VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

Ekspozitë e jashtëzakonshme e Pablo Picasso-s hapur nga Fondationi Bayeler, ngjarje kulturore kulmore e Zvicrës dhe Europës për vitin 2019

By | February 25, 2019

Komentet

Njëzet vjet më parë, më 25 maj 1999, Roger Federer fillonte karrierën profesioniste të tenisit botëror

VOAL – Njëzet vjet Slam, njëzet tituj. Ishte 25 maj 1999 kur një djalë zviceran iu afrua botës së tenisit profesionist, duke debutuar në Roland Garros kundër Pat Rafter dhe duke u mposhtur në raundin e parë. Nga kjo lojë e humbur përballë australianit, Roger Federerit ka bërë një rrugë të gjatë, duke fituar 20 tituj Grand Slam (6 Australian Open, 1 Roland Garros, 8 Wimbledon dhe 5 US Open).

Tani, tre vjet pas ndeshjes së fundit në vendin parizian, mbreti Roger do të kthehet për të luajtur në Philippe Chatrier, për të kënaqur përsëri audiencën franceze që kishte pritur kthimin e mbretit. “Unë jam i lumtur që jam këtu përsëri, kisha mall këtë turne” , deklaroi zvicerani. Dhe ne jemi të sigurt se edhe Roland Garros kishte mall për Roger Federerin, i cili pas 20 vitesh vazhdon të ketë adhurues të rinj nga e gjithë bota.

Gjoba për ata që ushqejnë pëllumbat nëpër parqe – kjo është në fuqi në shumicën e qyteteve zvicerane

VOAL – Gjoba për ata që kapen në park duke iu dhënë bukë apo ushqim tjetër pëllumbave mund të arrijnë deri në 300 franga. Dhe kjo është në fuqi në shumicën e qyteteve zvicerane.

Glasat e pëllumbave janë acide: ato janë pista dhe shkatërrojnë ndërtesa historike dhe monumente. Por ekziston edhe një arsye sanitare. Ushqimi që ata marrin nuk është i shëndetshëm për ta, sepse është tepër i trashë dhe i kripur. Pëllumbat ushqehen shumë, rriten shumë dhe preken sëmundjet, shpjegojnë nutricionistët.

Dhjetorin e kaluar në La Chaux-de-Fonds, një ethe vdekjeprurëse reduktoi popullsinë e pëllumbave me 60% dhe tani – pohon këshilltari komunal Théo Huguenin-Elie – numri i tyre është në kohën e duhur dhe do të mbahet.

UBS bën të ditur konkurrencën fiskale të kantoneve zvicerane

VOAL – Ditën pas miratimit të reformës së taksave korporative, UBS bëri të ditur një studim mbi konkurrencën fiskale, nga e cila del se Cugu është konfirmuar të jetë i pari në renditje, ndërsa Tiçino renditet e 20-ta.

“Reforma i detyron kantonet të rishikojnë normat e tyre tatimore mbi fitimet e korporatave, por ndërsa disa tashmë kanë marrë masa, të tjerët ende hezitojnë ta bëjnë këtë,” theksojnë ekspertët e bankës.

Në pjesën e sipërme të rangut janë Bazeli Qytet, i cili ka ulur normën e saj në fitimet e korporatave, Zyrihu dhe, më i larguar, Vo. Në vend të kësaj, një konkurrencë “e moderuar e dobët” i atribuohet Bernës, Nojshatelit dhe shumicës së kantoneve malore duke përfshirë Tiçinon, e cila humbet një pozicion dhe bie në rendin e 20-të.
ATS

Në Tel Aviv zvcerani Lauca Hänni me «She Got Me» fitoi vendin e katërt

Në finalen e edicionit të 64-rt mbajtur në Tel Aviv të Eurosong 2019 fitoi balada «Arcade» e hollandezit Duncan Laurence –

Ndërsa një fitore historike meritoi bernezi Lauca Hänni me këngën «She Got Me».

Për Zvicrën ishte një fitore me memzipritur dhe më e mira prej vitit 1993 kur Annie Cotton me Moi, tout simplement, fitoi vendin e tretë.

 

Bazeli triumfon – Fiton kupën në futboll, shënon edhe Ajeti!

Kazeli ka triumfuar. Ka ka fituar në futboll Kupën e Zvicrës!

Në finale ka shënuar gol edhe Albian Ajeti.

Ajeti e tundi rrjetën e ekipit kundërshtar FC Thun në minutën e 23-të.

Bazeli fitoi kundër skuadrës të Thun-it me rezultatin 2:1.

Me ekipin e Bazelit përveç Albian Ajetit, luajnë edhe dy futbollistë të tjerë shqiptarë, Taulant Xhaka dhe Edon Zhegrova.

 

Votuesit zviceranë miratuan dy temat e referendumit të sotëm

VOAL – Zvicra në referendumin e sotëm votoi për një ashpërsim të ligjit për armët dhe mbi një reformë të taksimit të korporatave që shoqërohet me një modifikim të mekanizmave të financimit të pensioneve.

Të dyja objektet e referendumit u miratuan nga votuesit.
Ligji i ri i armëve dhe reforma e taksave të korporatave përfshijnë ndryshime që lejojnë Zvicrën që të përshtasë legjislacionin e saj me standardet evropiane dhe ndërkombëtare. Ligji për armët, i cili parashikon një rregullim më të rreptë sesa ato gjysmë-automatike, do të lejojë një ndryshim të direktivës së BE në ligjin zviceran. Edhe pse nuk është anëtar i BE, Konfederata Zvicerane merr pjesë në zonën Shengen / Dublin. Reforma e taksave synon të eliminojë privilegjet e dhëna kompanive të caktuara, në përputhje me rregullat e OECD-së që kërkojnë heqjen e regjimeve të privilegjuara tatimore të dhëna kompanive të huaja.

Federer fitoi dje dy ndeshje brenda ditës

VOAL – Një fillim nën peshën e ankthit nuk e ka penguar Roger Federer (ATP 3) që të arrijë në çerekfinalet e turneut ndërkombëtar të Romës. Në fund të një beteje që zgjati 2h31 ‘, zvicerani mori më të mirën nga Borna Koriç (ATP 15) me një rezultat prej 2-6 6-4 7-6 (9/7). Për bazelasin është fitorja e dytë në një ditë të vetme pas suksesit të arritur disa orë më parë në Joao Sousa (ATP 72). Pavarësisht karrierës së tij të gjatë, Federer kishte arritur vetëm në 2004 në Gstaad për të luajtur dy sfida në të njëjtën ditë.

Me rëndësi ishte mbështetja e entuziazmuar e publikut për zviceranin, i cili në ndeshjen e dytë të djeshme u shfaq nervoz dhe jo shumë i fuqishëm, duke lejuar kundërshtarin të krijojë epërsi të thellë. Fatkeqësisht humbi pjesën e parë të ndeshjes, Federer e gjeti veten sërish në pjesën e dytë, në sajë të një ndërprerjeje që bëri ndryshimin. Pjesa e tretë dhe vendimtare ishte shumë e balancuar dhe u zgjidh vetëm me shërbimet e suksesshme të Federerit.

Në raundin e ardhshëm Federer do të përballet me grekun Stefanos Tsitsipas, ekzekutues i Fabio Fogninit për 6-4 6-3.

Presidenti i Konfederatës Zvicerane Ueli Maurer sot shkon tek Donald Trumpi

Ueli Maurer duke u nisur për në Uashington

VOAL – Presidenti i Konfederatës Ueli Maurer të enjten në Uashington do të takohet me homologun e tij amerikan Donald Trump. Departamenti Federal i Financave dhe Departamenti Federal i Punëve të Jashtme e bënë këtë të njohur, ndërkohë që Këshilltari Federal tashmë kishte shkuar për në Shtetet e Bashkuara.

Dy krerët e shteteve do të diskutojnë çështjet dypalëshe dhe mundësinë e negociatave për një marrëveshje të tregtisë së lirë, duke konfirmuar informacionin e parashikuar nga Tages-Anzeiger. Takimi do të zhvillohet në Shtëpinë e Bardhë.

Një takim i parë ballë për ballë ishte pritur të mbahej në janar në Davos në Forumin Ekonomik Botëror, por mbyllja e pjesshme e administratës federale amerikane kishte detyruar anulimin e udhëtimit të Trumpit në Graubynden, siç u kujtua ambasada zvicerane në Uashington.

Ueli Maurer është presidenti i parë i Konfederatës që do të pranohet në Shtëpinë e Bardhë që nga viti 1992. Në atë kohë René Felber u takua me presidentin e SHBA Xhorxh Bush Sr. si president i Komitetit të Ministrave të Këshillit të Evropës, por jo si president i konfederatës.
ATS

E gjithë historia: Si e mashtroi Loredana çiftin me 900 mijë franga: Mozzik, roli si juriste dhe futja e vëllait

Reperja kosovare Loredana Zefi u arrestua gjatë mbrëmjes së djeshme nga policia e Lucernës me akuzën e mashtrimit ndaj një çifti nga qyteza e Valais duke u marrë atyre gjatë tre viteve një shumë prej 900 mijë frangash zvicerjane.

Në lojë janë edhe dy vëllezërit e Loredanës, të dy me role të ndryshme.

“Ata morën nga ne gjithçka. Jemi të mashtruar dhe të kërcënuar. Paratë që iu dhamë atyre nuk janë vetëm të miat por edhe të miqve dhe të afërmve të mij”, shprehet Petra për median zvicerjane “20min.ch”.

Albeu.com sjell të përmbledhur të gjithë historinë për të cilën akuzohet reperja Loredana Zefi që prej fillimit të saj.

Antonio

Petra 52 vjeçe dhe Hansi 53 vjeç jetonin të qetë në qytezën e tyre deri në qershor të vitit 2016, kur Petra ndihej disi e vetmuar dhe hyn në rrjetin social Badoo ku u njoh me një djalë të quajtur Antonio Cas. Kontaktet e tyre vazhduan për disa kohë, deri sa një ditë Antonio i tha Petras se do të shkonte tek qyteza e saj “vetëm për të folur”. “Ai ishte një djalë që të jepte siguri dhe mund ta besoje”, shprehet Petra.

Veshka

Pas disa takimesh dhe pasi i kishte thënë se punonte në aeroportin e Baselit, Antonio, i cili me pas do të dilte se quhej Berat dhe ishte vëllai i Loredanës, i qan asaj hallin duke i thënë se duhej të bënte transplant të veshkës së nënës së tij, por se i mungonin paratë.

Transplanti do të bëhej në Monako sipas tij dhe duhej bërë sa më parë. Antonio i premton asaj se do t’ja kthejë paratë brenda disa muajve, shkruan Albeu.com.

Petra, pa i thënë asgjë bashkëshortit të saj, tërheq nga llogaria 87 000 franga zvicerjane dhe ia jep atij në një restorant pa faturë apo dëshmi që të vërtetojë borxhin. Kur bashkëshorti pa më pas çfarë kishte ndodhur me llogarinë e tyre ai u shokua dhe ky do të ishte momenti i parë që për çiftin do të fillonin problemet.

Berati

Po afrohej fundi i vitit, kur edhe Antonio duhej të kthente paratë dhe çifti Petra dhe Hans shkojnë në aeroport dhe takojnë Antonion, të cilit i kërkojnë t’u tregojë pasaportën. Kur nxjerr pasaportën ata kuptojnë se ai nuk quhet Antonio, por emri i vërtetë është Berat. “Kjo na shtangi, por në atë moment neve në duheshin vetëm paratë tona”, tregon Petra.

Berati e prezantonte veten si një person që bënte jetë luksi dhe nuk ngurronte të postonte foto me politikanë të Kosovës, siç është Ramush Haradinaj.

Çifti vendos që të sinjalizojë policinë për çfarë kishte ndodhur, por nga aty marrin përgjigjen se nuk mundet që të plotësonin një kallëzim nëse paratë i ishin dhënë me dëshirë.

“I kisha dhënë paratë me duart e mia një burri të panjohur”, vijon Petra.

Kazinoja

Berati shfaqet sërish në janar 2017 dhe i thotë çiftit se mund t’i rifitojë paratë shumë shpejt përmes një kazinoje të quajtur “Barrière Blotzheim” pranë Francës duke i thënë se aty punonte një shoku i tij që mund të bënte disa lëvizje tek makineritë për t’i mundësuar një fitim të madh. Por, Beratit i duheshin para për të luajtur, kështu që Petra dhe Hansi i dhanë atij disa herë shuma të ndryshme parash për t’i luajtur.

Borxhi total kishte shkuar 200 mijë franga dhe ata nuk kishin marrë asgjë pas.

Në mars 2017, çifti i kërkon Beratit që të firmosin një marrëveshje ku ai pranon se u ka marrë atyre 200 mijë franga borxh. Berati pranon. Ai nuk u bë më i gjallë. Për gjashtë muaj çifti nuk mori vesh asgjë për Beratin dhe paratë e tyre.

Juristja Anna Landmann

Sipas mediave zvicerjane, ky është momenti kur në lojë hyn Loredana Zefi pasi vëllai i saj i kishte marrë çiftit 200 mijë franga zvicerjane.

Një mëngjes shtatori të vitit 2017, Petran e telefonon një vajzë që i prezantohet si Anna Landmann, vajza jashtëmartese e juristit të njohur zvicerjan Valentin Landmann. Anna u tha atyre se kishte mësuar për çështjen dhe u premtoi se do t’ua kthente paratë mbrapsht.

“Unë mendova se më në fund erdhi dikush që të mund të na ndihmonte”, tregon Petra.

Ky mendim iu përforcua kur takoi Anna Landmann, e cila ishte një vajzë kurajoze dhe që të jepte besim që në takimin e parë. “Ajo ishte mjaft simpatike, e shoqërueshme dhe e mirë duke na bërë të mendonim se mund t’i besonim”, shprehet Petra.

Anna, e cila do të rezultonte më pas Loredana Zefi, u kërkoi atyre që të paguanin fillimisht 12 000 franga për të filluar procedurat e ndihmës juridike.

Anna filloi t’u bentë presion atyre për kryerjen e pagesës duke iu dërguar mesazhe në mënyrë të vazhdueshme.

“Në fund ajo na tha në formë presioni se nëse nuk paguanim do të na dërgonte bashkëshortin e saj”, tregon Petra duke mbajtur në dorë edhe mesazhet që i ka nisur Anna, e cila i kishte kërkuar atyre edhe bizhuteri të shtrenjta. Petra i dha asaj një ndër bizhutë e saj më të çmuara që e mbante prej vitesh.

Motra

Në vijim të kontakteve, Anna u kërkoi atyre që të bënin një depozitë në emrin e motrës së saj nga nëna të quajtur Loredana Zefi në mënyrë që të tregonte gjatë kontakteve për rikthimin e parave të çiftit se ajo ishte një juriste e konsoliduar dhe me të ardhura financiare të mira.

“Ajo na tha se paratë do të ishin në një depozitë të sigurtë ku askush nuk do të mundej t’i prekte”, vijon Petra.

Kështu, duke i besuar këtij versioni, çifti derdhi në emër të Loredana Zefit 16 000 franga zvicerjane.

Në periudha të ndryshme, me argumentin se i duheshin si kolateral për vijimin e çështjes, Anna Landmann aka Loredana Zefi i mori çiftit në cash plot 700 mijë franga.

Duke dyshuar më pas tek Anna çifti i shkruan juristit të njohur Valentin Landmann, i cili tha se e vetmja Anna Landmann që njihte ai ishte bashkëshortja e tij, e cila vërtetë ishte juriste por që ishte më e moshuar dhe nuk kishte të bënte fare me historinë që ata i treguan, shkruan Albeu.com.

Bankieri

Në tetor 2017 në jetën e çiftit futet një tjetër personazh. Ai është “bankieri” Hans Meier, i cili u thotë se do t’ua rikthejë paratë e marra nga Antonio (Berati) dhe Anna Landmann, por si fillim Petra dhe bashkëshorti duhej të fusnin 25 000 franga zvicerjane në llogari. Çifti vepron siç u thotë bankieri Hans dhe pritën për rikthimin e parave të tyre.

Disa muaj më vonë bankieri shfaqet sërish duke thënë çdo gjë ishte gati dhe se krahas 900 mijë eurove që i kishin marrë Antonio dhe Anna, ai do t’i kthente çiftit edhe 80 000 franga interesa. Por, kjo sipas tij do të bëhej pasi çifti të bënte një pagesë prej 15 000 frangash në bankë në formë koleterali. Çifti e bën sërish pagesën e kërkuar dhe prisnin paratë.

Çifti deri më tani kishte dhënë një shumë të madhe parash, por vetëm një pjesë e vogël i përkiste atyre, kurse të tjerat ishin marrë borxh nga të afërmit.

Superstarja kosovare

Në shkurt 2018, Petra ishte në autobus kur sheh në faqet e një gazete lokale foton e madhe të Loredana Zefit, e cila shoqërohej me titullin që lidhej me numrin e madh të ndjekësve të Instagram dhe sukseset me këngën e re “Sunglasses”

“U shokova kur pash atë foto. Pas disa ditësh u përballa me të, por ajo qeshi dhe më tha se në fakt ishte motra e saj që quhej Loredana dhe ishte këngëtare duke qeshur me të madhe. E kuptova që po më gënjente, por nuk mundesha të debatoja me të, sepse ajo të ngjallte frikë”, tregon Petra.

“Disa ditë më vonë ajo e pranoi se quhej Loredana Zefi duke treguar se shkruante ndonjëherë tekste për qejf, por që nuk ishte këngëtare e famshme. Lori mu betua mbi nënën dhe fëmijet se do të mi kthenin paratë mbrapsht”, vijon Petra.

“Më vonë ajo më tregoi se Berati ishte vëllai i saj dhe se ajo ishte përfshirë sepse donte të ndihmonte vëllain që të kthente paratë”.

Nga verifikimi i tabulateve u konstatua se Loredana Zefi nuk ishte personin nën emrin e bankierit Hans që u kërkoi sërish para.

BMW dhe Porsche

Në mars-prill 2018 Loredana i thotë Petras që i nevojiteshin makina luksoze për t’ia zgjidhur çështjen e saj. “Më tha se i duhen makina që nuk i ka askush”, tregon Petra.

Kështu, çifti mori me qira tre makina luksoze, një Mercedes, një BMW dhe një Porsche. Loredanës i ishte hequr patenta, por ajo është kapur nga radarët e rrugës duke drejtuar Mercedesin e marrë me qira nga çifti Petra dhe Hans.

Vëllai Agon

Në maj 2018, Loredana mbetet shtatzënë dhe i thotë Petras se nuk mundet që ta ndihmojë më për këtë problem duke thënë se ka vëllain e saj Agon që do të merrej me të. Loredana i kërkon Hansit dhe Petras që të shkojnë në Lucernë dhe nuk i la që të iknin prej andej për tre javë.

“Kur ne kërkuam që të iknim në shtëpi ajo nuk na la. Na thoshte se nëse nuk bëjme siç thonë njerëzit e saj do të humbisnim çdo gjë”, tregon Petra.

Padia

Në korrik 2018, çifti bën një padi ndaj Loredanës dhe vëllait të saj, por gjykata ia hedh sërish poshtë duke thënë se borxhi i ishte dhënë me pëlqimin e palëve.

Loredana i kishte nisur Petras edhe një mesazh zanor ku i thoshte se e kishte si motër dhe se ia kishin dalë për të gjetur paratë.

“Rri e qetë. Ia dolëm më në fund”, thotë Petra se thuhej në mesazhin zanor.

Takimi me Mozzik

Çifti ishte i vendosur tashmë për të marrë paratë dhe shkon në banesën e Loredanës në Lucernë. “Atje ishte edhe bashkëshorti i saj Mozzik. U thash se dua t’i bëj një dhuaratë fëmijës së tyre, por nuk më lejuan. Atë ditë Loredana më bëri një transfertë prej 3 000 frangash në llogarinë time duke më premtuar se do të bënte drejtësi dhe do të mi kthente paratë”, thotë Petra.

Vëllai i Loredanës, Agoni e kontakton çiftin dhe i thotë se në 6 prill do t’i kthente 650 000 franga, por më pas takimi nuk bëhet.

Loredana arrestohet në 7 maj me akuzën e mashtrimit dhe përvetësimit të shumave monetare.

*Gazeta zvicerane emrin e vërtetë të vëllait të Loredanës (Bekimit) e ka mbuluar me emrin Berat për arsye të mbrojtjes së identitetit. Gjithashtu emrin e vëllait tjetër (Arsim) të përfshirë të saj e kanë mbrojtur me emrin Agon.

Haradinaj dhe Lebet hedhin poshtë mundësinë që Kosova dhe Serbia mund të gjejnë zgjidhje nëpërmjet ndryshimit të kufijve

Prishtinë

Në një tryezë të organizuar nga Instituti Demokratik i Kosovës (KDI) ku u diskutua për dialogun “Kosovë-Serbi pas Samitit të Berlinit”, kryeministri i Kosovës, Ramush Haradinaj, dhe ambasadori i Zvicrës në Kosovë, Jean Hubert Lebet kanë hedhur poshtë mundësinë që Kosova dhe Serbia mund të gjejnë zgjidhje nëpërmjet ndryshimit të kufijve, raporton Anadolu Agency (AA).

Haradinaj tha se për të është shumë e vështirë që në kohën kur merr pjesë në përvjetorë të masakrave të shumta që kanë ndodhur në Kosovë nga shteti serb, për pak orë pas tyre, të ulet me presidentin serb Vuçiç pa pasur asnjë kusht për dialog.

Ai tha se e kanë gabim të gjithë ata që thonë se duhet hequr taksa për të vazhduar dialogu me Serbinë, përfshirë Washingtonin, por edhe evropianët.

“Është gabim pozicioni edhe i Washingtonit edhe i evropianëve, edhe i Berlinit edhe i Parisit për të vazhduar dialogu me Serbinë ta pranojmë kushtin për heqjen e tarifës. Kujt t’i vihet kushte? Kryetarit të Qeverisë që vjen prej Mejës? Domethënë me 27-tin ka qenë Masakra e Mejës (përvjetori), unë prej Mejës kam shkuar më 29-tin në Berlin jam ulur përballë Vuçiçit për dialog”, tha Haradinaj, i cili shtoi se nuk mund t’i pranojë kushtet e Serbisë, kur kjo e fundit nuk i pranon krimet e saj në Kosovë.

Sa i përket idesë së korrigjimit të kufijve, Haradinaj tha se të gjithë ata që e përkrahin një ide të tillë e dinë se me të arrihet lufta. “Ju siguroj që kushdo që thotë se përmes lëvizjes së kufijve ose rikorrigjimit të kufijve arrihet paqja, e din që arrihet lufta. Arrihen tragjeditë. Pra, këta që propozojnë marrëveshje me kufij, me qëllim janë duke e bërë për ta futur Ballkanin në jostabilitet edhe për minimum dy dekada”, tha Haradinaj.

Kundër ndryshimit të kufijve është shprehur edhe i ftuari i dytë në këtë takim, ambasadori i Zvicrës në Kosovë, Jean Hubert Lebet, për të cilin një gjë e tillë do të sillte kërcënim serioz për stabilitetin në rajon.

“Ndryshimi i kufijve nuk funksionon. Jemi shumë të lumtur që në takimin në Berlin nuk u fol për një opsion të tillë. Në fakt, ne nuk kemi ndonjë shembull historik kur ndryshimi i kufijve me shkëmbime territoresh ka sjellë paqe dhe normalizim midis palëve. Konflikti do të qëndronte i gjallë edhe pas ndryshimit të kufijve dhe ndoshta do të komplikohej edhe më shumë. Në veçanti në Ballkan ndryshimi i kufijve do të konsistonte me një kërcënim serioz të stabilitetit rajonal”, tha Lebet.

Kryetari i Partisë Progresive Demokratike në Kosovë, Nenad Rashiq, shprehi shqetësim për mospjesëmarrjen e serbëve të Kosovës në procesin e dialogut Kosovë-Serbi. Sa i përket korrigjimit të kufijve, sipas Rashiqit, “ai nuk është i mirë as për serbët e jugut as për ata në veri”.

Kur mbreti i ri i Tajlandës shëtiste në këmbë në Zvicër

Familja mbretërore tajlandeze që shëtiste në Ouchy, Lausanne, në verën e vitit 1960. Mbreti i ri i Tajlandës ishte atëherë 8 vjeç dhe mbante një kapelë nga kolegjet e qytetit. (Arkivi Yves Debraine)

Familja që shëtit në brigjet e liqenit The Royal Thai Family walk along the harbour at Lausanne Ouchy, Switzerland. (left to right) Princess Sirindhorn (5), Queen Sirikit, Crown Prince Vajiralongkorn (8), King Bhumipol and Princess Ubol Ratana (9). Summer 1960.

Në vitin 1960 dhe 1961, Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarang jetonte me prindërit dhe vëllezërit e tij në Puidoux-Chexbres, në brigjet e liqenit të Gjenevës në Zvicër. Tani ai bëhet monarku i dhjetë i dinastisë Chakri.

Është verë e vitit 1960, përpara Kështjellës së Ouchy në Lausanne. Mbretëresha Sirikit po mban për dore vajzën, princeshën 5 vjeçare dhe princin, një djalë 8-vjeçar i cili mban një kravatë dhe një kapelë nga shkollat ​​e Lozanës. Të frikësuar nga fotografi, djali shikon drejt përpara. Më 4 maj 2019, në vend të kapeles, është një kurorë mbretërore mbresëlënëse në formë spirale që përfundon në kokën e tij: Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarang, 66 vjeç, bëhet mbret i dhjetë i dinastisë Chakri, e themeluar në vitin 1782.

Me thelbin hyjnor, monarku mund të kurorëzohet vetëm nga vetë ai. Kurora e tij e artë përfaqëson luftën midis mbretit dhe demonëve të ferrit. Gjatë ceremonisë, ai është ulur në një fron tetëkëndësh, i cili sipas legjendës ishte gdhendur nga druri i pemës që priti Budën. Kurorëzimi ndodh pas një perde të artë, të strehuar nga sytë e të huajve, sipas një rituali të shenjtë dhe të fshehtë. Në të kaluarën, mbreti i ri duhej të lahej në ujin e shenjtë që vinin nga katër anët e mbretërisë.

Maha Vajiralongkorn Bodindradebayavarang, mbreti i ri i Tajlandës, njoftoi disa ditë më parë se ai ishte martuar me Suthida Vajiralongkorn, që sipas ritualit duhet të shtrihet edhe sikur e shihni nga foto nën këmbët e tij. (Byroja e Shtëpisë Mbretërore / The Associated Press / Keystone)

Nga 2 deri më 6 maj, Bangkok pret rreth 150,000 vizitorë tajlandezë, të cilët kanë ardhur posaçërisht në kryeqytetin e vendit për të ndjekur ngjarjen. Pallati mbretëror do të sigurojë ushqim dhe ujë të freskët për një ceremonial që Tajlanda nuk ka jetuar për 69 vjet./Burimi: Swissinfo.ch

Carl Spitteler i vetmi zviceran që mori çmimin Nobel për letërsi

Carl Spitteler është i vetmi zviceran që mori çmimin Nobel për letërsi. Që atëherë kanë kaluar njëqind vjet dhe sot veprat e tij, individualisht, janë shumë pak të njohura. Fjalimi i tij “Asnjanësia e Zvicrës”, të cilëîn ai e shpalli në Zyrih në dhjetor 1914, është i famshëm.

Bazelasi nuk ishte vetëm një autor i talentuar, por ai gjithmonë e kishte ndjekur politikën zvicerane me interes, pa e gjetur kurrë veten në këtë politikë. Një nga përjashtimet e rralla ishte ai fjalim i paharrueshëm, katër muaj pas shpërthimit të Luftës së Parë Botërore. Pastaj konflikti u përplas në Evropë. Në mes është Zvicra, një lloj ishulli. Sidoqoftë, një ishull paqeje, kujton autori i moshuar, një nga më të rëndësishmit e kohës, në hapjen e fjalës së tij: “Zonja dhe zotërinj, me shumë dëshirë tërhiqem nga vetmia ime dhe paraqes veten para opinionit publik që të flas për një temë e cila në dukje nuk më përket, dhe në të vërtetë nuk do të më shqetësonte, nëse gjithçka ishte ashtu siç duhet të ishte … Ne zviceranët lejuam që gjërat të shkonin në pikën ku, sapo shpërtheu lufta, u krijua një konflikt ndjenjash dhe opinionesh midis pjesës gjermanofolëse dhe pjesës frankofone. ”

Një shprehje intensive e Carl Spitteler, këtu në një imazh të vitit 1916. Dy vjet më parë, fjalimi i tij i famshëm mbi neutralitetin (Arkivi Zviceran i Letërsisë)

Një kontrast i ndjenjave që, sipas Carl Spitteler, rrezikonte të ndante Zvicrën. Këtë e shkatonin simpatitë për faktorët e luftës: Zvicra franceze për Francën, Zvicra gjermane për Gjermaninë. Dy pjesët e vendit kanë pasur gjithmonë lidhje të forta kulturore dhe ekonomike me fuqitë fqinje, ku flitet e njëjta gjuhë, kujton oratori, me shumë shqetësim, sepse në muajt e parë të Luftës së Madhe ndarja mes dy komponentëve të vendit u bë gjithnjë e më shumë të thellë. Uniteti i Zvicrës është në rrezik, vuri në dukje Spitteler me një apel të përzemërt ndaj kohezionit: “E pra, këtë kontrast nuk mund ta anashkaloj… Ne duhet së pari të dimë me qartësi se çfarë duam, duam apo nuk duam të mbetemi një shtet zviceran që e përfaqëson veten unik jashtë vendit?”


Mosmarrëveshjet dhe shthurjet

Sipas shkrimtarit, bëhej fjalë për asgjë më pak se e ardhmja e Konfederatës. Me fjalimin e tij ai u përpoq të fshinte hendekun mes fjalës dhe realitetit. Ai e përshkroi atë që ishte qëndrimi i duhur ndaj konfliktit. Ai nuk tha se nuk mund të mërziste me njërën anë apo tjetrën, por ai kujtoi se fqinjët tanë ishin fqinjët tanë dhe jo vëllezërit tanë. Vëllezërit tanë, theksoi ai, gjenden në Zvicër dhe çdo minoritet është thelbësor për vendin tonë. Pra, një ftesë për moderim, për modestinë dhe mbi të gjitha për neutralitetin: “Është pa dyshim se për ne neutralët, pozicioni i vetëm i duhur do të ishte mbajtja e njëjtës distancë para të gjithëve, pikërisht ajo që mendon çdo zviceran, por është më e lehtë të thuhet se të bëhet.”

Spitteler me gruan e tij, në 1908 në Hamburg. Pas fjalimit mbi neutralitetin, veprat e shkrimtarit u ndaluan nga libraritë gjermane (Arkivi Zviceran i Letërsisë)

Fjalët e tij ngjallën diskutime jo vetëm në Zvicër, por edhe jashtë dhe veçanërisht në Gjermani, një vend i kritikuar ashpër nga Carl Spitteler për shkak të pushtimit të Belgjikës. Për vite me radhë veprat e tij letrare – deri atëherë shumë të lexuara dhe të vlerësuara përtej kufirit – u ndaluan nga libraritë gjermane. Shkrimtari pagoi një çmim shumë të lartë për ankesën e tij “Asnjanësia e Zvicrës”. Polemika arriti deri në Stokholm, në komitetin e Çmimit Nobel për letërsi, i cili për një kohë të gjatë nguron të caktojë atë çmimin prestigjioz. Ai e mori atë vetëm në vitin 1919, kur Lufta e Madhe ishte mbaruar.

Por pse Spitteleri sot është një autor praktikisht i harruar? “Ai konsiderohet shkrimtar i poemave të mëdha, një formë letrare që sot nuk lexohet më, në kundërshtim me atë që ndodhi në fillim të shekullit të njëzetë”, – vëren Stefanie Leuenberger, profesor në Politeknikun e Zyrihut dhe përgjegjës bashkërisht për projektin e shoqatës “Carl Spitteler – 100 vjet nga çmimi Nobel për letërsi “. “Një keqardhje e madhe sepse ai është një autor shumë kritik, ironik dhe satirik”, shton ai, duke theksuar gjithashtu thellësinë e tregimeve “që merren me çështje shumë aktuale, si ksenofobia dhe marrëdhëniet midis burrave dhe grave”.


Mendimi aktual

Carl Spitteler ishte i bindur se apeli i tij mbetej i padëgjuar, si një kollë e një pleshti, shkruante ai. Por nuk ishte kështu. Sot, më shumë se 100 vjet më vonë, pyetja e tij për atë që Zvicra dëshiron, për atë që ne zviceranët dëshirojmë, është më e rëndësishme se kurrë. Kjo është konfirmuar edhe nga botimi i fundit trilingual “Discourses on Neutrality”, botuar në italisht nga Edizioni Casagrande dhe nga të cilat citimet nga fjalimi i Spitteler janë marrë gjithashtu.

Këshilltari Federal Alain Berset, muajin e kaluar në Liestal, gjatë përkujtimit të 100 vjetorit të Çmimit Nobel të dhënë për Carl Spitteler (Joel Sames)

Vëllimi ofron reflektime mbi këtë temë nga shkrimtarët bashkëkohorë zviceranë si Fabio Pusterla dhe Adolf Muschg. Kjo është vetëm një nga shumë iniciativat që do të mbahen deri në fund të këtij viti si pjesë e projektit “Carl Spitteler – 100 vjet Çmimi Nobel për Letërsi”, për të rizbuluar autorin nga Bazeli. Një njeri që e donte shumë Ticinën, deri në pikën e shpresës për pluhurimin e masivit të Gotthardit për të qenë në gjendje të thithte ajrin jugor edhe në veri të Alpeve.

Anna Maria Nunzi