i takon familjes Strauss.

Emri Strauss, ose më mirë i familjes Strauss do të mbetet përgjithmonë i lidhur me atë që quhet “muzika vjeneze” ose më saktë, me valsin, këtë kërcim të rafinuar e të hijshëm (tre të katërta, si e quajmë ne muzikantët). Më shumë se një familje, ky emër mund të quhet një dinasti e vërtetë, e cila mbretëroi për më shumë se pesëdhjetë vjet në të gjitha oborret mbretërore të Europës, ashtu si mbretëron edhe sot në të gjitha zemrat e qytetarëve të saj.

Në Vjenë janë organizuar ballo të shumta ku merrte pjesë arisokracia, shpesh e maskuar me kostumet e kohës, sidomos gjatë shekullit të 18-të. Në këtë periudhë, valsi kishte ende vështirësi të evidentohej si zgjedhje e kësaj shtrese, pasi konsiderohej si një kërcim vulgar dhe i pahijshëm, për arsye se partnerët kërcenin ngjitur me njëri-tjetrin. Do të duhej ende kohë, ndoshta deri në fillimet e shekullit të 19-të e falë Strauss-it, babait të parë të kësaj dinastie, që valsi të bëhej kërcimi kryesor i salloneve, duke marrë kështu emrin e mbretit të kërcimeve.

Gjatë shekullit të 19-të, familja Strauss mbretëroi me valsin e saj mbi të gjitha kërcimet e tjera e jo vetëm në Vjenë, por në gjithë Europën.

E sot është krijuar një traditë e bukur, pasi këto vepra interpretohen çdo vit mjeshtërisht në koncertin e famshëm të Vitit të Ri që organizohet në Vjenë, në vëndlindjen e kësaj muzike të mrekullueshme e të papërsëritshme.

Pak histori :


Johann Strauss, babai (1804-1849
Johann Strauss, i biri (1825-1899)
Josef Strauss, djali i dytë (1827-1870)
Eduard Strauss, djali i tretë (1835-1916)

Johann Strauss-i (babai) (1804-1049), i cili lindi dhe jetoi (deri sa vdiq në moshën 45 vjeçare) në Vjenë, ishte i pari që i dha format e fisnikërisë këtij kërcimi të ri që quhet «vals».
Djalë i një familje të thjeshtë hotelierësh, mbetur jetim në moshë shumë të re, ai luajti për vite të tëra si violinist në orkestrën e një birrarie të njohur vjeneze që vizitohej nga shumë turistë të huaj (midis të cilëve edhe nga Chopin-i dhe Wagner-i i ri), të cilët mbetën të hipnotizuar nga kjo risi që quhej «vals vjenez». Gjatë kësaj periudhe, Johann Shtrausi kishte nisur të kompozonte valset e tij, nën shëmbullin e një kompozitor tjetër austriak me emrin Lanner. Por ndryshe nga të tjerët, ai u përpoq të thyente tiraninë e ritmit të masave ¾, duke ndryshuar edhe gjatësinë e frazave muzikore. Krijimet e tij filluan të tingëllonin ndryshe; ato kishin shumë më tepër shkëlqim, pasi orkestrimi i tyre ishte konceptuar në një formë tjetër. Kompozitori i ri kishte futur përdorimin e sinkopeve dhe variacionet ritmike. Kështu, me orkestrën që luante veprat e tij, e cila përbëhej nga njëzet e tetë muzikantë, Strauss-i vizitoi Berlinin e më pas Parisin, ku iu dha mundësia të interpretonte krijimet e tij edhe përpara mbretit Louis-Philippe. Gjatë turneut të tij në Londër, ai ngjalli admirimin e një tjetër kompozitori të njohur, Hektor Berlioz-it. Por kur u kthye përsëri në Vjenë, Sstraus-i konstatoi me pakënaqësi se djali i tij i madh, Johann-i, për të cilin kishte parashikuar një karrierë në fushën e biznesit, po ndiqte me sukses hapat e tij në muzikë.

Pasi u emërua drejtor i Ballove të oborrit e më pas shef i muzikës së Regjimentit të Parë të Gardës Civile të Vjenës, Strauss-i I (babai) kompozoi Marshin e famshëm të Radetzky-t, për të festuar fitoren e gjeneralit me të njëjtin emër mbi kryengritësit italianë, në 1848. Por krijimi i kësaj vepre i kushtoi sulme shumë të dhunshme nga qarqet republikane. Kështu, një vit më vonë vdiq nga ethet e skarlatinës. Funerali i tij ishte madhështor dhe u shoqërua nga turma të mëdha njerëzish në Vienë.

Në veprat që la pas, ku numërohen mbi njëqind e pesëdhjetë valse, njëzet e tetë galope, katërmbëdhjetë polka, nëntëmbëdhjetë marshe e tridhjetë e pesë kuadrilje, (më i njohuri ndër ta është valsi «Jehonat e Loreley-t»), thuhet se shumë prej tyre i atribohen gabimisht djalit të tij të madh, Johanit II.

Johann-i II (i biri)

Nëse i referohemi librit të Alain Duault, « JOHANN STRAUSS, ati, biri dhe shpirti i Valsit» për të mësuar pak më shumë rreth historisë së kësaj familjeje, kuptojmë se ajo përmbledh një shekull të tërë histori (babai lindi më 1804, Johani II vdiq në 1899), e pikerisht atë pjesë që ne e quajmë periudhë romantike, pasi u shqua nga një zhvillim i jashtëzakonshëm i mjeteve shprehëse të shkrimit orkestral, duke i dhënë kështu një stimul të mëtejshëm gjinisë së valsit.

Ky libër mund të konsiderohet si një një test i vogël analitik që edhe pse nuk paraqet një interes të vërtetë kronologjik mbi jetën dhe krijimtarinë e kësaj familjeje, mund të ngjallë kureshtjen për mënyrën se si bëhet paralelizmi midis Vjenës së fundshekullit të kaluar, së cilës i jepen ngjyrat e një parfumi të zbehtë perandorak, jashtëzakonisht të rafinuar e sensual – kundrejt puritanizmit të fasadave të një Perandorie tjetër, siç ishte Anglia e asaj kohe, ku korseja e veshjeve dhe e kostumeve mashkullore dukej sikur pëllciste nga vallëzimi sublim i muzikës së Shtrausit (babë e bir): këtij valsi “aq djallëzor” me ritëm «tre të katërta».

Libri gjurmon historinë e kësaj epoke dhe evolucionin e saj nën penën e gjenisë së kësaj dinastie, prej së cilës lindën kryevepra si: «Danubi Blu» (1866), «Valsi i Perandorit», i cili mund të konsiderohet nga ana tjetër edhe si një manifest i vërtetë estetik i Vjenës Perandorake të Frac Jozefit dhe gruas së tij, “Sissi”.

Autori zhytet në aventurat e një dinastie të pasur me episode e ngjarje, tërësisht e denjë për libretin e operetës « La Chauve Souris » (një nga veprat më të rëndësishme të Johann Straus, birit, përfunduar në vitin 1874) : Babai është një violinist i çuditshëm e aventurier, sa gjenial aq edhe i shfrenuar në qejfet e tij, deri sa tradhëton hapur bashkëshorten legjitime, Anën, nënën e Johanit të ri, Jozefit dhe Eduardit, me një fshatare të pagdhendur të quajtur Emili, nga e cila pati po ashtu, 3 fëmijë të tjerë.

Një moment tjetër që duhet cituar nga libri është edhe përshkrimi i situatës së krijimit të një prej veprave më të rëndësishme të Johann Strauss-it, atit të dinastisë. Duke dashur të festojë pajtimin me familjen e tij, menjëherë pas kthimit të Marshallit të famshëm nga Italia, Johann-i I kompozoi Marshin e famshëm të Radetzky-t, muzika e të cilit tingëllon edhe sot si një ringjallje e frymës së asaj epoke. Por fatkeqësisht, pak kohë pas krijimit të kësaj kryevepre, Johann-i vdes në mjerim e turp, larg familjes së tij e në krahët e Emilsë. Ishte shtatori i vitit 1849 dhe ai kishte vetëm 45 vjet…

Libri trajton edhe fenomenin Johann-i II, djalin e madh të familjes Strauss, i cili afirmohet nëpërmjet krijimeve të tij të mrekullueshme që në moshën 19 vjeçare, duke u bërë po aq i njohur sa i ati. Madje karriera e tij merr një ngritje të tillë, sa që shumë shpejt e kurorëzon atë me emrin e Mbretit të ri të Valsit. Njohja me publikun e gjërë dhe momenti që i dha shtytjen vendimtare karrjerës së Johann-it II, duke i mundësuar konkurim me emrin e të atit, u bë falë një koncerti të vitit 1844 në një nga Kazinotë e Vjenës me emrin Dommayer. Autori i librit shkruan se Strausi i ri prezantoi për herë të parë në këtë koncert kompozimet e tij, duke luajtur vetë e duke drejtuar njëkohësisht orkestrën, me një pasion të jashtëzakonshëm dhe me një ritëm të papërmbajtshëm.

Rivaliteti mes Atit dhe Birit tashmë ishte bërë i njohur, pasi Anna, nëna e Strauss-it të ri kërkonte me çdo kusht të hakmerrej ndaj bashkëshortit të pabesë nëpërmjet karrieres së djalit të saj të talentuar. Ajo e mbështeti violinistin e ri, e inkurajoi dhe e stimuloi me të gjitha fuqitë e saj. E kjo garë e tendosur midis të dyve, do ta rrëzonte përfundimisht Johann-in e I, atin e dinastisë dhe babin e Straussit të ri.

Jozef Strauss

Autori i librit na shoqëron me tregimin e tij, si duke ndjekur ritmin e muzikës së një valsi, që herë gjallërohet e herë dobësohet. Nëpërmjet muzikalitetit të fjalës së tij, të krijohet përshtypja se edhe ti bëhesh pjesë e këtij vallëzimi që instiktivisht të tërheq në mënyrë progresive të rrotulloshesh së bashku me të, ashtu si edhe me ritmet e Johann-it të ri që shpejt i kushtohet tërësisht kompozimit. Ai thellohet më tej në këtë krijimtari dhe e zhvillon, duke krijuar zhanrin e valsit simfonik, i cili i jep trajta madhështore kësaj gjinie orkestrale.
Nga ana tjetër, Strauss-i i ri e bind vëllain e tij Jozefin, një inxhinier të pasionuar me profesionin që ushtron, ta lërë mënjanë vokacionin e tij dhe të marrë përsipër drejtimin e orkestrës Strauss, që do të thotë turnetë, koncertet si dhe kompozimet e reja (Jozef Straussi ka lënë pas mbi 283 partitura, por talenti i vërtetë i tij është përpunimi i veprave dhe interpretimi i tyre). Mbingarkesat, duhani, alkooli, pagjumësia si dhe jeta plot tension … i shkurtojnë jetën Jozefit, i cili vdes tragjikisht gjatë një koncerti në Varshavë, në moshën 43 vjeçare.

E gjithë kjo histori episodesh, me ulje-ngritjet e prapaskenat e saj, sa të lavdishme aq edhe të zakonshme e banale, është transformuar në partiturën e jetës së një dinastie të lavdishme, të cilën e ndjekim me aq kureshtje e padurim çdo 1 janar – dikush drejtpërsëdrejti e dikush nëpërmjet transmetimit me Mondovision. Kjo partiturë, që me kalimin e kohës është veshur me petkun e magjishëm të fisnikërisë vjeneze, është kthyer sot në një ritual, madje mund të quhet edhe një meshë masive klasike, ku marrin pjesë miliona njerëz nga të pesë kontinentet… Ditët e sotme, muzika e Johann-it At e bir përfaqëson majën më të lartë të valsit simfonik, muzikën e mrekullueshme, aq të dlirë e të pasur në lejtmotive, që sot ka njohur moshën e saj të artë.

Vëllai xheloz – Eduardi ose « Bukuroshi vjenez »

Karriera muzikore e Eduard Strauss-it është bërë e njohur sidomos për konkurrencën me dy vëllezërit e tij më të mëdhenj. Si dirigjent i muzikës vallzuese por jo si krijues që la gjurmë në fondin e artë të saj, popullariteti i tij është lënë në hije në krahasim me atë të dy vëllezërve të tjerë.
Edhe 100 vjet pas vdekjes (2016), Eduard Strauss-i do të kujtohej si i biri i Johan Strauss-it të parë, si vëllai i Johan Strauss-it të dytë e si babai i Johan Strauss-it të tretë : pra, si pinjoll i familjes më të famshme të valsit vjenez. Duke qënë koshient për mungesën e talentit krijues, Eduardi zgjodhi stilin e tij dhe u specializua në krijimin e polkës të shpejtë, njohur me emrin “polka-schnell”. Nga ana tjetër, ai trashëgoi emrin e «Edit të bukur» për shkak të pamjes tërheqëse.

Në librin e Alain Duault, « JOHANN STRAUSS, ati, biri dhe shpirti i Valsit», përmendet edhe Eduardi, vëllai i vogël i familjes Strauss, i cili shfaq një xhelozi të sëmurë e të pakontrollueshme ndaj gjenisë së vëllait më të madh, Johann-it, që megjithatë, i beson drejtimin e orkestrës Strauss pas vdekjes së Jozefit. (Është pikërisht koha kur Johann-i vendos të martohet me këngëtaren e famshme Henrietta Trefftz e cila e frymëzoi për faqet më të bukura të krijimtarisë së tij : valset e mëdha sinfonike “Danubi blu”, “Jeta e artistit”, “Tregimet e pyllit vjenez », “Të duash, të pish e të këndosh », “Valsi i Perandorit », etj.)

Eduard Strauss

Më i riu i vëllezërve Strauss, Eduardi lindi në Vienë në mars të vitit1835. Shkollimi i tij ishte mjaft solid e për këtë arsye, fillimisht vendosi ti kushtohej karrierës diplomatike. Por meqënëse kontakti me vëllezërit e tij më të mëdhenj ishte i vazhdueshëm e muzika e tyre argëtuese kishte një ndikim të madh tek ai, Eduardi vendosi ta braktisë vokacionin e parë e të ndjekë të njëjtën rrugë si ata, të bëhej kompozitor. Kështu, Johanni i besoi drejtimin e orkestrës së tij e për herë të parë, Eduardi u shfaq në publik në prill të vitit 1862. Shumë shpejt, pamja e tij tërheqëse dhe finesa e jashtëzakonshme në podiumin e dirigjentit i dhanë nofkën e “Edit të bukur” të Vienës, duke e transformuar në prototipin e fëmijës së përkëdhelur të kapitalit austriak. Gjithnjë i ngrohtë e i sjellshëm me ata që e rrethonin, ai prezantonte në çdo koncert veprat e tij, duke qënë i vetëdijshëm për nivelin e tyre të dobët si dhe për talentin e tij që linte për të dëshiruar, në krahasim me gjeninë e dy vëllezërit më të mëdhenj. Megjithatë, në vitin 190, në kohën kur shpërndau orkestrën Strauss (disa vjet pas vdekjes së Johanit II), ai numëronte rreth treqind vepra, pjesa më e madhe e të cilave ishin polka.

Në vitin 1907, Eduardi dogji shumë partitura e midis tyre mbi 100 vepra të Johanit që kishin mbetur dorëshkrime, ende të pabotuara. Këto fakte i përmënd në kujtimet e tij, të cilat nisi ti hedhë në letër pas largimit nga skena, burim ky i rëndësishëm informacioni si për të, ashtu edhe për anëtarët e tjerë të familjes. Më pas, Eduardi emërohet drejtor i Ballove të oborrit (ashtu si më parë babai e vëllai i tij i madh, Johann-i) e pas disa turneve në Gjermani dhe Amerikë, ai tërhiqet për rreth 15 vjet nga jeta publike, deri sa mbyll sytë në dhjetor të vitit 1916.

Duhet përmëndur po ashtu se nga martesa e tij me Maria Klenkhart, Eduardi pati dy djem, Johann Strauss-in III dhe Josef Eduard Strauss-in. Djali i tij i madh, Johann Strauss III, siguroi vazhdimësinë e reputacionit muzikor të familjes Strauss gjatë shekullit të 20-të.

Shumë episode të tjera mbushin faqet e këtij libri tërheqës mbi dinastinë e kësaj familje, si p.sh. vdekja tragjike e Henriettes, gruas së Johann-it si dhe martesat e tjera të tij, pak a shumë të lumtura. Por një nga faktet më mbresëlënëse është hakmarrja e tmerrshme e Eduardit ndaj të vëllait, me djegien e mbi 100 veprave ende të pabotuara, pas vdekjes së tij.

Autori e konsideron familjen Strauss si një klan vëllazëror ku ndërthuren pasionet dhe konfliktet personale të një qyteti si Vjena, në të cilin vite më pas Frojdi do të furmulonte teorinë mbi funksionimin, shkaqet, pasojat dhe simptomat e patologjive të ndryshme në psikikën e njeriut …

Nga kjo pikëpamje, historia bëhët edhe më interesante, sepse nën ritmin e Valsit, kësaj morie tingujsh të frymëzuat nga shpirti njerëzor, dyshimet e njeriut mbi impulset e pakuptueshme të psikikës së tij shndërrohen në një mori notash e ritmesh të magjishme që krijojnë harmoninë sublime të universit të tij.

Vienne – Neuchâtel, janar 2018

Çelësi i Çervinares – Në Rai 3 Geo e Geo, Milot e Sveva Sagramola – Nga Artur Spanjolli

Me kete skulpture mahnitese prej me shume se 20 metrash, artisti shqiptar Milot, na vjen me nje force ekspresive, me te madhe dhe me te fuqishme se sa ne veprat e tjera. Çelesi per nga eleganca e linjave dhe per nga monumentaliteti,eshte nje hap i madh i metejshem i artistit me prejardhje nga zona e Kurbinit.Çelesi ne fantazine e artistit shikohet si nje aspekt i nje  shoqerie te hapur dhe mentaliteteve njerezore, mbi te gjitha ne momentet kritike qe po kalojme sot. Ndersa Çelesi i shtemberuar eshte simbol i nje objekti qe nuk nevojitet me.Vepra monumentale e Cervinares,  qe sot eshte bere edhe simbol i kesaj qyteze nderon jo vetem artistin Milot, por  mbi te gjirtha qytetin e  Cervinares e cila ne mirenjohje, per artistin i dhuron cmimin “Qytetar  Nderi” i Cervinares ne nje mbremje te organizuar ne bashkine e kesaj te fundit me prezencen e gjithe autoriteteve me te njohura si ne fushen politike e sociale. Kesaj veper dhe krimtarise se artistit i kan dedikuar nje kohe te gjate televizionet italiane  e mas-media , siti i njohur fanpage , gazetar nazionale dhe kritike te famshem arti. Artisti i famshem italian Peppe Barille i ka dedikuar nje video artistike vizatimore artistit Shqipetar Milot , per meazhin qe i jep botes kontemporane me kete simbol internacional.
Artur Spanjolli , Firenze 2017

Basel: Veprat e artit të konfiskuara nga nazistët

“Madonna” nga Edvard Munch, piktori norvegjez ekspresionist është pikturuar disa versione. Një nga këto u ble me një çmim të ulët nga Kunstmuseum në Basel në vitin 1933.(SRF)

Nëntë vjet më parë Basel hodhi poshtë kërkesën për kthimin e njëqind veprave të artit – duke përfshirë vepra nga Munch, Matisse dhe Chagall – që i përkasin hebreut të njohur koleksionist dhe kritik arti Curt Glaser. Të gjitha punët e blera nga Kunstmuseum (Muzeu i Artit) në Basel. Qyteti është tani nën presion dhe është i ftuar për të rishqyrtuar pozicionin e tij.

Një litografi nudo, kuq e zi nga Edvard Munch me titulluar “Madonna”, një me bojëra uji e dy vajzave bjonde mga Max Pechstein dhe gravura e një violinçelisti nga Chagall . Të gjitha veprat që janë pjesë e koleksionit të pasur të Kunstmuseum (Muzeumit të Artit) dhe që dikur i përkisnin historianit dhe kritikut të artit Curt Glaser, ish-drejtor i bibliotekës artit të Berlinit.

Pak muaj pas erdhjes në fuqi të nazistëve në vitin 1933, u fut një ligj që i dëbonte hebrenjtë dhe disidentët politikë nga funksionet publike. Glaser u hoq kështu nga pozita e tij si drejtor dhe u dëbua nga shtëpia e tij. Gestapo themeloi selinë e saj në shtëpinë e Glaser. “Ai humbi gjithçka”, shpjegon Valerie Sattler, nipi i Glaser dhe një prej trashëgimtarëve të tij. “Ai humbi apartamentin e tij, punën e tij dhe çdo mundësi punësimi”.

 

 

Curt Glaser dhe gruaja e tij Elsa në një punim nga Edvard Munch (1913)

Glaser shiti koleksionin e tij të artit, mobiljet dhe librat në dy ankande në Berlin dhe u largua nga Gjermania për të shkuar në Nju Jork.

Ankand nga Christie’s

Muzeumet e Artit në Hanover, Berlin, Këln, Nuremberg, Amsterdam dhe Monako ia kanë kthyer së fundmi punimet në zotërim të tyre trashëgimtarëve të Glaser ose kanë gjetur një marrëveshje me ta, duke pranuar se Glaser i ka shitur veprat e tij në nxitim për të financuar ikjen nga Gjermania naziste.

Më 7 dhjetor, Christie hodhi në ankand një punë nga piktori manierist Bartholomäus Spranger në Londër. Të ardhurat u ndanë midis trashëgimtarëve të Glaser dhe një koleksionisti privat nga Gjermania veriore i cili e kishte pikturën mbi krevat pa e ditur historinë e pronarit të saj.

Në çdo rast, Baseli ka ruajtur vendimin e vitit 1998 për të mos iu përgjigjur kërkesave për ripagim. Në atë kohë qyteti ishte i mendimit se muzeu i qytetit i paguante punët, të ankanduara në vitin 1933, me çmimin e tregut dhe nuk mund të dinte që veprat i përkisnin Curt Glaser. Por që nga viti 2008 ka dalë një informacion i ri që sqaron se argumentet e paraqitura nga qyteti janë të rreme.

Procesverbali i Komisionit të Arteve të Bukura të Bazelit në qershor 1933, zbuluar në vitin 2010, i referohet një raporti nga një kurator i pranishëm në ankandin e veprave të Glaser në Berlin. “Komisioni – shkruan kuratori – ka qenë në gjendje të blejë një numër të mirë të punëve moderne me një çmim të ulët”.

Informacioni i ri, zbuluar kohët e fundit në një raport të televizionit gjerman në gjuhën zvicerane, e shtyu Baselin të rivlerësojë qëndrimin e tij. “Ne do të studiojmë dokumentet për të marrë një pasqyrë të çështjes dhe për të diskutuar se si të vazhdohet”, tha Melanie Imhof, zëdhënëse e qeverisë kantonale Basel duke shtuar se “çdo gjë është ende e mundur.”

Felix Uhlmann, kryetar i Komisionit të Arteve të Bukura të Bazelit, tha se në muajt e ardhshëm do të kryhet një shqyrtim i kujdesshëm i blerjeve të veprave që i përkasin Curt Glaser. Ndërsa do të pranonte se çmimet ishin të ulëta, “ato megjithatë ishin në përputhje me çmimet e tregut gjatë krizës ekonomike globale të kohës, gjë që nuk do të thotë – shton ai – se ne nuk e njohim situatën e vështirë në të cilën ndodhej në atë kohë Curt Glaser.

Burimi/Catherine Hickley, swissinfo.ch/ Përktheu jo në mënyrë integrale Elida Buçpapaj

Premierë kushtuar Rilindasit të fundit, Josif Bageri

Një prodhim i përbashkët shqiptaro-maqedon i Bota Shqiptare dhe Dea Film, Tetovë kushtuar një figure gjigande si Josif Bageri, me autor Kujtim Gjonaj, Mjeshtër i Madh

Dokumentari titullohet “I fundmi i Rilindasve Josif Bageri”.

Skenariste të filmit dokumentar janë Angjelina Xhara dhe Miradie Maliqi.

Operator i filmi është Spartak Papadhimitri, kompozitor Fatos Lumani, konsulent Alush Kamberi, ndërsa producentë janë Afrim Farizi dhe Genti Gjonaj.

Filmi është financuar nga Agjensia për Film e Republikës së Maqedonisë dhe Qendra Kombëtare e Kinematografisë.

Premiera e filmit shfaqet më 21 Dhjetor në Muzeun Historik Kombëtar, Salla UNESCO, ora 12:00.

Ju ftojmë të jeni të pranishëm të shihni një film të bukur kushtuar një figure të jashtëzakonshme sikur është Jofis Bageri, por mjerisht pak të njohur nga shqiptarët.

 

Kush ishte Josif Bageri

Josif Bageri (1870, Nistrovë, Reka e Epërme – 1915, Prishtinë, Kosovë) ishte një ndër figurat më të shquara të Rilindjes sonë Kombëtare. Ai ishte poet me talent të rallë, prozator që shkroi shumë tregime (sidomos për fëmijë), mësues, gazetar e publicist, si dhe atdhetar i flakët, i cili tërë jetën dhe veprën ia kushtoi çështjes kombëtare shqiptare.

Josif Bageri u lind më 15 gusht të vitit 1870 në Nistrovë të Rekës së Madhe, (asokohe Malësia e Dibrës se Madhe kurse tani i takon komunës së Mavrovës dhe Radushës) në kohën kur lëvizjet e mëdha çlirimtare kishin marrë hovin e zhvillimit, kur popullit i nevojiteshin intelektualë dhe atdhetarë të tillë. Vitet e rinisë se hershme i kaloi në vendlindje, i angazhuar si bari i varfër. Për shkak te rrethanave të prapambetura ekonomike, sociale e arsimore, Josifi nuk pati mundësi që të vijojë ndonjë shkollë, edhe pse, qysh në fëmijëri shfaqte interesim, dashuri e dhunti për arsimim. Në vitin 1887, në moshën 17 vjeçare, për shkak të varfërisë së rëndë, emigroi në Sofje të Bullgarisë. Krahas punës se rëndë fizike, u angazhua edhe në lëvizjen kombëtare çlirimtare kundër pushtuesit. Frymëzimet e para për të zënë dituri krijuese i kishte nga Dhimitër Mole i Korçës. Dhimitrin e takonte në dyqanin e tij në Sofje. Ai dyqan, njëherësh shërbente edhe si pikë takimi dhe organizimi e patriotëve shqiptarë. Ndodhte kështu sepse Dhimitri sillte libra dhe gazeta nga Bukureshti dhe mbrëmjeve u mësonte mërgimtareve të interesuar shkrim dhe lexim të gjuhës shqipe. Pra, Josifi, për herë të parë, vullnetarisht, në moshë 17 vjeçare, mëson shkrim e lexim nga Dhimitër Mole.

Krahas punës si këpucëtar Josifi në Sofje, prej vitit 1887 u inkuadrua edhe në lëvizjen kombëtare shqiptare. Në këtë kohë, Sofja ishte e stërmbushur me atdhetarë, te cilët i ndiqte pushteti osman, për shkak të veprimtarisë së tyre. Më 1 janar te vititi 1893 ne Sofje u themelua shoqëria shqiptare “Dëshira”,[1] ndërsa Josifi ishte njëri ndër themeluesit dhe aktivistët më të shquar të sajë. Kah fund i vitit 1899 shkoi në Stamboll për të vizituar poetin tonë të madh Naim Frashëri, i cili ishte shumë i sëmurë dhe dergjej në shtrat. Takimi me Naimin i la mbresa të mëdha. Ndikimi i tij ishte jashtzokinsht i madh tek Josifi, sa që pas vdekjes se Naimit shkruajti edhe poezi për të.

Gjatë periudhës së viteve 1905 – 1907 Josifi ndihmoi shumë në përhapjen e arsimit shqip ndër masat popullore. Ishte luftëtar i denjë për gjuhën dhe shkollën shqipe dhe si rezultat i saj, në shtator të vitit 1908 në fshtatin e tij të lindjes, Nistrovë hapi edhe një shkollë shqipe. Në periudhën mes viteve 1909 – 1911, në Sofje fillon të botojë gazetën me titull “Shqypeja e Shqypënis”, e cila luajti një rol të madh në përhapjen e arsimit dhe shkollës shqipe si dhe në trajtimin e çështjes kombëtare.

Pas shpalljes së pavarsisë së Shqipërisë, Bageri kthehet në Shqipëri dhe vendoset në Durrës. Qeveria e kohës e ngarkon me drejtimin e gazetës “Ushtima e Krujës”. Kjo gazetë, për shkaqe të varfërisë ekonomike, pas disa numrave pushon se botuari.[3] Kushtet e rënda jetësore, keqësimi i shëndetit dhe dëshpërimi i thellë politik e social, e shtynë Josifin që në qershor të vitit 1915, të vendoste të kthehej serish në Sofje. Para nisjes për Sofje, Josifi pati një takim të fundit me Fan Nolin, Faik Konicën e personalitete të tjera, ku u bisedua për qëndrimin që duheshin mbajtur ndaj vendimit të Fuqive të mëdha, që vendosen të dërgonin Princin Von Vid, për të menaxhuar Shtetin e pavarur dhe të njohur shqiptar. Në atë takim ata vendosen që të mos protestonin, por fillimisht të mbanin qëndrim vëzhgues. Rrugës për në Sofje ndalon në Prishtinë, për të takuar Hasana Prishtinën dhe personalitete të tjera, me mision që t’i njoftonte për vendimet e takimit me personalitete në Shqipëri. I lodhur dhe i rraskapitur fizikisht nga rruga e mundimshme, vdes në Prishtinë, më 15 qershor 1915.

Albumi i Piktorit: ‘JEZUS’, PORTRET NGA GAZMEND FREITAG

VOAL – Në rubrikën ‘Albumi i Piktorit’ po sjellim për lexuesit ‘Jezus’, portret i punuar nga piktori shqiptar Gazmend Freitag.

Portreti bën pjesë në serinë e titulluar ‘Clebrities’ (Të famshmit) nga piktori.

Lexuesit do të kenë mundësinë të shijojnë një këndvështrim origjinal të figurës së Jezusit, që ka frymëzuar e frymëzon gjithmonë artistët anembanë botës.

Pretendohet se piktura e Da Vincit u ble nga princi trashëgimtar saudit

Pretendohet se blerësi misterioz i pikturës së piktorit italian Leonardo da Vinci, i cili u shit në vlerë rekorde është princi trashëgimtar i Arabisë Saudite, Muhammed bin Salman

Pretendohet se blerësi misterioz i pikturës së piktorit italian Leonardo da Vinci, i cili u shit në vlerë rekorde në ankandin Christie’s në New York muajin e kaluar, është princi trashëgimtar i Arabisë Saudite, Muhammed bin Salman.

Në artikullin e gazetës New York Times, duke iu referuar zyrtarëve amerikanë dhe një burimi arab që ka lidhje me këtë çështje, thuhet se Bin Selman ka blerë pikturën në vlerë prej 450.3 milionë dollarë nëpërmjet kushëririt të tij princit Bader bin Abdullah. Në artikull theksohet se blerësi i vërtetë i pikturës është princi trashëgimtar i Arabisë Saudite.

Princi Bader në një deklaratë për një gazetë në shtetin e tij mohoi pretendimet e gazetës New York Times.

“Kam lexuar me një habi të madhe lajmin e publikuar nga New York Times në lidhje me mua, e cila përmban informata të çuditshme dhe të gabuara”, ka thënë Bader. Ndërkaq në deklaratë nuk ishte përmendur piktura dhe as shitja e saj në ankand.

New York Times lidhur me atë se përse Bin Selman i është shmangur asaj që të njihet si blerësi i pikturës, ka shkruar se ai nuk dëshiron që emri i tij të përmendet me një blerje rekorde të kësaj vepre artistike, përderisa në shtetin e tij, me iniciativë të tij, vazhdojnë operacionet ndaj anëtarëve të familjes mbretërore.

Kjo pikturë ka thyer rekordin për veprat më të shtrenjta në tregun ndërkombëtar të artit. Rekordi i mëparshëm ishte me pikturën “Lojtarët e Letrave” të piktorit francez Paul Cezanne, e cila u shit në vitin 2011 për 250 milionë dollarë.

Piktura e cila njihet si “Salvator Mundi” dhe mendohej se ishte zhdukur për një kohë të gjatë është rizbuluar në vitin 2005. Ajo u ekspozua në vitin 2011 dhe u nxorr në shitje në Shtëpinë e Ankandit Christie’s më 15 nëntor të vitit 2017.

Piktura është një përshkrim i Krishtit, me një dorë të ngritur dhe një sferë qelqi në të majtën e tij. Është një nga më pak se 20 pikturat e Da Vincit që ekzistojnë.

Në operacionin e nisur kundër korrupsionit më 15 tetor nga princi saudit bin Salman, më shumë se 200 biznesmenë, në mesin e të cilëve edhe anëtarë të familjes mbretërore, ishin arrestuar në një hotel në Rijad.

Pretendohej se biznesmenëve u bëhet presion që të heqin dorë nga pronat e tyre personale prej miliona dollarëshe për t’i shpëtuar gjykimit dhe për të fituar lirinë e tyre. AA

Filozofi Zhuangzi: 4 fazat e jetës së njeriut, ja pse nuk duhet të shqetësohemi për vdekjen…

Në librat e lashtë klasikë kinezë, opinioni i “ruajtjes së shëndetit” është paraqitur më parë në librin “Zhuangzi”. Zhuangzi është edhe filozofi i njohur i “Taoizmit” të Kinës. Origjina e shumë ideve të ruajtjes së shëndetit dhe metodave të stërvitjes tradicionale kineze vjen nga libri i tij “Zhuangzi”.

Sipas këtij filozofi, rëndësia e jetës personale është më e lartë se ngritja në karrierë dhe fama. Respektimi i jetës dhe ruajtja e rendit natyral të jetës janë përmendur shpesh në artikujt e ndryshëm të “Zhuangzi”­t. Por, ai kundërshton përpjekjet e veçanta për zgjatjen e jetës, duke paraqitur opinionin e respektimit të rregullave natyrore të jetës si “ruajtja e shëndetit”.

Ai theksoi qëndrimet e lehta ndaj mbijetesës dhe vdekjes. Zhuangzi i kushtoi vëmendje të veçantë shëndetit shpirtëror, duke paraqitur metodat për ruajtjen e tij, si “koncentrimi i vëmendjes tek e tashmja” dhe “harrimi i vetes në meditim”. Në kohët e mëvonshme, thelbi i shëndetit shpirtëror u bë një nga karakteristikat e filozofisë së lindjes për shëndetin. Në artikull “shpirti i brendshëm” të Zhuangzi­t, është paraqitur dialogu mes Zhuangzi­t dhe mikut të tij Huizi, ku grumbullohet esenca e ideve të ruajtjes së shëndetit të Zhuangzi­t.

Huizi kërkoi të dinte se sipas teorisë Zhuangzi, njeriu duhet të largohet nga kontrolli i humorit? Zhuangzi u përgjigj po. Huangzi e pyeti përsëri se si mund të qëndrojmë në një gjendje të palëkundur humori? A ka mundësi të ndodhë kjo gjë? Zhuangzi shpjegoi se nëse një person nuk dëmton shëndetin e trupit kur përjeton ndjenja të ndryshme si gëzim, pikëllim, dashuri, urrejtje etj, ai pranon natyrisht lëvizjet e ndryshme të humorit dhe nuk prish ekuilibrin e ndjenjave dhe të jetës.

Kjo mund të quhet gjendja e pakontrolluar nga lëvizjet e humorit, pra nuk përpiqet për gëzime të jashtme ose jetëzgjatësi të veçantë. Idetë e Zhuangzi­t shpjegohen me pak fjalë, “më pak pretendime në jetë”. Sipas filozofisë së Kinës së lashtë si dhe të të gjitha elementeve të natyrës, njeriu përbëhet nga dy forca të “chi­së”: “Yin” dhe “Yang”.

Zhuangzi shpjegoi se: kur lind një njeri, chi­ja e tij do të grumbullohet. Kur shpërndahet chi­ja e njeriut, jeta e tij do të përfundohet. Ai theksoi se trupi ynë nuk është pronë private, por një pjesë e natyrës. Prandaj, Zhuangzi përmban një ide shumë të hapur për lindjen dhe vdekje. Ai beson se pleqëria dhe vdekja janë procese të pashmangshme të jetës dhe koha kur cikli i jetës përfundon. Si rezultat, është e panevojshme që të shqetësohemi për vdekjen.

Zhuangzi tha se në jetë njeriu kalon nëpër 4 faza, vegjëlinë, adoleshencën, plegërinë dhe vdekjen, duke bërë analogji me 4 stinët pranvera, vera, vjeshta dhe dimri. Vdekja sipas tij i ngjan gjumit të përheshëm në natyrë. Zakonisht njerëzit e sotëm janë shumë të ndjeshëm ndaj vdekjes dhe mun ta kenë të vështirë të mabjnë qëndrimin e Zhuangzi­t ndaj jetës dhe vdekjes. Por nëse mësojmë pak mbi shpirtin e filozofisë së tij dhe të reduktojmë ankthin ndaj vdekjes, duke ruajtur gjithashtu një qëndrim optimist, do të kemi një shëndet të mirë. Shkrihemi me ligjet e natyrës dhe gëzojmë jetëgjatësi të duhur .

Ndër parimet e ruajtjes së shëndetit të Zhuangzi­t, përputhja e ligjit natyror është më e rëndësishmja. Zhuangzi ka bërë shumë tregime interesante dhe shumë filozofike. Youshi ka vetëm një këmbë. Kur Gong ëenxuan i shikoi Youshi­t pse ndodhi, nëse e kishte të lindur apo kishte pësuar ndonjë aksident gjatë jetës, Youshi u përgjigj me qetësi se kjo është dhurata e Zotit.

Sipas mendimit të Zhuangzi­t, aftësia e kufizuar e dikujt është formuar nga arsyet e natyrës, prandaj duhet të përmbajmë një qëndrim të qetë për ta pranuar këtë gjendje. Shpendët e egra edhe pse duhet të fluturojnë apo ecin me gjatësira të shumë rruge për të pirë ujë dhe ushqim përsëri atyre nuk u pëlqen të ushqehen brenda kafazit.

Shumë legjenda të ngjashme mund të lexohen në artikujt e Zhuangzi­t. Për shembull, markezi Lu e ushqen një shpend detar me mish më të mirë të qengjit, derrit dhe lopës në kafazin e tempullit. Por ky shpend detar është shumë i dëshpëruar dhe nuk ha aspak ushqim dhe pas 3 ditësh ngordhi. Nga këto legjenda, Zhuangzi shpreh opinionet e tij të respektimit të ligjit të natyrës.

Çdo kafshë dhe bimë pëlqen i përshtatet mjedisit të vet natyror dhe ndërhyrja në këtë ligj dëmton jetën. Përkujdesja ndaj shëndetit shpirtëror Ndër metodat e ndryshme për ruajtjen e shëndetit, Zhuangzi i kushton vëmendje më të madhe shëndetit shpirtëror, që është më i rëndësishëm se shëndeti i trupit sipas tij.

Zhuangzi vuri në dukje se shpirti dhe trupi nuk duhet të lodhen shumë. Duhet të shmanget harxhimi i tepërt i energjisë shpirtërore dhe trupore. Ai përshkruan karakteristikat e ujit për të paraqitur rëndësinë e pushimit shpirtëror si: Uji i papërzier është më i pastër, uji i palëvizshëm është më i qetë. Njerëzit duhet të ruajnë një gjendje të thjeshtë dhe të qetë shpirtërore, duke lëvizur natyrshëm.

Nëse mund ta bëni këtë, atëherë shqetësimet e tjera nuk do t’ju bezdisin, influenca e keqe e jashtme nuk do të ndikojë. Në fakt, Zhuangzi ka shprehur idetë e asgjësimit të famës, të autoritetit, të përftimeve, duke synuar lirinë shpirtërore. Zhuangzi ka përshkruar shumë legjenda të dorëheqjes së fronit nga mbretërit për të mbrojtur jetën e tyre.

Zhuangzi u shpreh se kontributi i mbretërve dhe perandorëve është tepër i rëndësishme për shoqërinë dhe popullin, por është në dëm të shëndetit të tyre. Sot, shumë njerëz shpërfillin shëndetin e trupit për të kërkuar famë, status dhe pasuri, duke harxhuar tepër energjinë shpirtërore. Kjo nuk është mënyra e përshtatshme e jetës. Zhuangzi ka shpjeguar më tej metodën e ruajtjes së shëndetit shpirtëror: “koncentrimi i vëmendjes tek e tanishmja”. Në fakt, metoda e tij ngjan me meditimin. Por Zhuangzi ka përhapur këtë metodë në çdo punë dhe në çdo kohë, duke asgjësuar ndikimet e jashtme ndaj shëndetit shpirtëror dhe trupor. Kjo metodë e paraqitur nga Zhuangzi praktikohet nga budizmi “Zen” dhe stërvitjet e Kinës tradicionale “Qigong.

Alfred Mirashi Milot me Çelësin magjik në Çervinara – Nga Raffaello Bianco

Artisti Italo – Shqiptar, Alfred Mirashi Milot me skulpturen e tij monumentale “çelësi i Cervinares” hap dyert në skenën ndërkombëtare në një qytet të vogël dhe miqësor në Valle Caudina. Jemi në Cervinara, në provincën e Avelinos, rajonin e Kampanias, në mes të një fushe të gjelbër mes maleve te Partenios dhe madhështorit Taburno. Këtu i riu Alfred Mirashi, me emrin e artit Milot, prej vendit ku ka lindur në rrethin e Kurbinit, vetëm njëzet vjeç, ai u mirëprit nga një komunitet me prirje per mikpritje dhe solidaritet per ata që kërkojnë ndryshim dhe perparim si pasoje e një ekzistencë të vështirë dhe nga këtu filloi ngjitja e tij e jashtëzakonshme artistike: duke dale i pari në Brera, ekspozon ne Maschio Angioino te Napolit, pastaj ne Firence, Romë, Torino, Milano, Venecia e deri në Kinë, duke ngjallur interesin e galeristeve dhe muzeumeve me të famshme në botë.
“Nostos” (në greqisht: kthim) është shfaqja artistike e Kryetarit te Bashkisë Filuccio Tangredi dhe nga financimi i Rajonit te Kampanias me fondet evropiane; nëse “nostos” i shtohet një tjetër fjalë greke ( “algos”), lind fjala, ose më mirë ndjenja “nostalgji,” dhe kjo është pikërisht nostalgjia që e çoi artistin Milot që të kthehet në komunitetin e Valle Caudina për të lënë një shenjë të lidhjes së tij, e cila bëhet e pazgjidhshme me punën e dhuruar.
Behet fjalre per nje skulpturë monumentale “Çeles gjigant” (20 metra) prej çeliku corten, i pozicionuar në vendrrotullimin e Lagnos i cili tregon hyrjen e qytetit. Puna magjike dhe gjigante kujton e skulpturat e medhaja te Anish Kapoor te cilat karakterizohen nga simbolet qe percjellin mesazhe dhe shpresa.
Skulptura e Milotit eshte e destinuar per të hyrë në Librin Guinness të Rekordeve, dhe me të drejtë kete e vuri në dukje Kryetari i komunës Tangredi, i cili gjithashtu beri njoftimin për fillimin e procedurës për ti dhene titullin “Qytetar i nderit” skulptorit Milot. Ngjarja ngjalli interes të madh në qarkun kulturor jo vetëm ne nivel kombëtar. Ne ceremonine e dorëzimit alegorik ishte i pranishëm edhe galeristi prestigjoz nga Milano, Matteo Lorenzelli dhe fotografi i famshem kinez Zeng Yi, te cilet theksuan jo vetëm vlerat artistike te punës, por edhe vlerat simbolike: një çelës për të hapur zemrat e njerëzve , një çelës që pas hapjes shtremberohet, per te mos mbyllur me kurre.
Avv, Raffaello Bianco
Perktheu Stella Karafili

Albumi i Piktorit: Çun Lajçi portret nga Gazmend Freitag

VOAL – Në rubrikën tonë të mirënjohur ‘Albumi i Piktorit’ po sjellim për lexuesit portretin e aktorit të shquar shqiptar Çun Lajçi realizuar me mjeshtëri nga piktori Gazmend Freitag.

Çun Lajçi nga vitet 1970 punoi si aktor i rregullt në Teatrin e Prishtinës. Luajti mbi 200 role në Teatër dhe 30 filma artistik. Dy herë u shpall aktori më i mirë i Serbisë në Takimet Teatrore “Joakim Vujiq”. Në festivalin e teatrit “Prishtina Fest” u shpall aktori më i mirë me shfaqjen “Hëna prej letre” në regji të Fadil Hysës. Nga ministria e kulturës mori çmimin e karrierës. Gjithashtu nga presidenca e Shqipërisë ka marr çmimin e “Naim Frashërit”. Ka botuat dy përmbledhje poezish “Zjarr i pashuar” dhe “Fjalës nesër i bëhet vonë”.

Gazmend Freitag (lindur më 25 maj 1968 në Pataçan të Poshtëm) është piktor shqiptar nga Kosova. Shkollën e mesme e mbaron në Prizren në vitin 1987, ndërsa mbas dy semestrave studimi në fakultetin juridik në Prishtinë, më 1990 zhvendoset në Gjermani. Nga viti 2004 jeton dhe vepron në Linz, Austri.

“TASO “ Ekspozitë nga Gazmend Leka – Nga INA KOSTURI

Skena e Universitetit të Arteve dhe Galeria FAB janë shndërruar tashmë në dy oazet kryesore ku arti e gjithë format e tij gjejnë pasqyrimin në kryeqytet. Në mjediset e kësaj galerie shpaloset së fundmi ekspozita e piktorit të njohur Gazmend Leka, titulluar “ Taso “

Si vizitore ndalesh në tablotë e dimensioneve të ndryshme, mes portreteve e peizazheve, si pjesë e një rrëfimi të personazheve dhe natyrës, dy piktorëve, njëri Anastas Kostandini, miku pogradecar dhe vetë krijuesi, autori i ekspozitës. Pogradeci me bukuritë, natyra dhe studio si vendet e shenjta të krijmtarisë së artistëve i bashkëngjiten portreteve . Ndalesh tek shkrimet shoqëruese, pjesë elitare e ekspozitave të Gazmend Lekës, ndërsa si artiste kur largohesh nga ekspozita, përtej kënaqësisë së një pikture të realizuar mjaft bukur, ndjen nevojën për të shkruar, për ti ndarë më gjerë ndjesitë.

Kur ky pasion i të shkruarit bëhet më i fuqishëm se vetëpërmbajtja, justifikimi i brendshëm, stepja se nuk je specialiste e fushës, se shkrimi i takon kritikëve të arteve pamore, kupton vlerën e vërtetë të një krijmtarie e cila tejkalon një formë të caktuar të shprehjes në art dhe bëhet universale, e kuptueshme . Ekspozitat e Gazmend Lekeës janë të githa të veçanta për stilin, me shfaqjen e krijuesit artist,  filozof, mendimtar, modern me një pikturë që vjen shpesh e kuruar, e mbështjellë bashkë me profesionalizmin dhe me letësi, shkrime, krijmtari ku artet ndërthuren njëri me tjetrin, ku letërsia, fjala i bashkohen ngjyrës. Pa ndalur në atë që njohësit e arteve figurative do cilësonin për krijmtarinë , faktin se personazhi “Taso” është piktori pogradecar Anastas Kostandini, se në qendër të ekspozitës është një piktor dhe bashkë me të dhe qyteti i Mios, Pogradeci i njohur për peizazhet, ekspozita të tërheq dhe për diçka tjetër.  Pikturës, krahas letërsisë duket se i bashkëngjitet këtë herë dhe muzika, më saktë elementët themelorë të artit muzikor, specifikat e tij. Nuk është ai krahasimi që vazhdimisht mund të bësh për një vepër të arteve figurative, se në tablo ndjehet muzikë. Nuk është krahasim i thjeshtë sesa shprehje e unifikimit të arteve, i elementëve estetike.

Dihet se muzika dhe tingulli kanë specifikat e tyre, duke dhënë ngjyrime të gjendjes emocionale specifikuar për elementin e çastit kur tingujt interpretohen. Pjesët muzikore interpretohen në kohë të caktuar, e në kohë të caktuar marrin vlërë.  Në një tjetër çast interpretimi merr të tjera ngjyra. Mjetet shprehëse muzikore , raportet midis tingujve , përdorimi i formave specifike të interpretimit i japin veprës muzikore tipare të reja , të ndryshme. Këtë ndjesi të krijon dhe ekspozita me portretet e piktorit pogradecar, portrete që i bashkëngjiten natyrës , që janë të ngjashme dhe të ndryshme me specifikat e një forme tjetër të shprehjes siç është piktura në këtë rast , kaq të ngjashme me artin muzikor, që të njëjtën vepër e shpalos në dimensione , gjendje emocionale të ndryshe.

Piktori e shoqëron ekspozitën , veprat, me shpjegime letrare, duket se gjithnjë përcjell mesazhe , ndjesi, ide, përtej portreteve, ekspozitës ka gjithnjë diçka të pathënë , një kritikë të heshtur që vjen mes shpjegimeve, ngjyrës, tablove të dimensioneve të mëdha. Midis tonaliteteve muzikorë që i ndajmë shpesh në maggior dhe minor , i pari i cilësuar si më i gëzuar dhe i dyti paksa melankolik duket se shëtit dhe personazhi piktor, sjellë në kontrastin nga njëra tablo tek tjetra që në krahasimet herë maggiore e herë minore japin një kuadër të përgjithshëm të jetës , të përjetimeve, pasioneve,  dilemave të krijmtarisë së përsonazhit në një mjedis që vjen po i tillë me peizazhe të ndryshme të gjendjeve të caktuara të natyrës.

Personazhi” Taso” nuk gjendet i vetëm në ekspozitë, ai shoqërohet nga vetë krijuesi i ekspozitës dhe vendosja e tablove të mëdha të dy piktorëve e pasuron mesazhin e gjithë ekspozitës . Detajet në portretin e vetë krijuesit , një vepër e stilit të Gazmend Lekës që dallon për thellësinë e grisë, të zezës, duket se japin një mesazh të madh dashurie dhe optimizmi. Përtej arritjes artistike për nivelin e krijmtarisë, faktin se vizitori mbetet mbërthyer në tablo, tablo sa reale dhe estravagante për ngjyrat, gjallërinë,  dinamizmin , tablove të personazheve që shprehur thjesht janë aq të gjallë sa të përcjellin pas ekspozitës, realë dhe me forcë të madhe komunikuese, duket se mesazhet kalojnë më tej. Përtej realizmit të një duoje bashkëpunimi, nëse mund ta quanim kështu ,lidhjes midis tablove në ekspozitë, mesazhi përtej tyre duket se i referohet artit në Shqipëri, në hapësirën, kujdesin që duhet të ekzistojë përtej Tiranës, në artistët e liqenit, e natyrës, si një mesazh se arti është dhe përtej Tiranës, aty ku natyra frymëzon krijmtarinë.  Shumë profesionalizëm , gjetje në detaje e deri shumë dashuri dhe mirësi që ekspozita transmeton , krahasime letrare e muzikore që vinë me profesionalizmin , fantazinë dhe mendimin estetik dhe filozofik të Gazmend Lekës. Ekspozita thyen tabutë e formateve të tilla në portrete dhe peizazhe, i vendos në kohë, në lëvizje , i konturon në kohën e sotme , në aktualitetin shqiptar, si mesazhe paqeje, dashurie dhe padyshim si shprehje suksesi në artet pamore.