VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

60 mln lek për një punë që kushton 10 herë më pak, Qendra Sportive Kuqezi padi në gjykatë për faturën e majme të gruas së Gjiknurit

By | November 2, 2019

Komentet

Ambicjet ushtarako-detare të Turqisë

Dorian Jones

Turqia po fillon një program të madh ndërtimi ushtarako-detar për të rivendosur ndikimin që humbi pas shembjes së Perandorisë Osmane. Por kjo politikë e Ankarasë po krijon tensione rajonale, në veçanti me vendin fqinj, Greqinë.

Nën udhëheqjen e admiralit Hayreddin të shekullit 16, që njihet edhe si Barbarossa, Perandoria Osmane dominonte Detin Mesdhe. Shumë historianë evropianë e portretizojnë Barbarrosa-n si pirat dhe tregtar skllevërish, por në Turqinë moderne ai ende respektohet.

Aktualisht, Presidenti Erdogan po synon kthimin e fuqisë detare të së kaluarës dhe ndikimin nën moton “Atdheu Blu”.Cem Gurdeniz është admiral në pension:

“Turqia po bëhet një shtet detar si Anglia, Franca dhe Shtetet e Bashkuara. Për të mbrojtur të drejtat dhe interesat e Turqisë në zonat përtej detit si në Gjirin Persik, Detin e Kuq dhe ku të jetë e nevojshme, marina turke, fuqia detare turke duhet të jetë atje.”

Turqia po kërkon ta shndërrojë flotën e saj detare në fuqi ushtarake me një program të fuqishëm ndërtimi detar ku përfshihet një aeroplanmbajtëse sulmuese.

Tashmë, Turqia po tregon aftësitë e saj detare, duke sfiduar Greqinë fqinje lidhur me ujërat e kontestuara territoriale, ku besohet sa ka rezerva të mëdha energjitike.

Një garë ushtarake mund të jetë në fillim e sipër, ndërsa Athina ka njoftuar fuqizimin e saj ushtarako-detar. Kyriakos Mitsotakis është Kryeministër i Greqisë:

“Është koha për të forcuar ushtrinë si një tashëgimi për sigurinë e vendit. Është detyrim ndaj grekëve të cilët do të paguajnë koston.”

Turqia po përballet me presione diplomatike. Më herët këtë muaj, Presidenti i Francës Emmanuel Macron mblodhi udhëheqësit e Mesdheut për t’iu kundërvënë qëndrimeve të Ankarasë. Udhëheqësit e Bashkimit Evropian do të diskutojnë këtë javë për sanksione kundër Turqisë në mbështetje të vendit anëtar, Greqisë.

Ndërsa popullariteti i zotit Erdogan është goditur nga problemet ekonomike të vendit, rikthimi i fuqisë ushtarake detare mund të sjellë përfitime politike afatshkurtra, thonë analistët. Serhat Guvenc është me Universitetin Kadir Has.

“Përqafimi i kësaj ideje nacionaliste, e orientuar drejt sovranitetit, ka përmirësuar ose zgjeruar bazën e tij të mbështetjes. Madje ai po merr mbështetje nga qarqet që normalisht nuk do të donin të kishin lidhje me Erdoganin.”

Videot qeveritare ngrejnë lart lavdinë e perandorisë së dikurshme Osmane, me premtimin për shtrirjen edhe një herë të influencës turke përgjatë Mesdheut dhe më tej.

Por me koston prej disa miliarda dollarësh për programin ambicioz detar, realiteti ekonomik mund të vërë në pikëpyetje aspiratat e Ankarasë për t’u bërë fuqi e madhe detare.

Sulltan Rama, çliroje nga prangat verdiktin e sovranit, hap listat e përballu me popullin në fushë të mejdanit – Nga Azgan Haklaj

 

Vetëm tiranët e pushteti i tyre kanë frikë nga përballjen me popullin

Me listat e hapura sovrani ua delegon ushtrimin e pushtetit të besuarve të tij.

Deputetët në zarfa të mbyllura janë si shejtani në shishe.

Leri akrobacirat se grushti i Atdheut do të bjerë fuqishëm mbi ju dhe kalifatin tuaj z Rama

Opozita e bashkuar duhet ta ushtrojë pushtetin e saj si mazhorancë morale për ta detyruar Sulltanin t’ia kthejë pushtetin popullit, të ndalojë planet djallëzore të tij ndaj demokracisë përndryshe nuk e ka kryer misionin historik ndaj Atdheut

Me dt 25 prill 2021 populli opozitarë, tashmë shumicë dermuese, me votë plebishitare duhet t’i japë fund regjimit totalitarë dhe ta varrosë Faraonin bashkë me sherbëtorët e tij.

Por para se të shkojë në këtë dyluftim antagonist me regjimin totalitarë të instaluar opozita e bashkuar duhet të çlirohet vetë nga djalli që ka në gji prej një kohe të gjatë.

Diktatuara e tirania ta quajmë si të duam mbetet e tillë në të gjitha kohërat, vendet dhe regjimet, për sa kohë nuk i jepet e drejta popullit të ushtrojë në mënyrë të drejtpërdrejtë sovranitetin e tij.
Kontrata mes individit, i cili lind me të drejta natyrore, të cilat iluministët i kanë cilësuar si të drejta të panegocueshme e të padhunueshme të shtetit të tyre, është së pari një kontratë sociale e sanksionuar në ligjin themeltar të shtetit, e për atë që e thyen në mënyrë të njëanshme këtë kontratë në vendet e lira ka sanksione e penalitete, pra pasoja juridike të parashikuara në kodin penal, të cilin e hartojnë ligjvenësit, pra parlamenti, i dalë nga zgjedhjet e drejtëpërdrejta, transparente, të lira, të hapura, e më shanse të barabarta konkurimi për të gjithë.
Deputetët janë përfaqësues të drejtëpërdrejtë të sovranit, e garant të kontratës sociale mes qytetarëve dhe shtetit të tyre.
Zgjedhjet parlamentare, por edhe ato vendore, mënyra si ato zhvillohen, të hapura apo gjysmën ilegale, me maska apo transparente, në një atmosferë e situatë stabiliteti politik dhe ekonomik, apo në krizë të thellë të këtyre elementëve janë vija e demarkacionit mes tiranisë dhe lirisë, regjimeve diktatoriale e neodiktaturave dhe demokracive të sistemeve garante të lirisë dhe të drejtave të njeriut, të inisiativës së lirë, mirëqenies ekonomike e paqes sociale.
Shqipëria sot është modeli me i shëmtuar i shtetit, një hibrid i ngjashëm me krijesat e frikshme mitologjike të prehistorisë.
Diktaturë e tirani në aspektin ekonomik, ku një grusht banditësh e oligarkësh zotërojnë gjithshka, neodiktaturë në aspektin e funksionimit të parlamentit, qeverisë, pushtetit vendor dhe institucioneve kushtetuese dhe plagjiaturë në superstrukturën e tij.
Një karrikaturë e frymëzuar nga modelet e shëmtuara të diktaturave bizantino-otomane, ku zgjedhjet janë veçse një farsë sa për të kaluar radhën e për të projektuar sundimin e klikave të modelit të Putinit, Lukashenkos, apo Erdoganit.
Kryeministri i narkoshtetit Edi Rama, njeriu që guxoj të prishë marrveshjen e 5 qershorit të firmosur në Ambasadën e SHBA- së në Tiranë, njeriu që guxoj ta quante Presidentin Amerikan Donald Trump rrezik për njerëzimin, Presidentin e vendit të tij Ilir Metën një të çmendur që vrapon pas cilëve hënore, ndërsa diktatorin Erdogan që i dha fund demokracisë së vendit të tij duke e asgjesuar republikanizmin e Ataturkut e quajti vëlla dhe Vuçiçin mik të ngushtë, kërkon me çdo kusht që me dt 25 prill 2021, pas 8 vite zullumesh me pushtetin e instaluar me votat e grabitura, t’i mohojë brutalisht popullit sovran të drejtën e perfaqësimit në Parlamentin e Shqipërisë, me kandidatët që ai dëshiron t’u japë votëbesimin për në organin më të lartë të pushtetit.
Imponimi i listave të mbyllura nga Sulltan Rama është denimi me vdekje i demokracisë e legjimitet i tiranisë që pjell një pushtet jakobin, i cili ishte pararendës i diktaturave staliniste e nacional fashiste, të cilat në luftë dhe në paqe i shkaktuan botës rreth 200 milion viktima, vuajtje dhe tmerr të pashembullt në histori.
Dita e zgjedhjeve për çdo vend të lirë është një dasëm e vërtetë e popullit sovran.
Si do të shkojë në zgjedhje populli ynë që ka derdhur në shekuj lumenjë gjaku për lirinë e tij ?!
Do të bëjë dasëm allaturka apo allafranga ?!
E bëj këtë pyetja retorike sepse me trishtojnë edhe sot pamjet e Institutit Lucia, filmime që tregojnë se si vajzat e fshatrave të Tiranës dhe Elbasanit në vitet 30-të i çonin tek dhëndrri të hipura mbi mushka e gomarë dhe me thes në kokë për të mos e parë rrugën që të çon tek burri i ardhshëm.
Të tilla nuse duan t’i bëjnë Rama dhe ramiçët tanë deputetët e popullit.
Të mbyllura në zarfa si shejtanin në shishe.
Kur të hapet Kutia e Pandorës atje në parlament populli i mashtruar nga siglat e partive do të shohë fytyrat e shejtanëve, sigurimsa, spihunë, trafikantë droge e mishi të bardhë që do të bëjnë ligje në emër të sovranit.
Trafikimi i deputetëve është as më pak e as më shumë se një tregti skllevërish në shekullin e XXI-të.
Ata janë të shitur njëqind për qind me mish e më shpirt te satanai i madh që i dërgon me thes në kokë tek populli i vet.
Të mbajtur kësisoj peng si Prometeu i Eskilit.
Ata nuk kanë forcë të çlirojnë as vehten e tyre nga tirania e një pushteti, të cilit ata i binden si sherbëtorët Faraonit të tyre.
Shikoni si sillet timonieri i madh i sektit të rilindjes Edi Rama me udhëheqësin e opozitës së bashkuar dhe me kryetarin e shtetit të vet.
Të parin e quan të lajthitur e adoleshent të politikës megjithëse e ka mundur në një duel të drejtëpërdrejtë në Tiranë, në Kryeqytetin e Shqipërisë dhe të dytin një njeri mendja e të cilit varet nga levizjet e Hënës, baticat dhe zbaticat e saj.
Si do të përgjigjej ky Haxhi Qamil me kostume e kravata miliarderësh nëse qytetarët e Shqipërisë do ta pyesin?!
Po mendja jote perverse dhe diabolike nga varet zotëri?!
Nga cikli monstrual i hyrremeve të oborrit të rilindjes!
Nga urdhërat që të japin ustallarët e t’u Putini, Erdogani, Vuçiçi!
Nga paranoja jote e vdekjes pa lavdi!
Nën efektin e drogave të forta dhe i përkëdhelur deri në neveri nga oborrtarët që i shërbejnë Rama e ndien vehten të plotëfuqishëm në rrugën drejt mandatit të tretë.
Por e verteta është krejt ndryshe.
Opozita e bashkuar është kthyer në mazhorancë morale dhe se do të jetë barrikadë e pakapërcyeshme kësaj radhe nëse tregohet solide e nuk përçahet nga ofertat e pushtetit deri në fund të betejës dhe ia arrin të pastrohet nga djalli që ka mbajtur në gji për një kohë kaq të gjatë.
Situatën e krijuar Rama e dekripton dhe e transkipton mirë, prandaj ka mobilzuar të gjithë makinerinë e tij shtetërore dhe arsenalin që posedon për të realizuar ambiciet e tij.
Monovrat me ndryshimet kushtetuese.
Prishja e marrveshjes me opozitën.
Terrorizmi i administratës shtetërore, të cilën e ka organizuar në celula të vogla për të mbledhur votat e familjarëve të tyre.
Aktivizimi i bandave kriminale e përdorimi i lumenjëve të parave të drogës e të trafiqeve.
Mobilizimi i mediave të kontrolluara rreptë prej tij.
Këto janë armët me të cilat Rama do t’i drejtohet sovranit për ta legjitimuar si sundimtar të përjetshëm.
Kryeministri Sulltan mundohet deri në vetëmohim që “sigurinë” e tij për fitoren “bindëse” të zgjedhjeve ta përcjellë tek elektorati i tij fanatik.
Deri këtu nuk ka asgjë të keqe, për faktin se çdo politikan edhe kur ka bërë gati valixhet por t’ia mbathur kërkon t’i mbajë të bashkuar me çdo çmim ndjekësit e vet.
E keqja me e madhe, madje djallëzi kriminale është kur e përdor pushtetin e propogandën, institucionet e buxhetin e shtetit për të terrorizuar opozitën, fjalën e lirë, shoqërinë civile, për t’ia mbushur mendjen se është i plotëfuqishëm, i përjetshëm në pushtet dhe e vetmja alternativë dhe shpresë për shqiptarët.
Është krijuar këto kohë bindja se do të ketë qetësi dhe paqe me pushtetin deri me dt 25 prill të vitit 2021.
Ky është një iluzion i rremë i atyre që nuk i’u intereson asgjë çfarë ndodh rreth tyre.
Para 25 prillit është 28- nëntori i Flamurit Kombëtar e shqiptarët nuk duhet ta presin kokë ulur ditën e lirisë e pavarësisë duke dëgjuar mesazhin që do t’u dergojë nga Bunkeri i Surrelit plaku mjekërbardhë e shpirt katran, patriarku i sektit të rilindjes.
Para 25 prillit është 2 marsi i Besëlidhjes së Gjergj Kastriotit me princat arbërorë, Besëlidhja e përjetshme me Atdheun dhe lirinë e tij.
Partia Demokratike e Shqipërisë si misionare e rrëzimit të diktaturës ka detyrimin madhor ndaj shqiptarëve që së bashku me aleatët e saj të rrëzojë edhe neodiktaturën.
Rama është në kohë të vështirë e Shqipëria gjithashtu për shkak të zullumeve të tij.
Ne e kemi Atdheun dysheme e çati, oksigjen e gjak e nuk bëjmë dot pa të asnjë minutë të vetme.
Kryeministri Rama nuk ka lanë poshtërsi pa ia bërë Atdheut tonë.
Ai bëri puç kushtetues e është gati të bëjë dhe grusht shteti.
Një i çmendur për pushtet si ai nuk e din se do të përballet me grushtin e Atdheut, forca e të cilit rrëzon edhe malet.
Kur u përpoq të bënte puçin kushtetues Presidenti i Republikěs Ilir Meta ia ktheu pushtetin sovranit dhe populli ia vuni kufirin tek thana Zhupan Ramës në Sheshin Skenderbej me dt 2 mars të këtij viti.
Tani e ka fjalën përsëri fronti opozitar shqiptar për ta ndalur planet e llahtarshme të Faraonit ndaj demokracisë dhe Atdheut.
Opozita e bashkuar duhet ta ndalë me çdo çmim egon e shfrenuar të demonit të pushtetit, përndryshe nuk e kryen misionin kombëtar që po ia kërkon koha dhe detyrimin madhor ndaj Atdheut e bëhet bashkëfajtore me të.
Për ta realizuar këtë mision të shenjtë duhet të përzgjedhë mirë matadorët që do të ndeshen në mejdan me demat e sektit të rilindjes, në të kundërt mban përgjegjësi historike para një kombi që kërkon rrëzimin e regjimit të Sulltanit.
Regjimet rrëzohen e nuk e leshojnë pushtetin me rotacion.
Kjo përmbysje është imperativ historik i kohës për frontin opozitarë për të kthyer demokracinë, dinjitetin e nëpërkëmbur të shqiptarëve e votën e tyre të lirë, si fondament i shtetit të së drejtës.

Judah për “Autostradën e Paqes”: E paqartë se çfarë do të financojnë amerikanët

Analisti për çështjet e Ballkanit, Tim Judah, ka thënë se është e paqartë se çfarë do të financohet nga amerikanët, kur është në pyetje pika e Marrëveshjes së Washingtonit që përfshin “Autostradën e Paqes”.

Si ka shkruar ai në Twitter, Banka Evropiane për Rindërtim dhe Zhvillim ia ka bërë të ditur se kur është në pyetje kjo rrugë, Bashkimi Evropian tashmë është përkujdesur për një gjë të tillë.

“Sot flitet për një ndihmë prej 1 miliard dollarësh për ta financuar atë. Por e gjithë kjo është e mistershme”, ka shkruar ai, teksa i është referuar deklaratave të dhëna të hënën në Prishtinë, gjatë vizitës së delegacionit të Qeverisë amerikane.

Judah ka përcjellur në Twitter edhe detajet që i janë dhënë nga BERZH-i rreth kësaj rruge dhe financimit të saj:

1. Nish-Ploçnik bashkëfinancim i Bankës Evropiane për Investime dhe BERZH-it me grante të BE-së, tenderët do të lansohen në fillim të tetorit.

2. Ploçnik – Merdarë, duke u përgatitur me grante nga BE-ja për financim si më lartë.

3. Prishtinë – Merdare, njëjtë

4. Prishtinë – Tiranë, tashmë gati e kompletuar nga Bechteli më 2010.

“Pra, a mund të jetë ky edhe një rast tjetër kur BE-ja bën diçka të mirë dhe paguan për të dhe askush të mos ta dijë? Për shembull BE-ja paguan për shumë gjëra në Serbi, por shumë serbë besojnë se Rusia dhe Kina kanë investuar. A do iu bashkohen atyre së shpejti edhe amerikanët?”, shkruan ai në Twitter.

Odat ekonomike të Kosovës dhe Serbisë takohen me delegacionin amerikan në Beograd

 

Adam Boelher, Richard Grenell, Marko Çadezh. Beograd, 22 shtator, 2020.

Odat ekonomike të Kosovës dhe Serbisë janë pajtuar që të krijojnë një grup punues, që do të ndihmojë qeveritë e të dyja shteteve për të zbatuar projektet e marrëveshjes së Uashingtonit nga 4 shtatori, si dhe të ofrojë mbështetje për zbatimin e projekteve të infrastrukturës, energjisë dhe krijimit të vendeve të punës.

Në rezidencën e ambasadorit amerikan në Beograd, Anthony Godfrey, të martën u mbajt takimi i përfaqësuesve të odave ekonomike të Kosovës dhe Serbisë me delegacionin të Korporatës Ndërkombëtare të Financave dhe Zhvillimit të Shteteve të Bashkuara.

Në takim kanë marrë pjesë drejtori i Korporatës, Adam Boelher, i dërguari i posaçëm i presidentit amerikan për dialogun Kosovë-Serbi, Richard Grenell , ambasadori Godfrey, përfaqësuesit e odave të Kosovës dhe Serbisë, Berat Rukiqi, përkatësisht Marko Çadezh si dhe kryetari i Odës amerikane në Serbi, Zoran Petroviq.

Boehler: Normalizimi ekonomik do të thotë investim

Kryeshefi ekzekutiv i Koorporatës Ndërkombëtare të Financave dhe Zhvillimit në SHBA, Adam Boehler, tha se Kosova dhe Serbia me marrëveshjen për normalizim ekonomik, kanë “të mirën e popullit dhe jo politikës”.

“Dua të shpreh mirënjohjen për Prishtinë dhe Beogradin që kanë vendosur në të mirën e popullit dhe jo politikë sepse në fund të fundit, normalizimi ekonomik do të thotë investim. Kjo nuk është një situatë kur një vend humb e një tjetër fiton”, tha Boehler.

Pas takimit, kryetari i Odës Ekonomike të Kosovës, Berat Rukiqi tha se marrëveshja e arritur në Uashington më 4 shtator për normalizim ekonomik, është marrëveshje e rëndësishme për Kosovën dhe Serbinë si dhe rajonin e Ballkanit Perëndimor.

“Temat politike nuk kanë dhënë investime dhe hapje të vendeve të reja të punës. Ajo që do të bëjmë ne është të fokusohemi në prioritetet e projekteve të ekonomisë dhe shumë të tjera”, tha Rukiqi.

Ndërkaq, kreu i Odës Ekonomike të Serbisë, Marko Çadezh tha se do të dëshmohet se marrëveshja e arritur në Shtëpinë e Bardhë, ka sjellë stabilitet në rajon.

“Tash kemi një ekip të përbashkët për të mbështetur projektet dhe për të dhënë ekspertizë qeverive tona që të zbatojnë projektet”, tha Çadezh.

Grenell: Marrëveshja do të krijojë vende të reja pune

Ndërkaq, i dërguari i presidentit amerikan për dialogun, Richard Grenell, tha se presidenti i SHBA-së, Donald Trump, vendosi në rend të parë çështjet ekonomike, sa i përket Kosovës dhe Serbisë.

“Ne nuk do të ishim këtu po të mos ishte presidenti Donald Trump, i cili besoi se mund të bëhej diçka ndryshe dhe që beson se ekonomika duhet të jetë në rend të parë”, tha Grenell duke shtuar se shteti nuk krijon vende pune, por sektori privat.

“Ajo që kemi bërë në Uashington është e mrekullueshme, por nuk është e gjitha, ne duam që ju të na mbani përgjegjës dhe ajo që është në letër duhet të kthehet në punë”, shtoi Grenell.

Delegacioni amerikan ka arritur në Beograd në orët e vona të së hënës.

Presidenca serbe ka paralajmëruar se Boelher dhe Grenell do të takohen me presidentin dhe kryeministren serbe, për të nënshkruar deklaratën e përbashkët për bashkëpunim ekonomik.

Një dokument të tillë, zyrtarët amerikanë kanë nënshkruar të hënën edhe me kryeministrin e Kosovës, Avdullah Hoti.

“Marrëveshja që kemi nënshkruar sot (21 shtator) ka qenë zotim për të përshpejtuar investimet në Kosovë. Ne kemi qenë duke punuar në përgatitjet për mundësitë e asaj që ndodhi disa javë më parë. Kemi punuar me ambasadën tonë, me ambasadorin tonë dhe kemi projekte në vlerë deri në 1 miliard dollar. Aty përfshihet Autostrada e Paqes, hekurudha, gazi i lëngshëm natyror. Kemi biseduar edhe për mundësinë e investimit në një resort të skijimit. Po ashtu do të ofrojmë mbështetje direkte për bizneset e vogla dhe të mesme”, ka thënë Boehler në Prishtinë.

Kryeministri i Kosovës Avdullah Hoti ka konfirmuar se ministrat e kabinetit qeveritar do të formojnë ekipe të veçanta, të cilat do të dakordohen me ekipet e SHBA-së për zbatimin e projekteve që dalin nga marrëveshja e 4 shtatorit.

Hoti dhe Vuçiq kanë nënshkruar marrëveshjen për normalizimin e marrëdhënieve ekonomike më 4 shtator në Shtëpinë e Bardhë, në praninë e presidentit Trump.

Dy palët, megjithatë, nuk i kanë hedhur nënshkrimet në dokumentin e njëjtë, por secila veç e veç i ka nënshkruar zotimet e saj.

Trump, në anën tjetër, ka nënshkruar një letër, përmes së cilës i ka përgëzuar palët për guxim drejt normalizimit të marrëdhënieve.

Si u organizua vrasja e Kolonel Ahmet Krasniqit në Tiranë. I përfolur për këtë vrasje është edhe Fatos Klosi?! – Nga Binak MAXHARRAJ

Në foto Fatos Klosi dhe Ministri i vrarë Ahmet Krasniqi

 

Në 22 vjetorin e vrasjes:

Kolonel Ahmet Krasniqi, u vra në mes të Tiranës, diku në zonën e ish-shtëpisë së Partisë, në 21 shtator të vitit 1998, pak para mesnate.

Me fillimin e luftës çlirimtarë në Kosovë të cilës iu bashku gati i tërë populli, fatin e lutës e morën disa njerëz që pretendonin së janë udhëheqës i sajë.nuk dihej së kush ishin nga ishin çfare idelologjie kishin

Por ishin ata njerëz kryesisht të LPK të cilët bënë çmos që ti marrin frenat e luftës. Pjesa më e madhe e këtyre Komandantëve u vendosën jo në frontin e luftës por në Tiranë, ku edhe u formua dhe funksionoj i ashtuquajturi Shtabi i Rognerit në krye te te cilit ishte Hashim Thaçi,Xhavit Haliti,etj.. Ishte tragjike për luftën dhe popullin e Kosovës që fatkeqësisht në ato vite kur lufta ne Kosovë kishte marr hovë, kur djemtë e vashat e kombit po kacafyteshin fytë për fyt më armikun shekullor në Shqipëri, respektivisht në Tiranë qeveriste një kastë politikanësh më pikëpamje Staliniste, Enveriste, komuniste siç ishin Mejdani, Nano, Milo etj. Në mesin e tyre ishte edhe Fatos Klosi ministër për punë të brendshme në Qeverinë që kryesisht e përbenin socialistët

Shtabi i Rognerit ishte në disponim të plotë kur pa se kjo kast politikan socialist ishin në pushtet dhe menjëherë i vunë lidhjet më ta, e nisën bashkëpunimin dhe ndihmë për luftën që po bëhej në Kosovë.

Zona afër kufirit në Kosovë ishte mbush me plotë patriot Shqiptar te ardhur edha nga diaspora, që të stërviteshin për të hyrë në luftë. Kishte shumë edhe anëtar dhe Komandat të LDK të Ibrahim Rugovës që prisnin rastin të hyjnë për të luftuar në Kosovë. Për këtë punë atje ishte edhe Ministri i mbrojtjes FARK-u koloneli Ahmet Krasniqi.

Derisa lufta në Kosovë po merrte përmasa gjithnjë e më shumë midis trimave të UÇK-se dhe ushtrisë, xhandarmerisë Serbe e cila nga epërsia në armatim po bënte kërdi duke vrarë civil, në raport me UÇK-në e cila ishte e armatosur dobët.

Atje në Shtabin e Rognerit i cili ishte vendos në Tiranë filloj një luftë tjetër “speciale” se kush do ta merr primatin e luftës. Doli në horizonte së luftëtarët e FARK-ut(ushtaret e Rugovës) nuk ishin fortë në sy të mirë te Komandantet e Shtabit të Rognerit(LPK) ata filluan të ia vejnë ndërskamcat luftëtarëve të Kolonelit Ahmet Krasniqi, u zënin pritat, vriteshin natën, pengoheshin në akcionet luftarake qe i ndërmerrnin. Me fjalë tjera nisi një luftë speciale me forcat e armatosura të luftëtarëve të Ahmet Krasniqit, pra të Ibrahim Rugovës, sepse vetëm në këtë mënyrë atyre u mundësohej ta marrin primatin e luftës dhe pas luftës edhe të udhëheqin eventualisht me Kosovën”, pohon profesori.

Shtabit të Rognerit në këtë drejtim u doli në ndihmë edhe SHISH në krye më Fatos Klosin.

Ky shërbim i Fatos Klosit veprojë mjaftë në mënyrë konspirative, tinëzare, të fshehët që në shënjestër i kishte luftëtaret e Ahmet Krasniqit. Ata u persekutuan edhe deri në vrasje në mënyrë që të mos dominonin në luftë, ani pse luftën në Kosovë e bënin mbi 70% anëtarët e LDK-së. Rrolin kyç në këto kryqëzime e luante vet Fatos Klosi duke iu dalë në ndihmë Shtabit të Rognerit, që shumica prej tyre as që e kishin pa luftën më sy. Megjithatë duke i pa këto rrethana sa për sy e faqe u mbajt një tubim në Oslo të Norvegjisë midis anëtarëve të Shtabit të Rognerit ku ishte i pranishëm edhe Adem Demaqi, me Ahmet Krasniqin për mundësin e unifikimit të luftës, që lufta të mos drejtohet kundër njeri tjetrit por kundër armikut. U arritë Marrëveshja e cila nuk u realizua kurrë, sepse këtë nuk e dëshironte vetë Shtabi i Rognerit, që në këtë u ndihmoi edhe vet ministri Fatos Klosi i cili personalisht u angazhua përmes shërbimit të tij informativ SHISH që kjo Marrëveshje të mos realizohej duke ia dhënë krahun Shtabit të Rognerit të cilët ishin me ideologji sikurse kasta në pushtet. U bënë shumë vrasje gjatë luftës, u vranë figura të njohura, veprimtar të devotshëm të çështjes kombëtare, vetëm pse nuk ishim me ideologji të njëjtë.

U vra në mënyrën më barbare edhe vet Koloneli dhe Ministri i Mbrojtjes së Republikës së Kosovës në qeverinë e Bukoshit.

Bujar Bukoshi, më pastaj edhe ai vetë u shantazhu shumë nga ky Shtab, sa që Bujar Bukoshi ia ktheu shpinën Kolonelit Ahmet Krasniqi e la të veproi i vetëm derisa e vranë horrat, kriminelët që nuk ia donin të mirën e as luftën, para së te vrisnin ia ndërruan banesën, e çarmatosen dhe maskat i dolën përpara e zatetën për muri dhe vranë. Ishte një vrasje e organizuar mirë nga të gjitha anët, nga Shtabi i Rgnerit dhe nga SHISH i Fatos Klosit, për të cilin besoj se ka informacione të sakta se kush qëndron prapa kësaj vrasje.

Se sa ishin këmbëngulës këta të Shtabit të Rognerit që rrjedhat të shkojnë ashtu siç i planifikuan gjatë luftës me ndihmën e SHISH dhe vet të Fatos Klosit, u pa kur Kosova u çlirua me ndihmën e NATO-s, kur këta anëtar të Shtabit të Rognerit ia mësynë Kosovës dhe e rrëmbyen pushtetin, duke plaçkitë çdo gjë që u vinte përdore, toka, banesa, shtëpia, lokale afariste, etj.

Por gjatë vitit te par te pas luftës,nga këto banda qe e rrembyen pushtetin u bënë shumë vrasje politike, ku në shënjestër ishin aktivistet më të devotshëm të LDK-së, të cilat hala sot e kësaj dite nuk u zbardhë asnjë vrasje. Dhe nuk do të zbardhën derisa kjo kastë politike e komandantëve të hiqet nga pushteti. Kjo kastë politike bëri qeverisje të keqe të cilët luftuan për pushtet e jo për shtet, duke u pasurua derisa u bënë milionerë. Këta shkojnë aq larg sa që sot janë duke e rreziku edhe shtetin dhe mbijetesën e pavarësisë së Kosovës. Janë të gatshëm që me Serbinë vrastare të bëjnë kompromise deri në atë shkallë sa që edhe ta ndajnë, copëtojnë Kosovën.

Mgjithatë, ish-Shefi i SHIK-ut, Fatos Klosi, e kishte mohuar  kategorikisht pjesemarrjën e ti dhe te SHISH dhe se është shumë i interesuar të sqarohet kjo vrasje. Ai kishte deklaruar se tjetër kush kishte interes për vrasjen e Krasniqit.Por,megjithate mbetet dyshimi seë Fataos Klosi me SHISH e tij ka dorë ne vrasjën e Kolonel Ahmet Krasniqit.Vrasja anipse u kry ne teritorin e Shqiperisë ne menyrë mjaftë te organizuar,deri me tani shteti Shqiptare nuk ka bërë asgjë qe kjo vrasje e ministrit Krasniqi te sqarohet,çfarë lenë dyshime te medha se edhe vete shteti shqiptare permes ministrit te mbrendshëm Fatos Klosit dhe SHISH është involvuar ne këtë vrasje.

 

Në 22 vjetorin e vrasjes së Ministrit të Parë të Mbrojtjes- Kujdesi për kolonelin, shprehje e dashurisë për shtetin! – Nga Florim Zeqa

 

 

Harresa institucionale e kolonelit!

Harresa është një fenomen shoqëror i ndikuar nga shumë faktor psikologjik, biologjik dhe social, shërimi i së cilës është i vështirë dhe i gjatë.
Sëmundja e harresës apo shlyerja e trurit, nga vende të ndryshme të botës është duke u trajtuar si sëmundje e shekullit e emërtuar në gjuhën mjeksore si “ALZHAIMER” (alcaimer).
Alcaimeri i shoqërisë kosovare, i ardhur si pasojë e egoizmit njerëzor, xhelozisë dhe urrejtjës ndaj njëri-tjetrit, është duke e dëmtuar seriozisht shëndetin e shoqërisë kosovare.
Padyshim, harresa e kolonelit të lavdisë sonë kombëtare, e ministrit të parë të mbrojtjes së Republikës së Kosovës në radhë të parë është politike, pastaj shoqërore. Por në asnjë rrethanë nuk ishte dashtë që koloneli të harrohet nga familjarët dhe bashkluftëtarët, shoqëria civile dhe qytetarët e Kosovës.
Përgjegjësia më e madhe morale bie mbi institucionet shtetërore, liderët dhe partitë politike që dëshmorët dhe martirët e shtetit të Kosovës i trajtojnë jo sipas meritave dhe hierarkisë ushtarake, por sipas përkatësisë partiake.

Pas rivarrimit të padinjitetshëm, ndodhi edhe harresa e kolonelit

U dasht të kalojnë plot 10 vite në shtetin e pavarur të Kosovës dhe 20 vjet nga vrasja, derisa erdhi momenti i “duhur” për sjelljen e eshtrave të Ministrit të Parë të Mbrojtjes së Republikës së Kosovës nga vendi ku u ekzekutua (Shqipëri) kolonel Ahmet Krasniqi.
Ata që shitën edhe për së vdekuri kolonel Ahmet Krasniqin, provokuan ndjenjat e pastra të qindramijëra e miliona shqiptarëve të ndershëm, por më së keqi turpëruan familjarët e kolonelit.
Këtë e bënë një grusht matrapazësh politik, të cilët ua mundësuan kundërshtarëve të vijës institucionale të luftës çlirimtare, që pas 20 vitesh të bëjnë marketing politik me eshtrat e Ministrit të parë të Mbrojtjes së Republikës së Kosovës, të cilin nuk e njohën dhe pranuan si të tillë as në ditën e rivarrimit!
Për 21 vjet rresht në Kosovën e lirë, e në veçanti në periudhën post-rugoviane, emri dhe vepra e kolonel Ahmet Krasniqit, e dhjetra dhe qindra veprimtarëve të vrarë u përdorë vetëm si marketing elektoral nga eksponentet e LDK-së për grumbullimin e votave e asgjë më shumë.
Është një tendencë e hapur për shtrëmbërimin dhe falsifikimin e skajshëm të historisë më të re të Kosovës, e cila për qëllim ka mbulimin e të gjitha vrasjeve politike të luftës dhe pasluftës në Kosovë.
Krijimi i realitetit të rrejshëm sot, për qëllim ka minimizimin deri në asgjësim nga kujtesa popullore të figurave më markante të lëvizjes paqësore të viteve të ’90-ta, të heronjëve dhe dëshmorëve të vërtetë të luftës çlirimtare.

Koloneli i harruar nga institucionalistët e LDK-së

Ka kohë që një pjesë e eksponentëve të LDK-së, zyrtarë të lartë dhe deputet për interesa meskine personale kanë shkelur mbi gjakun e bashkëpartiakëve.
Kjo tashmë nuk paraqet risi dhe as befasi në opinionin publik, por befasia tepër e dhimbshme qëndron në faktin e dorëzimit të disa prej familjarëve të figurave politike jo në mënyrë të drejtëpërdrejt por përmes “mësitëve” të krimit të organizuar.
Mungesa e përkujdesjes institucionale ndaj varrit të kolonelit Ahmet Krasniqi nuk është e rastësishme, por e qëllimshme. Nuk ka si të trajtohet ndryshe harresa e institucionalistëve të LDK-së, të cilëve vetëm në kohë fushatash zgjedhore u bie ndërmend ta vizitojnë varrin e Ministrit të parë të Mbrojtjes, Ahmet Krasniqi dhe atë të liderit historik dhe komandantit suprem të Forcave të Armatosura të Republikës së Kosovës, Dr. Ibrahim Rugova dhe jo vetëm, duke i lënë në harresë të plotë veprimtarët e vrarë dhe luftëtarët e vijës institucionale që ranë në altarin e lirisë.

Përkujdesja e ushtarit për komandantin e tij

Por është dikush që në vazhdimësi përkujdeset për komandantin e tij, për Ministrin e Parë të Mbrojtjes të Republikës së Kosovës. Ai është Valdet (Miftar) Ziba, ushtari besnik i kolonel Ahmet Krasnqit dhe vijes institucionale në përgjithësi.
Valdeti si shumë të tjerë, për një kohë të gjatë kishte trokitur dyerve të institucioneve të shtetit kur “institucionalistët” ishin në pushtet, në kërkim të një vendi të punës për të siguruar një ekzistencë për familjen e tij, por për fatin e keq, as respektin minimal nuk e treguan ndaj tij. E sotmja, pas 21 vjetësh Valdetin e gjenë duke bredhur rrugëve të perëndimit në kërkim të ekzistencës dhe të një jetë më të mirë për familjen e tij, pasi shteti nuk i dha dhe nuk i ofroj asgjë!
Mirëpo, edhe pse i dëshpruar thellë në institucione, e në veçanti në strukturat drejtuese të LDK-së, për asnjë çast nuk e harron komandantin e tij. Sa herë që i ipet mundësia të vie në vendlindje, e viziton varrin e bacës, siq e quan ai kolonel Ahmet Krasnqin.
Në vzitën e fundit ditë më parë ishte zhgënjyer më shumë se asnjëherë më parë kur e kishte parë në gjendje të mjerueshme mermerin mbi varrin e kolonelit. Shlyerja e shkronjave mbi mermer, e kishte detyruar që ai ta ndryshoj agjenden e tij. Menjëherë shkon në librari dhe dyqan të ngjyrave për blerë ngjyrë ari dhe mjete tjera për riparimin e shkronjave mbi varrin e bacës.


Me përkushtim dhe dashuri, ashtu siq qendisen shkronjat në flamur, akoma më bukur i kishte qendisur shkronjat mbi mermerin e baces ushtari dhe vozitësi besnik i kolonelit Valdet (Miftar) Ziba.
Tani, pas dy vjetësh në Velani, kur të shkojnë për homazhe zyrtarët e LDK-së do t’u dalin fotot më të bukura nga shkëlqimi i shkronjave mbi mermerin e Ministrit të Parë të Mbrojtjes së Republikës së Kosovës.
Le të jetë ky shkrim si kujtesë për zyrtarët e LDK-së, që krahas nderimit për kolonelin, ta çmojnë edhe përkujdesjen e ushtarit Valdet Ziba për komandantin e tij, pa të cilin sot, me vështirësi do t’i lexonin shkronjat mbi varrin e tij!

Ky shkrim le të shërbejë si thirrje në ndërgjegjën e çdo politikani dhe qytetari të Kosovës për respektimin pa ngjyrime partiake të martirëve, dëshmorëve dhe heronjëve, për arsye se ata nuk janë të asnjë partie politike, feje apo rajoni, por janë të të gjithëve, janë bazament i shtetit të Kosovës.
Përkujdesja ndaj varrezave të dëshmorëve është shprehje e respektit ndaj veprës së tyre, dashurisë ndaj atdheut dhe shprehje e nivelit kulturor të shoqërisë sonë.
Lavdi kolonel, prehu i qetë në zemrën e tokës dardane që e deshe me shumë se jetën tënde!

Ekspertët: Këmbëngulja e SHBA-së, kontrast i BE-së

Bekim Bislimi

Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë duke bërë përpjekje që të tregojnë angazhim serioz për konkretizim të shpejtë të zbatimit të zotimeve të Kosovës dhe Serbisë, të nënshkruara më 4 shtator në Uashington, thotë analisti i çështjeve politike, Agon Maliqi.

Sipas tij, në këtë frymë ishte edhe vizita në Prishtinë e të dërguarit të posaçëm të Shtëpisë së Bardhë për dialogun mes Kosovës dhe Serbisë, Richard Grenell, si dhe e kryeshefit ekzekutiv të Koorporatës Ndërkombëtare të Financave dhe Zhvillimit në SHBA (DFC), Adam Boehler.

Ky i fundit ka nënshkruar me kryeministrin e Kosovës, Avdullah Hoti, një deklaratë të përbashkët, përmes të cilës ata mirëpresin “përfundimin e shpejtë të një Marrëveshjeje të Re për Nxitjen e Investimeve Kosovë-SHBA”.

Gjithashtu edhe përfaqësuesit e Odës Ekonomike të Kosovës dhe të Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, e cilësojnë vizitën e delegacionit amerikan, si dëshmi të seriozitetit të SHBA-së për konkretizimin e marrëveshjes së 4 shtatorit.

Maliqi: Konkretizimi i marrëveshjes së Uashingtonit, presion edhe mbi BE-në

Analisti Agon Maliqi, thotë për Radion Evropa e Lirë, se paralelisht me porosinë që u dërgohet Kosovës dhe Serbisë, që marrëveshja e 4 shtatorit do të konkretizohet shpejtë, vizita e delegacionit amerikan në Prishtinë dhe më pas edhe në Beograd, dërgon porosi edhe për skeptikët, të cilët e kanë parë këtë marrëveshje vetëm si pjesë të fushatës zgjedhore presidenciale të presidentit amerikan Donald Trump.

Për më shumë, kjo vizitë dërgon porosi edhe për Bashkimin Evropian që të dinamizojë pjesën politike të procesit të dialogut Kosovë-Serbi.

“Shumë shpesh kjo lloj marrëveshje ( e 4 shtatorit në Uashington) reduktohej vetëm në atë idenë e fushatës për presidentin Trump. Mirëpo, konkretizimi i këtyre nismave ekonomike nuk mund të ketë lidhje vetëm me atë. Mund të jetë edhe një formë e presionit, shtysës edhe ndaj BE-së që të ecë më shpejtë me pjesën politike dhe që nëse tregohet e ngathtë, një administratë Trump – besoj vështirë kjo e tanishmja, por ndonjë e dytë eventuale – mund sërish të marrë rol prijës edhe në pjesën politike. Kështu po e lexoj në njëfarë forme këtë”, tha Maliqi.

Serioziteti i SHBA-së për zbatimin e marrëveshjes së Uashingtonit

Berat Rukiqi, kryetar i Odës Ekonomike të Kosovës, duke folur për Radion Evropa e Lirë thekson që pavarësisht skepticizmit që është shfaqur dukshëm në Kosovë lidhur me marrëveshjen e 4 shtatorit në Shtëpinë e Bardhë, e cila është nënshkruar si zotim i njëanshëm i palëve, tashmë shihet që administrata e presidentit Trump ka një seriozitet për zbatimin e saj.

Sipas tij, ndryshe nga zotimet që BE-ja ka pasur në të kaluarën, vizita e ambasadorit Grenell dhe delegacionit nga SHBA-ja, po tregojnë seriozitetit për realizimin praktik të projekteve që e lidhin Kosovën me vendet tjera të rajonit, si dhe të vendosmërisë për të investuar edhe në sektorë tjerë të rëndësishëm për ekonominë e Kosovës.

“Është një qasje që nënkupton edhe përkrahje të drejtpërdrejtë për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme apo projekte që janë jo vetëm të natyrës infrastrukturore, por edhe të investimeve në sektorë tjerë të rëndësishëm. Janë dy gjëra të rëndësishme që duhet të theksohen. Pra, nëse këto projekte realizohen, Kosovën e bëjnë epiqendër të rëndësishme të transportit ndërkombëtar. E dyta, rajonin e bën vend më atraktiv për investime”, theksoi Rukiqi.

Arian Zeka, drejtor ekzekutiv i Odës Ekonomike Amerikane në Kosovë, në një bisedë me Radion Evropa e Lirë, thotë që vizita e delegacionit të SHBA-së në Kosovë dhe nënshkrimi i deklaratës së përbashkët ndërmjet kreut të Qeverisë së Kosovës dhe kreut të Koorporatës Ndërkombëtare të Financave dhe Zhvillimit, dëshmoi përkushtimin e institucioneve financiare të SHBA-së për zbatimin e pikave të marrëveshjes së Uashingtonit, të cilat kanë të bëjnë me projektet infrastrukturore.

“Po ashtu edhe për zhvillimin e projekteve tjera, të cilat mund të mos jenë përmendur në mënyrë të drejtpërdrejtë brenda marrëveshjes, meqenëse marrëveshja përmend edhe projekte tjera, të cilat mund të identifikohen nga ana e palëve. Në këtë rast, është edhe diversifikimi i burimeve të energjisë, meqenëse u përmend që mund të ketë edhe investime në shtrirjen e rrjetit të gazit të lëngshëm natyror. Po ashtu, interesante është edhe kryerja e studimeve të fizibilitetit për identifikimin më të mirë të mënyrave të përdorimit të resurseve që Kosova i ka në funksion të zhvillimit ekonomik dhe krijimit të vendeve të punës”, theksoi Zeka.

Ai shtoi që duket qartë që SHBA-ja është e interesuar që marrëveshja për normalizim ekonomik, e 4 shtatorit, e nënshkruar në Uashington nga Kosova dhe Serbia, të zbatohet në praktikë. Kjo, sipas tij, e bën dallimin nga rastet e mëhershme të marrëveshjeve të tjera të nënshkruara nga Kosova dhe Serbia, qoftë me ndërmjetësimin e BE-së apo ndërmjetësve të tjerë.

Befasi tjetër nga administrata e Trumpit?

Analisti politik Maliqi, shpreh mendimin që SHBA-ja në fakt është duke u paraqitur edhe si kontrast i BE-së, si palë që e mbanë fjalën, që mund t’i shtyjë gjërat para dhe mund të prodhojë ndryshim. Ai nuk e përjashton edhe një rikthim të mundshëm të SHBA-së në pjesën politike të procesit të dialogut ndërmjet Kosovës dhe Serbisë.

“Tani, zgjedhjet në Amerikë janë edhe 45 ditë. Nuk është ndonjë kohë shumë e gjatë, kohë premtuese për SHBA-në, për ta filluar një proces ose për të shtyrë diçka tjetër përpara. Por, kjo është një administratë shumë e çuditshme dhe gjithçka është e mundur. Por, në çdo rast, gjithsesi është shenjë që në një mandat të dytë eventual (të Trumpit) mund ta shohim një SHBA që e vazhdon një qasje të veten unilaterale në rajon. Do të thotë, me një prezencë që jo vetëm të bashkërendohet me BE-në, por në njëfarë forme e konkurron atë”, vlerësoi Maliqi.

Ambasadori Grenell, të dielën, para se të nisë vizitën në Prishtinë, ka shkruar në Twitter që “zbatimi i marrëveshjes mes Kosovës dhe Serbisë është prioritet i administratës së presidentit Trump”.

Gjatë vizitës në Prishtinë ai ka shprehur besimin që “zhvillimi ekonomik dhe krijimi i vendeve të punës do të ndryshojë pejsazhin politik të rajonit”.

Pas Prishtinës, Grenell dhe delegacioni nga SHBA-ja, kanë udhëtuar për në Beograd, ku Koorporata Ndërkombëtare e Financave dhe Zhvillimit e SHBA-së do të hapë zyrën e vet. Më pas, delegacioni do të vizitojë Greqinë dhe Izraelin.

Përmirësimi i së drejtës detare shqiptare, kriter themelor për marrëveshjet ndërshtetërore – Nga Ermal Xhelilaj

Aktualisht sistemi i legjislacionit detar shqiptar mbështetet në një numër aktesh ligjore kombëtare, si dhe konventash e marrëveshjesh ndërkombëtare mbi të drejtën e detit, në të cilat shteti shqiptar ka aderuar. Megjithatë, koncepti ligjor ndërkombëtar mbi kufijtë detarë, sikurse dhe është analizuar gjatë këtij punimi studimor, karakterizohet nga një kompleksitet, vështirësi dhe paqartësi të natyrës ligjore dhe praktike. Si rrjedhojë, edhe përcaktimi i kufijve dhe zonave detare në të cilat Shqipëria ushtron sovranitet apo të drejta sovrane pasqyron të njëjtat problematika. Sipas së drejtës ndërkombëtare, shteti shqiptar ushtron një numër të drejtash mbi zona të caktuara detare kombëtare. Këto të drejta pasqyrohen në aktet juridiko-kombëtare dhe Kushtetutën e RSH-së, duke u mbështetur në praktikën botërore dhe të drejtën ndërkombëtare të detit. Në këtë kontekst, një rëndësi të veçantë pasqyron Konventa e OKB-së mbi të Drejtën e Detit (UNCLOS 1982), të cilën Kuvendi i RSH-së në vitin 2003 e ratifikoi duke miratuar Ligjin Nr. 9055, datë 02.04.2003 “Për aderimin e Republikës së Shqipërisë në Konventën e OKB-së mbi të Drejtën e Detit”. Aderimi i Shqipërisë në këtë Konventë e detyron atë të formulojë një regjim të ri juridik detar, i cili nuk është zbatuar plotësisht për shkak të mospërcaktimit të zonës detare fqinje, ZEE-së dhe shelfit kontinental por edhe problematikat e paraqitura mbi ujerat territoriale.

Përveç kodit detar, regjimi më i rëndësishëm juridik i natyrës detare në kontekstin e marrëdhënieve ndërshtetërore të Shqipërisë është akti ligjor mbi kufijtë detarë të RSH-së. Regjimi juridik i ujërave territoriale është i lidhur drejtpërdrejt me sigurimin e lirisë, pavarësisë dhe sovranitetit kombëtar të shtetit shqiptar. Si rrjedhojë, karakteristika themelore e regjimit juridik të ujërave territoriale është sovraniteti. Lidhur me ujërat territoriale, shteti shqiptar gjatë Konferencës UNCLOS III, mbrojti pikëpamjen se shteti bregdetar duhet ta përcaktojë vetë gjerësinë e ujërave territoriale deri në një distancë të arsyeshme, pa penguar lundrimin ndërkombëtar dhe interesat e shteteve fqinje. Shteti shqiptar ndryshoi qëndrim vetëm gjatë viteve 1990, duke iu përmbajtur gjerësisë prej 12 miljesh detare. Në këtë kontekst, sipas nenit 12 të Kodit Detar të RSH-së, hapësirat detare shqiptare përbëhen nga ujërat e brendshme; ujërat territoriale; zona fqinje; ZEE-ja, dhe shelfi kontinental. Megjithatë, përveç ujërave territoriale, zonat e tjera detare të sanksionuara ligjërisht në kodin detar mbeten ende të papërcaktuara.

Ujërat territoriale shqiptare, sipas Ligjit Nr. 8771 “Mbi Kufirin Shtetëror të RSH-së”, aktualisht shtrihen gjatë gjithë bregut shqiptar, në një gjerësi prej 12 miljesh detare, duke filluar nga vija e drejtë bazë e Kepit të Rodonit, Kepi i Pallës, Kepi i Lagjit, grykëderdhja e Semanit, grykëderdhja e Vjosës, bregu perëndimor i ishullit të Sazanit, Kepi i Gjuhëzës, dhe i Gjiut të Gramës, dhe mandej vijon midis bregdetit shqiptar dhe ishujve të Republikës Greke, duke vazhduar më tej deri përmes Kanalit të Korfuzit. Gjerësia e ujërave territoriale nga derdhja e Bunës në det deri te Kepi i Rodonit, shtrihet deri në vijën e kufirit shqiptaro-jugosllav (Mali i ZI). Ndërsa ujërat e brendshme janë ujërat e detit Adriatik dhe të detit Jon, që shtrihen brenda vijës së drejtë bazë deri në derdhjen e Lumit të Bunës, kepet që u përmendën më lart, dhe vijës së drejtë bazë që përshkon Kepin e Gramës, Kepin e Palermos, Kepin e Qefalit, Kepin e Sarandës, si dhe ujërat brenda vijës kufitare të liqeneve dhe lumenjve kufitarë.

Sanksionimi i mësipërm ligjor i ujërave territoriale dhe ujërave të brendshme, është bërë objekt i paqartësisë dhe kompleksitetit juridik të shkaktuar si pasojë e ndryshimeve të shpeshta dhe të pakuptimta të legjislacionit kombëtar mbi kufijtë tokësorë dhe ata detarë kohët e fundit, duke e karakterizuar Shqipërinë ndër shtetet e pakta të sistemit ndërkombëtar me problematika të thella ligjore mbi delimitimin e ujërave kombëtare. Kështu, në vitin 2008, Ligji Nr.8771, datë 19.04.2001 “Mbi Kufirin Shtetëror të RSH-së” u shfuqizua nga Kuvendi i RSH-së me anë të Ligjit Nr. 9861 “Për Kontrollin dhe Mbikëqyrjen e Kufirit Shtetëror”, i cili hyri në fuqi më 1 mars 2008. Sipas nenit 3 të këtij ligji, kufiri shtetëror i Shqipërisë është i vendosur dhe rregullohet mbi bazën e marrëveshjeve ndërkombëtare të pranuara nga shteti shqiptar, si dhe të traktateve ndërshtetërore të ratifikuara nga RSH-ja. Ligji konkret sanksionon në nenin 53 të tij se Ligji 8771, datë 19.4.2001 “Për Kufirin Shtetëror të Shqipërisë” dhe Ligji 8772 datë 19.4.2001 “Për Ruajtjen e Kontrollin e Kufirit Shtetëror të RSH-së”, dhe çdo dispozitë tjetër që bie në kundërshtim me këtë ligj shfuqizohen. Në ujërat territoriale shqiptare, me përjashtim të ushtrimit të së drejtës të kalimit paqësor të anijeve të huaja, sovraniteti shtetëror është i plotë. Koncepti i kalimit paqësor dhe e drejta e shtetit bregdetar për ndërmarrjen e masave të nevojshme për shmangien e shkeljeve të rregullave që duhet t’i nënshtrohen anijet e huaja gjatë lundrimit të tyre në ujërat territoriale dhe të brendshme të shtetit bregdetar, janë të sanksionuar juridikisht në Seksionin 3 të UNCLOS-it. E drejta e kalimit paqësor të anijeve të huaja pasqyrohet konceptualisht në nenin 11 të Kodit Detar të RSH-së dhe më gjerësisht në nenin 6 të Dekretit të vitit 1970 mbi “Kufirin Shtetëror të RSH-së”. Sipas Dekretit, anijet e huaja jo të luftës gëzojnë të drejtën e kalimit paqësor në ujërat territoriale shqiptare, në përputhje me rregullat e caktuara nga Këshilli i Ministrave, të marrëveshjeve ndërshtetërore, si dhe të konventave ndërkombëtare në të cilat RSH është anëtarësuar. Në nenin 7 të Dekretit theksohet se “Hyrja ose kalimi në ujërat territoriale të RSH-së bëhet vetëm me autorizimin e veçantë të Këshillit të Ministrave, me përjashtim të rasteve të forcës madhore, por gjithmonë në përputhje në rregullat shqiptare në fuqi”.

Përveç legjislacionit të brendshëm detar, shteti shqiptar mund të bëhet palë edhe në marrëveshje apo traktate ndërkombëtare të natyrës detare. Neni 121 i Kushtetutës së RSH-së i lejon Kuvendit të ratifikojë dhe denoncojë marrëveshjet ndërkombëtare mbi territorin, paqen, aleancat, çështjet politike e ushtarake në të cilat shteti shqiptar është palë. Sipas nenit 17 të Kushtetutës, “ratifikimi, aderimi, miratimi dhe denoncimi i traktateve duhet të bëhet me ligj nga Kuvendi i RSH-së”. Nga ana tjetër, Presidenti i Republikës vendos për aderimin dhe denoncimin e traktateve që nuk i shqyrton Kuvendi i RSH-së. E gjithë procedura përfundon me nënshkrimin e instrumentit të ratifikimit nga Presidenti i Republikës. Neni 20 parashikon se instrumentet e ratifikimit për traktatet dypalëshe i dorëzohen në një datë të caktuar përfaqësuesit të plotfuqishëm të shtetit të interesuar, ndërsa instrumentet e ratifikimit të traktateve shumëpalëshe që krijohen nga organizata ose konferenca ndërkombëtare depozitohen pranë sekretariatit të organizatës përkatëse ose pranë organit të caktuar nga shteti që kryen funksionet e shtetit depozitar.

Një prej problematikave kryesore që karakterizon Shqipërinë lidhur me regjimin juridik kombëtar të detit, vazhdon të mbetet përcaktimi i saktë ligjor i zonave detare të ZEE-së dhe shelfit kontinental. Sikurse shumë shtete të tjera, edhe shteti shqiptar mbajti një qëndrim të caktuar për çështjen e shpalljes të ZEE-së dhe regjimin e saj juridik. Delegacioni i RSH-së në Konferencën UNCLOS III, vlerësoi se ZEE-ja konsiderohej ndër problematikat kryesore të Konferencës dhe bënte pjesë në kuadrin e përpjekjeve të shteteve aziatike, afrikane, amerikano-latine dhe të vendeve të tjera sovrane, për të mbrojtur të drejtat e tyre në drejtim të zhvillimit ekonomik e shoqëror. Duke kritikuar shfrytëzimin e burimeve natyrore pranë bregdetit të shteteve sovrane nga shtete të tjera të fuqishme të sistemit ndërkombëtar, si SHBA-ja dhe BS-ja, Shqipëria i përkrahu duke konsideruar të drejta masat që duhet të marrin shtetet bregdetare për të mbrojtur të drejtat e tyre ekonomike mbi pasuritë natyrore të zonave të tyre detare.

Ndër hapësirat detare botërore që përfshihen në kategorinë e zonave të përcaktuara në nenin 74 të UNCLOS-it, është dhe deti Mesdhe. Pavarësisht se gjatë dekadave të fundit shumë shtete mesdhetare kanë përcaktuar ZEE-të dhe shelfin e tyre kontinental, përsëri ato janë përfshirë në konflikte ndërshtetërore mbi delimitimin e këtyre zonave. Ndarja e shelfit kontinental midis Shqipërisë dhe Italisë është përcaktuar pjesërisht nëpërmjet marrëveshjes së nënshkruar mes dy shteteve në Tiranë në 18 dhjetor 1992 (Marrëveshja midis Shqipërisë dhe Italisë mbi Përcaktimin e Shelfit Kontinental). Marrëveshja është mbështetur në normat ligjore të UNCLOS-it sipas parimit të drejtësisë, barazisë dhe përcaktimit të ndershëm të ndarjes të zonës së shelfit kontinenal. Teksti i traktatit përcakton vijën kufitare detare në Ngushticën e Otrantos e përbërë nga 16 vija të drejta të segmenteve detare, të përkufizuara nga 17 pika koordinatash të veçanta.

Gjatë përcaktimit të shelfit kontinental mes dy shteteve u zbatua parimi i baraslargësisë, i cili aplikohet në rastet kur brezi bregdetar i shteteve përballë njëra-tjetrës është i krahasueshëm, ka gjatësi të përafërt bregdetare dhe nuk zotëron karakteristika apo rrethana të veçanta karakterizuese, siç janë ishujt apo bregdeti i dhëmbëzuar, të cilat mund të cenojnë drejtësinë e ndarjes kufitare. Rrjedhimisht, kufiri detar konkret përfaqëson një vijë detare të baraslarguar ndërmjet bregdetit italian dhe atij shqiptar. Pika më veriore e kësaj vije kufitare detare formon një pikë të përbashkët kufitare ndërmjet Italisë, Shqipërisë dhe Mali i Zi, ndërsa pika kufitare detare më skajore në jug formon një pikë të përbashkët kufitare me Greqinë. Ky traktat ndërshtetëror konsiderohet i veçantë në praktikën ligjore ndërkombëtare mbi ndarjen e kufijve detarë për shkak se parashtron dispozita të caktuara ligjore, të cilat u lejojnë shteteve nënshkruese që çdo mosmarrëveshje lidhur me delimitimin e kufijve detarë dhe shfrytëzimin e burimeve natyrore të jetë subjekt gjykimi nga GJND-ja në rast se nuk zgjidhet me anë të mekanizmave diplomatikë brenda katër muajve të negociatave ndërshtetërore.

Nëse i referohemi ndarjes së kufijve dhe zonave në detin Jon, çështja e këtyre konsiderohet me tepër problematike dhe e ndërlikuar juridikisht për arsye të distancës së afërt të bregdeteve përkatësisht shqiptare dhe greke në Ngushticën e Korfuzit; afërsisë midis ishujve grekë dhe bregdetit shqiptar, si dhe për shkak të vijës së përthyer bregdetare greke. Kjo çështje u pasqyrua qartësisht gjatë zhvillimit të negociatave për arritjen e marrëveshjes ndërshtetërore midis Shqipërisë dhe Greqisë të vitit 2009-2010 lidhur me ndarjen e zonave përkatëse të shelfit kontinental dhe zonave të tjera detare mbështetur në të drejtën ndërkombëtare. Vakumi ligjor i së drejtës kombëtare të detit u pasqyrua tërthorazi edhe në vendimin e Gjykatës Kushtetuese, e cila e rrëzoi këtë marrëveshje mbështetur në shkeljet procedurale dhe substanciale të cilat bien ndesh me Kushtetutën dhe interpretimin ligjor të UNCLOS-it.

Në ditët e sotme, problematika kryesore për Shqipërinë, mbështetur në argumentet e mësipërme, mbetet harmonizimi i plotë i legjislacionit kombëtar detar me të drejtën ndërkombëtare në tërësi, e cila ndikon drejtpërdrejt në progresin ekonomik kombëtar, si dhe drejt zhvillimit të marrëdhënieve të mira ndërshtetërore me vendet fqinje. Përcaktimi i saktë i kufijve detarë mes RSH-së dhe shteteve fqinje, normalisht kërkon hartimin e një kornize të qartë ligjore detare dhe institucionale për bashkëpunimin rajonal, si dhe harmonizimin e legjislacionit kombëtar mbi delimitimin e zonave detare me të drejtën ndërkombëtare. Formulimi i saktë juridik i kornizës ligjore dhe institucionale kombëtare natyrisht kërkon një bashkëpunim efikas të shtetit shqiptar me institucionet ndërkombëtare, ato rajonale, si dhe me shtetet bregdetare fqinje. Ky bashkëpunim mund të kontribuojë mbi përcaktimin ligjor të zonave detare, zbatimin korrekt të normave ligjore ndërkombëtare të detit, si dhe zbatueshmërinë e qartë të dispozitave ligjore të UNCLOS-it. Pavarësisht këtyre problematikave, zhvillimi ekonomik dhe social në ditët e sotme dikton domosdoshmërinë e formulimit të një politike të re detare. Kjo politikë e karakterit juridik duhet të përfshijë zhvillimin e aftësive konkrete, institucioneve dhe kornizën e nevojshme ligjore për hapësirën detare shqiptare, duke e konsideruar atë ndër elementet themelore lidhur me rritjen e ekonomisë kombëtare dhe pozicionimin e favorshëm politik të Shqipërisë në sistemin rajonal. Ushtrimi i sovranitetit dhe të drejtave sovrane mbi ujërat territoriale dhe zonat e tjera detare konsiderohet një komponent i rëndësishëm për interesat kombëtare të Shqipërisë. Qëllimi kryesor drejt këtij përmirësimi duhet të fokusohet në plotësimin e vakumit ligjor lidhur me çështje të rëndësishme për interesat kombëtare, siç janë kufijtë dhe zonat detare, konfliktualiteti normativ detar, si dhe mbivendosja e kompetencave dhe përgjegjësive të institucioneve kombëtare legjislative dhe ekzekutive. Rrjedhimisht, ripozicionimi ligjor dhe praktik i hapësirës detare shqiptare drejt një hapësire të integruar ndërkombëtare dhe rajonale, konsiderohet në ditët e sotme një element i domosdoshëm për Shqipërinë.

Në rast se i referohemi më konkretisht përmbajtjes thelbësore të legjislacionit detar kombëtar, atëherë mund të theksojmë se ai karakterizohet nga një numër problematikash dhe mangësish ligjore, të cilat krijojnë jo vetëm paqartësi juridike mbi përcaktimin ligjor të zonave detare dhe parandalimin e aktiviteteve kriminale dhe terroriste sipas së drejtës ndërkombëtare, por njëkohësisht dëmtojnë zhvillimin e sektorit detar kombëtar. Në mënyrë që ky sektor të zhvillohet, duhet të përmirësohet më parë kuadri ligjor detar ekzistues, të analizohen dhe ratifikohen traktatet ndërkombëtare të detit, dhe të ndërmerren masa paraprake për zbatimin e tyre. Shqipëria ndodhet përpara një situate në të cilën ligjshmëria dhe e drejta kombëtare e detit konsiderohen ende në fazë tranzicioni për sa u përket aspekteve themelore të natyrës juridike, siç janë zbatimi i kushteve dhe normave të së drejtës ndërkombëtare të detit, plotësimi i vakumit ligjor të legjislacionit detar, dhe zbatueshmëria e saktë e dispozitave ligjore të këtij legjislacioni. Nën ndikimin e faktorëve politikë, shoqërorë, ekonomikë dhe juridikë është një domosdoshmëri rishikimi tërësor i koncepteve ekzistuese të legjislacionit detar.

Përmirësimi i kuadrit ligjor detar duhet të fillojë normalisht nga kodi detar shqiptar, i cili përmban jo vetëm gabime teknike dhe interpretative, por shumë dispozita të tij zotërojnë përmbajtje të shkurtër dhe të paqartë juridikisht. Për më tepër, sistemi normativ i këtij kodi zbatohet vetëm për aspekte dhe çështje të kufizuara detare. Më konkretisht, dispozita ligjore mbi kalimin paqësor dhe mbi zonat detare të kodit detar, zotërojnë një përmbajtje të shkurtër dhe të paqartë ligjërisht, duke lënë hapësira për keqinterpretime. Këto paqartësi juridike dhe mungesa e përmbajtjes thelbësore, krijojnë mundësi për lindjen e mosmarrëveshjeve ndërshtetërore mes autoriteteve ligjzbatuese të shteteve rajonale, të cilat janë përgjegjëse për administrimin e veprimtarive të përcaktuara nga legjislacioni i brendshëm dhe e drejta ndërkombëtare për këto hapësira detare. Po ashtu, është e domosdoshme që legjislacioni kombëtar detar të përmbajë qartësisht dhe në mënyrë të hollësishme, bazuar në nenin 19 të UNCLOS-it, rastet kur lundrimi i anijeve të huaja në ujërat tona territoriale nuk mund të konsiderohen si kalim paqësor. Dispozitës ligjore përkatëse mbi kalimin paqësor në Kodin Detar të RSH-së apo Dekretit të Presidiumit të Kuvendit Popullor Nr.4650, datë 09.03.1970, duhet t’i shtohen shprehimisht se cilat aktivitete të tjera janë të ndaluara për anijet e huaja gjatë kalimit të tyre në ujërat territoriale shqiptare. Këtu mund të përfshihen kërcënimi ndaj sovranitetit dhe pavarësisë kombëtare të shtetit shqiptar, presionet politike, stërvitjet ushtarake, ulja ose ngritja e avionëve, imbarkimi i mjeteve ushtarake, propaganda kundër sistemit shtetëror, ndërhyrja në sistemet e komunikimit, ndotjes të mjedisit detar etj.

Përcaktimi i hapësirës detare të ZEE-së nga Shqipëria, e cila sipas UNCLOS-it gëzon të drejta sovrane mbi një zonë detare të shtrirë deri në 200 milje nga vija bregdetare bazë, konsiderohet një çështje me rëndësi jetike për interesat kombëtare. Në këtë zonë, shteti shqiptar zotëron të drejta sovrane mbi kërkimin dhe shfrytëzimin e ujërave detare për lundrim, ruajtjen dhe administrimin e burimeve natyrore të gjalla e të nëntokës detare, vendosjen e platformave, tubacioneve dhe kabllove, kërkimin shkencor dhe mbrojtjen e mjedisit. Përcaktimi i zonave të ZEE-së mes shteteve përballë dhe përbri njëra-tjetrës përcaktohet sipas nenit 74 të UNCLOS-it mbështetur në marrëveshjet ndërshtetërore. Pavarësisht kësaj, shteti shqiptar nuk zotëron de facto një ZEE, dhe për më tepër, negociatat apo procedurat e bisedimit me shtetet bregdetare fqinje të Shqipërisë për të arritur një marrëveshje ndërshtetërore mbi ndarjen e ZEE-së në rajonin e detit Adriatik dhe Jon nuk janë ende në proces fillimi apo kanë dështuar plotësisht.

Megjithatë, edhe pse përcaktimi i ZEE-së shqiptare aktualisht mbetet një detyrë themelore, ajo konsiderohet njëkohësisht një sfidë e rëndësishme për Shqipërinë. Lidhur me këtë çështje, është qendrore të theksohet se përcaktimi i ZEE-së nga Shqipëria duhet të mbështetet në parimet bazë të UNCLOS-it dhe praktikat shtetërore të vendeve më të zhvilluara mesdhetare, si Franca, Spanja apo Italia. Për më tepër, duhet të krijohet mundësia e fillimit të bashkëbisedimeve me Italinë, Greqinë dhe Malin e Zi lidhur me shpalljen e ZEE-ve përkatëse. Meqenëse gjerësia e detit Adriatik dhe Jon ka një shtrirje më të vogël se 400 milje, shtrirja e ZEE-së duhet të mos jetë më e madhe sesa mesorja që ndan ujërat tona me ato të vendeve përballë apo përbri njëra-tjetrës. Në këtë zonë, shteti shqiptar duhet të ushtrojë të drejta sovrane lidhur me kërkimin, shfrytëzimin, ruajtjen dhe administrimin e burimeve natyrore detare, kërkimin shkencor detar, mbrojtjen e mjedisit, instalimin e ishujve artificialë dhe platformave të naftës, etj. Shqipëria gjithashtu duhet të respektojë detyrimet e saj ndaj të drejtave të shteteve të tjera në përputhje me të drejtën ndërkombëtare, dhe të pranojë vendosjen e kabllove nëndetare, tubacioneve, si edhe instalimeve të tjera në përputhje me normat ndërkombëtare. Mbi të gjitha, ajo duhet të sigurojë lirinë e lundrimit ndërkombëtar të anijeve të huaja dhe atyre shqiptare në ZEE, si dhe fluturimin e avionëve të shteteve të huaja mbi këtë zonë.

Zona detare fqinje konsiderohet një tjetër zonë e rëndësishme mbështetur në të drejtën ndërkombëtare të detit. Megjithatë, problemet ligjore që karakterizojnë zonën fqinje konsiderohen të gjithanshme e komplekse. Sikurse dhe është analizuar gjatë këtij punimi studimor, dispozita përkatëse e UNCLOS-it mbi zonën fqinje, duke marrë parasysh rëndësinë që ajo paraqet për juridiksionin shtetëror mbi çështje thelbësore kombëtare, mendohet nga ekspertët ndërkombëtarë të jetë e shkurtër nga përmbajtja dhe e paqartë juridikisht. Pavarësisht kësaj, kjo problematikë ligjore nuk i ka penguar shumë shtete bregdetare në botë të përcaktojnë zona fqinje nën juridiksionin e tyre. Forcimi i juridiksionit kombëtar të shtetit bregdetar në hapësirat detare ka ndikuar drejt konsolidimit të pozitës të zonës fqinje në të drejtën ndërkombëtare. Shqipëria nuk zotëron zonë fqinje, por mbështetur në problemet mbi trafikun e drogës, të qenieve njerëzore dhe terrorizmit ndërkombëtar, ka ardhur koha që shteti shqiptar të shpall zonën e tij fqinje. Gjerësia e zonës fqinje, mbështetur në UNCLOS, duhet të jetë 24 milje detare, e matur nga vija bazë, prej ku maten dhe ujërat territoriale. Në këtë zonë, shteti shqiptar duhet të ushtrojë kontrollin e vet për të evituar shkeljen e rregullave doganore, fiskale, të emigrimit, si dhe ato sanitare nga ana e anijeve të huaja dhe ato kombëtare.

Në mënyrë që interesat ekonomike kombëtare të mbrohen, legjislacioni detar shqiptar mbi shelfin kontinental duhet të formulohet mbështetur në të drejtën e sotme ndërkombëtare. Shqipëria ka aderuar në Konventën mbi Shelfin Kontinental (1958) në maj 1964 dhe UNCLOS (1982), duke u bërë palë në këto traktate. Në bazë të legjislacionit shqiptar “Republika e Shqipërisë ushtron të drejtat e saj sovrane mbi shelfin kontinental, për qëllime kërkimi dhe shfrytëzimi të burimeve të saj natyrore”. Mbështetur në dispozitat e Konventave, këto të drejta sovrane janë ekskluzive në kuptimin që edhe në rastet kur pasuritë natyrore të shelfit nuk shfrytëzohen nga shteti shqiptar, mbi to nuk mund të ushtrojë juridiksion asnjë shtet tjetër pa pëlqimin e tij. Përveç kësaj, autorizimi nga shteti bregdetar është i nevojshëm gjithashtu edhe kur shtete të tjera duan të ndërmarrin në shelfin kontinental kërkime shkencore. Të drejtat sovrane të shtetit shqiptar në shelfin kontinental, sipas frymës së përgjithshme ligjore të Konventës UNCLOS, shtrihen në gjerësinë që përcaktohet nga distanca prej kufirit të jashtëm të ujërave territoriale deri në thellësinë e detit prej 200 metra ose jashtë këtij kufiri deri në pikën ku thellësia e ujit lejon shfrytëzimin e burimeve të saj natyrore.

Duke analizuar legjislacionin detar shqiptar, rezulton se amendimet më thelbësore të akteve ligjore janë bërë para krijimit dhe hyrjes në fuqi të UNCLOS-it. Në këto kushte, duhet studiuar mundësia për të saktësuar e përmirësuar ligjet, dekretet e rregullat kombëtare për delimitimin e kufijve detarë, si dhe përgjegjësitë dhe të drejtat ligjore mbi zonat detare të parashikuara nga e drejta ndërkombëtare. Shteti shqiptar duhet të krijojë ligjet përkatëse për të shtrirë të drejtat e tij sovrane dhe juridiksionin legjislativ dhe ekzekutiv në hapësirat detare pranë bregdetit shqiptar në përputhje me nocionet e reja ligjore, të krijuara mbi bazën e opinio juris dhe vendimeve zyrtare në Konferencën UNCLOS III, në të cilën Shqipëria ka dhënë kontributin e vet konstruktiv në zhvillimin progresiv të së drejtës ndërkombëtare të detit. Në këtë këndvështrim, është e domosdoshme të formulohen akte ligjore në përputhje me normat dhe dispozitat e UNCLOS-it. Për më tepër, duhet plotësuar vakumi ligjor mbi përcaktimin e ujërave të brendshme detare, sidomos për ujërat portuale, deltat e lumenjve, si dhe mbi kalimin paqësor të anijeve të huaja në ujërat territoriale, të cilat kanë të bëjnë me sigurinë kombëtare, kriminalitetin dhe terrorizmin detar, burimet e gjalla detare, kërkimin shkencor, mbrojtjen e mjedisit, etj. Njëkohësisht duhet të parashikohen rregullat e juridiksionit paralel në anijet e huaja që lundrojnë në ujërat tona territoriale. Po ashtu, duhet përcaktuar zyrtarisht zona detare fqinje prej 24 miljesh detare për mbrojtjen e interesave kombëtare në fushat e zbatimit të rregullave doganore, fiskale, sanitare e të emigracionit. Në këtë kontekst, mund të formulohen rregullat, kompetencat gjyqësore, në radhë të parë në fushën e pronësisë, për mbrojtjen e interesave kombëtare në objektet arkeologjike që ndodhen në shtratin e zonës fqinje me gjerësi deri në 24 milje, ose të objekteve të tjera që paraqesin vlera të rëndësishme historike, shkencore, etj. Aktet themelore të legjislacionit kombëtar të detit duhet të bëhen publike për institucionet ndërkombëtare si IMO, dhe shtetet e tjera bregdetare, duke parandaluar në këtë mënyrë mundësinë e shkeljeve të rregullave shqiptare nga anijet e huaja.

21 shtator 2014 – PAPA FRANÇESKU MBAN MESHËN E SHENJTË: NGA FJALA E ATIT TË SHENJTË: PAQE NË KOMBIN TUAJ: UROJ QË SHQIPONJA T’JU KUJTOJË SHPRESËN

TIRANË, 21 shtator/ATSH/.- “Paqe në shtëpitë tuaja, paqe në zemrat tuaja, paqe në Kombin tuaj”, tha Papa Françesku gjatë Meshës së Shenjtë në Sheshin “Nënë Tereza”, të mbushur si asnjëherë nga mijëra qytetarë.

Papa Françesku, po kremton Meshën e Shenjtë së bashku me 2 kardinalë, 18 ipeshkvinj, 240 meshtarë, 10 seminarista dhe 4 diakonë.

Në meshë marrin pjesë të gjithë besimtarët dhe pelegrinët nga e gjithë Shqipëria, Kosova dhe Maqedonia, si dhe nga vende të ndryshme të botës.

Në hapësirën para altarit, janë të vendosur një grup të sëmurësh, për të cilët Papa Françesku ka gjithmonë kujdes të veçantë, disa të rinj të dioqezave të Shqipërisë, të Kosovës dhe të Malit të Zi, si edhe një numër personash, të ftuar nga Kisha Katolike, ndër këtë zyrtarë të lartë të shtetit, përfaqësi diplomatike në Shqipëri, besimtarë dhe persona që i kanë qëndruar pranë Kishës në këto 20 vite.

Pjesëmarrësit kanë zënë vend në shesh që prej orëve të para të mëngjesit.

Predikimi i Atit të Shenjtë gjatë meshës në Sheshin Nënë Tereza

Ungjulli i sotëm na thotë se përveç 12 Apostujve Jezusi thërret shtatëdhejtë e dy nxënës të tjerë dhe i nis ndër fshtara e qytete për të kumtuar mbretërinë e Hyjit. Ai erdhi për të sjellë në botë dashurinë e dëshiron ta përhapë përmes bashkimit e vëllazërisë. Prandaj formon menjëherë bashkësinë e dishepjve, bashkësi misionare, e atje i stërvit për mision për të shkuar. Metoda misionare është e qartë dhe e thjeshtë dishepujt shkojnë nëpër shtëpi e kumti i tyre nis me një përshëndetje plot kuptim”Paqe në këtë shtëpi”. Nuk është thjesht përshëndetje, është edhe dhuratë, paqja. Duke ardhur sot mes jush të dashur motra e vëllezët të Shqipërisë, në këtë shesh kushtuar bijës së madhe e të përvuajtur të këtyre trojeve, Nënë Terezës së Kalkutës, Dëshiroj ta përsëris këtë përshëndetje, Paqe në shtëpitë tuaja, paqe në zemrat tuaja, paqe në Kombin tuaj.

Në misionin e shtatëdhjetë e dy dishepujve pasqyrohet përvoja misionare e bashkësisë së krishterë të të gjitha kohëve: Zoti i ringjallur e i ngjallë nuk nis vetëm të dymbëdhjetët, por nis Kishën mbarë, nis çdo të pagëzuar për ti’a u kumtuar Ungjillin gjithë popujve. Në rrjedhë shekujsh jo gjithnjë u pranua kumti i paqes i sjellë nga lajmëtarët e Jezu Krishtit: nganjëherë ia mbyllën portat. Në një të kaluar jo të largët edhe porta e popullit tuaj u kyç, u mbyll me vargonjtë e mohimeve e ndalimeve të një sistemi që mohonte Zotin e pengonte lirinë fetare.

Ata që kishin frikë nga e vërteta e liria , bënin ç’ështe e mundur që të dëbonin Hyjin nga zemra e njeriut e ta përjashtonin Krishtin e Kishën nga historia e vendit tuaj, ndonëse ai qe ndër më të hershmit që mori dritën e Ungjillit. Në leximin e dytë dëgjuam të përmendet Iliria, që në kohët e apostullimit të Palit, përfshirë edhe troejt e Shqipërisë së sotme.

Duke sjellë përsëri në vëmendje dhjetëvjeçaret e vuajtjeve e të persekutimeve të egra kundër katolikëve , ortodoksëve e myslimanëve mund të themi se Shqipëria ka qenë tokë martirësh: shumë ipeshkvij, meshtarë rregulltarë e besimtarë laikë e paguan me jetë besnikërinë e tyre. Nuk munguan provat e guximit të madh e të qëndrimit të pandshëm në shpalljen e fesë. Sa e sa të krishterë nuk u përkulën përballë kërcënimeve, por vijuan pa luhatje udhën e filluar !. Shkoj sot , shpirtërisht, pranë atij muri të varrezës së Shkodrës, vend-simbol i martirizimit të katolikëve, ku kryheshin pushkatimet dhe i prekur thellë në shpirt , vë lulen e lutjes e të kujtimit.

Zoti ishte pranë jush, të dashur vëllezër emotra , për t’ju mbajtur në këmbë. Ai ju priu e ngushëlloi e së fundi ju ngriti lart mbi krahë shqiponje, siç pati bërë me popullin e lashtë të Izraelit. Uroj që Shqiponja të cilën e shikojmë në flamurin e vendit tuaj, t’ju kujtojë gjithnjë shpresën për ta mbështetur përherë besimin tuaj në Hyjin, që nuk zhgënjen, por është gjithnjë përkrah nesh, posaçërisht në çaste të vështira.

Sot portat e Shqipërisë janë të hapura e përparon stina e protagonizmit të ri misionar për të gjithë ata që bëjnë pjesë në popullin e Hyjit. Secili i pagëzuar e ka një vend e një detyrë për ta kryer në Kishë e në Shoqëri. Secili duhet të ndjejë veten të thirrur për të punuar bujarisht në kumtimin e Ungjillit e në dëshmimin e dashurisë: për të fuqizuar lidhjet e solidariteti, për të krijuar kushte jete më të drejta e më vëllazërore për të gjithë. Sot erdha t’ju jap zemër e ta përforconi shpresën në ju e rreth jush: t’i vini në lëvizje breznitë e reja; të ushqeheni përherë me fjalën e zotiti, duke ia hapur zemrat Krishtit: Ungjilli i Tij ku tregon udhën! Feja juaj duhet të jetë ngazëlluese e rezatuese, duhet të tregojë se takimi me Krishitn i jep kuptim jetës së njerëzve të çdo njeriu.

Me frymën e bashkimit ndërmjet ipeshkvijve, meshtarëve, rregulltarëve e besimtarëve, laikë ju inkurajoj t’i jepni hov të ri veprimtarisë baritore e të vijoni kërkimin e formave të reja të pranisë së Kishës në gjirin e shoqërisë.

Posaçërisht ju drejtohem të rinjve: mos keni frikë t’i përgjigjeni bujarisht Krishtiti, që ju fton që ta ndiqni!.
Në thirrjen meshtarake e rregulltare do të gjeni pasurinë dhe gëzimin e dhurimit të vetvetes për t’i shërbyer Hyjit e vëllezërve tuaj. Shumë burra e gra presin dritën e Ungjillit e hirin e sakramenteve
Kishë që jeton në tokën e Shqipërisë, faleminderit për shembullin e besnikërisë ndaj Ungjillit! Shumë nga bijtë e bijat tuaja vuajtën për Krishtin edhe deri në flijimin e jetës. Uroj që dëshmia e tyre t’i mbështesë hapat tuaj, të sotëm e të nesërm në udhën e dashurisë, të lirisë e drejtësisë e të paqes. Amen!




21 shtator 2014 – OQEAN EMOCIONESH, NËN SHI E DIELL, ME PAPËN NË TIRANË NDJEKUR NGA SYTË E MBARË BOTËS

“Me kënaqësi ju njoftoj se, duke pranuar ftesën e Ipeshkvijve dhe të Autoriteteve shtetërore të Shqipërisë, dëshiroj të shkoj në Tiranë, të diel, më 21 shtatorin e ardhshëm. Me këtë shtegtim të shkurtër dua të përforcoj në fe Kishën e Shqipërisë dhe t’i dëshmoj inkurajimin tim një vendi, që vuajti gjatë, si pasojë e ideologjive të së kaluarës”.

Ky, sihariqi! Njoftim historik, që e dha vetë Papa Françesku, në lutjen e Engjëllit të Tënzot të 15 qershorit, në Sheshin e Shën Pjetrit; hap i parë i shtegtimit shqiptar të Françeskut, Papa i dytë që shkeli sot në trojet shqiptare, pas një Shenjti: Gjon Palit II, më 25 prill 1993.Papa u nis në orën 07.30, me avion, nga aeroporti romak i Fiumicinos, drejt Tiranës.

Në orën 09.00, mbërrijti në aeroportin ndërkombëtar “Nënë Tereza”. Sapo preku tokën shqiptare, Nunci Apostolik, imzot Ramiro Moliner Inglés dhe kreu i protokollit u ngjitën në avion për ta përshëndetur. Për pritjen zyrtare, kishte dalë kryeministri, Edi Rama. Shoqërohej nga Ministri i Jashtëm, ai i Kulturës dhe Sekretari i përgjithshëm i presidencës. Të pranishëm, disa autoritete të tjera të shtetit, ipeshkvijtë shqiptarë dhe një grup besimtarësh. Papa dhe kryeministri u drejtuan nga Salla e pritjes së mysafirëve të shquar për një takim prej pak minutash. Në orën 09.30, ceremonia e mirëseardhjes, në oborrin e Pallatit Presidencial, dhe vizita e kortezisë presidentit të Republikës në Studion e Gjelbër të Pallatit Presidencial. Të pranishëm, autoritetet civile, Trupi Diplomatik dhe disa krerë fetarë të vendit.

Në orën 10.00, takimi me autoritetet, në Sallonin e pritjes së Pallatit Presidencial: “Jam shumë i gëzuar që gjendem mes jush, tha Ati i Shenjtë në fjalën e parë drejtuar popullit shqiptar – në tokën e fisme të Shqipërisë, tokë heronjsh, që kanë flijuar jetën për pavarësinë e vendit, tokë martirësh, të cilët e kanë dëshmuar fenë në kohët e vështira të përndjekjes. Ju falënderoj që më ftuat ta vizitoj atdheun tuaj, “tokën e shqiponjave”, si edhe për pritjen tuaj kremtore”.

Më pas, duke folur për të kaluarën, kujtoi kohën kur Shqipëria e gjeti përsëri udhën e mundimshme, por edhe joshëse, të lirisë. Kjo udhë, vijoi Françesku, i krijoi shoqërisë shqiptare mundësitë të niste ecjen përpara në rindërtimin material e shpirtëror, të vinte në lëvizje shumë energji e nisma, të ishte e gatshme për bashkëpunim e shkëmbim me vendet e afërta të Ballkanit e të Mesdheut, të Evropës e të mbarë Botës:

“Liria, të cilën e gjetët përsëri, ju ka lejuar ta shikoni ardhmërinë me besim e shpresë, të nisni projekte e të rilidhni marrëdhënie miqësore me kombet e afërta e të largëta. Respektimi i të drejtave njerëzore, ndër të cilat spikat liria fetare dhe ajo e shprehjes së mendimit, është kushti paraprak për vetë zhvillimin shoqëror dhe ekonomik të një vendi. Kur respektohet dinjiteti i njeriut dhe njihen e garantohen të drejtat e tij, lulëzon edhe shpirti krijues e nismëtar, e personaliteti njerëzor mund t’i shpalosë nismat e veta në dobi të së mirës së përbashkët”.

Papa i përgëzoi shqiptarët posaçërisht për një karakteristikë që, theksoi, duhet ruajtur me shumë kujdes e vëmendje: për bashkëjetesën paqësore dhe bashkëpunimin ndërmjet anëtarëve të feve të ndryshme. Foli me simpati për klimën e respektit dhe të besimit të ndërsjellë ndërmjet katolikëve, ortodoksëve e myslimanëve, duke e parë si pasuri e çmueshme për vendin e duke theksuar se fiton rëndësi të veçantë në kohën tonë, në të cilën grupet ekstremiste e shtrembërojnë kuptimin e vërtetë fetar, i përçudnojnë dhe i instrumentalizojnë dallimet ndërmjet besimeve të ndryshme, duke i kthyer në faktorë të rrezikshëm përplasjeje e dhune, e jo në mundësi për dialog të hapur e të respektshëm, për përsiatje të përbashkët rreth domethënies që ka besimi në Hyjin e zbatimi i ligjit të tij:

“Askush të mos mendojë se mund ta përdorë Hyjin si shqyt, kur sheston e kryen akte dhune e mujshie! Askush të mos e përdorë fenë si pretekst për veprimet që bien në kundërshtim me dinjitetin e njeriut e me të drejtat e tij themelore, në radhë të parë me të drejtën e jetës dhe të lirisë fetare të të gjithëve!”.Kjo që ndodh në Shqipëri, vijoi Papa, tregon, përkundër, se bashkëjetesa paqësore dhe e frytshme ndërmjet njerëzve dhe bashkësive me përkatësi të ndryshme fetare jo vetëm që urohet, por është e mundur dhe e zbatueshme konkretisht:

“Bashkëjetesa paqësore ndërmjet bashkësive të ndryshme fetare, në të vërtetë, është pasuri e paçmueshme për paqen dhe zhvillimin e harmonishëm të një populli. Është vlerë, që duhet ruajtur e duhet ushqyer çdo ditë me edukimin për të respektuar dallimet dhe identitetet specifike, të gatshme për dialog e bashkëpunim në dobi të të gjithëve, duke e njohur dhe duke e nderuar njëri-tjetrin. Është dhuratë, të cilën duhet t’ia lypim gjithmonë Zotit, në lutje. Uroj që Shqipëria ta vijojë këtë udhë, duke u bërë për shumë vende shembull frymëzimi”.

Më pas, duke iu drejtuar Presidentit, Françesku kujtoi se pas dimrit të izolimit e të përndjekjeve, erdhi më në fund pranvera e lirisë. Përmes zgjedhjeve të lira e strukturave institucionale, u përforcua pluralizmi demokratik, gjë që ndihmoi edhe në rihapjen e veprimtarive ekonomike. Shumë vetë, veçanërisht në fillim, të shtyrë nga kërkimi për punë e për kushte më të mira jetese, morën rrugën e emigrimit dhe ndihmojnë, si e sa munden, për përparimin e shoqërisë shqiptare. Shumë të tjerë i gjetën arsyet për të ndenjur në atdhe e për ta ndërtuar nga brenda. Mundimet dhe flijimet e tyre kanë ndikuar në përmirësimin e kushteve të përgjithshme:

“Kisha Katolike, nga ana e vet, mundi të rinisë jetën normale, duke rindërtuar hierarkinë e saj dhe duke rilidhur fijet e një tradite të lashtë. U ndërtuan ose u rindërtuan vendet e kultit, ndër të cilët spikat Shenjtërorja e Zojës së Këshillit të Mirë, në Shkodër; u hapën shkolla dhe qendra të rëndësishme edukimi e asistence, në shërbim të të gjithë qytetarëve. Prania e Kishës dhe veprimi i saj shikohen, me të drejtë, prandaj, jo vetëm si shërbim ndaj bashkësisë katolike, por ndaj mbarë kombit”.Kur Gjon Pali II vizitonte Shqipërinë, kishte përkrah Nënë Terezën. Sot Papa Vojtila është Shenjt e Nënë Tereza e Lume. Kështu i kujtoi Françeseku Shën Karolin e të lumen Terezë, bashkë me martirët, që e dëshmuan fenë me heroizëm:

“… atyre u takon mirënjohja jonë më e thellë e lutja jonë – e sigurisht galdojnë e luten në Qiell për punën e burrave dhe të grave vullnetmira në rilulëzimin e shoqërisë dhe të Kishës në Shqipëri”.Më pas Papa u ndalua tek sfidat e sotme, që presin përgjigje. Në një botë që priret drejt globalizimit ekonomik e kulturor, kujtoi, duhet bërë çdo përpjekje që rritja dhe zhvillimi të jenë në shërbim të të gjithëve e jo vetëm të një pjese të popullsisë: “Gjithashtu, ky zhvillim nuk do të jetë i vërtetë, nëse nuk do të jetë i përballueshëm dhe i barabartë, domethënë, nëse nuk do t’i ketë mirë parasysh të drejtat e të varfërve dhe nëse nuk do të respektojë mjedisin. Globalizimit të tregut duhet t’i përgjigjet globalizimi i solidaritetit; rritja ekonomike duhet shoqëruar me më shumë respekt për botën e krijuar; bashkë me të drejtat individuale duhen mbrojtur edhe ato të realiteteve të ndërmjetme mes individit e Shtetit, me në krye familjen. Shqipëria sot mund të përballet me këto sfida në kornizën e lirisë dhe të stabilitetit, që duhen përforcuar dhe që japin shumë shpresa për të ardhmen”.Në përfundim të përshndetjes së parë drejtuar popullit shqiptar, Papa e falënderoi me gjithë zemër për mikpritjen e ngrohtë dhe, si Shën Gjon Pali II në prill të 1993-shit, iu lut, pastaj, Marisë, Nënës së Këshillit të Mirë, ta mbrojë Shqipërinë dhe ia besoi asaj shpresat e mbarë popullit shqiptar:
“Hyji dikoftë mbi Shqipërinë hirin dhe bekimin e vet!”.

Në orën 11.00 nisi kremtimi i Meshës së Shenjtë në Sheshin Nënë Tereza, bazuar mbi faqen ungjillore të ditës. Papa kujtoi se, përveç Dymbëdhjetë Apostujve, Jezusi thërret shtatëdhjetë e dy nxënës të tjerë dhe i nis ndër fshatra e qytete për të kumtuar Mbretërinë e Hyjit (cfr Lk 10,1-9.17-20). Ishte një thirrje për ta përhapur edhe në botën shqiptare dashurinë e Hyjit, përmes bashkimit e vëllazërisë. Ftesë “për të shkuar”, për t’u përgatitur për mision. Metoda misionare është e qartë dhe e thjeshtë, vijoi Papa. Dishepujt shkojnë nëpër shtëpi e kumti i tyre nis me një përshëndetje plot kuptim: “Paqe në këtë shtëpi!” (v 5.). Nuk është thjesht përshëndetje, është edhe dhuratë, pohoi Papa e, në vijim, duke kujtuar emrin e Sheshit ku po kremtonte, i drejtoi mbarë popullit shqiptar përshëndetjen:
“Duke ardhur sot mes jush, të dashur vëllezër e motra të Shqipërisë, në këtë shesh kushtuar bijës së madhe e të përvuajtur të këtyre trojeve, Nënë Terezës së Kalkutës, dëshiroj ta përsëris këtë pëshëndetje: paqe në shtëpitë tuaja, paqe në zemrat tuaja, paqe në Kombin tuaj!”.
Papa foli gjatë për misionin e shtatëdhjetë e dy dishepujve, në të cilin pasqyrohet përvoja misionare e bashkësisë së krishterë të të gjitha kohëve, ftesa e Zotit të Ringjallur drejtuar mbarë Kishës për mision. Zoti e nis…
“…çdo të pagëzuar për t’ua kumtuar Ungjillin gjithë popujve. Në rrjedhë shekujsh, jo gjithnjë u pranua kumti i paqes, i sjellë nga lajmëtarët e Jezu Krishtit; nganjëherë ia mbyllën portat. Në një të kaluar jo të largët, edhe porta e vendit tuaj u kyç, u mbyll me vargonjtë e mohimeve e të ndalimeve të një sistemi, që mohonte Zotin e pengonte lirinë fetare. Ata që kishin frikë nga e vërteta e nga liria, bënin ç’ish e mundur ta dëbonin Hyjin nga zemra e njeriut e ta përjashtonin Krishtin e Kishën nga historia e vendit tuaj, ndonëse ai qe ndër më të hershmit që mori dritën e Ungjillit. Në Leximin e dytë, dëgjuam të përmendet Iliria që, në kohët e apostullimit të Palit, përfshinte edhe trojet e Shqipërisë së sotme”.
Duke kujtuar përsëri dhjetëvjeçarët e vuajtjeve mizore e të persekutimeve të egra kundër katolikëve, ortodoksëve e myslimanëve, Papa e quajti Shqipërinë “tokë martirësh”: tokë e klerit dhe e besimtarëve të flijuar, që e paguan me jetë besnikërinë e tyre, guxuan ta ruajnë fenë e dhanë prova burrërie e qëndrimi të patrandshëm në shpalljen e besimit. Pastaj, një vizitë simbolike, atje ku Papa nuk mundi të shkonte, në Shkodër, tek një mur-monument i gjallë, për të vënë rrëzë tij lulen e kujtimit e të lutjes:
“Shkoj sot, shpirtërisht, pranë atij muri të varrezës së Shkodrës, vend-simbol i martirizimit të katolikëve, ku kryheshin pushkatimet, dhe, i prekur thellë në shpirt, vë lulen e lutjes e të kujtimit mirënjohës e të përjetshëm”.Zoti ishte pranë jush, vijoi, duke iu drejtuar besimtarëve katolikë, ishte aty, për t’ju mbajtur më këmbë; Ai ju priu e ju ngushëlloi e, së fundi, ju ngriti lart mbi krahë shqiponje, siç pati bërë me popullin e lashtë të Izraelit (cfr Leximi I).

Më pas fjalë të tjera prekëse për mbarë popullin shqiptar:
“Uroj që Shqiponja, të cilën e shikojmë në flamurin e vendit tuaj, t’ju kujtojë gjithnjë shpresën, për ta mbështetur përherë besimin tuaj në Hyjin, që nuk zhgënjen, por është gjithnjë përkrah nesh, posaçërisht në çaste të vështira”.Sot portat e Shqipërisë janë të hapura, kujtoi Françesku, duke theksuar se të gjithë ata, që bëjnë pjesë në popullin e Hyjit, gjithë të pagëzuarit, e kanë një vend e një detyrë për ta kryer në Kishë e në shoqëri. Janë të gjithë të thirrur për të punuar bujarisht në kumtimin e Ungjillit e në dëshmimin e dashurisë; për të fuqizuar lidhjet e solidaritetit, për të krijuar kushte jete më të drejta e më vëllazërore për të gjithë.

Këto, detyrat e çdo besimtari; si i krishterë e atdhetar, në vijim të motos së përjetshme të kësaj Kishe martire: “Për Fe e Atdhe”:

“Sot erdha t’ju jap zemër ta përfoconi shpresën në ju e rreth jush; t’i vini në lëvizje breznitë e reja; t’i ushqeheni përherë me fjalën e Zotit, duke ia hapur zemrat Krishtit; Ungjilli i Tij ju tregon udhën! Feja juaj duhet të jetë ngazëlluese e rrezatuese, duhet të tregojë se takimi me Krishtin i jep kuptim jetës së njerëzve, të çdo njeriu”.Me frymën e bashkimit ndërmjet ipeshkvijve, meshtarëve, rregulltarëve e besimtarëve laikë, theksoi në përfundim Françesku, ju inkurajoj t’i jepni hov të ri veprimtarisë baritore e të vijoni kërkimin e formave të reja të pranisë së Kishës në gjirin shoqërisë.
Meraku për të rinjtë, më pas, duke i ftuar t’i përgjigjen bujarisht Krishtit:
“… mos kini frikë t’i përgjigjeni bujarisht Krishtit, që ju fton ta ndiqni! Në thirrjen meshtarake e rregulltare do të gjeni pasurinë dhe gëzimin e dhurimit të vetvetes për t’i shërbyer Hyjit e vëllezërve tuaj. Shumë burra e gra presin dritën e Ungjillit e hirin e sakramenteve”.E, në përfundim, vlerësimi i Kishës shqiptare, kujtimi i martirëve, që këto ditë ishin më të gjallë se të gjallët në rrugët e Tiranës, falënderimi dhe thirrja:
“Kishë, që jeton në këto troje të Shqipërisë, faleminderit për shembullin e besnikërisë ndaj Ungjillit! Shumë nga bijtë e bijat tuaja vuajtën për Krishtin, edhe deri në flijimin e jetës. Uroj që dëshmia e tyre t’i mbështesë hapat tuaj, të sotëm e të nesërm, në udhën e dashurisë, të lirisë, të drejtësisë e të paqes. Amen!”

Pas Meshës, kremtimi i Engjëllit të Tënzot.

Françesku përshëndeti të gjithë të ardhurit në Shqipëri nga vendet fqinje, duke i falënderuar për praninë e për dëshminë e fesë. Në veçanti ftesa drejtuar të rinjve për ta ndërtuar jetën mbi Jezu Krishtin. Kush ndërton mbi Krishtin, ndërton mbi shkëmb, sepse Ai është gjithnjë besnik, edhe kur ne e shkelim besën (shih 2 Tm 2,13). Jezusi na njeh më mirë se askush tjetër; kur gabojmë, nuk na dënon, por na thotë: “Shko, por tani e tutje mos mëkato më” (Gjn 8,11). Tejet aktuale, ftesa e Papës, në një vend që ndryshon përças, e jo gjithnjë për mirë:

“Të dashur të rinj, ju jeni brezi i ri i Shqipërisë. Me forcën e Ungjillit e me shembullin e martirëve, të dini t’i thoni “jo” idhujtarisë së parasë, “jo” lirisë së rreme individualiste, “jo” varësive e dhunës; e t’i thoni “po” kulturës së takimit e të solidaritetit, “po” bukurisë së pandashme nga e mira e nga e vërteta; “po” jetës së shkrirë për ideale të mëdha, por besnike edhe në gjërat e vogla. Kështu, do të ndërtoni një Shqipëri më të mirë e një botë më të mirë”.

Pas shtegtimit simbolik në varrezën e Rrëmajit, shtegtimi tjetër, i domosdoshëm, gjithnjë simbolik, tek Shenjtërorja e Zojës së Këshillit të Mirë, guri i themelit të së cilës u bekua nga një Shenjt, Gjon Pali II:
“Nisem shpirtërisht për në Shenjtëroren e saj në Shkodër, që e doni aq shumë, e ia besoj gjithë Kishën në Shqipëri e mbarë popullin shqiptar, në veçanti, familjet, fëmijët e të moshuarit. Zoja ju priftë për të ecur “së bashku me Zotin, drejt shpresës që nuk zhgënjen”.
Në Sheshin e madh të Tiranës, ku janë dëgjuar mijëra fjalime, tejet të ndryshme, e edhe në kundërshtim me njëri tjetrin, kumboi lutja paqësore drejtuar Engjëllit të Tënzot, Kumtarit që sillte Lajmin e Mirë të ardhjes në botë të Princit të paqes: Engjëlli i Tënzot…

Është koha e drekës. Ora 13.30. Papa takohet dhe drekon me ipeshkvijtë shqiptarë dhe me shpurën papnore në Nunciaturën Apostolike.

Teksti vjen nga faqja e internetit http://sq.radiovaticana.va

21 shtator 2014

PAPA FRANÇESKU NË SHQIPËRI – POROSI DHE TRASHËGIMI PËR NE (21 shtator 2014) Nga Don LUSH GJERGJI

Gjithnjë jetoj dhe përjetoj skenat madhore të kësaj vizite baritore Kishës Katolike në popullin shqiptar, Shqipërisë, të gjithë shqiptarëve në Ballkan, në Evropë dhe në botë. Ishte një takim, edhe më tepër përqafim, mes Papës dhe neve, kur hapte dorën për të përshendetur dhe bekuar morinë e popullit nga aereoporti “Nëna Tereze”, nëpër sheshin “Nëna Tereze”, nëpër rrugët e Tiranës. Kudo brohoritje, gëzim, ngazëllim, kënaqësi, shikime në sy ndaj Atit të Shenjtë, pastaj ndaj njëri-tjetrit, si ta pyesnin njëri-tjetrin: a është e vërtetë, e mundshme, reale kjo, apo po ëndërrojmë?

Fatbardhësisht është e vërtetë! Papa Françesku ishte në Tiranë, në Shqipëri, në vizitë baritore mbarë popullit shqiptar. Unë këtë ngjarje e kam cilësuar si “mrekulli” dhe dhuratë të Zotit, të Kishës, të Papës për shumë arsye, ndër të cilat janë ato që vetë Papa Françesku i ka cekur: martirizimin dhe bashkëjetesën ndërfetare.

“E para sepse shqiptarët kanë arritur të krijojnë një shtet të unitetit kombëtar midis tri feve kryesore të shqiptarëve, islamizmit, ortodoksisë dhe katolicizmit, falë një Këshilli Ndërfetar që vepron me shumë ekuilibrim”. Kjo tha Papa është një gjë e mirë dhe shtoi se, “Prania e Papës (në Shqipëri) do të shërbejë për t’i thënë të gjithë popujve të botës se është e mundur të punohet dhe të veprohet së bashku.”

 

Arsyeja e dytë me rëndësi pse ai po viziton Shqipërinë në shtator, ka të bëjë me historinë e Shqipërisë, e cila sipas tij, ishte unike ndër vendet ish-komuniste, kushtetuta e së cilës ndalonte me ligj fenë dhe se ishte shpallur vend ateist. “Të merrje pjesë në meshë, ishte kundër kushtetutës” së regjimit komunist, u tha Papa gazetarëve të huaj. Sipas Radio Vatikanit, gjatë përgjigjes ndaj pyetjes mbi vizitën e ardhëshme në Tiranë, ai përmendi gjithashtu edhe shkatërrimin e kishave gjatë sundimit komunist dhe si përfundim, ai sot e ndjenë si detyrë që të vizitojë atë vend fisnik”, është cituar të ketë thënë Papa.

Papa Françesku ndër të tjera tha kështu në intervistën lamtumirëse nga Shqipëria: “Shqiptarët nuk janë tolerantë, ata janë vëllezër pa dallime feje. Së bashku kanë përballuar martirizimin, së bashku kanë ndërtuar demokracinë, së bashku jetojnë dhe veprojnë…”.

Cila ishte porosia kryesore e pranisë dhe fjalës së Papës Françeskut në Shqipëri? Çka tha, çka gjeti në Shqipëri, çka na la si porosi dhe trashëgimi? Sigurisht se për një kohë të gjatë mjetet pamoro-dëgjimore, njerëzit, analistet do të mundohen nga këndvështrimet e ndryshme ta ndriçojnë, interpretojnë, shqyrtojnë, trajtojnë këtë vizitë, çastet kulmore, fjalimet, gjestet, mbi të gjitha jehonën dhe domethënien për ne dhe për botën e sotme. Unë do t’i theksoj disa  elemente të rëndësishme dhe shumë aktuale.

1.    LASHTËSIA E KRISHTËRIMIT NDËR NE

Papa  Françesku ndër të tjera ka çmuar dhe përkujtuar, për ne dhe për botën, një gjë të madhe dhe të rëndësishme, që shpesh harrohet apo anashkalohet, historinë e krishtërimit tonë që nga kohët apostolike, pra, lashtësinë tonë si të krishterë,  sepse ishin ndër të parët e këtyre trojeve që e kemi pranuar Krishtin dhe porosinë ungjillore. Ja  fjala dhe theksimi i Papës Françeskut në homeli lidhur me lashtësinë e krishtërimit tonë: “Paqe në shtëpitë tuaja, paqe në zemrat tuaja, paqe në Kombin tuaj!… Ata që kishin frikë nga e vërteta e nga liria, bënin ç’ish e mundur ta dëbonin Hyjin nga zemra e njeriut e ta përjashtonin Krishtin e Kishën nga historia e vendit tuaj; ndonëse ai që më të hershmit që mori dritën e Ungjillit… Në Leximin e dytë, dëgjuam të përmendet Iliria, në kohën e apostullimit të Palit, përfshirë edhe trojet e Shqipërisë së sotme…”.

Të mërkurën,  më 24 shtator 2014, në Audiencën e Përgjithshme në Romë, Papa Françesku përkujtoi dhe  komentoi kështu udhëtimin e tij në Shqipëri: “Falënderoj edhe një herë Zotin, sepse, në këtë Udhëtim, më dha mundësinë të takohem me një popull të guximshëm e të fortë, që nuk u përkul para dhimbjes. Vëllezërve e motrave të Shqipërisë u përsëris ftesën për të pasur guximin e së mirës, për të ndërtuar të tashmen e të ardhmen në vendin e tyre e në Evropë”.

2.    MARTIRIZIMI SHEKULLOR

Kjo gjë na ka  kushtuar shumë gjatë shekujve,  nën sundimin e parandorisë romake, gjatë dyndjeve të popujve sllavë, në sundimin pesëshekullor turko-otoman, sidomos nën sundimin e egër komunisto-ateist me martirët e lavdishëm.  Papa Françesku ndër të tjera në homelinë e Meshës në Tiranë tha “Duke sjellë përsëri në mendje dhjetëvjeçarët e vuajtjeve mizore e të pesekutimeve të egra kundër katolikëve, ortodokëve, myslimanëve, mund të themi Shqipëria ka qenë tokë martirësh: shumë ipeshkvij, meshtarë, rregulltarë e besimtarë laikë e paguan me jetë besnikërinë e tyre… Zoti ishte pranë jush, të dashur vëllezër e motra, për t’ju mbajtur në këmbë; Ai ju priu e ju ngushëlloi e, së fundi, ju ngriti lart mbi krahët e shqiponjës, siç pati bërë me popullin e lashtë të Izraelit… Uroj që Shqiponja, të cilën e shikojmë në flamurin e vendit tuaj, t’ju kujtojë gjithnjë shpresën, për të mbëshetur përherë besimin tuaj në Hyjin, që nuk zhgënjen, por është gjithnjë afër nesh, posaçërisht në çaste të vështira… Kishë, që jeton në këto troje të Shqipërisë, falëinderit për shembulliun e besnikërisë ndaj Ungjillit. Shumë nga bijtë e bijat tuaja vuajtën për Krishtin, edhe deri në flijim e jetës…”.

Përshtypja më e thellë e Papës Françesku ishte mbrëmësorja në katedralen “Shën Pali” në Tiranë, pas dëgjimit të vëmendshëm ta dy dëshmive rrënqethëse të Don Ernest Troshanit dhe motrës Maria Kaleta. Papa qau. Së bashku me të qajtem edhe ne. Ishin lot gëzimi, rrënqerhjeje, tronditjeje, aq sa Papa e la tekstin e përgatitur dhe foli në mënyrë spontane. “Nuk e kam ditur se keni vuajtur kaq shumë… Sot kam prekur me dorë martitrët…Feja e vëretë është burim paqeje e jo dhune! Askush nuk mund ta përdorë emrin e Hyjit për të ushtruar dhunë. Të vrasësh në emër të Hyjit është sakrilegj i madh. Të diskriminosh në emër të Hyjit është çnjerëzore…Vijoni të jeni për vendin tuaj, e jo vetëm, shenjë që tregon se janë të mundura marrëdhëniet e përzemërta të bashkpunimit të frytshëm ndërmjet njerëzve me përkatësi të ndryshme fetare… Jam befasuar shumë… nuk e dija që populli juaj ka vuajtuir kas shumë…”.

Në Audiencën e Përgjithshme të mërkurën pas vizitës në Shqipëri, Papa Françesku, prapë iu kthye përjetimeve dhe vlerësimeve të këtij takimi, ku ndër të tjera tha kështu: “Prandaj, martirët nuk janë të mundur, por fitimtarë: në dëshminë e tyre heroike shndrit sërish gjithpushteti i Zotit, që gjithnjë e ngushëllon populline vet, duke hapur udhë të reja e horizonte shprese. Këtë mesazh shprese, bazuar në fenë e Krishtit e  në kujtimin e së kaluarës, ia besova krejt popullsisë shqiptare, të cilën e pashë entuziaste dhe të gëzuar në vendet e takimeve e në kremtime, ashtu si edhe në rrugët e Tiranës…”.

Papa Françesku duke folur në mënyrë spontane për simbolin tonë kombëtar, Shqiponjën, ndër të tjera përkujtoi dhe tha se ajo e ka çerdhen e vet, por fluturon në lartësi, figurë tejet e bukur dhe domethënëse për popullin tonë, dhe di rishtas të kthehet në çerdhen e saj.

“Shqiponja jonë” e Lumja Nëna Tereze, është pa dyshim fryt i martirizimit dhe bashkëjetesës, vëllazërisë gjithshqiptare, që ajo e ka realizuar në mbarë botën me fuqinë e fesë dhe frymëzimin e dashurisë.

3.    POPULL I RI DHE SHPRESËDHËNËS

Jemi populli më i ri në Evropë, me shumë gjallëri dhe vullnet për jetë dhe për punë. Këtë e ka hetuar edhe Papa Françesku, i cili risnisë sonë ia dha një frymëzim për jetë, ardhmëri, duke u ruajtur prej “tundimeve” të sotme, siç janë materializmi, konsumizmi, hedonizmi, relativizmi dhe ateizmi praktik. Ai në mbarim të meshës në Tiranë, ndër të tjera ia la këtë porosi rinisë shqiptare. “Me forcën e Ungjillit e me shembullin e martirëve, të dini t’i thoni “jo” idhujtarisë së parasë; “jo” lirisë së rreme individualiste; “jo” varësive e dhunës; e t’i thoni “po” kulturës së takimit e të solidaritetit; “po” bukurisë së pandashme nga e mira e nga e vërteta; “po” jetës së shkrirë për ideale të mëdha, por besnike edhe në gjërat e vogla. Kështu, do të ndërtoni një Shqipëri më të mirë e një botë më të mirë…”.

4.    VËLLAZËRIA DHE BASHKËJETESA NDËRFETARE SHQIPTARE

Në takimin e Papës Françesku me udhëheqësit e feve tjera ai ndër të tjera tha: “Është e rëndësishme që jeni këtu së bashku: është shenjë e dialogut që jetoni ditë për ditë, duke u përpjekur të lidhni me njëri-tjetrin marrëdhënie bashkëpunimi vëllazëror, për të mirën e mbarë shoqërisë… Nuk mund të dialogohet, nëse nuk nisemi nga identiteti vetjak, nuk shërben. Secili nga ne ka identitetin e vet, është besnik ndaj tij… E kështu, si vëllezër, ecim së bashku. E secili nga ne ia ofron tjetrit dëshminë e identiteti të vet e dialogon me tjetrin, së bashku, pa tradhtuar identitetin e fesë, pa e maskuar, pa hipokrizi… Të dashur miq, ju bëj thirrje të mbani dhe të thelloni traditën e marrëdhënieve të mira ndërmjet bashkësive fetare në Shqipëri dhe të ndjeheni të bashkuar në shërbim ndaj atdheut tuaj të shtrenjtë… Të gjithë bashkë, për të mirën e Atdheut e të njerëzimit! Vijoni të jeni për vendin tuaj, e jo vetëm, shenjë që tregon se janë të mundura marrëdhëniet e përzemërta dhe të bashkpunimit të frytshëm ndër njerëz me përkatësi të ndryshme fetare…”.

Ja përjetimi dhe dëshmia bindëse e Papës Françeskut dhënë të mërkurën pas vizitës së tij në Shqipëri, në Audiencën e Përgjithshme, duke thënë: “Për këtë, në qendër të këtij Udhëtimi, qe një takim ndërfetar, në të cilin pata mundësi të shoh me mkënaqësi të thellë se bashkëjetesa paqësore dhe e frytshme ndërmjet njerëzve e bashkësive, që u përkasin feve të ndryshme, jo vetëm mund të dëshirohet, por është konkretisht e mundur dhe e zbatueshme në praktikë. Ata e praktikojnë! Është fjala për një dialog të vërtetë e të frytshëm, larg relativizmit, duke pasur parasysh identitetin e secilit. Në fakt, ajo që i bashkon shprehjet e ndryshme të fesë, është udha e jetës, vullneti për t’i bërë mirë të afërmit, pa e mohuar e pa e nënvlerësuar identitetin e secilit…”.

Nëpërmjet Papës Françesku ishim edhe një herë në “skenën botërore” për ta treguar dhe dëshmuar para Papës, para mbarë botës, kush kemi qenë dhe jemi si shqiptarë dhe si fetarë, çka duam, presim dhe kërkojmë prej njëri-tjetrit, prej botës, cili është orjentimi dhe përcaktimi ynë kulturor, shpirtëror dhe shoqëror, për të tashmen dhe për ardhmerinë tonë sa më të mirë.

 

 

Don LUSH GJERGJI

29 shtator 2014

Anketë: Ç’do të bënin femrat po të zhdukeshin meshkujt për 24 orë?

Një faqe amerikane kishte bërë këtë pyetje dhe na pëlqyen përgjigjet që i kishin dhënë gjashtë grupet.

Besojmë, do të jenë kurioze edhe për ju. Pra, të shohim tuajat, çfarë do përgjigjeni në këtë pyetje

Grupi i parë: Të bërit gjëra të cilat i bëjnë të ndihen më të lira, më pak të paragjykuara, më të sigurta.

1. Do dilja me të brendshme.
2. Nuk do kisha frikë të dilja vetëm, ditën ose natën.
3. Do rrija pa reçipeta kudo.
4. Do dilja nudo.
5. Do dilja me këmbë të padepiluara.
6. Do vishja atë minifundin për të cilin kam frikë se do më ngacmojnë po e vesha rrugëve.
7. Do dilja një shëtitje vetëm natën vonë dhe do të vishja çfarëdo gjëje që kam dëshirë.
8. Do ecja rrugëve pa siklet nga ngacmimet dhe shikimet.
9. Të dal nga liqeni pa menduar për ndonjë manjak aty rrotull.

Grupi i dytë: Të bërit gjëra që do të zhduknin burrat (shakaaa)

1. Do zbuloja një formulë që të mos ktheheshin më kurrë.
2. Do bindja çdo vajzë se ka jetë edhe pa ta.
3. Do bëja propagandë që ato 24 orë të zgjasnin përgjithmonë.

Grupi i tretë: Të bërit aktivitete ku burrat (ndonjëherë) prishin punë.

1. Shopping.
2. Do ecja në një qytet pa trafik.
3. Do i kurseja vetes disa punë shtëpie.
4. Do bëja ato rregullimet në shtëpi, për të cilat premtojnë se do i rregullojnë ata.
5. Do i bëja lekët e burrit rrush e kumbulla, nga Balmain te Fendi.

Grupi i katërt: Të ndryshuarit pabarazinë.

1. Do ndryshoja ligjet për gratë.
2. Do rishkruaja gjithë literaturën maskiliste, ku të mos gjenin më gjurmë reference pabarazie.
3. Do vendosja më shumë femra në pozicione drejtuese.

Grupi i pestë: Të kuptuarit e seksualitetit

1. Do bëhesha biseksuale.
2. Do bëja seks.
3. Do kuptoja nëse jam lesbike.

Grupi i gjashtë: “I duam këtu”.

1. Nuk është se po na pengojnë meshkujt për të bërë çfarë duam.
2. Në fakt, ka 24 vjet që po bëj gjithçka vetë.
3. Po dhe tani që ekzistojnë, nuk shoh ndonjë pengesë.
4. Asgjë ndryshe.
5. Nuk e imagjinoj dot jetën pa ta.
6. Nuk i shoh si pengesë, por mund të rri edhe më shumë se 24 orë pa ta.
7. S’dua ta mendoj. Nuk më pëlqen bota pa burra.
8. Do bëja të pamundurën që të riktheheshin. bw


Send this to a friend