VOAL

VOAL

Please Wait ...
0%

16 llogari bankare në familjen e deputetes së PS-së…vajza me super-rroga (Foto)

By | July 20, 2017

Komentet

Autori Ibrahim Kadri Malaj botoi 12 libra për Tropojën dhe traditat e saj Nga Prof.Murat Gecaj, publicist e studiues*

 

 

Jemi njohur bashkë në vitet 70-të, të shekullit kaluar, kur kisha shkuar me qarkullim, nga Tirana, në vendlindjen time, pra në Malësinë e Gjakovës (Tropojë). Unë punova atje 7 vjet dhe përsëri u ktheva në shtyp. Ndërsa bashkëkrahinasi im, Ibrahim Kadri Malaj shërbente në sektorin e bujqësisë. Gjithnjë më ka mbetur në kujtesë pamja e buzëqeshur dhe shpirti i tij dashamairës me njerëzit.

Të them të vërtetën, në atë kohë, nuk e kam ditur që ai merrej me letërsi ose që shkruante. Por vitet kaluan dhe ky mik i mirë u shfaq para lexuesve, si dhe për mua, me disa botime të çmuara, kryesisht me tematikë vendlindjen. Se është e njohur, që ajo i tërheq njerëzit e profesioneve të ndryshme, si një magnet i fuqishëm. U jep atyre frymëzim e shpirt krijues, në poezi ose në prozë. Në rastin e mikut Ibrahim, ai i shpalosi prirjet kryesisht në prozë,  me mbresa e shënime nga jeta e asaj krahine plot tradita, por dhe nga puna  e profesioni i tij.

Nuk dua të zgjatem, po shënoj këtu se libri i parë i Ibrahim Kadri Malajt është botuar në vitin 1997. Ai e kishte titullin kuptimplotë, “Tropoja ime” dhe ndjenjat e mendimet e veta i shprehu aty, në vargje. Hyrjen e këtij libri e bëri i paharruari Dritëro Agolli, ku theksonte edhe keto fjalë:“Vetë Tropoja, me djemtë dhe vajzat e saj, është një poezi e vërtetë!”

Pas një ndërprerjeje për rreth pesë vjet, që atij iu desh të kërkonte dhe të studionte për temën e librit të tij, Ibrahimi botoi “Tropoja në breza”. Kuptohet, se sa mund e djersë dhe punë hulumtuse i është dashur atij, për ta trajtuar këtë temë, në 500 faqet e botimit të tij serioz. I ngjashëm në tematikë ishte dhe libri pasues, “Malësia e Gjakovës”(2007), që nënkupton rrethin e Tropojës. Dy punime tjera, me mjaft vlera, ishin: studimi “Besimet fetare në Tropojë”(2010) dhe “Traditat etnokulturore, në Tropojë”, po në atë vit.

Është i ditur pozicioni gjeografik i rrethit verior të Tropojës. Për nevoja të ndryshme, si ekonomike, shëndetësore etj., malësorëve u është dashur të udhëtojnë në qytete dhe krahina tjera të Shqipërisë, sidomos në Shkodër, por dhe në Gjakovë, qytet që ndodhet më afër etj.  Këtë temë të ndjeshme e trajtoi Ibrahimi në librin e radhës, “Udhëtimet e malësorëve” (Tiranë, 2015). Ai vit ishte mjaft i begatë në botimet e këtij autori, pasi atëherë shkroi e publikoi dhe librat: “Grimca humoristike”(duke dëshmuar në të, humorin e hollë të malësorëve), “Rromët tropojanë” dhe “Dada”(siç i thonë motrës, në Malësinë e Tropojës).

Një kujtim, nga përurimi i librit të 12-të,”Tplani i Krasniqes”, me autor Ibrahim Kadri Malaj (në mes, ulur), në qytetin “Bajram Curri”, mars 2017.

2.

Tashmë, me botimet e mësipërme, emri i krijuesit Ibrahim Kadri Malaj u bë i njohur, jo vetëm për lexuesit e krahinës, ku ai ka lindur dhe jeton me familjen, por dhe më gjerë. Kështu, duke gjurmuar e mbledhur të dhënat e nevojshme, në vitin  2013, botoi librin “Malajt e Grisë”. Flitet këtu për një fshat të vogël të asaj zone, i cili ndodhet ndërmjet Geghysenit e Bujanit. Libri në fjalë përmban 282 faqe dhe u përurua në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar të kryeqytetit. Kam patur kënaqësinë që edhe unë të jem i pranishëm, në atë veprimtari të bukur. Me atë rast, pjesëmarrësit e shumtë në atë sallë të madhe dëgjuan fjalë të shumta e të merituara, vlerësuese dhe dashamirëse, për krijmarinë e bashkëkrahinasit të tyre.

Duke e patur gjithnjë “në rendin e ditës” këtë temë, një vit  më parë, Ibrahimi  botoi librin “Tplani i Krasniqes”(Tiranë,2016). Në të, në afër 300 faqe, jepen dëshmi e të dhëna të shumta për këtë fshat të fisit të gjerë, me emrin “Krasniqe”. Në hyrjen e tij, Zeqir Hasanpapaj, shkruan edhe këto radhë: “Është i 12-ti libër i studiuesit Ibrahim Kadri Malaj. Titulli i tij, menjëherë, të bën me dije se shkruhet për historinë e fshatit të tij të lindjes, Tplanin e Kraniqes, fshatin e banorëve atdhetarë  e liridashës…Në qendër të këtij  botimi të ri të Ibrahim Kadrisë, janë vendosur: ngjarje, data dhe personazhe të rëndësishëm, emra të shquar të breznive tplanase, historitë dhe ndihmesat e tyre historike  dhe jo vetëm”.

Duke  e shfletuar këtë libr, lexuesi njihet edhe me bukuritë natyrore e pasuritë e Tplanit, për zhvillimin  e bujqësiisë e blegtorisë, për arsimin e kulturën etj. Një vend të posaçëm zënë raditat atdhetare, luftarake e liridashaëse, ndër breza. Po kështu, flitet për vllaznitë e fshatit dhe emrat e shquar të tyre etj.  Janë mjaft domethënëse fjalët e përmbyllëse të redaktorit të këtij libri, Lulëzim Logu: “Libri “Tplani i Krasniqes” është një kronikë malli, dashurie dhe një krenari e pamasë e autorit, për vendlndjen e tij…”.

Ky botim i ri u përurua në qytetin “Bajram Curri”, në muajin mars 2017, me pjesëmarrje të gjerë të bashkëfshatarëve të autoit, por dhe banorë të qytetit e nga fshatrat tjerë të atij rrethi. Aty u thanë fjalë dashamirëse për autorin dhe i uruan krijimtari të pandërprerë.

Ballinat e disa librave, nga autori Ibrahim K.Malaj…

3.

Siç është e kuptueshme, Ibrahim K.Malaj nuk mund të mos shkruante dhe një libër të posaçëm, që lidhet me profesionin e tij bazë, pra agronominë. Poeti tropojan Gjon Neçaj, më 2015, ka publikuar një shkrim, me titullin domethënës, “Agronomi, që u bë shkrimtar i eksplorimit të vendlindjes së tij”. Ndër të tjera, ai riprodhon fjalët e Ibrahimit: “Dëshira për të shkruar më ka lindur që herët. Por, duke qenë se unë studiova për agronomi,më vonë punët e shumta dhe detyrat, që kam kryer,nuk më dhanë mundësi t’i kushtohem fushës së krijimit.Në vitet e pensionimit, m’u krijuan kushtet e përshtatshme, që të shkruaj e të botoj…”.

Ja, tani kam në duar edhe  librin e Ibrahimit, “Bujqësia tropojane në vite” (Tiranë, 2012), me gjithësej 480 faqe. Hyrjen e tij e ka shkruar vetë autori. Ndër të tjera, ai shprehet:“Dëshira për të shkruar diçka për bujqësinë e Tropojës është e kahershme dhe që më më ka shqetësuar në mënyrë të vazhdueshme…Fati e solli që unë të jem ndër specialistët e parë të kësaj krahine veriore, i  diplomuar agronom, në Institutin e Lartë Bujqëesor (sot, Universiteti Bujqësor-Tiranë). Ky fakt bëri që e gjithë jeta ime t’i përkushtohej rritjes e zhvillimit të bujqësisë së kësaj treve…”. Duke qenë njohës i mirë i kësaj fushe jetike edhe për malësorët, në faqet e këtij libri, së pari, jep të dhëna për Malësinë e Gjakovës (Tropoja), sipas fshatrave të saj. Aty është  ndalur posaçërisht dhe për pasuritë e shumta, që ajo ka, si në frutikulturë, pemëtari e blegtori, pyje e kullota, për florën e faunën etj.

Vend me rëndësi i kushton autori zhvillimit të bujqësisë, në vite të ndryshme, që nga 1939-ta dhe në periudhën e pasçlirimit. Ka përfshirë këtu kolektivizimin e bujqësisë, me drejtuesit kryesorë të saj dhe ka folur për bimët kryesore të kulivuara, për  blegtorinë e frutikulturën. Duke i shoqëruar të dhënat shumta për këta sektorë, librin e ka pajisur me fotografitë e mjaft specialistëve dhe drejtuesve të përkushtuar, të këtyre fushave jetësore.

“Mirënjohje”, nga Shoqata “Iliria”-Gjermani…

Një pjesë të posaçme, në këtë libër, autori ua ka kushtuar, me emra, 32 specialistëve të bujqësisë dhe 18 zooteknikëve e veterinerëve dhe 21 ekonomistëve të plan-financës, shoqëruar me fotografitë e tyre. Aty  ka të dhëna të hollësishme për jetën dhe punën e tyre të palodhur. Po kështu, me fjalë dashamirëse është shprehur për 15 kuadro, të cilët kanë punuar dhe drejtuar në sektorin e bujqësisë së rrethit Tropojë. Në vazhdim të këtij libri, është folur me dashamirësi e nderim, edhe për 7 drejtues e specialistë në ujëra-bonifikim, për 9 specialistë në ekonominë pyjore dhe për 3 kuadro e specialistë në SMT.

Tërë ky libër dokumentar, i autorit Ibrahim K.Malaj, kushtuar vendlindjes, mbyllet me një jetëshkrim të shkurtër të tij; me burimet kryesore, ku është mbështetur ai, për hartimin e tij dhe me falënderimin, që u drejton njerëzve, të cilët kanë ndihmuar ose bashkëpunuar me të.

…Në përfundim të këtij shkrimi modest, për tërë krijimtarinë  dhe librat e botuar, nga bashkëkrahinasi dhe miku i nderuar Ibrahim Kadri Malaj, i cili në gushtin e këtij viti feston 85-vjetorin e lindjes, dëshiroj që ta përgëzoj atë, për tërë këtë punë voluminoze, të vyer dhe me shumë vlera, kushtuar vendlindjes. Gjithashtu, duke shprehur respekt të veçantë për të, i uroj: Shëndet të mirë, begati e mbarësi dhe gëzime e lumturi, si vetjake dhe familjare!

Tiranë, prill 2017

Serbia dhe Kosova duhet të negociojnë si të barabartë – Nga JANUSZ BUGAJSKI

Tashmë është koha që Kosova të marrë iniciativën në bisedimet me Serbinë dhe të deklarojë se pa një zgjidhje përfundimtare rajoni do përballet me paqëndrueshmëri. Bisedimet e intensifikuara ndërmjet Kosovës dhe Serbisë nën kujdesin e BE-së kanë vënë në dukje pozicionimet e pabarabarta të të dy palëve.

Ndërsa zyrtarët e Prishtinës sillen në mënyrë mbrojtëse, Beogradi kërkon vazhdimisht mospajtim dhe shpërqendrim, në mënyrë që të shmangë të vetmen zgjidhje të mirëfilltë, njohjen reciproke.

Objektivi kryesor i administratës së Aleksander Vucic është, që duke minuar shtetësinë dhe legjitimitetin e vendit, të bllokojë përparimin e Kosovës në institucionet ndërkombëtare. Që kur Kosova ka shpallur pavarësinë, çështje të shumta i kanë mundësuar Beogradit që të largojë vëmendjen nga normalizimi i marrëdhënieve me Prishtinën, kjo edhe pas nënshkrimit të Marrëveshjes së Brukselit të vitit 2013.

Bisedimet periodike janë përqendruar në çështje të tilla si të drejtat e pakicave, reforma policore, energjia, telekomunikacioni, reforma ligjore dhe një mori problemesh më të vogla teknike.

Në të njëjtën kohë, operacionet e Gjykatës Speciale për të hetuar akuzat për krime lufte midis ish-komandantëve të UÇK-së kanë hequr vëmendjen nga negociatat dhe i kanë mundësuar Serbisë ta shfaqë Kosovën si një partner jo të besueshëm.

Diskutimet e fshehta rreth shkëmbimeve të territorit kanë qenë një tjetër devijim i madh i promovuar nga Serbia për të përçarë dhe hutuar politikanët kosovarë dhe për ta zhvendosur vëmendjen nga njohja reciproke.

Debatet territoriale iu shfaqën disa pjesëmarrësve dhe vëzhguesve si të mirëqenë, por (në fakt) ata ishin një kamuflim për të dobësuar Kosovën.

Është krejtësisht e tepërt të besohet se Vuçiç do të hiqte dorë nga ndonjë copë e luginës së Preshevës në këmbim të ndonjë pjese të Kosovës dhe një angazhimi për njohje.

Normalizimi ekonomik, siç duket qartë në marrëveshjen e fundit në Shtëpinë e Bardhë, është një tjetër shpërqendrim që shtyn trajtimin e problemit themelor. Ai do të jetë temë mosmarrëveshjesh dhe ankesash të tejzgjatura dhe thjesht do të vërë theksin (në faktin) se pa njohje ndër-shtetërore marrëdhëniet ekonomike nuk mund të jenë tërësisht normale.

Një shqetësim dhe burim i përsëritur mosmarrëveshjesh është krijimi i një Wiacioni të Komunave Serbe brenda Kosovës, për të cilin fillimisht u ra dakort në vitin 2015.

Zbatimi është vonuar për shkak të mungesës së qartësisë në strukturën dhe funksioneve të saj si dhe frikës se mund ta ndajë Kosovën në dy tërësi dhe ta bëjë atë jofunksionale si Bosnje-Hercegovina.

Përfaqësuesi special i BE-së Miroslav Lajcak ka pohuar se pa Wiacionin nuk do të ketë marrëveshje gjithëpërfshirëse ndërmjet Kosovës dhe Serbisë. Në vizitën e tij të fundit në Prishtinë, Lajcak deklaroi se udhëheqësit e qeverive u zotuan se Shoqata do të themelohej dhe statuti i saj do të vendosej. Pyetja mbetet si, kur dhe në çfarë forme?

Prishtina mund të pranojë themelimin e një Shoqate por duhet ta lidhë këtë me dy parakushte të rrepta. Së pari, Shoqata nuk mund të ketë ndonjë fuqi ekzekutive ose mundësi për të bllokuar vendimet e qeverisë qendrore.

Edhe në vitin 2015, BE pranoi që Shoqata nuk do të kthehej në një nivel të tretë qeverisës dhe nuk do të kishte autonomi politike. Kjo duhet të parashkruhet në statutin e saj. Serbët e Kosovës mund të formojnë një Këshill dhe një Asamble për të mbikëqyrur zhvillimin ekonomik, arsimin, kujdesin shëndetësor, planifikimin urban dhe rural, e madje dhe të marrin kontribute buxhetore nga Serbia.

Në shkëmbim të kësaj, komunave do i duhet të konfirmojnë integrimin e tyre të plotë në institucionet dhe sistemin politik të Kosovës dhe të zotohen mbi angazhimin e tyre ndaj integritetit shtetëror.

Kushti i dytë do të nënvizonte se Shoqata mund të formohet vetëm së bashku me një zgjidhje përfundimtare me Serbinë, çfarë përfshin një premtim për njohje reciproke të ratifikuar nga parlamenti serb dhe kosovar. Kjo do të nderonte parimin e barazisë ndërshtetërore dhe nuk do të ishte një lëshim i njëanshëm nga Prishtina.

Për të arritur këto qëllime, udhëheqësit e Kosovës duhet të ndjekin një qasje më agresive dhe të nxjerrin në pah kontradiktat në politikat e BE-së kur merren me Kosovën dhe Serbinë. Si e barabartë në negociata, Prishtina mund të vërë në dukje se nëse do të krijohet një strukturë e re për serbët e Kosovës, atëherë me siguri shqiptarët e Luginës së Preshevës gjithashtu duhet të mbështeten për të krijuar një Wiacion.

Kjo do të lidhte më fort komunitetet e tyre në tre komunat jugore të Serbisë dhe do të ndihmonte në zhvillimin e shoqërisë dhe ekonomisë së tyre.
Në bisedimet e mundësuara nga BE, Prishtina gjithashtu mund të propozojë disa hapa që Beogradi të tregojë se është serioz në “normalizimin” e marrëdhënieve.

Për shembull, ai mund të zotohet që të heqë dorë përgjithmonë nga bllokimi i anëtarësimit të Kosovës në institucionet ndërkombëtare. Ai mund t’i japë fund një herë e përgjithmonë diplomacisë së tij për tërheqjet e njohjes (së Kosovës). Dhe mbi të gjitha, Serbia duhet të ndryshojë kushtetutën e saj duke hequr çdo përcaktim të Kosovës si njësi ose subjekt i shtetit serb.

Të gjitha propozimet e këtij lloji do të ilustronin se sulmi është gjithmonë një politikë më efektive sesa mbrojtja.

Martiri Sadik Bejko Nga Edison Ypi

Sadik Bejko nuk është vetëm ai qytetari i urtë që njohim, ai bashkëbiseduesi i këndshëm, poeti i ndjeshëm, studjuesi rigoroz, pedagogu perfeksionist.
Sadik Bejko është ku e ku më tepër.
Sadik Bejko është një vuajtës i paepur, një martir i pamposhtur që mes flakëve të Ferrit ka kaluar për së gjalli.
Më 1972 Martiri Sadik Bejko nuk bëri poezi për garat socialiste, traktorat që çanin ugaret, kapitalistat dhe revizionistat që Shqipërinë e zheleve dhe bunkerave e kishin halë në sy.
Martiri Sadik Bejko, 50 vjet të shkuara shkroi një poezi kushtuar një femre, “Ditët Everest të jetës sime”. Pra ditët më të larta, ditët më të lumtura, ditët e ekstazës së jetës, ato ditë kur një të dashuruari i duket sikur ka hipur mbi Everest, dhe prej majës më të lartë të botës i flet njerzimit.
Ndërkohë që ushtria e poetëve dhe regjimentet e shkrimtarëve ditët më të lumtura dhe ekstazën e jetës nuk ja kushtonin asnjë femre, por vetëm Diktatorit, Martiri Sadik Bejko bëri të kundërtën. Bëri atë që nuk duhej ta bënte. Ra në prehër të armikut. Brodhi pas fustaneve të zuskave. Harroi kauzën. Fjeti mbi dafina. Me këto kujtoi se na e hodhi. Vgjilencën e proletarëve, syçelësinë e spiunave, cmirën e inatçinjve, zilinë e intrigantëve, kujtoi se e mposhti. Pra i tha belasë bujrum.
E çë ? E ç’e gjet’ Shqipërinë krenare nga rebelimi i një poeti ? E ç’u bë ?
U bë ajo që në errësirën e bodrumeve të Bibliotekës Kombëtare, një arkivist, një zhuls, një anonim, një Ebu Qerim nga lukunia e lakejve të papërtuar të regjimit, një që poezinë në fjalë nuk e lexoi (e çrëndësi ka poezia, femrat me fustanet e shkurtëra dhe breçkat e tyre të ngushta, moda dhe të tjera, ato janë sende të kota, rëndësi ka partia, vigjilenca, revolucioni) skuthit të bodrumeve ju duk e pabesueshme që një poet, jetën e tij, ditët e jetës së tij, t’i lidhte me një mal të lartë diku në Indi. Ky titull nuk ka kuptim. Ai titull nuk bën sens. Kemi të bëjmë me një absurd, një lajthitje të këtij të lojturit që e ka shkruar, tha pisi me vete, poeti ditët nuk ja fal një mali sado të lartë. Poeti dhe populli ditët ja falin udhëheqësit që jeton më gjatë se mali më i lartë. Kështu, Ebu Qerimi i bodrumeve të Bibliotekës, me iniciativë proletare dhe zell revolucionar, për ta bërë “Everestin” “Enver” dhe “Enverin” “Everest” titullin e ndryshoi. Nga “Ditët Everest të jetës sime”, në përputhje të plotë me përfytyrimin e vet halucinant të një spiuni bodrumesh, e bëri; “Ditët Enverit të jetës time”. Pra ditët, dhe krejt jetën time, ja fal Enverit. O tmerr !
Kaloi gjysëm shekulli.
Për të tilla dhe të tjera, Martirin Sadik Bejko e detyruan të punojë nëpër kantiere dhe miniera ku spiunat dhe vigjilentat nuk ju ndanë asnjë çast.
Nuk i ra ferrit pash m’pash Migjeni. Nuk punoi Migjeni nëpër miniera sovjetike dhe kantiere kineze. Migjeni lindi shëndetlig. Vajti në Pukë për ajër të pastër. Iku në Itali me u shëru. Lula t’Vocërr dhe femra që shiten duke thirr rrugëve “A do qymyr Zotni ?” ka pa numurim sot e ksaj dite Londra, Parisi, Roma. Ferrit milimetër për milimetër, kryq e tërthor e rrethepërqark, i ra me dhjetra vite Martiri Sadik Bejko.
Gjatë gjysëm shekulli Martiri Sadik Bejko dhe askush tjetër nuk dinin çfarë kishte bërë Ebu Qerimi në errësirën e Bodrumeve të Bibliotekës Kombëtare. Makabriteti grafologjik i Ebu Qerimit nuk do ishte marrë vesh kurrë.
Kur një ditë të bukur, një tjetër dishepull i krimit, censurës, deformimit, një lloj Lej Feni lindur në vitet ’80, një majmun me shtresa si qepë me cipën e sipërme oksidentale, një më bosh se boshi, një Horror Vacui rrethuar me konferenca, katedra, takime, një çapaçul modern, një gjym llamarine që godet veten e vet për me bo sa më tepër zhurmë dhe me ra sa më tepër në sy, një gjydyrym ngrehaluc nga ata që ke frikë tua përmendësh emrin se i bën të famshëm, bëri të njëjtën gjë si Ebu Qerimi.
Lej Feni revolucionar shqiptaresk, si i betuar para varrit të Diktatorit për të mos e lënë Martirin Sadik Bejko asnjë çast të qetë përgjatë gjithë jetës së vet, në mënyrë të paramenduar, i futet të gërmojë e të gjejë një krim kompromentues bërë në të kaluarën. Rrëmoi e rrëmoi Lej Feni ynë, gjeti titullin e ndryshuar të kontrafigurës së vet, inkuizitorit mesjetar Ebu Qerim. Vetëm titullin. Poezinë nuk e lexoi. Nuk ka rëndësi leximi.
Rëndësi ka kallximi, spiunimi, denoncimi. Me ngutin karakteristik prej spiuni të lindur, atypëraty e akuzon Martirin Sadik Bejko për hiç më pak se ka shkruar një poezi për diktatorin.
E të tjera e të tjera. Boll me ndyrësira se vjen e vjella.
Nga Ebu Qerimi te Lej Feni, në një vend të bukur, të pasur, dhe të mallkuar, e tmerruar në çdo çast të saj, jeta e Martirit Sadik Bejko nuk mund të rrëfehet veçse me sy të përlotur.

E VËRTETA HISTORIKE ËSHTË MESUESJA MË E MIRË E NJË KOMBI – Nga ELENA KOCAQI

Ata qe nuk e njohin mire te shkuarën, janë te dënuar qe te përsërisin herë pas here gabimet e se shkuarës por me kosto shumë të lartë. E vërteta historike është mision për një historian te vërtetë. Betimi i historianit duhet te jete e vërteta dhe vetëm e vërteta, pasi ai është hetuesi, prokurori dhe gjyqtari ne punën e tij. Duke qene se kam studiuar për histori dhe juridik këtë pune di ta bej mire, dy here. Ka nga ata qe me sugjerojnë qe unë nuk duhet te them te vërtetën gjithmonë pasi ne si komb na duhen mite, heronj dhe tradhtar qe ne fakt i ndau si te tille politikisht epoka komuniste por jo historia, se ajo nuk merret me etiketime dhe epitetime si hero apo tradhtar. Fshehja e te vërtetës ne këtë rast, është akt shume i rend kundër etikes profesionale dhe interesit kombëtar pasi një komb qe nuk njeh historinë e tij, do përsëris gabimet e se shkuarës. Kushdo qe mendon se duke mashtruar ka ndihmuar kombin e tij është shume gabim, sepse ai e ka çuar shtetin dhe kombin e tij ne rruge pa krye. Ne shqiptaret kemi shume histori dhe nuk kemi nevojë për mite, mashtrime dhe rrena por për te vërtetën qe na është fshehur, për te na sunduar dhe zhdukur.

Ne punën time si historiane, jam munduar te jem shume besnike dhe e sinqertë me faktin dhe ta transmetoj atë, si është dhe ne asnjë nga studimet e mija historike, nuk ka një etiketim për një figure historike si hero apo tradhtar dhe nuk do te këtë kurrë se kam një standard njerëzor dhe profesional te lart. Unë vlerësohem ne pune për sjelljen e fakteve dhe argumenteve mbi to ne mënyre te paanshme dhe pa u përfshire vet emocionalisht dhe tek librat e mi jam shume e ftohte, ndërsa ne jetën time private ne komentet, vlerësimet, mendimet eshte e drejta ime ti shpreh ato edhe ngrohte sepse tjeter eshte shkrimi i historise ne baze te fakteve dhe tjeter mendimi im per to. Te drejtën e shprehjes dhe mendimit ma ka dhëne ligji dhe Zoti dhe për këtë nuk i jap askujt llogari për aq kohe sa ruaj etiken dhe edukatën.

Tek dy librat e mi “Shqipëria dhe Fuqitë e Mëdha 1878-1918” dhe tek libri “Si e krijoj Austria-Hungaria shtetin shqiptar 1912-1913”, sillen skenat dhe prapaskenat e pavarësisë, krijimit te shtetit, copëtimit te territorit sipas arkivave dhe autoreve te huaj dhe vendas. Ne te dy studimet unë si autore sjell fakte dhe nuk mbaj vet asnjë qëndrim dhe kush i ka lexuar ato libra e di këtë. Madje jam kritikuar qe unë nuk mbaj qëndrimin tim dhe nuk jap mendimin tim qe ne fakt duhet ndonjëherë por e kam bere për te ruajtur ftohtësinë dhe objektivitetin dhe për aq kohe sa do shkruaj libra historik nuk do ta bej kurrë këtë. Shoh qe është përmendur emri im ne disa komete portalesh dhe njerëzish xheloz apo te pa informuar, por asnjë prej tyre nuk ka lexuar shkrimet e mija apo librat e mi, dhe kjo është një nivel kaq i ulet, sa me nuk ka. Njeriu kundërshtohet për punën e shkruar ne baze te fakteve. Ne histori nuk merret njeri me autorin personalisht por me faktin, sillen faktet qe vërtetojnë apo hedhin poshtë një fakt.

Vijmë me konkretisht ne teme. Ne prag te pavarësisë dhe copëtimit te vendit ka pasur disa faktor te jashtme dhe te brendshëm qe ndikuan për copëtimin e Shqipërisë. Përgjegjësia kryesore është e Fuqive te Mëdha qe coptuan vendin tone për te ruajtën paqen midis tyre por qe se ruajtën dot edhe duke bere kurban trojet shqiptare. Një fuqi ishte ajo qe donte një Shqipëri me troje etnike për interesat e saj kundër pansllavizmit dhe kjo ishte Austria dhe luftoi nga 1878- deri 1918, sepse kjo gjë i duhej asaj vet. Ajo lidhte ekzistencën e vet perandorisë Austriake me ekzistencën e Shqipërisë dhe si e tille pa diskutim qe do bënte gjithçka për te arrit këtë, pasi kjo ishte qenie apo mos qenien me për ata vet si shtet, pastaj për shqiptaret. Dihet se ca ka bere Austria qe nga albanologjia, marrëveshjet me jashtë me fuqitë e tjera, kërcënimet me lufte, ultimatume , mobilizim ushtarak me kriju Shqipërinë si shtet. Vetëm mobilizimi ushtarak i saj me 1 milion ushtar ne 1912- 1913 i kushtoi me dhjetra miliard dollar. Ne këto kushte një pjese e klasës politike shqiptare u mbështet tek Austria, dikush tek Italia, dikush tek Anglia dhe me radhe.

Perandoria Osmane ishte dobësuar shume dhe kishte konflikte me vendet Ballanike, te cilat donin te bëheshin Perandori ne tokat e shqiptareve dhe u lidhen ne Ligen Ballkanike për ti dhëne fund Perandorisë dhe me te edhe Shqipërisë. Serbia sipas te dhënave te arkivit Austriak, Serb, etj dhe te dhënave te sjell nga autor te ndryshëm Swire, Durham, Cana, etj, hyri ne marrëveshje me me disa drejtues shqiptare qe ta çlironin vendin bashke dhe me pas ata do u jepnin shqiptareve disa te drejta. Furnizimin me armë për kryengritjen do ta bënte Serbia sepse kryengritësit nuk kishin ku te mbështeteshin dhe kryengritja do fillonte kur Serbia te jepte urdhrin. Vet Dhimiter Apis i Dorës se Zeze( ai qe u be shkak për fillimin e luftës se pare Botërore) u takua me Buletinin dhe shqiptaret u zotuan qe te ruanin serbet e Kosovës dhe ashtu u be. Durham shkruan se Buletini i ruajti serbet( qe donte ti dëbonte turku nga Kosova ) por Serbet nuk e mbajtën fjalën. Pashic kërkoi bashkëpunim për çlirimin e Kosovës por nuk u premtoi shqiptareve autonomi, pavarësi jo qe jo, sepse ishin sipas tij, te papjekur për te bere shtet. Ai donte vetem aneksimin e Kosoves. Ne këto kushte filloi kryengritja dhe ne korrik 1912, kryengritësit kërkuan shpërndarjen e parlamentit osman, rrëzimin e qeverise dhe zgjedhje te reja( pak a shume ca kërkon politika jon edhe sot). Kryengritësit ishin kundër Xhon Turqve dhe kërkonin përfaqësim politik, pra deri ne korrik nuk kishte as kërkese për autonomi as për pavarësi. Ne gusht ne Shkup, shqiptaret e kishin ne dore perandorin qe te shpallnin autonominë ose pavarësinë dhe nuk e bene, se pati mosmarrëveshje midis tyre pasi Buletini me grupin e tij donte te shkonte ne Selanik dhe te nxirrte Abdyl Hamitin nga burgu dhe ta vendoste ne pushtet atë ne Stamboll. Te njëjtën gjë bene një pjese e shqiptareve edhe nga ana e Malit te Zi, se bashku me trupat malazeze luftuan kundër osmanëve. Nëse ne Shkup do ishte shpallur pavarësia, historia e shqiptareve mund edhe te kishte ndryshuar. Ndërhyri ne loje Austria ne këtë kohe dhe i kërkoi Portës autonomi për shqiptaret ne 17 gusht 1912 dhe bashkimin e 4 vilajeteve dhe ajo e pranoi këtë gjë ne parim, por ndërkohe Liga Ballkanike filloi sulmin ndaj osmaneve dhe raporti i forcave ishte 320 mije me 750 mije ushtar për Ligen Ballkanike qe mbështetej me armatim nga Rusia. Pra për trojet shqiptare luftonin 1 milion ushtar dhe shqiptaret ishin ca me një fuqi Ballkanike ca me një tjetër, ca neutral. Nuk pati asnjë ushtri shqiptare se edhe te kishte nuk luftohej dot me 1 milion ushtar, kështu Shqipëria u vu para zhdukjes. Serbet dhe Fuqitë Ballkanike e zaptuan territorin dhe filluan masakrat mbi shqiptaret, ku u vranë me mijëra.

Analiza historike

A duhet te bëheshin disa krerë me fqinjët apo te rrinin ende me osmanet? Disa mund te thonë po sepse xhon turqit nuk u jepnin te drejta shqiptareve, disa mund te thonë jo se fqinjët na donin te na zaptonin territorin dhe te na zhduknin, asimilonin dhe dëbonin. A mund te kishim një ushtri shqiptare qe te çlironte vet trojet? E pamundur ne ato kushte pa ndihmën e një fuqie të madhe. Nëse beri mire kjo apo ajo figure politike qe beri këtë gjë apo atë gjë, kërkon një analize te thelle historike bazuar ne faktet dhe pasojat qe erdhën me pas. Edhe Toptani, Bib Doda, Zogu, Hoxha dhe madje e këta sot, kane pasur marrëveshje te hapura apo te fshehta me serbet. Gjithmonë ua kane sabotuar marrëveshjet vendet e mëdha qe kane interesa ne Ballkan. Gjithmon serbet nuk e kane mbajtur fjalen dhe gjithmon kane kerkuar vetem territor nga ne.
Vijmë ne Jug te vendit qe nuk beri kryengritje ndaj Osmaneve. Diheshin pretendimet Greke për Epirin dhe aty Greqia mendonte se e kishte kontrollin me ane te agjenturave te veta, investime me fe dhe shkolla. Marrëdhëniet e Qemalit me Greqinë kane qene te shkëlqyera dhe ne kushtet kur ne Greqi, shumica e popullsie ne atë kohe ishte Arvanite ishte normale, por kur erdhën kretanet ne pushtet, ata u tregun agresiv ndaj elementit shqiptar si ne Greqi edhe ne Shqiperi. Greqia pretendon se ne 1908, ka një marrëveshje me Qemalin qe Epiri i kalon Greqisë deri ne Karaburun te shkruar me dorën e tij, për ta pasur për prove. A ka shkuar ndonjë historian shqiptar ta shohi dokumentit arkivor e ta vërtetoj? Jo asnjë. Ja edhe nëse e ka shkruar, a kishte vlere ajo dhe a ka ndikuar? Disa thonë jo e disa thonë po. Serish duhet analizuar dhe vërtetuar kjo gjë. Ndërkohe Konsulli Austriak e akuzoi se ai i kërkoi atij qe ti jepej Janina dhe Çameria, Greqisë, po edhe disa shqiptare e akuzonin ate gjithashtu. Greqia do ndihmonte për krijimin e shteti shqiptar me municion por vetëm ne veri pasi ne jug ajo kërkonte te gjithë Epirin. Kështu ne 1911 ne memorandumin e Greces, Qemali u konsultua me ta dhe Greqia ishte dakord sepse ishte larg saj. Por ne 1912, Qemali tregoi zgjuarsi politike se bashkëpunoi me Austrinë dhe Berchtoldi e thirri dhe i dha një anije qe te shkonte e ngrinte flamurin, me qellim ta kishte një qeveri ne terren dhe Vlora nuk u pushtua sepse nuk e la Austria, Italia dhe Gjermania.

Analiza historike

A duhet Jugu te bënte kryengritje ne këtë kohe. Nëse po pse edhe nëse jo pse? Vijmë tek Qemali a kishte marrëdhënie te mira me greket? A e ka dëmtuar çështjen shqiptare kjo gjë? Dikush mund te thotë po, dikush jo, por kjo duhet analizuar dhe vërtetuar me fakte. A ka merita Qemali? Po. Ishte diplomat dhe politikan kalibri qe ne një moment historik diti te lozi dhe arriti me aq sa mundësi kishte, te ngrinte flamurin dhe pretendimet etnike te shqiptareve. Fuqitë e mëdha e akuzuan me pas për grusht shteti për rikthimin e Shqipërisë me Turqinë dhe e detyruan te dorëhiqej dhe largohej nga vendi. Kjo serish duhet analizuar nëse ishte apo jo ashtu siç ato e akuzuan.

Një historian sjell faktet historike ai nuk krijon fakte por thjesht i gjene dhe i përcjell ato, i krahason analizon dhe asnjëherë nuk mban qëndrim personal subjektiv. Pastaj ne baze te fakteve shihen shume gjera te tjera. Kush është qëllimi me i lart i një kombi? Te ruaj jetën, gjuhen, kulturën, traditat, ekonominë dhe territorin e tij mbi te gjitha. Cenimi i jetës dhe ekzistencës se një kombi dhe i territorit janë te panegociueshme dhe te paamistueshme dhe politika gjithmonë duhet te bej kujdes qe te mos i prek keto limite kurrë. Ai qe ka lexuar librat e mi, e di shume mire qe aty nuk ka asnjë rresht nga mua por puna ime është sjellja e fakteve historike.

Këto ngjarje historike rrëfehen tek dy librat e mi dhe ne fund te çdo faqe ka citim nga autoret dhe arkivat qe i kam mar dhe nuk ka asnjë gjë nga ana ime. Kjo është puna ime profesionale. Një individ i zgjuar lexon, heton dhe nxjerr mësime nga historia, ndërsa një njeri pa mentë e fsheh atë sepse mendon se duke fshehur gabimin i shërben vendit te vet, ndërkohe qe e do e perserise serish po atë gabim, por pasojat herën e dyte janë me te mëdha.

Vërejtje

Liria ime e te shprehurit, menduarit janë te panegociueshme, pasi ato vijnë mbi qenien time. Mënyra se si unë jetoj jetën time është ne përputhje me etiken, edukatën dhe unë kurrë nuk i shkel ato qofte ne marrëdhëniet personale por edhe ato me publikun. Jam një njeri qe shoh vetëm pune time dhe nuk i bie ne qafe askujt. Një kor me lloj lloj njerëzish shpirtvegjël dhe me njohuri te kufizuara ne këtë fushë dhe qe shpesh as kane lexuar ndonjë libër ne jetën e tyre, duke marre shkrime nga portale qe i botojnë ato për klikime dhe bëjnë statuse dhe komente ndaj meje dhe kjo thjesht për shkak te xhelozisë se suksesit ne pune time, sukses qe unë e kam me mund, djerse dhe gjak qe i dedikohet një pune gati çnjerëzorë. Këtë kategori nuk e kam fare ne konsiderim, pasi shkrimi është për publikun e edukuar dhe qytetar qe ka kulture te lexuari dhe kulture personale , pasi kjo kategori nuk do kuptoj asnjë rresht nga këto qe unë kam shkruar, se e ka te limituar te kuptuarin. Ne lidhje me librin e fundit qe është dokumenti me i vjetër i gjuhës shqipe, kam pare gjithashtu disa pakenaqsi per botimin e tij. Pse nuk duan disa qe ky dokument te ishte edhe ne shqip dhe ne anglisht? Ca pune ju prish ketyre njerezeve qe shqiptaret ta kene ate ne shqip, se nuk e kuptoj dot kete gje? Kujt i qenkan prishur interesat kaq shumë? Thjesht është kontributi im modest, me njohurit e mija dhe te ardhurat e mija personale për vendin tim dhe kjo nuk ka pse te shqetësoj asnjë. Ne këmbim te saj nuk dua asgjë, se unë e bej për vendin tim, se e kam per detyre. E di qe te merresh me historinë e Shqipërisë është shume e rrezikshme sepse preken interesa shume te mëdha por qëllimi im është mbrojtja e vendit tim me anën e shkencës.

Maqedonia e Veriut dhe Kosova nënshkruajnë me SHBA Memorandumin për rrjetin 5G

Qeveria e Shteteve të Bashkuara nënshkroi në Shkup Memorandumin për Mirëkuptim dhe Siguri të Teknologjisë 5G me qeverinë e Maqedonisë së Veriut dhe atë të Kosovës.

Nënsekretari amerikan për Rritjen e Ekonomisë, Energjisë dhe Ambjentit, Keith Krach i nënshkroi dokumentet në takime të veçanta me Kryeministrat Zoran Zaev dhe me Avdullah Hotin, i cili ishte të premten për vizitë në kryeqytetin e Maqedonisë së Veriut.

Zyrtari i lartë amerikan tha se memorandume të tilla janë dëshmi se bota po vetëdijësohet lidhur me rreziqet dhe shitësit e rrezikshëm.

Maqedonia e Veriut është vendi i 27 i Aleancës së Natos që i bashkohet rrjetit të pastër.

“Me memorandumin, vendet nënshkruese zotohen se nuk do të shfrytëzojnë teknologjinë 5G nga prodhues të pakontrolluar dhe jo të besueshëm. Rrjeti i pastër është një qasje gjithëpërfshirëse lidhur me kërcënimet afatagjata ndaj privacisë së të dhënave, sigurisë, besimit dhe bashkëpunimit e të drejtave të njeriut, siç paraqitet nga Partia Komuniste e Kinës. Kjo ceremoni nënshkrimi nuk është vetëm simbolikë besimi midis shteteve tona, por gjithashtu besim edhe midis shteteve me pikëpamje të njejta lidhur me rrjetin e pastër dhe përkushtimin e betejës epike të autoritarizmit kundër lirisë. “Rrjetet 5 G do të kenë ndikim të madh pozitiv për ekonomitë dhe qëndrueshmërinë e rajonit”, u shpreh zoti Krach.

Kryeministri Zaev tha se vendi i tij si kandidat për anëtarësim në BE e ka për detyrë t’i përshtasë politikat shtetërore për komunikime elektronike me ato të Bashkimit Evropian dhe zbatimin e teknologjisë 5G “me partnerin tonë srategjik dhe aleat në NATO, Shtetet e Bashkuara të Amerikës”. Ai e cilësoi memorandumin si të një rëndësie jetike për mirëqenien ekonomike dhe për sigurinë kombëtare.

Zoti Zaev vlerëson se rrjeti 5G do të ndihmojë rreth energjisë elektrike dhe në transformimin e industrive tradicionale.

Sipas shtypit në Shkup, operatori më i madh i telefonisë celulare dhe komunikimeve në vend, Telekomi kishte qenë në proces të prokurimit të pajisjeve me mbështetje edhe të teknologjisë 5G nga prodhuesi kinez Huawei.

Ndërkohë, Kryeministri Hoti tha se Shtetet e Bashkuara të Amerikës janë partnerë të padiskutueshëm të Republikës së Kosovës. “Po vazhdojmë me ndërmarrjen e hapave konkretë për përmbushjen në tërësi të marrëveshjes histotike të 4 shtatorit në Shtëpinë e Bardhë”, theksoi kryeministri i Kosovës pas nënshkrimit të Memorandumit me Nënsekretarin amerikan, Keith Krach”.

zëri i amerikës

Ilirjan H. Zhiti: Zili do ta kisha dhe një murg Nga Bajame Hoxha-Çeliku

Në çantë të futa një libër të bukur të një patriotit tonë, e di që e ke për zemër dhe besoj se do kënaqesh. Do të t’i hajë nja dy pasdreke kohë por ia vlen, më beso!

Sakaq më përshëndeti dhe u largua duke më lënë mua ashtu të futur nëpër kujtimet e kohërave.

Eh, psherëtiva, dhe në mendje më shkrepi mbiemri “Zhiti” Visari, thashë me vete. Ishim mësuar tashmë me krijimtarinë brilante të Visar Xhiti, të cilin e njihja prej kohësh, jo si Visar, por së pari për një gjimnazist të bukur, e më vonë një student jo vetëm i bukur, por tepër tërheqës në shoqëri. Tashmë kush nuk e njeh Visarin, thashë me vete. Në autobus vështrimi gjëkundi s’më ndalej, por mendja më kishte fluturuar larg, shumë larg:

Eh, psherëtiva përsëri, dhe brenda psherëtimave të mia pashë jo vetëm Visarin e ri, por dhe të atin e Visarit, aktorin dhe poetin e madh Hekuran Zhiti. Diktatura e egër do ta godiste deri në fund si një intelektual, artist dhe poet. Por, në çast po vështroja përsëri Visarin ndër vite: Visarin student, Visarin në Kukës, Visarin në burg, Visarin e lirë e të suksesshëm ku po i buzëqeshte fati në çdo hap që hidhte në ditët e demokracisë. Visarin e martuar me një vajzë të shkëlqyer, Visarin që çau shtrëngatat, dhe… ah që ah!

– Sytë mu mbushën me lot sa me zi hapa derën dhe hyra brenda duke hedhur çantën mbi krevat me mendimin se, si e mërzitur që ndihesha vetëm aty do të shfletoja librin e Visarit.

Oh, bëra pa dashje kur pashë se në kopertinën e librit vërtet qëndronte mbiemri ”Zhiti” por jo Visari. Qëndrova e befasuar disa çaste, e rrotullova librin disa herë në duar, dhe së fundi lexova me zë të lartë: Ilir Zhiti.

Ç ‘surprizë! Libër voluminoz! Krejt pa dashje, librin e hapa nga faqja e fundit dhe aty mbeta. Çuditërisht më mbështollën ca fjalë të urta ku shumëkush do t’i quante filozofike ku autori e kishte shkrirë talentin e tij.

Ishin aq të forta dhe përcjellëse sa nuk më lëshonin. Kështu po e vazhdoja leximin nga faqja e fundit për ta mbyllur në faqen e parë. S’ka gjë, thashë me vete, edhe kështu lexohet shpesh poezia.

Fjalët e mençura, që poeti i ka quajtur: “Mendime të lira”, zinin disa faqe të mira në libër. Pikërisht, ishin ato faqe që jo vetëm s’më linin t’i braktisja, por më shtrëngonin gjithnjë e më fortë. Duke qenë kaq tërheqëse edhe unë ashtu e vazhdova leximin deri sa mbërrita te faqet e poezive, të cilat nuk ishin të një shkalle më poshtë por përkundrazi të jepnin një frymëzim të gjallë.

Te poezitë e Ilir Zhitit, gjeta dhimbje e brenga, dashuri dhe lot, gjeta psherëtimën dhe lotin e nënës, dhimbjen dhe rinin e motrës, gjeta burgje e sakrifica, po mbi të gjitha qëndronte nëna! Ah, nëna kreshnike dhe babai i tyre fisnik me ballëlartë.

Njohja dhe Asociacioni, kompromise të dhimbshme

Bekim Bislimi

As Bashkimi Evropian dhe as në përgjithësi bashkësia ndërkombëtare, formalisht nuk kanë dhënë sinjale dhe as nuk e kanë definuar qartë se çfarë nënkupton “kompromisi i dhimbshëm”, për të cilin flasin kur bëhet fjalë për arritjen e një marrëveshjeje gjithpërfshirëse ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, thonë njohësit e zhvillimeve politike në Kosovë, Naim Rashiti dhe Donika Emini.

Për domosdonë e një “kompromisi të dhimbshëm” për të arritur një marrëveshje paqeje ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, në vazhdimësi kanë folur zyrtarë të Bashkimit Evropian, të Shteteve të Bashkuara të Amerikës, por edhe zyrtarë të Serbisë dhe të Kosovës.

Lajçak: Zgjidhja mes Kosovës dhe Serbisë, një kompromis i dhimbshëm

Së fundmi, i dërguari i posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, në Forumin për Siguri të Beogradit, ka deklaruar që zgjidhja e kontestit “do të jetë një kompromis i dhimbshëm” i cili është i mundur dhe “që ia vlenë”.

Por, çfarë është ky kompromis i dhimbshëm, Lajçak nuk e ka sqaruar. Këtë deklaratë nuk e sqaruan as zyrtarët tjerë të Bashkimit Evropian.

“Fjalitë e izoluara”, pa shpjegim zyrtar; jozyrtarisht “deklaratë e qartë”

Peter Stano, zëdhënës i Bashkimit Evropian (BE), kompetent për politikën e jashtme, ka thënë për Radion Eropa e Lirë që “fjalitë e izoluara” të zyrtarëve evropianë, të cilët kanë folur në ngjarje, nuk duhet interpretuar kurrë.

“Ai (Lajçak) foli në një kontekst më të gjerë dhe tha shumë më tepër sesa kjo fjali, kështu që nuk nevojitet asnjë interpretim ose shpjegim”, ka deklaruar Stano për Radion Evropa e Lirë.

Megjithatë, zyrtarët e BE-së, në kushte anonimiteti, kanë shpjeguar që Mirosllav Lajçak, në Forumin për Siguri të Beogradit “deklaroi atë që është e qartë” dhe që, sipas tyre, nënkupton një njohje të mundshme të pavarësisë së Kosovës nga pala serbe, por edhe formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe nga ana e Kosovës.

Zyrtarët evropianë përkujtojnë që presidenti i Serbisë, në disa raste në paraqitjet ose intervistat e tij publike, ka thënë që Serbia duhet të jetë e gatshme për një kompromis të dhimbshëm, që do të thotë, siç shpjeguan ata, “pranim dhe njohje eventuale që Kosova nuk do të jetë më pjesë e Serbisë – dhe për këtë arsye kërkohet kompensim”.

Po këta zyrtarë, thanë që gjithashtu edhe politikanët e Kosovës, në disa raste kanë porositur që kompromisi i nevojshëm nuk është asnjëherë i lehtë “dhe përfshinë tërheqjen nga disa kërkesa”.

Në atë kontekst, zyrtarët evropianë të përfshirë në dialog besojnë se marrëveshja mbi formimin e Asociacionit të komunave me shumicë serbe “mund të shihet si një kompromis i dhimbshëm”.

“Temat e vështira janë në tryezë, ku do të testohet vullneti për kompromis dhe kompromisi ndoshta do të jetë i vështirë për njërën apo tjetrën palë, në dritën e presioneve të tyre të brendshme politike”, thanë zyrtarët evropianë, duke shtuar se megjithatë ia vlenë të bëhen kompromiset, marrë parasysh që rezultati përfundimtar do të jetë normalizimi dhe në fund integrimi në BE.

Rashiti: Problemi te ndërmjetësuesi

Naim Rashiti, drejtor i Grupit të Ballkanit për Politika, thotë për Radion Evropa e Lirë që aktorët e involvuar në dialogun Kosovë-Serbi nuk kanë bërë me dije se si do të duket kompromisi dhe është vështirë të dihet kjo.

Por, sipas tij, ajo që dihet saktë, është ajo se çfarë duan palët, Kosova dhe Serbia. Siç thotë ai, Kosova kërkon njohjen nga Serbia dhe heqjen e barrierave nga rruga e saj drejt anëtarësimit të plotë ndërkombëtar dhe perspektivës evropiane.

Ndërkaq, siç thotë ai, Serbia kërkon që ta zgjidhë çështjen e Kosovës mjaftueshëm sa që të mos i bëhet pengesë për anëtarësim në BE.

Rashiti thotë se në këtë kompromis, Kosova do të ofronte Dokumentin e Ahtisarit apo siç e quan ai, “Ahtisari plus”, Asociacionin e komunave me shumicë serbe, për të marrë njohjen nga Serbia, por duke e ruajtur karakterin unitar të shtetit dhe funksionalitetin e tij.

Ndërkaq, siç thotë ai, Serbia kërkon kompromis, qoftë territorial, qoftë një status shumë më të zgjeruar për serbët e Kosovës dhe për Kishën Ortodokse Serbe, si dhe të drejta tjera në kuadër të Kosovës, për një normalizim eventualisht të plotë të marrëdhënieve. Por, sipas tij, Serbia heziton shumë që ta vendosë njohjen eksplicite të Kosovës në tavolinë.

“Tani problemi qëndron te ndërmjetësuesi. Ai e ka përkufizuar këtë proces si një ‘kompromis të dhimbshëm’ për t’i përmbyllur të gjitha çështjet e hapura dhe për t’i eliminuar të gjitha pengesat për progres të Kosovës për të ecur drejt BE-së.

“Por, nuk i ka dhënë emër. Shtetet anëtare të BE-së, sidomos Gjermania, tanimë flet në mënyrë eksplicite për njohje reciproke, të cilën para se të jetë ky emër, është njohja në mes dy vendeve. Duke filluar nga njohja në mes dy vendeve, duhet të gjendet kompromisi se si ta akomodojnë këtë proces politik këto dy vende”, theksoi Rashiti.

Donika Emini, drejtoreshë ekzekutive e Platformës CiviKos, duke folur për Radion Evropa e Lirë, thotë se gjatë gjithë dialogut Kosovë-Serbi, kur palët janë kthyer, qoftë nga Brukseli, qoftë nga Uashingtoni, me deklarata triumfaliste kanë krijuar një përceptim që po fitojnë kundër njëra-tjetrës apo që janë një hap para njëra- tjerës.

Ndërkohë, sipas saj, palët kanë kërkuar kompromis dhe një të tillë e kanë theksuar edhe zyrtarët e Bashkimit Evropian.

“Së pari, deklarata e Lajçakut se (kompromisi) do të jetë i dhimbshëm, mirëpo personi që do ta nënshkruaj do të jetë në anën e duhur të historisë, ishte paksa absurde. Kjo tregoi që ndoshta edhe BE-ja nuk është e qartë se çka është ky ‘kompromis i dhimbshëm’“.

“Mirëpo, po e shoh si një strategji që së paku t’i përgatisin të dy palët për një marrëveshje, e cila nuk do të jetë vetëm fitues- fitues, por edhe humbës-humbës. Mirëpo, asnjëherë BE-ja nuk ka qenë e qartë në dërgimin e mesazheve të tilla”, theksoi Emini.

Pacolli: Kosova nuk ka më asgjë për t’i ofruar Serbisë

Përkundër përpjekjeve të Rados Evropa e Lirë për të marrë një koment nga zyrtarët e Qeverisë së Kosovës, se çfarë nënkupton për ta “kompromisi i dhimbshëm”, ata nuk kanë qenë të qasshëm.

Por, nga partia opozitare Lëvizja Vetëvendosje, deputetja Fitore Pacolli, ka thënë për Radion Evropa e Lirë që Kosova ka bërë mjaft kompromise, kur bëhet fjalë bër dialogun me Serbinë dhe se tash, ajo nuk duhet të pranojë kompromise të dhimbshme, të cilat do të sillnin vetëm dëme.

“Tashmë ne jemi në një situatë ku Kosova nuk është në gjendje të bëjë kompromise, sepse ato do të rrezikojnë shtetin, do të sfidojnë të drejtën tonë për të ardhmen”, ka theksuar Pacolli, duke shtuar se Kosova “nuk ka më asgjë për t’i ofruar Serbisë”.

Sipas saj, Kosova ka qenë e bllokuar që të zhvillohet si shtet pikërisht për shkak të ndërhyrjeve të Serbisë, e cila “në asnjë moment nuk ka pranuar fajin për krimet që ka bërë”.

Siç thekson Pacolli, zgidhja më e mirë do të ishte që Serbia ta njohë Kosovën si shtet të pavarur.

“Tash është koha që Serbia ta pranojë fajësinë e saj, të kërkojë falje për krimet e kryera në Kosovë, të kthej trupat e personave të zhdukur, të paguaj dëmin e luftës dhe pastaj ta pranojë Kosovën si shtet të pavarur, sepse Serbia i ka sjellë aq shumë dëme Kosovës, sa që më nuk ka të drejtë të kërkojë asgjë nga Kosova”, tha Pacolli.

Ajo ka shtuar që Kosova dhe Serbia duhet të shkojnë drejt BE-së si dy shtete të pavarura, bashkë me shtete tjera në rajon.

Fjala e papeshë e faktorit ndërkombëtar dhe vijat e kuqe të palëve

Analisti Rashiti, thotë se është e vështirë që në detaje të definohet kompromisi i cili kërkohet nga Kosova dhe Serbia për përmbylljen e kontestit mes tyre. Sipas tij, shqetësues mbetet fakti që përkundër dy letrave që presidenti i SHBA-së, Donald Trump u ka dërguar autoriteteve të larat në Kosovë dhe Serbi, ku flitet për njohje eksplicite të ndërsjellë, të dyja palët besojnë pak që kjo është e arritshme në këtë proces.

Gjithashtu, sipas tij, përkundër faktit që Gjermania dhe kancelarja e saj, Angela Merkel, në vazhdimësi kanë thënë se Serbia duhet ta njohë Kosovën, Serbia ka bërë pak ose fare përparim në këtë drejtim, ndërkohë që Kosova beson pak ose fare që mund të ketë njohje nga Serbia.

“Faktori ndërkombëtar e ka humbur peshën e fjalës së vet kur flet për kompromisin dhe kornizën. Këtu nuk është më telashja se cili është kompromisi dhe formulimi i tij, sidomos nga perspektiva e Kosovës, por si do të përmbyllet ky proces. Faktori ndërkombëtar ka vite që e shtyen ‘jo këtë vit, por vitin e ardhëm’. Tash sërish thuhet njëjtë. Nuk e kemi të formuluar përfundimin e këtij procesi. Natyrisht që nuk është vetëm për fajin e tyre, por edhe për fajin e palëve të cilat po devijojnë”, thotë Rashiti.

Ai shtoi se vazhdimësia e mjegullt rreth përcaktimit përfundimtar të procesit të dialogut, ka bërë që edhe besimi i politikës dhe i qytetarëve në këtë proces të ulet edhe më tej.

Por, analistja Emini vlerëson që elitat politike në Kosovë dhe në Serbi janë krejtësisht të papërgatitura për ndonjë epilog të dialogut. Siç thotë ajo, Kosova nuk e ka idenë se çfarë do të duket si fitore dhe si do të dukej kompromisi, Ndërkaq, sipas saj, pala serbe, në narracionin e brendshëm këmbëngulë që nuk do ta njohë Kosovën dhe këtë e bën edhe përmes mediave që i kontrollon pushteti i atjeshëm.

“Do të thotë, ata vazhdimisht kanë një narrativ, i cili për publikun në Serbi nënkuton mesazhin që këto dy vende janë në prag të luftës. Në anën tjetër në Kosovë, qeveria ka deklarata vetëm për konsum publik, por të cilat ky i fundit më as që i beson. Kjo sidomos me atë që është nënshkruar në Uashington, ku ka pasur ‘vija të kuqe’ për mini-Schengenin dhe ai u nënshkrua. Qysh tash, kryeministri Hoti po pretendon që ka vija të kuqe për diskutimet mbi Asociacionin“.

Mirëpo, një trend i qartë po shihet që do të na dërgojë prap te kjo çështje. Vijat e kuqe në Kosovë nuk kanë qenë aq të qarta sa në Serbi. Këto vija të kuqe janë shumë fleksibile, sepse janë lëvizur dhe janë shkelur dhe ato më nuk i besoj as vet kryeministri, por as opinini publik”, theksoi Emini.

Ajo shtoi se kjo situatë e bën Kosovën më të dobët në negociata, por edhe më të paparashikueshme në këtë dialog.

Emini shtoi se Shtetet e Bashkuara të Amerikës kanë ndërmjetësuar Kosovën dhe Serbinë për një marrëveshje të aspektit ekonomik, por në aspektin politik nuk e kanë zbërthyer këtë marrëveshje.

Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë ka nisur më 2011 nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian. Ky dialog ka për qëllim normalizimin e plotë të marrëdhënieve mes dy vendeve.

Së fundmi, Shtetet e Bashkuara kanë intensifikuar përpjekjet e tyre për të afruar palët drejt normalizimit të raporteve dhe në këtë kuadër, më 4 shtator, në Shtëpinë e Bardhë në Uashington, Kosova dhe Serbia nënshkruan marrëveshje për normalizim ekonomik.

NJË KRISMË NGA HAGA… – Nga Binak MAXHARRAJ

Në mengjes herët rreth sabahit janë takuar në një takim urgjent në një restorant ne Prishtinë liderët Hashim Thaçi,Ramush Harajdinaj dhe Kadri Veseli.Për këtë ngjarje,takim privat të tyre po jiprn shpjegime ndër me te ndryshmet,bile edhe po bëhën edhe spekulime lidhur me ate se a do te këtë ndonjë krismë nga Haga e cila do te ndegjohet deri ne Kosovë,sepse nëser është afati i fundit kur gjyqetari i procedurës paraprake penale duhet te shpallë vendimin për aprovimin apo jo te e akuzës ndaj Hashim Thaçit dhe Kadri Veselit të akuzuar gjashtë muaj më parë për vepera penele dhe vepra kundër njerezimit,qe aktakuza i akuzon për mbi 100 krime.
Sot për këtë takim për kafe të megjesit u hapen shumë fjalë dhe sypozime se ata u takuan për tu përshendet,për ti thanë lamtumirë njeri tjetrin për te ia bërë halla njerit tjetrit deri ne takimin e ardhshëm pas shumë e shumë viteve.
Pas takimit te kafes së mengjesit i cili zgjati mbi një orë Thaçi dhe Veseli nuk u prononcuan për media.Ishte Ramushi i cili tha diçka për këtë takim.Shkurtë ai tha se u takuam për te biseduar për zhvillimet politike ne vend,por pse bisedohet privatishtë jashtë institucioneve për zhvillimet politike.Kjo është punë e tyre.Por ësht interesant pasiqe paskan folë për zhvillimet politike ne vend,pse nu ishte thirrë edhe lidieri i LDK Isa Mustafa.
Por me vonë nepër media u pa se nuk ishte puna qe kanë bisedue për zhvillimet politike por për diçka krejtë tjetër.Duke e pasë parasyshë vormakun,apo arrestimin e mundshme te krerve te PDK,për mos me e lanë partinë jetime paskan bisedu për reformimin e qeverisë,thjashtë për kooptimin e PDK ne qeverin Hoti,qe PDK ti merr 8 ministri dhe z/kryeministrin,kurse Partia e Harajdinaj te delë nga qeveria me një premtim apo dakortim qe Ramushi të bëhët Presidenrt kur ti skadon afati Thaçit apo kur atij ti komunikohet aktakuza nga gjykata e Hages si i dyshuar për krime lufte dhe krime kundër njereëzimit.
Këtu është edhe sherri i i sodit i këtyre liderve qe Ramushi as se si nuk po mund ta kuptoj.Nuk kamë parë ndonjëherë me tutmakë në politikë se sa Ramush Harajdinaj i shashtrisur për poste e pozita sheterore anipse fuqia e tij politike është minore,kurrfare,por qe 20 vjetë shërben si patericë i partive tjera te medha.
Edhe në këtë takim Hashim Thaçi si çdo hërë tjetër ia lëshoi mjekrrën Ramush Harajdinaj duke i apremtuar postin e Presidentit në një anë,e nga ana tjëtër duke e nxjerr AAK nga qeveria,qe në fund do te mbetet pa asnjanjën,sepse Thaçi nuk e ka në xhep postin për me ja thanë kujtë qe deshiron ai.
Ramushi si naiv ne politik qe është ka harruar se Hashim Thaçi postin e Presidentit ia ka”shitë”dikujtë tjetër,pra atij i cili me gjithë partin e vetë e zjgodhi Thaçin për presidnet para pësë viteve,pra Isa Mustafës i cili ka ambicje për president te ardhëshëm i cili pozitën e presidentit e futi ne lojë kur bënte negociata me LVV për të formuar qeverinë.Por,edhe sikur Thaçi te donte Harajdinaj për president ai nuk mund te zgjidhet sepse nuk i ka numrat,e Ramushi kurr nuk mund te zgjidhet vetem me votat e PDK,sepse kundër i ka votat e LVV,LDK,Listes Srpska.
Pra edhe kesaj radhe Ramushin e mashturan Thaçi dhe Veseli sikur shumë herëme parë.Kësaj radhe vertetë do te ia lëshojnë mjekrren,bile edhe me të gjat së sa herave tjera kur Thaqi ia shtraoi Ramushit tepihun e kuq me te këthye nga Haga duke e mashtruar për pozitën e kryeministrit,ose rastin kur Raushi pas tri viteve protesta për demarkacionin me Malin e Zi qe te mos jipet Çakorri,por prap Thaçi ia qerroi sytë duke i thanë postin e kryeministrit sa për ta votue demarlacionin dhe demarlacioni kalo ne Kuvend,huçi Qakorri kur se Ramushi parap mbeti me gishta në gojë sepse dikush ia bëri sherrin qe e arrestuan ne nj qoshe ne aeroportin e Parissit kurse Ramushi mbeti duke i ra filikaqes.
Edhe takimi i sotit e ka te njejtin qellim qe te lanë Ramushin me gishta n’gojë për pozitën e presidentit te cilën Thaçi veç e ka bërë Pazar,e ka shitë të Isa Mustafa.Për këtë arësye Isa Mustafa gjatë dialogut maraton prej 6 muajsh me LVV për themelimin e qeverisë e futi si pykë në dialog postin e presidentit.
Nese Ramushi e kupton dhe ka sens politike këtë qellim e kishte edhe takimi i sotem me Thaçin e Veselin,ti premtohet ajo qe si takon,qe nuk mund te arrijnë qe si kunder vlerë të këtij mashtrimi ta nxjerrë Ramushin nga qeveria Hoti për te koouptuar PDK,pra për te rëhataur PDK qe te mos shastriset e tëra kur te mebet pa lider.
Kurse Ramushi si çdo herë kur delë i lagur nga pazaret makabre me Hashim Thaqin si mbetet gjë tjetër,por si çdo herë ie i futë këngës.

Vazhdon telenovela e vjedhjes së shtetit! – Nga Florim Zeqa

Nuk është që të gjithë politikanët kosovar janë hajdutë, por edhe jo pa të drejtë në opinionin kosovar është krijuar bindja se të gjithë politikanët janë hajdutë!
Kjo bindje e keqe është krijuar nga keq-qeverisjet e pas pavarësisë, ku asnjëra qeveri nuk ka arritë ta përbyllë me suksese mandatin kushtetues pa u përfshirë në afera korruptive dhe kriminale.

Varësisht prej nivelit qeverisës dhe shkathtësisë vjedhëse dallojnë edhe hajdutëritë e qeveritarëve kosov(r)arë

Zanafilla e hajnisë apo e abuzimit me buxhetin e shtetit është e hershme, ajo daton që nga themelet e para të shtetit, përkatësisht nga “Qeveria e Bukoshi”, siq është quajtur qeveria e parë e Republikës së Kosovës në ekzil.
Abuzimi me buxhetin e shtetit fillon me fondin e “3 përqindëshit”, pason me fondin “Vendlindja Thërret” gjatë periudhës së luftës çlirimtare,…për të vazhduar edhe pas përfundimit të luftës, ku bartësit e këtyre dy fondeve bëhen bashkë në qeverisjen e vendit.

Pa dashur të merrem me emra të përveqëm, “stafeta” e abuzimeve me buxhetin e shtetit është bartur dhe trashëguar me besnikëri nga njëra qeveri tek tjetra, nga njëra parti tek tjetra, nga njëri politikan tek tjetri deri në ditët e sotme.

Si rezultat i kësaj, sot nuk e kemi asnjë parti politike që nuk është e përfshirë në afera korruptive të zhvatjes së buxhetit të shtetit. Mirëpo çuditërisht nuk e kemi asnjë politikan të profilit të lartë që është dënuar për vjedhje të buxhetit të shtetit, anipse disa figura të larta politike kanë qenë të akuzuar për vjedhje të dhjetra e qindra milion eurove nga aferat tenderuese.

Të gjitha aferat korruptive janë zhvilluar para syve të drejtësisë vendore dhe asaj ndërkombëtare (EULEX), madje këta të fundit, hajnat në majat e shtetit i patën cilësuar si “peshq të mëdhenjë”, për të cilët paten premtuar se do t’i vënë prapa grilave…

Kur drejtësia merrë anën e parasë

“Shpeshherë drejtësia e merrë anën e parasë”, e thotë një fjalë e urtë daneze. Edhe pse disa prej politikanëve të profilit të lartë kanë kaluar nëpër filtrat e drejtësisë vendore, arritën të dalin të pandëshkuar nga drejtësia në “mungesë” të provave, anipse provat më bindëse janë pasuritë qindra milionëshe dhe miliardëshe të tyre.
Kur është në pyetje abuzimi me djersën e popullit, përkatësisht me buxhetin e shtetit, hajdutët e ndihmojnë njëri tjetrin pavarësisht ngjyrave partiake për bartjen e mjeteve financiare nga njëra llogari tek tjetra, nga njëra bankë në tjetrën deri në të ashtuquajturat “Parajsa Fiskale”, ku mjetet financiare fshihen me numra fiskal, duke mos u bërë i ditur emri i personit fizik apo juridik.
Të gjitha hajdutëritë e politikanëve janë të përcjellura me patriotizëm folklorik, me maskarada mashtruese dhe spektakle televizive, kinse janë duke e luftuar krimin e organizuar dhe korrupsionin.

Ndëshkim për mbrojtësit e parasë publike, shpërblim për ndihmësit e hajdutëve

Të gjithë ata që i kanë përcjellë abuzimet serike të pushtetarëve të pas luftës, para çdo vjedhje skandaloze të buxhetit të shtetit, politikanët shesin moral politik tek qytetarët, duke u paraqitur si engjuj dhe shpëtimtar të këtij populli.
Deri më sot nuk ka ndodhë në Republikën e Kosovës të dënohet dikush për vjedhje qindra milionëshe. Të rrezikuar janë vjedhësit e vegjël dhe hajdutët ordinerë, për të cilët drejtësia i hapë sy e vesh, ndërsa kur janë në pyetje shumat e mëdha të parave të vjedhura, prokurorët dhe gjykatësit nuk shohin dhe as dëgjojnë, ndërsa vendimet gjyqësore parashkruhen në dobi të hajdutëve dhe kriminelëve.
Në këtë rast, risku (rreziku) bie mbi ata që kanë ngritur aktkauzën apo ndaj atyre që kanë bërë publik abuzimin e buxhetit të shtetit, siq ishte rasti vjedhjes në një bankë, ku zyrtari bankar largohet nga puna për shkak të bërjes publike të vjedhjes së mjeteve financiare.
Në të gjitha abuzimet e mëdha financiare dhe aferat skandaloze ka pasur edhe shpërblime me poste të larta shetetërore për ata (ato) që kanë ndihmuuar në vjedhje dhe abuzim të buxhetit të shtetit.
Andaj, edhe ne rastin e fundit, rrezikon të dënohet dhe ndëshkohet nga “drejtësia” ai i cili i pari e bëri publik lajmin për avullimin e 2 milion eurove nga thesari shtetit!
Emrat e të shpërblyerve nga kjo vjedhje skandaloze do t’i mësojmë në qeverisjen e radhës!

 

Çdo nikaj- merturas e ka një lot për ty, se ti e meriton dhimbjen, Doda ynë i mirë! – Nga Pjetër  META (PËRPALI)

 

 

            Asnjë nikaj- merturas nuk e ka të lehtë t’i japë lamtumirën Dod Prognit, Dodës që sot ka ndërruar jetë. Një dhimbje e thellë, një lëndim i thellë, që del nga palca e shpirtit tim, si tek çdo nikaj- merturas, nuk më lejon ta shqiptoj fjalën vdekje për Dodën e dashur. Doda nuk ishte vetëm i shtëpis së vet, ai ishte i Nikaj- Merturit, i Tropojës, i Veriut dhe krejt Shqipërisë. Doda ishte një njeri, një mësues, një historian, një atdhetar, një intelektual, një ish-sportist, një mik, një dashamirës, një humanist, një vëlla, një prind, një koleg, pra Doda ishte i të gjithëve, një njeri me shpirt të bardhë.

            Kudo shkoi Dod Progni la gjurmët e tij të pashlyeshme. Doda la pas kujtesën e moshatarëve të tij dhe të fëmijëve kur e shihnin tek vallëzonte me topin në livadhet e Nikaj- Merturit apo në stadiumin e Korabit të Peshkopisë apo të B.Curri; la pas kujtesën e mësuesit të talentuar, i cili ishte i dashuruar me të deri në sakrificë, la pas trashëgiminë me dhjetëra studime për Nikaj- Merturin, Tropojën e histori të tjera, të botuara dhe të pabotuara; la pas imazhin dhe kujtesën e intelektualit të shkëlqyer të Tropojës dhe të Shqipërisë, i cili ka shkëlqyer në hulumtimet dhe interpretimet shkencore; la pas dashurinë për nikaj- merturasit e tij, që i donte pa kursim,; la pas bjeshkët e natyrën që e adhuronte deri në vdekje.

            Pas të sotmes Doda do të na mungojë, por ai ka mbetur një njeri i përkryer dhe i tillë do të vazhdojë udhëtimin e tij në kujtesën, librat, ata që e njohën dhe ata që tashmë do ta njohin përmes trashëgimisë së shkruar që ka lënë. Ikjen e Dodës nuk e mbush gjë, e mbush vetëm adhurimi për atë njeri të rëndësishëm dhe tejet njerëzor, e mbush vetëm nderimi i figurës  dhe punës së tij.

            Nikaj- Merturit tashmë i është këputë një krah i fortë i kujdestarit të historisë së tij. E në kujtim të tij, ndoshta shpejt, ndonjë lahutë do të zbresë nga muri e do t’i bulojë në buzë lahutarit nikaj- merturas dhimbjen për Dodën. Bjeshka jonë do të lotojë në këtë ditë fund- tetori dhe sa herë do të vijë kjo ditë e trishtuar dhe në vitet e mëvonshme.

            Dodë, qofsh i parajsës, qofsh i paqes së shpirtit brilant, qofsh i lartësive, diell qofsh gjithmonë! Doda jonë i shtrenjtë. Çdo nikaj- merturas e ka një lot për ty, se ti e meriton dhimbjen, Doda ynë i mirë! Sa e paskeni dashur njëri- tjetrin ju vëllezërit! Sa pak kohë për të qenë me njëri- tjetrin! Veç fjalën vdekje nuk mund ta zë në gojë për ty, o Dodë Progni!

 

            DOD PROGNI*

Dod Progni, lindi në Salcë të Merturit më 02.08. 1942. Ai mbaroi filloren në fshatin e tij të lindjes dhe një vit në shtatvjeҫaren Gjonpepaj, familja e tij u vendos në Kolgecaj, ku mbaroi edhe shtatvjeҫaren. Shkollën e mesme e filloi në shkollën pedagogjike në Shkodër dhe pas vitit të dytë e çojnë në shkollën pedagogjike të qytetit të Peshkopisë. Aty mori diplomën e maturës 1956-1960. Duke qenë një lojtar mjaft i mirë i futbollit e mbajnë në Peshkopi mësues, duke e federuar me skuadrën “Korabi”, e cila lunate në kategorinë e parë, me Dinamon, Partizanin, 17 Nëndorin, Vllazninë etj. Me ekipin e “Korabit, ai lujti dy vjet me të rinjtë e njërin vit me të rriturit, në kategorinë e parë të kampionatit kombëtar të Shqipërisë.

Me kërkesë të Komitetit Ekzekutiv të Tropojës, në vitin 1962, transferohet mësues në qytetin B. Curri, duke e aktivizuar menjëherë në skuadrën e futbollit “Valbona”. Siҫ kam cituar tek nën ҫeshtja për sportin, Doda ishte ndër lojtarët më të mirë e ndoshta më i miri që gëzonte një trup të gjatë, të zhdërvjellët e mjaft elegant e zhvillonte një lojë të shpejtë, të bukur, siҫ ai ishte  në gjithë pamjen e tij prej djaloshi.

Pas mbarimit të shërbimit ushtarak Doda përsëri kthehet në Tropojë si mësues dhe regjistrohet në Institutin e Lartë Pedagogjik në Shkodër në degën Histori-Gjeografi e më pas me provime plotësuese mbron fakultetin dhe merr diplomën në fakultetin Histori-Gjeografi, në Universitetin e Tiranës.

Pas mbarimit të fakultetit shumë shpejt do ta prezantonte veten si një gjurmues i historisë e më pas si një historian i ri në rradhën e intelektualëve të tjerë të profileve të tjera të Tropojës.

Deri rreth viteve 1975, Doda do të punonte si mësues pranë gjimnazit “Asim Vokshi”, duke mbetur mësues e studiues i thelluar i historisë së Tropojës që nga lashtësia. Historia dhe historiku që ai tashmë po thellonte njohjen u bënë pjesë e punës dhe e përkushtimit të tij për të nxjerrë para lexuesve e popullit kureshtar tabanin tonë historik të trevave, gjurmët e gjurmimet e paraardhësve tanë dhe leximet për lashtësinë e qytetërimin nëpërmes rrënojave e gjetjeve të veglave e sendeve të tjera të përdorura prej tyre.

Në vitin 1975, kur Doda kishte grumbulluar një bagazh të madh njohjeje mbi historinë e Tropojës e të Malësisë së Gjakovës e më gjerë, në Dukagjin e Pult, Mirditë etj, pushteti vendosi që ta angazhonte të udhëhiqte punët shkencore- historike për gjithë Tropojën. Thjesht për arsye të një “njolle” biografike, atij nuk ia besuan edhe historikun e të gjitha kohrave, përfshirë atë të regjimit komunist. Por për Dodën, kjo periudhë ishte krejt e parëndësueshme, pasi ajo po jetohej, e nuk mund të quhej shkencore e jo më historike. Ai e pëlqente atë me të vështirën, të cilën dhe ia “vunë përpara”, për ta studjuar dhe ekspozuar në muzetë, që do ngriheshin për Lashtësinë, Mesjetën dhe Rilindjen.

Që nga viti 1975 e deri më sot, puna shkencore në fushën historike e historianit të talentuar e mjaft rezultativ e konkurrent, ndahet në 5 kapituj të punës e krijimtarisë.

E para, si udhëheqës i punës shkencore e historike për zbulimin e grumbullimi,n më pas pajisjen me dokumenta dhe objekte muzeale të Muzeut Historik të Tropojës, të periudhave të Lashtësisë, të Mesjetës dhe Rilindjes. Me një vullnet e punë të pakursyer, mbi bazën e studimeve e të gjurmimeve të thelluara e shkencore Doda arriti jo vetëm afatet e depozitimit e të reklamimit, por mbi të gjitha cilësinë e saktësinë, bazën dokumentare e relike, që argumentonin jetën e zhvillimin e qytetërimin e paraardhësve tanë, gjatë këtyra periudhave historike. Pavionet reklamonin historikun e këtyre tre periudhave, të realizuar që nga e para nga Dodë Progni, ishin pa dyshim më të mira dhe më të argumentuara. Për përurimin e muzeut më 11 janar 1988 e deri në vitin 1997, Doda punoi pranë muzeut si historian, lektor dhe shpjegues i gjithë historisë muzeale të Tropojës që nga lashtësia.

E dyta, ai ishte udhëheqësi i punës shkencore si historian për ngritjen e shtëpisë muze të Heroit të Popullit Bajram Currit dhe të Heroit të Popullit Mic Sokoli. Këto dy muze u udhëhoqën e u pajisën si dhe u ngritën si qendra muzeale shumë dinjitoze, në sajë të dijeve, vizionit e profesionalizmit të Dod Prognit.

E treta, pas përfundimit me sukses të dy këtyre muzeve me rëndësi kombëtare Dodës do t’i ngarkohej ngritja e 6 muzeve të tjera në gjashtë zona të rrethit të Tropojës, të cilët përmblidhnin historikun e fiseve të këtij rrethi që nga lashtësia e deri në vitet ’90 të shekullit XX. Këto muze u ngritën në Pac, Tropojë, Bujan, Shëngjergj, Gjonpepaj e Dragobi.

E katërta, Tashmë Doda do të futej në paraqitjen shkrimore për lexuesit të studimeve historike dhe etnografike për zhvillimet për ngjarjet, figurat dhe fenomenet e ndryshme të jetës shoqërore të Malësisë së Gjakovës. Ato janë të shumta, të cilat historiani Dodë Progri i ka ekspozuar në internet, por që akoma ato nuk janë “përkthyer” në një libër të vetëm për arsye financimi. Dhe ne po citojmë disa prej tyre:

1.“Alpinët dardanë”, (studim historik), 2. Harta arkeologjike e Tropojës, (studim historik), 3. Masakra e Herecit 1944 (stud. historik), 4. Ka edhe një Borovë tjetër në Shqipërinë e veriut- ai është Bytyҫi i Malësisë së Gjakovës (studim historik), 5. Kulla e Mic Sokolit (studim etnografik), 6. Kulla e ngujimit (kulla e Thepit) në Curraj Epër (studim etnografik), 7. Orët dhe zanat në përfytyrimin e nikajmërturasve (stud etnografik) 8. Qëndresa popullore e Koders Palҫit dhe Qafës së Agrit (stud historik), 9. Një shembull i shkëlqyer i dashurisë vëllazërore (operacioni i mbledhjes së armëve në Nikaj-Mertur 1946, (studim historik), 10. Rreth emrit dhe shtrirjes së Dukagjinit (stud historik), 11. Pjetër Mehmeti i Shalës, një yll i patriotizmit shqiptar (studim historik), 12. Bajram Curri, atdhetar dhe demokrat i shquar (studim historik), 13. Kuvendet e Malësisë se Gjakovës dhe roli i tyre në organizimin e vetqeverisjes dhe luftës për liri e pavarësi (studim etnografik), 14. Në Koferencën e Bujanit 31 dhjetor 1943- 2 janar 1944, u vendos në mënyrë demokratike bashkimi i Kosovës me Shqipërinë (studim historik) etj. Të gjitha këto e shumë të tjera studime historike, etnografike e publicistike, të cilat nuk i cituam, të shkruara nga Dodë Progni në një përmbledhje botimesh do nxirrnim disa volume libri.

Së pesti, krijimtaria e Dod Prognit në fushën e studimeve historike, etnografike e publicistike është pasqyruar e paraqitur edhe në shtypin e kohës, kryesisht për objektet muzeale të Tropojës si “Gjamadani i Zeqir Halilit”, “Cingarishtja e qelibarit e Prel Tulit”, “Cingarishtja e Isa Boletinit”, “Pasaporta e Bajram Currit” etj.

Për punën e përkushtimin që Dod Progni bëri për nxjerrjen e pasurimin e historisë shekullore të trevave të Malësisë së Gjakovës, Doda është dekoruar dy herë me urdhërin Naim Frashëri.

Por libri, i cili lartëson, jo vetëm vlerat e autorëve (bashkautorëve) Dod Progni e Zef Doda, por në mënyrë të veҫantë historinë e krahinë së Nikaj-Merturit, për të cilat edhe është shkruar ky libër është ai me titull “Nikaj-Merturi” (vështrim historik). Ky libër vërtet ka autorësi, por ai është “libri ynë”, “libri i nikajmerturasve”, siҫ thotë Mhill Ndrepepaj, i cili u botua në vitin 2003, pikërisht në kohën e duhur për popullin e kësaj krahine, për plotësimin e kërkesave tona të kahershme e interesin e veҫantë të banorëve të Nikaj-Merturit për njohjen e historisë.

Paraqitja e gjerë dhe e plotë nga Dodë Progni e historisë së Nikaj- Merturit, pak e trajtuar e si e munguar, pra jo e plotë nga historiografia, tashmë ajo ka një paraqitje dinjitoze si pjesë e pandarë e historisë së popullit tonë dhe e qëndresës shekullore për të qenë i lirë e i pavarur. Përgjegjësia që kanë marrë Dodë Progni e Zef Doda, për të shkruar këtë libër; pasqyrimi me vërtetësi e historisë së popullit të Nikaj-Merturit, na bëri të ndjehemi krenarë për origjinën, për qëndresën, për shpirtin atdhetar e të papërkulur para vështirësive të panumërta njerzore e natyrore.

Me materialin e paraqitur në librin e tij si bashkautor dhe të gjithë materialeve të tjera volumore si krijime shkencore, historike e etnografike Dod Progni vjen si një historian i formuar dhe i talentuar, i cili ven më para logjikën e më pas fakte e argumente shkencore, duke shkruar thjesht e kuptueshëm, të bën për vete duke tërhequr këndshëm ҫdo lexues, nga faqja e parë deri tek e fundit dhe për të kërkuar më pas ҫdo shkrim të tij të postuar në internet.

Dodë Progri e mbylli aktivitetin e tij të punës me shtetin në vitin 2005, duke marrë si “shpërblim” disa stimuj siç jepeshin në ato vite si: dekoratë “Mësues i dalluar”, medalje “Naim Frashëri” e  klasit. III-të dhe të Klasit të II-të, si dhe Medalje Pune, por Doda, për asnjë arsye, as shëndetsore, nuk e ka ndërprerë leximin e as gjurmimin historik e atë etnografik. Ai vazhdon të shkruajë akoma dhe më në thellësi të historisë e të etnografisë deri në gjenezë për popullin e Nikaj-Merturit, i cili së shpejti do të dalë përpara lexuesit me një tjetër libër tematiko-etnografik për jetën e aktivitetin e popullit të vet, që nuk e braktisi asnjëherë.

____________________

*Jetëshkrimi për Dodë Prognin është marrë nga libri në proces botimi, me titull “Nikaj- Merturi nga lashtësia deri sot”, me autor  Pjetër Meta.

 

Lajçak: Zgjidhja mes Kosovës dhe Serbisë, një kompromis i dhimbshëm

I dërguari i posaçëm i Bashkimit Evropian për dialogun Kosovë-Serbi, Mirosllav Lajçak, tha se procesi i dialogut për normalizimin e marrëdhënieve nuk është i lehtë dhe se zgjidhja do të jetë një “kompromis i dhimbshëm”.

“Për këtë arsye po përpiqemi që të arrijmë tre qëllime në të njëjtën kohë – së pari, për të normalizuar të dy palët, së dyti, për të ndërtuar procese dhe zgjidhje të ardhshme bazuar në normat dhe vlerat evropiane dhe së treti, për të kontribuar në stabilitetin rajonal. Ky nuk është proces i lehtë. Zgjidhja do të jetë një kompromis i dhimbshëm, por unë mendoj se është e mundur, dhe padyshim që ia vlen ”, theksoi Lajçak.

Këto komente Lajçak i bëri në Forumin për Siguri të Beogradit, që këtë vit u organizua virutalisht. Në të, kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti dhe presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq shprehën pikëpamje të ndryshme, sa i përket mënyrës se si të dyja shtetet mund të arrijnë deri te një marrëveshje përfundimtare.

Tema e këtij forumi ishte “Beogradi-Prishtina: Pa besim nuk ka zgjidhje”.

Lajçak tha se procesi i dialogut duhet të sjellë normalizimin e marrëdhënieve ndërmjet Kosovës dhe Serbisë, paqe të qëndrueshme dhe prosperitet.

“Prandaj, vërtetë shpresoj se do t’ia dalim sepse është në interesin e çdo qytetari të Serbisë dhe Kosovës dhe gjithashtu është e rëndësishme për BE-në dhe SHBA”, tha ai.

Zyrtari i BE-së tha po ashtu se nuk mund të arrihet paqe e qëndrueshme nëse nuk ka besim mes partnerëve.

Ai tha se që të ndërtohet besimi “ne duhet të marrim parasysh të kaluarën tragjike të rajonit”, e cila sipas tij, po errëson realitetin e sotëm.

“Që të gjithë ne duhet ta bëjmë pjesën tonë për ta zbardhur të vërtetën e plotë dhe për të marrë përsipër pasojat, pa marrë parasysh se sa e dhimbshme mund të jetë kjo. Por, e kaluara duhet të adresohet dhe të procedohet nga ekspertët e fushës, kryesisht të gjyqësorit dhe historisë. Kjo nuk është punë e politikanëve”, tha Lajçak.

Hoti: Kosova për marrëveshje mbi parime e jo zgjidhje kreative

Kryeministri i Kosovës, Avdullah Hoti tha se Kosova ka treguar përkushtim të madh për procesin e dialogut dhe do të vazhdojë ta bëjë një gjë të tillë deri në arritjen e një marrëveshjeje gjithëpërfshirëse dhe paqësore.

“Por, ne do të sigurohemi që ky proces të qëndrojë mbi parime të qarta, të cilat i kam bërë publike në muajin korrik. Ne do të jemi të angazhuar plotësisht për të arritur këtë marrëveshje për normalizim të plotë mbi parimet e gjetjes së zgjidhjeve sistematike, jo të zgjidhjeve kreative, por sistematike, të bazuara mbi parime të qarta, që të sigurohemi se këto dy shtete kanë arritur marrëveshje, që respekton realitetin dhe siguron perspektivë të qartë evropiane për të dyja shtetet, por edhe për rajonin”, tha Hoti.

Ai shtoi se është e rëndësishme të shihet realiteti dhe çfarë do të marrin të dy vendet.

“Pra, është një fqinjësi paqësore, që jeton së bashku dhe i normalizon marrëdhëniet, duke ua mundësuar qytetarëve tanë të lëvizin lirshëm, si dhe që bizneset të tregtojnë mbi baza të barabarta. Ekzistojnë shumë probleme nga e kaluara, të tilla si çështja e të zhdukurve, por ne pranojmë që të ulemi në tryezën e negociatave, në mënyrë që të arrijmë atë marrëveshje”, tha Hoti.

Hoti ka deklaruar më herët se marrëveshja përfundimtare me Serbinë, duhet të përfshijë njohjen reciproke. Ai ka paraqitur edhe parimet e Qeverisë së Kosovës për këtë marrëveshje, duke argumentuar se integriteti territorial i Kosovës është i pacenueshëm, se nuk duhet të preket karakteri unitar i vendit si dhe parimi i tretë që marrëveshja që do të arrihej me Serbinë, do të duhet të jetë në përputhje me Kuishtetutën e Kosovës.

Vuçiq: Duhet shumë përpjekje për të arritur një zgjidhje kompromisi

Ndërkaq, presidenti i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, deklaroi se në dialogun midis Serbisë dhe Kosovës, duhet të angazhohen të gjithë për arritjen e një zgjidhje kompromisi, që do të thotë, se nëse është e nevojshme, për të zgjidhur këtë problem duhet të bëhen shumë gjëra jashtë kornizës.

“Nuk po mendoj për ndonjë rregullim të vijës kufitare apo administrative apo diçka të ngjashme. Unë po flas për ide të ndryshme politike, për çështje të ndryshme politike. Ne duhet të investojmë shumë përpjekje dhe të jemi më shumë të orientuar strategjikisht sesa politikisht ose teknikisht. Ne do të përfshihemi plotësisht në këtë proces dhe do të bëjmë shumë përpjekje për të arritur këtë zgjidhje kompromis”, ka thënë presidenti i Serbisë, Vuçiq.

Vuçiq tha se ky proces nuk do të jetë i lehtë, por ai mendon që “atmosfera duhet të ndryshohet dhe gjithçka që është nënshkruar duhet të zbatohet, duke filluar nga marrëveshja e parë e Brukselit e vitit 2013, që gradualisht të ndryshohet atmosfera e përgjithshme, si dhe që njerëzit duhet të afrohen”.

“Për këtë arsye, ne e vlerësojmë nismën amerikane për lidhjet ekonomike midis të dy palëve”, theksoi presidenti serb Vuçiq.

SHBA-ja “do të vazhdojë të jetë e angazhuar në rajon”

Ndërkaq, Ryan Tully nga Këshilli për Siguri Kombëtare i Shteteve të Bashkuara tha se SHBA-ja do të vazhdojnë ta mbështesin rajonin e Ballkanit Perëndimor.

“Shtetet e Bashkuara dhe administrata (e presidentit të SHBA-së, Donald) Trump ka bërë një përpjekje dhe ne do të vazhdojmë të jemi të angazhuar në këtë rajon. SHBA-ja është këtu dhe do të vazhdojë të jetë këtu”, tha ai.

Dialogu ndërmjet Kosovës dhe Serbisë ka nisur më 2011 nën ndërmjetësimin e Bashkimit Evropian. Ky dialog ka për qëllim normalizimin e plotë të marrëdhënieve mes dy vendeve.

Së fundmi, Shtetet e Bashkuara kanë intensifikuar përpjekjet e tyre për të afruar palët drejt normalizimit të raporteve dhe në këtë kuadër, më 4 shtator, në Shtëpinë e Bardhë në Uashington, Kosova dhe Serbia nënshkruan marrëveshje për normalizim ekonomik.

Letër e hapur për Ambasadoren e SHBA Yuri Kim: Lejimi i vetëflijimit të grave ballshiote është krim kundër njerëzimit – Nga Azgan Haklaj

 

E nderuar znj Ambasadore!

Prej një jave dhjetëra gra, nëna dhe motra të naftëtarëve të rafinerisë së Ballshit janë ngujuar në grevë urie të vendosura për të sakrifikuar jetën e tyre për të drejtën themelore të njeriut atë të pagesës e të shperblimit për punën e papaguar prej një viti.
Ky veprim është një akt i paprecedent në historinë e Europës së sotme, i cili tregon se deri në çfarë shkalle ka degraduar Qeveria Shqiptare dhe Kryeministri i saj, i cili është i gatshëm të sakrifikojë jetë të pafajshme vetëm për të përjetësuar sundimin e tij dhe të oligarkëve të krimit.
Si ambasadore e një vendi e kombi të madh simbol i lirisë e demokracisë botërore, i cili është edhe aleati strategjik e mik i shqiptarëve ju duhet të ushtroni të gjithë autoritetin tuaj që ju jep posti i lartë që keni për të detyruar Kryeministrin e Shqipërisë z Edi Rama tu plotësojë të gjitha kërkesat e drejta e legjitime grave fisnike të cilat po vetëflijohen në emër të lirisë, drejtësisë dhe të ardhmes së familjeve të tyre, të cilat jetojnë në kushtet e mjerimit e të varfërisë ekstreme, në një kohë që Ballshi e nëntoka e tij janë bastioni naftëmbajtës me i madh i Europës.
Znj Ambasadore!
Vetëm një qeveri tiranike e regjim i talebanëve janë të gatshëm të sakrifikojnë jetën e grave e të vajzave në një kohë që e Drejta Zakonore Shqiptare e traditat tona mijëravjeçare e konsiderojnë femrën të shenjtë e të padhunueshme.
Znj Ambasadore!
Ju jeni shprehur se mezi prisni të vizitoni Shqipërinë.
Shkoni në Ballsh, e atje do të gjeni gjurmët e një qytetërimi të lashtë e të magjishëm, Qytetin antik të Bylisit e amfiteatrin e tij, ku janë luajtur tragjeditë e Eskilit të pavdekshëm.
Si ambasadore e shtetit më të fuqishëm të botës mos lejoni që të luhet një tragjedi e re, ajo e vetëflijimit të grave të naftëtarëve, sepse ky akt do të mbetet një njollë e pashlyeshme në ndërgjegjen e shqiptarëve, por edhe të kombit tuaj dhe të botës se lirë!
Këtë akt të shëmtuar po e bën sot Kryeministri Shqiptar, për të cilin një pjesë e madhe e opinionit publik thonë që gëzon mbështetjen tuaj dhe të ambasadorëve të rendësishëm të vendeve të BE- së, nuk ka guxuar ta bëjë as Hitleri e Musolini, Françisko Franko, apo Pinoçeti.
Sulltani i Qeverisë Shqiptare nuk mund ta “lajë” duart me grevistet e urisë që po shkojnë drejt vetëflijimit ashtu si dikur Ponc Pilati me Jezu Krishtin!
E kjo për faktin se Rama e qeveria e tij kriminale janë përgjegjës të drejtëpërdrejtë, janë personazhet primare të dosjes së zëzë të Ballshit, e cila është kthyer prej tëtë vitesh në epiqendrën e krimit ekonomik shtetëror më të madh në Europë.
Sot padronët e vertetë të “arit” të zi të rajonit të Ballshit janë trusti i Qeverisë Rama dhe baronët e krimit të cilët dalin papritur në skenë dhe të nesërmen zgjohen milionerë me vulat e firmat e një qeverie të korruptuar në çdo qelizë të saj.
Dosja e krimit ekonomik të Ballshit është thembra e Akilit të drejtësisë shqiptare dhe ajo nuk do të zbardhet kurrë për aq kohë sa të jetë në pushtet sulltani i rilindjes, i cili është i vetmi kryeministër që i bën shantazh drejtësisë dhe në anën tjetër merr në mbrojtje ministrat e politikanët e korruptuar.
Vetëm ai guxon të kërcënojë organin e akuzës me spastrime, largime nga puna e pranga në një kohë kur vendi juaj dhe BE-ja kërkon nga organet ligjzbatuese shqiptare të çojnë para drejtësisë peshkaqenët e mëdhenj, ministrat e politikanët e korruptuar.
Spaku e drejtësia janë në duart e kryeministrit të korruptuar.
Ata nuk mund të bëjnë asgjë pa inkurajimin e bashkëpunimin me organet hetuese, investiguese e ligjzbatuese të SHBA- së dhe vendeve aleate të BE- së.
Znj Ambasadore!
Është koha ti hiqni Ramës mantelin e mbrojtjes dhe ti kerkoni qeverisë tuaj dhe vendeve partnere të BE- së dhe Natos një hetim të specializuar e shterrues të dosjes së Ballshit sepse aty është nyja gordiane e krimit ekonomik shtetëror.
Shqiptarët të cilët e kanë të qartë se drejtësia e tyre është peng i qeverisë dhe i politikës kanë besim tek drejtësia e SHBA- së dhe BE- së.
Mbeshtetini shqiptarët në këtë moment të trishtë znj Ambasadore Yuri Kim.
“Miku i mirë njihet në ditë të vështirë” thotë një fjalë e urtë popullore.


Send this to a friend